Lucas 22
Tupana Ehay Satere Mawe Pusupuo (MAVNT) vs NVT
1 Pyno wẽtup e'at pe put'ok'e mekewat man teneg u hap e'at karãpe Iuteuria te'eruwa'atunug kahato ta'atuetawa koro Ierusarẽi kape man teneg u hamo — Mi'i man aimi'u sa'awy'iwat ewywuat kahato ewy watoĩne'en ahewanĩkaptia po pe turan e hap kuekatu hamo te'eruwa'atunug.
1 A Festa dos Pães sem Fermento, também chamada de Páscoa, se aproximava.
2 Mi'i hawyi itote pa'i kororia i'ewyte wãi'e hap enoi haria tikat kahato aikotã waku mig'i wo Iesui auka hamo hap ta'atukat tawa Ierusarẽi me wen ma'ato yt ta'atupuẽti i katupono Iesui ky'e haria sem mupi te'eroken'ẽ kahato itote.
2 Os principais sacerdotes e mestres da lei tramavam uma forma de matar Jesus, mas tinham medo da reação do povo.
3 Mi'i turan ahiag teke ra'yn Iesui potmu'e Iuta e hap piit pe mekewat Ikarioti sa'yru piit pe teke mekewat Iesui potmu'e wẽtup ok 12 ok takat pe.
3 Então Satanás entrou em Judas Iscariotes, um dos Doze,
4 Ahiag teke hawyi Iuta piit pe hawyi toto ra'yn pa'i wato kororia kape i'ewyte surara'in akag ko'i kape Tupana mõtypot yat apykok haria kape hawyi ihay kahato mi'iria wywo aikotã waku Iesui pytyk hamuat kat hamo.
4 e ele foi aos principais sacerdotes e aos capitães da guarda do templo para combinar a melhor maneira de lhes entregar Jesus.
5 Toi'atumowepit pa'i wato ko'i i'ewyte surara akag ko'i imienoi sa'ag wo hawyi ta'atuha'up nug neran sa'up iwato Iuta pe Iesui ma'at hap pe sa'up mo.
5 Eles ficaram muito satisfeitos e lhe prometeram dinheiro.
6 Ha'up totat hawyi toto ra'yn hawyi toikat kahato aikotã karãpeĩ waku Iesui moherep hamo i'auka teran haria po piat hum hamo irania'in yt mikuap mo i hap toikat.
6 Judas concordou e começou a procurar uma oportunidade de trair Jesus, para que o prendessem quando as multidões não estivessem por perto.
7 Mi'i hawyi put'ok'e ra'yn mekewat man teneg u hap e'at tawa wato Ierusarẽi me. Mi'i turan Iesui ywania Iuteuria ywania i'auka ta'atuhũ Kuteiru mẽpyt i'atuminug sa'ag sa'up mo Tupana mowepit hamo.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando o cordeiro pascal era sacrificado.
8 Mekewat man teneg u hap e'at owokai Iesui tipo'oro typy ok temiit Peteru Iuwãu tawa Ierusarẽi kape to'e henoi hamo hawyi — Eweiwat ro tawa kape ienuk wato hap nug hamo.
8 Jesus mandou Pedro e João na frente e disse: “Vão e preparem a refeição da Páscoa, para que a comamos juntos”.
9 Mi'i hawyi apo'i'atu'e — Mehĩ aikope som waku watunug aimi'u itote i'atu'e Iesui pe.
9 “Onde o senhor quer que a preparemos?”, perguntaram.
10 Mi'i tupono toi'atuwesat — Eweiwat tawa wato Ierusarẽi kape hawyi meremo itote eweipuẽti aru ihainia kamũti piat y'y sat hat itote are e. Mi'i hawyi hewat'ymo eweiwat ro hawyi teke ra'yn wẽtup getap we.
