Mateus 13
Ke meupiya ne tudtul mekeatag ki Hisu Kristu (MBI) vs ARA
1 Arà ne hewii ne mid-awà si Hisus ketà te valey ne mibpendiyà te beyvey te ranew, ne ketà mibpinuu su ebpenurù.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Ne geina te medmerakel ne menge etew ne midlingut kandin ne mid-untud sikandin te avang diyà te gebgevasan su ebpenurù. Ne riyà dà te beyvey te ranew ke menge etew ne ebpemineg kandin.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ne merakel se impenurù din kandan ne impepevayà te sempità.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Ne ketà te kinesawed din ne ruen benì ne nengeulug diyà te kilid te ralan ne midtuktuk en te menge pepenuk.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ruen ruma ne insawed din ne riyà nengeulug te kebetuwan ne mevavew se tanà din. Ne geina te mevavew ini se tanà din, ne mehaan dà se kinetuvù din.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Ugaid ne guna su mid-endawan en ne petuluy ne migkuley ke dawun din geina te warà meketuneb ke ralid din, ne neebmas en.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Ke ruma pà ne riyà nengeulug te sepinitan ne guna su midtuvù en ini ne migkubmusan en dut te sepinit.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ugaid ne ruen ruma pà ne riyà nengeulug te meupiya ne tanà, ne midreteb ne meselinuvù se tuvù din, ne nekevahas te meupiya su ruen mibpengupiya nevenar se bahas din, ne ruen migkakey, ne ke ruma pà ne ruen ded neehani.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Itaan niyu ke telinga niyu,” ke si Hisus, “kayi te migkahi ku ini.”
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Ne mid-uvey ki Hisus ke menge edumdumaan din ne migkahi ran te, “Meambe ke ibpepevayà nu ke lalag nu te sempità ke ebpenurù ka kayi te menge etew?”
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Migkahi si Hisus te, “Sikiyu ne edurumaruma kediey, ne ebpesebutan en te Eleteala rut te in-eles dengan mekeatag te Kedatù te Eleteala te menge etew, ugaid ke ruma ne menge etew ne ibpenurù kandan te ibpepevayà te menge sempità.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Su ke etew ne idtahù din te hinawa ke ibpesabut kandin te Eleteala, ne ed-umanan pà te Eleteala ini se kebpekesabut din su apey mehaked din ke muna pà dut te ebpegingewaan din. Ugaid ke etew ne kenà din idtahù te hinawa ke ibpesabut kandin te Eleteala ne egkeawà arà se reisek ne nesebutan din.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Tembù be ebpenurù a kandan ne ibpepevayà te sempità su apey ran mekesabut.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ne netuman en kayi te kandan ke impekahi te Eleteala ki Isayas ne egkahi te,
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Su ini se menge etew ne meresen se ulu ran,
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Ne migkahi pà maa si Hisus te, “Ne sikiyu, dayirai kew nevenar su nesebutan niyu ini se nekita niyu wey ini se nerineg niyu.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Sebenarvenar ne ini se egkehiyen ku keniyu te kenà pira rà se ebpelambas te Lalag te Eleteala wey menge metidtu ne etew te Eleteala rengan ne ed-inteng perem kayi te nengekita niyu te guntaani en, ugaid ne warà dan en mekita. Ne ebpemineg dan perem kayi te nengerineg niyu te guntaani en, ugaid ne warà dan en mekerineg.”
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Na pemineg kew” ke si Hisus, “su apey niyu mesebuti ke engkey se meana keniyan te sempità ku mekeatag te etew ne midsawed te benì.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Su ini se benì ne insawed din ne ini ke lalag mekeatag te Edetuan te Eleteala. Ne ke ralan ne neuluhan te benì ne arà ke menge etew ne nekerineg te Lalag te Eleteala, ugaid ne warà dan mesebuti ne warà meketahù te hinawa ran. Nekeuma si Setanas ke datù te pekaid ne midegdehawan din te ed-ahew ke lalag ne nerineg dan.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ne ke kebetuwan ne neuluhan te benì, ne arà ke menge etew ne nekerineg te Lalag te Eleteala ne ingkehalew ran te ebpemineg ne mibperetiyaya ran.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Ugaid ne mehaan dà su warà mekedalid diyà te hinawa ran. Ne wey ran penggerami ni Setanas dut te peretiyaya ran te Lalag te Eleteala, ne midlekà dan en.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ne ke sepinitan ne neuluhan te benì, ne arà ke menge etew ne nekerineg te lalag te Eleteala, ugaid ne gewii ran te ebpetindalan ne merakel se egkubmus dut te Lalag ne nerineg dan, iring te kemutuwan dan te ked-ubpà-ubpà wey ke kegkelilingey ran dut te kearen dan, ne warà en mekeuma te kebehas dan.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Ne ke meupiya ne tanà ne neuluhan te benì, ne arà ke menge etew ne nekerineg te Lalag te Eleteala ne impetuneb dan te hinawa ran su nesebutan dan. Ne mibahas dan su ruen mibpengupiya nevenar se bahas din, ne ruen migkakey, ne ke ruma pà ne ruen ded neehani.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Ne mibpenurù si Hisus te seveka maa ne sempità, ke sikandin te, “Ke Kedatù te Eleteala rut te menge etew ne iring te etew ne mibpesawed te meupiya ne benì diyà te pengengewiran din.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Senge kerukileman ketà te nekelipereng dan langun, ne nekeuma ini se kunterà din ne midsawed te utan ketà te pengengewiran din ne mid-awà en.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Guna su midtuvù ke pinemula ne ebmemehingey en, ne midtuvù en dema ke utan.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 “Ne mid-uvey ke edsugsuhuen kayi te kemuney ne migkahi en te, ‘Mama, meupiya ne benì ke impesawed nu riyà te pengengewiran nu, ne endei ve ebpuun arà se menge utan ne midtuvù ketà?’
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 “ ‘Riyà ebpuun ini te kunterà ku,’ ke se kemuney kayi te tanà.
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 “ ‘Kenà,’ ke se kemuney, ‘su gewii te kebarut niyu te utan ne kema ke ebpekeragkes ke meupiya ne pinemula.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Ebeleharen tew pà taman te egkeuma en ke ked-ehani, ne ebpeunaan ku pà te ebpepemarut rut te ebpengehani ne ibpepemagkes ku kandan su ebinsulan. Ne anpà ne ibpeehani ku ini se pinemula ku ne ibpetahù ku kayi te kemalig ku.’ ”
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Ne mibpenurù maa si Hisus te ruma pà ne sempità. “Ini se Kedatù te Eleteala kayi te menge etew,” ke sikandin, “ne ebpekeiring te merimet nevenar ne lahas ne ed-ingeranan te Mustasa ne ibpemula te etew.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Ini ke pinekemerimet ne lahas kayi te ampew te dunya, ugaid ne embiya ibpemula ini ne ebpeketuvù ne egkevaluy ne iyan dekelà dut te langun ne pinemula. Ne edsubpang te derekelà, ne rutun ebpenesalag ke menge pepenuk.”
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Ne mibpenurù pà lavew si Hisus te ruma pà ne sempità. Ke sikandin te, “Ini se Kedatù te Eleteala kayi te menge etew ne iring te ibpelevag te pan. Migkuwa ini te meritan ne insawug din dut te senge asad ne tapung su apey ebpeketuvù ke mibawug din ne tapung.”
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Langun ini ne impesabut ni Hisus diyà te denda ne menge etew ne impepevayà din te sempità. Warà misan engkey en ne impemenudtul din kandan ke kenà impenempità din.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Mid-ulaula rin ini su apey metuman ke impesurat ne Lalag te Eleteala dut te ebpelambas te lalag din rengan ne egkahi te,
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Ketà ne mid-ewaan ni Hisus ke denda ne menge etew ne mibpemenayik sikandin diyà te baley. Midtundug kandin ini se menge edumdumaan din ne ke sikandan te, “Ibpayag nu kenami ke engkey se meana dut te sempità nu mekeatag te utan ne insawed diyà te pengengewiran.”