10 Ele respondeu: “Logo que vocês entrarem em Jerusalém, um homem carregando uma vasilha de água virá ao seu encontro. Sigam-no. Na casa onde ele entrar,
11 Mi'i hawyi waku ewei'e ro getap ka'iwat pe — Urupo'oro hat Iesui tuwehay po'oro ewawi uhyt katupono toikuap teran — Aiũwat mekewat okipy wato waku rakat Uito uhemiit'in wywo man teneg u hamuat ewei'e ro getap ka'iwat pe.
11 digam ao dono: ‘O Mestre pergunta: Onde fica o aposento no qual comerei a refeição da Páscoa com meus discípulos?’.
12 Mi'i ewei'e mekewat getap ka'iwat pe hawyi toimoherep aru ehepe wẽtup okipy iwato rakat ywaiti rakat piat are e. Mi'i pe tukupte'en yne aimiky'esat mekewat ienuk hap nug hamuat aru are e. Waku mi'i okipy koro tote ewetunug aimi'u are e.
12 Ele os levará a uma sala grande no andar superior, que já estará arrumada. Preparem ali a refeição”.
13 Mi'i hawyi tuwat Peteru Iuwãu Iesui mienoi ewy hawyi ta'atupuẽti yne ra'yn Iesui e hap ewy hawyi itote ienuk hap iwato rakat ta'atunug itote Iesui miky'esat ewy.
13 Eles foram e encontraram tudo como Jesus tinha dito, e ali prepararam a refeição da Páscoa.
14 Mi'i hawyi wãtym'i turan hawyi Iesui toto wy mekewat okipy ywaiti kape hawyi put'ok'e itote hawyi Iesui ta'apyk ta'yn yparakai koro ete temiit 12 ok takaria wywo.
14 Quando chegou a hora, Jesus e seus apóstolos tomaram lugar à mesa.
15 Mi'i hawyi to'e i'atuepe — Waku kahato mesuwe watenuk e. Ahekatup kahato ra'yn mesuwat ienuk hap u hamuat eiwywo uhepiat ho'opot hap owakai e.
15 Jesus disse: “Estava ansioso para comer a refeição da Páscoa com vocês antes do meu sofrimento.
16 Uiwyria'in e areto irane eikai hawyi yt arenuk i ira'yn ienuk hap man teneg u hap mesuwat yi tote i ra'yn are e. Ma'ato meiũran karãpe Tupana topyhu'at Wuat'i Miit'in Porekuat Koro wanuat hap e'at pe hawyi atu'u i ra'yn eiwywo e Iesui. Ta'i wuat'i miit'in tikuap ta'yn hawyi Tupana topyhu'at Wuat'i Miit'in Porekuat no hawyi ahu'u i ra'yn man teneg ienuk hap eiwywo e Iesui temiit'in me.
16 Pois eu lhes digo agora que não voltarei a comê-la até que ela se cumpra no reino de Deus”.
17 Mi'i tã to'e hawyi totat ra'yn mekewat kui'a piat sapo hy hawyi — Waku e Tupana pe. Mi'i hawyi tutum mekewat kui'a torania temiit'in me hawyi to'e i'atuepe — Waku eweimõ'ẽ ro mesuwat kui'a piat sapo hy eiwo'ope e.
17 Então tomou um cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois, disse: “Tomem isto e partilhem entre vocês.
18 — Pywo pe ti Uito are'y'u meiũ hawyi yt are'y'u i sapo hy eiwywo i ra'yn ma'ato mekewat e'at karãpe Tupana toĩne'en Wuat'i Miit'in Porekuat nuat e'at put'ok'e hawyi are'y'u i ra'yn mesuwat ewywuat sapo hy eiwywo i ra'yn e temiit'in me.
18 Pois não beberei vinho outra vez até que venha o reino de Deus”.
19 Mi'i hawyi man teneg totat hawyi waku e Tupana pe hawyi toipik topo wo hawyi tutum na'yn topotmu'eria pe hawyi to'e — Mesuwat man uimipik uipiit ewy kahato toĩne'en katupono uipiit miit'in tipik kahato ui'auka turan e. Mi'i pote uipiit iã'ãkap kahato meikowat man e. Ta'i meikowat man ni uipiit e. Mi'i hap ewy topyhu'at uipiit irane ui'auka turan e. Katupono uiku'uro irane wuat'i miit'in kawiano e. Mi'i pote waku man u hat uiku'uro hap kuekatu hap ewetunug aru e.
19 Tomou o pão e agradeceu a Deus. Depois, partiu-o e o deu aos discípulos, dizendo: “Este é o meu corpo, entregue por vocês. Façam isto em memória de mim”.
20 Te'erenuk kahu hawyi sapo hy kui'a piat totat hawyi — Meikowat sapo hy uhuu ewywuat e. Ta'i uhuu at hap topyhu'at aru mohag wo miit'in Tupana wywo wo'owese hap nug hamuat e. Uhuu ta'at yne irane miit'in ehakyera'at hamuat e.
20 Depois da ceia, Jesus tomou o cálice de vinho e disse: “Este é o cálice da nova aliança, confirmada com o meu sangue, que é derramado como sacrifício por vocês.
21 Mi'i hawyi Iesui to'e — Ma'ato eiwe'eg wo o katupono wẽtup ok aipy'asetpiat mesuwat yparakai ete apyk piat uima'at hanuat toĩne'en na'yn e. Katupono ui'aukakare sa'ag ne'i mi'i miit toĩne'en e.
21 “Mas aqui, partilhando da mesa conosco, está o homem que vai me trair.
22 Ta'i Uito ti Wuat'i Ywania Yke'et pote uiku'uro irane miit'in yne kawiano Tupana miky'esat ewywuat ma'ato yt naku i kahato topyhu'at aru uima'at hat ete katupono Tupana mi'apiheg sese mi'i miit topyhu'at e Iesui temiit Iuta piat.
22 Pois foi determinado que o Filho do Homem deve morrer. Mas que aflição espera aquele que o trair!”
23 Mio tã to'e hawyi hemiit'in apo'i'atu'e to'ope to'ope — Uweĩ aiwywo Aika'iwat ma'at hanuat i'atu'e.
23 Os discípulos perguntavam uns aos outros qual deles faria uma coisa dessas.
24 Mi'i hawyi Iesui potmu'eria 12 ok takaria tu'uka to'ope yparakai ete to'oehay wo — Uito ti po'og Iesui potmu'e eikai torania kai i'atu'e sa'ag to'ope.
24 Depois, começaram a discutir entre si qual deles era o mais importante.
25 Mi'i hawyi Iesui to'e temiit'in me — Uiwyria'in e ahewanĩkaptia ywania porekuaria mio tã i'atu'e — Woroho'oky'e kahato i'atu'e ahepe ma'ato i'atueso ne'i katupono marak'a ko'i ne'i mi'iria tupono e. Yt kat i aiky'e hap wywo aipo'oro ta'atupotpap nug hamo e. Pyno yt naku i mi'iria ewywuat ko'i eiperia are e. Yt atiky'esat i e temiit'in me.
25 Jesus lhes disse: “Neste mundo, os reis e os grandes homens exercem poder sobre o povo e, no entanto, são chamados de seus benfeitores.
26 Ma'ato eipe ti yt mi'iria ewywuat no i eweikupte'en e. Atiky'esat kahato eiperia iwese kahato rakaria wo e. — En ni po'og uikai e haria wo atiky'esat eipe e. — Waku uito ewat'ymo areto uhyt mana e haria wo atiky'esat eipe e. — Woropowyro teran e haria wo atiky'esat eipe e. — Waku uipo'oro uhyt mana e haria wo atiky'esat eipe e. Atiky'esat eweipyhu'at irania'in powyro hanuaria e. Mi'i haria wo eweipyhu'at pote mi'i hawyi po'og po'og irania'in kai Tupana wanẽtup hawe eweipyhu'at e. I'ewyte miit akag wuat eipe pote heropat haria ewywuaria waku eweipyhu'at eimiit'in powyro hanuaria hap atiky'esat e Iesui temiit'in me tomohey haria yne pe.