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Migkahi si Hisus te, “Ke meama ne midsawed te meupiya ne benì ne sikandin ke Impeanak dut te Menusiyà;
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 ne ke pengengewiran ne ini se kelibutan. Ne ke meupiya ne benì ne arà ke menge etew ne Edetuan dut te Eleteala. Ke utan ne arà ke menge etew ne sakup ni Setanas ke egkeunutan te menge vusew,
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 ini se kunterà dut te kemuney te pengengewiran su midsawed te utan, ne sikandin ke egkeunutan te menge vusew. Ke hewii te ked-ehani ne arà ke ketepusan kayi te kelibutan, ne ke ebpengehani ne sikandan ke menge suluhuen te Eleteala.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Ne arà se utan ne ebpemeruten ne ebinsulan dan, ne arà ke egketemanan dut te sakup te egkeunutan te busew kayi te ketepusan te kelibutan.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Su kayi te ketepusan te kelibutan ne edsuhuen dut te Impeanak te Menusiyà ke menge suluhuen din su ibpeawà ketà te Edetuan din ke langun ne mibpeneheewit te kebpekedsalà te ruma ran wey langun ne mid-ulaula te meraat
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 ne ibpeantug diyà te apuy nerakà. Ne ketà dan ebpekependerawit wey ebpekengingitel.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ugaid ne ke menge metidtu ne etew su sakup te Eleteala, ne ed-anlag dan iring te andew diyà te Edetuan te Amey ran ne Eleteala. Ne itaan niyu ke telinga niyu kayi te nerineg niyu.”
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Migkahi pà maa si Hisus te, “Ini se Kedatù te Eleteala ne iring te kearen ne in-eles diyà te pengengewiran. Netuen ini te senge etew ne nesuatsuat nevenar sikandin, ne midtelevan din ne mid-ulì en. Ne mibpasa rin ke langun taman ne kearen din, ne midlived sikandin ne mibpemasa rin arà se pengengewiran.”
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 “Ini se Kedatù te Eleteala,” ke si Hisus, “ne ebpekeiring dema te etew ne ebpemengà te menge pirlas ne ebpemesaan din.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Guna su neketuen sikandin te seveka ne pirlas ne mepmepurù nevenar, ne arà dà ne mibpasa rin ke langun taman ne kearen din ne mibpemasa rin arà se pirlas.”
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Ne seveka rema ne ebpekeiring te Kedatù te Eleteala,” ke si Hisus, “ne ini se biyala ne id-antug diyà te ranew su apey ebpekeutel te langun ne edsusunan te serà.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Guna su nepenuen ini se biyala, ne midtuyuk dan en diyà te geunan. Ne mibpinuu ran su ebpengeraman dan ke serà. Su ke meupiya ne serà ne id-awuk diyà te ambung su ibpendehang dan, ne ke kenà meupiya ne idtimbag dan.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Iring be ketà dema se egketemanan kayi te menge etew ketà te kegkepupus te ini se kelibutan su ebpemenkayi ke menge suluhuen te Eleteala ne ibpedsivey ran ke menge etew ne meraat se mid-ulaula rin dut te menge etew ne metidtu.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Ne ini se menge meraat ne etew ne ibpeantug diyà te apuy nerakà, ne ketà dan ebpekependerawit wey ebpekengingitel.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Ne mid-insaan ni Hisus ke edumdumaan din te, “Menu, egkesebutan niyu ini se langun ne mibpengahi ku?”
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Ketà ne migkahi maa si Hisus te, “Ne geina te nesebutan niyu en arà, ne misan engkey ne etew ne ebpenurù te penduan ne miduma kayi te Kedatù te Eleteala ne iring sikandin dut te senge etew ne kemuney te valey ne merakel se kearen din megidsan se raan wey behu. Iring sikandin ketà su metau ne ebpenurù te raan ne penurù wey igkepenurù din dema ke behu.”
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Guna su nekepasad en si Hisus te kebpenurù din te ibpepevayà te menge sempità, ne mid-awà en sikandin ketà te inged
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 ne mid-ulì en diyà te inged din ne mibpenurù diyà te baley ne ebpengedian te menge Hudiyanen te penduan dan. Ne nengegeyip ke menge etew ne nekerineg te penurù din. Ke sikandan te, “Endei rin be buwa mekuwa ini se ketau rin? Ne ebmenuwen din te ebaal ini se menge mekegeyip?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Maa, kenà uvag sikandin ke anak te pandey? Ne maa, kenà si Maria ke iney rin wey si Santiago, si Jose, si Simon wey si Hudas ke menge ari rin?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ne maa,” ke sikandan, “kenà ini red dema med-ubpà ke langun ne etevey rin? Endei rin be buwa mehuruwi ini se ketau rin?”
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Ketà ne mid-engkenà dan kandin.
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Tembù be kenà utew merakel ne mekegeyip ne ingkepekita ni Hisus ketà te inged din su warà mibperetiyaya ke menge etew kandin.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.