26 Entre vocês, porém, será diferente. Que o maior entre vocês ocupe a posição inferior, e o líder seja o servo.
27 Mesuwarotiaria aiporekuaria te'eruwepyk hawyi ta'atukaykay ta'atueropat haria hawyi — Uipoi ro mesuwe meremo i'atu'e. Mi'i hawyi heropat haria meremo ta'atuerut morekuat kape imi'u ipupi te'eroken'ẽ hawyi. Ma'ato Uito yt mi'iria ewy hin i are. Yt atiky'esat eiperia morekuaria ewy ma'ato waku po'og miit'in poi hanuaria wo ewy hap atiky'esat aikotã uito woroho'opoi hap atiky'esat eiperia katupono areĩne'en mesuwe miit'in eropat hano are miit'in poi hano areĩne'en e Iesui temiit'in me.
27 Quem é mais importante, o que está à mesa ou o que serve? Não é aquele que está à mesa? Mas não aqui! Pois eu estou entre vocês como quem serve.
28 Mesuwarote aho'opot kahato miit'in mikyry'i wo hap upi ahenoi mi'iria pe turan wen ma'ato eipe yt ui'atoiat hin i uhã'ãg turan e. Waku kahato eiperia e Iesui topomu'eria pe.
28 “Vocês permaneceram comigo durante meu tempo de provação.
29 Sa'awy'i Ui'ywot Tupana tum uhepe wuat'i ywania uhemiit no. Koitywy Ui'ywot ewy atunug eiperia morekuaria wo ui'ewywuaria e. Ta'i Ui'ywot uinug na'yn Morekuat no mesuwarote e. Mi'i hawyi eipe ti i'ewyte woroho'onug morekuaria wo ui'ewy e Iesui.
29 E, assim como meu Pai me concedeu um reino, eu agora lhes concedo o direito de
30 Pywo pe ti are'e ehepe aikope aikope areĩne'en morekuat no hap tote wyti aru uimi'u nug hap tote uiwywo ewei'apyk aru e. Ta'i morekuaria wo uiwywo eweikupte'en e. Ta'i uiwywo ewei'apyk uimi'u u hamo uhesapo hy u hamo itote uimõtypot sese hap e'at e. I'ewyte ei'apyk hap ko'i sese iwato rakat tote ewei'apyk morekuaria kororia wo 12 ai'ywania Isareu ywania morekuaria wo eweikupte'en aru itote are e. Mi'i hawyi ta'atuerut ehowawi ai'ywania uwe waku uwe yt naku i ewei'e hamo e Iesui temiit'in me 12 ok takaria pe.
30 comer e beber à minha mesa, em meu reino. Vocês se sentarão em tronos e julgarão as doze tribos de Israel”.
31 Mi'i hawyi Iesui to'e Peteru pe — Simãu Simãu e mesup wãtym muo ahiag ehã'ãg kahato e. Ta'i ahiag tihep teran epiat uimohey hat uhyt i'ewyte irania'in uipotmu'eria yne toiky'esat towano e. Pyno eiã'ãg hap iwato kahato tutunug neran ei'akit reran haype e. Aikotã arui ape watihu'i hu'i hap ewy tutunug hawyi arui ape toihep yne hawyi arui sese yn topyhu'at panene pe i'ape wasere upi toto yne hap ewy uimohey hap yn topyhu'at eikai aru Peteru e.
31 Então o Senhor disse: “Simão, Simão, Satanás pediu para peneirar cada um de vocês como trigo.
32 Pyno atikuap ahiag miky'esat hawyi meremo ahẽtup kahato Ui'ywot pe emoesaika hamo — Tupana are yt atiky'esat i Simãu tipun aimohey hap are kahato Ui'ywot pe ekawiano Peteru e. Mi'i hawyi karãpeĩ era'aipok uhowawi i ra'yn aru mi'i hawyi eti'atumoesaika o ewyria'in uimohey haria i'atuiã'ãg hap turan e Iesui Peteru pe.
32 Contudo, supliquei em oração por você, Simão, para que sua fé não vacile. Portanto, quando tiver se arrependido e voltado para mim, fortaleça seus irmãos”.
33 Mi'i hawyi Simãu tiwesat Iesui — Uika'iwat pywo ti rat areto ewywo wuat'i e'at pe eku'uro hap kape miit'in epyhik hap kape areto wy e. Ta'i areto ewywo e'auka hap kape Mehĩ e. Ta'i ui'auka teran irania'in mote — Waku ui'auka are'e aru i'atuepe ma'ato yt karãpe i moro'atoiat En Uhyt Uiwy Iesui e Peteru.
33 Pedro disse: “Senhor, estou pronto a ir para a prisão, e até a morrer ao seu lado”.
34 Mi'i hawyi Iesui to'e Peteru pe — U uiwy Simãu mesuwat wãtym nuran aru — Yt atikuap i Mi'i Miit ere'e aru uhepiat mye'ym mo mekewat waipaka ehay e'yianmete e. Ta'i mye'ym mo aru — Yt atikuap i Mi'i Miit ere'e uhewanĩkaptia pe uhyt e Iesui Peteru pe.
34 Jesus, porém, respondeu: “Pedro, vou lhe dizer uma coisa: hoje, antes que o galo cante, você negará três vezes que me conhece”.
35 Mi'i hawyi Iesui apo'e temiit'in me — Sa'awy'i woroho'opo'oro eipe yt kat wywo i Tupana ehay moherep hamo e. — Yt ewetioto tei'o mu'ap sa'up ehupi are sa'awy'i ehepe e. Yt ewetioto tei'o ehekuriwu ehupi are sa'awy'i. Yt naku i typy ehesokpe ewetioto are sa'awy'i ehepe e. I'ewyte eipy piat eipy sokpe wywo yn waku eweiwat are sa'awy'i ehepe woroho'opo'oro uhehay moherep hamo turan e. Yt naku i ekyse'yp surara ewywuat are sa'awy'i ehepe e. Pyno apo'are ehepe — Kat som yt kat i eweipuẽti mekewat e'at pe e. Yt kat i eimi'u hap eweipuẽti sio yt e. Yt kat i ehesokpe hap eweipuẽti sio yt e Iesui temiit'in me. Mi'i hawyi ta'atuwesat — Yt Uhyt waku kahato uruipuẽti yne urumiky'esat ok tã toĩne'en urui'atumu'e miit'in itote turan hap uruipuẽti i'atu'e Iesui pe.
35 Em seguida, Jesus lhes perguntou: “Quando eu os enviei para anunciar as boas-novas sem dinheiro, sem bolsa de viagem e sem sandálias extras, alguma coisa lhes faltou?”. “Não”, responderam eles.
36 Mi'i hawyi Iesui to'e i temiit'in me — Pyno sa'awy'i yt ewetioto tei'o mu'ap sa'up are ma'ato koran wẽtup ui'e hap are'e ehepe e. Mio tã are — Toĩne'en eipo pe mu'ap sa'up pote ewetioto o yne ehupi are. Ehekuriwu ko'i howapy ekat wo tukupte'en mote ewetioto yne ro ehupi are. I'ewyte ehekyse'yp surara wat ewywuat yt kat i eikai pote waku meremo ehesokpe wywo eweikyi'at ro ehekyse'yp surara'in wat ewywuat are ehepe e Iesui.
36 Então ele disse: “Agora, porém, peguem dinheiro e uma bolsa de viagem. E, se não tiverem uma espada, vendam sua capa e comprem uma.
37 Pywo pe ti sa'awy'iwuat Tupana ehay moherep haria mio tã i'atu'e ta'atumiwan me — Yt nakuaria i po pe wyti aru topyhu'at Uipo'oro Wuat'i Ehakyera'at hat e Tupana sa'awy'i miwan me e Iesui temiit'in me. Pyno koitywy sa'awy'iwuaria uhetiano ta'atuwan e. Mi'i pote koran na'yn areĩne'en yt nakuaria i po pe aikotã Tupana to'e hap ewy e. Katupono yne Tupana e hap uheteiat ewywuat aru topyhu'at tomimoherep miwan sa'awy'iwuat e hap ok tã e.
37 Pois é necessário que se cumpra esta profecia a meu respeito: ‘Ele foi contado entre os rebeldes’. Sim, tudo que os profetas escreveram a meu respeito se cumprirá”.
38 Mio tã to'e hawyi ipotmu'eria te'ero'e — Uruka'iwat eraha'at kope urupo pe typy kyse'yp surara'in wat ewywuat toĩne'en i'atu'e. Mi'i hawyi Iesui to'e — Pyno waku typy kyse'yp put'ok'e e.
38 Eles responderam: “Senhor, temos aqui duas espadas”. “É suficiente”, disse ele.
39 Mi'i hawyi aikotã sa'awy'itewuat ewy Iesui toto i ra'yn tawa wato Ierusarẽi pyi mekewat yity'ok Uriweira ypia ko'i kape temiit'in wywo.
39 Então, acompanhado de seus discípulos, Jesus foi, como de costume, ao monte das Oliveiras.
40 Put'okta'atu'e yity'ok tote hawyi Iesui to'e temiit'in me — Uiky'e haria waku mesup wãtym ka'ap ewehẽtup kahato Tupana pe — Urumoesaika ro Tupana esaika hamo emohey po'og hamo katupono mesup ta'yn ewanĩkaptia uruhep teran epo pyi emohey hap po pyi waku ewei'e ka'ap Tupana pe e Iesui temiit'in me.
40 Ao chegar, disse: “Orem para que vocês não cedam à tentação”.
41 Mi'i hawyi Iesui ta'am na'yn po'og yity'ok upi temiit'in myi yt pya i aikotã nu watipun hap ewy toto hawyi tuwepỹ'ãtutuk ihay To'ywot Atipy piat Tupana wywo.
41 Afastou-se a uma distância como de um arremesso de pedra, ajoelhou-se e orou:
42 — Ui'ywot atiky'esat kahato emiky'esat ewy yn atunug e. Etiky'esat miit'in ho'opot hap wuat'i e'at piat atu'u yne hap pote atu'u e. Papai uhepiat ho'opot hap sapo hy kui'a piat ewy toĩne'en e. Yt atu'u teran i mekewat kui'a piat Papai katupono ui'auka hap toĩne'en mote wen ma'ato etiky'esat atu'u pote atu'u mesup emiky'esat ewy Papai e. Etihep teran mesuwat kui'a uipo pyi pote etihep to ma'ato yt etihep teran i mote atu'u yne e Iesui To'ywot Tupana pe.
42 “Pai, se queres, afasta de mim este cálice. Contudo, que seja feita a tua vontade, e não a minha”.
43 Mi'i tohenoi hawyi tuwemoherep howawi ra'yn wẽtup ok atipy kaipywiat sut hat Tupana mipo'oro Iesui moesaika hamo.
43 Então apareceu um anjo do céu, que o fortalecia.
44 Mi'i hawyi Iesui ihay kahato Tupana wywo. Mi'i hawyi tuwesaty'u kahato itote. Mi'i hawyi huu tuwẽtem ipiit pyi huu aikotã an hakup ewy homhom'e yi tote i'akag owa pe pyi.
44 Ele orou com ainda mais fervor, e sua angústia era tanta que seu suor caía na terra como gotas de sangue.
45 Ihay kahato Tupana wywo hawyi ipoĩ'ãm na'yn hawyi ta'aipok temiit'in kape ma'ato i'atuket turan ne'i toi'atupuẽti katupono yt i'atuwepit hin i pote.
45 Por fim, ele se levantou, voltou aos discípulos e os encontrou dormindo, exaustos de tristeza.
46 Mi'i hawyi to'e i'atuepe — Are pãi kat poteĩ eweiket ne'i mesup e. Eipoĩ'ãm no hawyi ewehẽtup to Tupana pe e. Yt pote ahiag mi'akit ko'i eweikupte'en aru e.
46 “Por que vocês dormem?”, perguntou ele. “Levantem-se e orem para que não cedam à tentação.”
47 Mio tã e turan surara'in sem put'ok'i'atu'e miit'in typy'i kahato rakaria wywo. Mi'iria mu'ap moherep hat tut ra'yn wẽtup ok Iesui potmu'e sa'ag Iuta e hap. Mi'i tokosap Iesui ewawi imoherep surara'in me hamo hawyi iporok'at Iesui i'ãpysig hamo.
47 Enquanto Jesus ainda falava, chegou uma multidão conduzida por Judas, um dos Doze. Ele se aproximou de Jesus e o cumprimentou com um beijo.
48 Mi'i hawyi Iesui to'e — Uimoherep teran surara'in me ui'auka hamo pote ui'ãpysig uiky'e hat ewy apo Iuta e.
48 Jesus, porém, lhe disse: “Judas, com um beijo você trai o Filho do Homem?”.
49 Mi'i hawyi ipotmu'eria ta'atukuap ta'yn Iesui ma'at hap hawyi te'ero'e — Uruka'iwat koitywy apo waku urutat uruekyse'yp typy hawyi waku apo urutu'uka surara'in nywo ehakyera'at hamo i'atu'e.
49 Quando aqueles que estavam com Jesus viram o que ia acontecer, disseram: “Senhor, devemos lutar? Trouxemos as espadas!”.
50 Mi'i hawyi wẽtup ok Iesui potmu'e Peteru ti'ahapehep ta'yn pa'i koro emiit tekyse'yp mo. Ipo sese kai toi'ahapehep.
50 E um deles feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha direita.
51 Ma'ato Iesui to'e Peteru pe — Wãi ne mehĩ yt naku i e hawyi tuweponug na'yn pa'i koro emiit eahape tek hap ete hawyi meremo sat'e hawyi waku sa'awy'i ewywuat i ra'yn topyhu'at.
51 Mas Jesus disse: “Basta!”. E, tocando a orelha do homem, curou-o.
52 Mi'i hawyi Iesui to'e pa'i kororia esurara'in akag ko'i pe nagnia pe to'auka teran haria pe — Kat pote uimohan mesuwe wãtym muo sero'ok takat mohan hap ewy e. Kat pote kyse'yp ko'i wywo aria'yp ko'i wywo uimohan e i'atuepe itote.
52 Então Jesus se dirigiu aos principais sacerdotes, aos capitães da guarda do templo e aos líderes do povo que tinham vindo buscá-lo: “Por acaso sou um revolucionário perigoso para que venham me prender com espadas e pedaços de pau?
53 Sa'awy'iwuat'i e'at pe areĩne'en eiwywo Tupana mõtypot yat pe eimu'e hamo wen ma'ato mekewat e'at pe turan yt uhat hin i eipo wo ui'auka hamo e. Ma'ato ehe'at ra'yn toĩne'en katupono ui'auka teran i'ypyryp we aikotã ei'akag ahiag ewy cewetunug mesup uhete e surara'in me.
53 Por que não me prenderam no templo? Todos os dias eu estava ali, ensinando. Mas esta é a hora de vocês, o tempo em que reina o poder das trevas”.
54 Mi'i hawyi surara'in ipytyk ta'yn Iesui hawyi ta'atueroto ra'yn pa'i koro ko'i yat kape. Mi'i hawyi ipotmu'e Peteru toto wy hupi wen ma'ato pya Iesui kai toto.
54 Então eles o prenderam e o levaram à casa do sumo sacerdote. Pedro o seguiu de longe.
55 Mi'i hawyi pa'i koro ko'i oken'ypy totiaria aria ta'atunug hawyi te'era'apyk aria ywytpe te'eruwemõpe hamo. I'ewyte Peteru ta'apyk i'atupy'asetpe ira'ak pote.
55 Os guardas acenderam uma fogueira no meio do pátio e sentaram-se em volta, e Pedro sentou-se com eles.
56 Mi'i hawyi wẽtup pĩ'ã makup surara mi'u nug hat teha'at kahato ra'yn Peteru kape aria kupykiat iwemõpe turan mi'i hawyi to'e — Mimi e en ni mekewat sa'awy'iwuat Iesui wywo hewyry rakat hap atikuap e are an worokuap kahato e Peteru pe.
56 Uma criada o notou à luz da fogueira e começou a olhar fixamente para ele. Por fim, disse: “Este homem era um dos seguidores de Jesus!”.
57 Ma'ato Peteru to'e — Yt atikuap i uito Mi'i Miit Iesui e hap het rakat pãi e.
57 Mas Pedro negou, dizendo: “Mulher, eu nem o conheço!”.
58 Mi'i hawyi meiũran wẽtup ok surara teha'at kahato Peteru ewawi hawyi to'e — Are pãi worokuap kahato en e. En ni wẽtup ok Iesui emiit sese e Peteru pe ma'ato toiwesat — Eso kahato yt atikuap i rat Mekewat Miit e.
58 Pouco depois, um homem olhou para ele e disse: “Você também é um deles!”. “Não sou!”, retrucou Pedro.
59 Po'og wãtym hawyi wẽtup ok itote teha'at Peteru kape hawyi to'e — Pywo ti rat en ni ereĩne'en sa'awy'i mekewat aimipyhik Iesui wywo e. Worokuap ta'yn katupono epusu wẽtup tama pusu ewywuat mekewat yi Karireia hy pusu ewywuat aikope Iesui motag hap toĩne'en pusu ewywuat e.
59 Cerca de uma hora mais tarde, outro homem afirmou: “Com certeza esse aí também estava com ele, pois também é galileu!”.
60 Ma'ato Peteru tiwesat — U pãi e yt atikuap hin i rat emienoi Iesui etiat e. Mio tã e turan waipaka ihay — Akurẽ'ã e ra'yn e.
60 Pedro, porém, respondeu: “Homem, eu não sei do que você está falando”. E, no mesmo instante, o galo cantou.
61 Mi'i hawyi Iesui tuwemorem Peteru ewawi hawyi iha'at kahato howawi hawyi Peteru paa'e kahato katupono Iesui mienoi hot'ok'e ra'yn tuwanẽtup hawyi Iesui e hap sa'awy'iwuat — Mesuwat ewãtym waipaka ehay owakai te mye'ym mo — Yt atikuap i Mi'i Miit ere'e aru uhepiat Peteru e hap kape tuwanẽtup hawyi paa'e.
61 Então o Senhor se voltou e olhou para Pedro. E Pedro se lembrou das palavras dele: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes”.
62 Iwanẽtup Iesui ehay kape hawyi Peteru toto meremo itote pyi hawyi tuweran hawyi tuwak kahato katupono — Yt atikuap i Iesui to'e mye'ym mo pote tuwak haty wo tuwemõti kahato hap wywo.
62 E Pedro saiu dali, chorando amargamente.
63 Mi'i hawyi Iesui pytyk haria surara'in ti'ahyk ahyk kahato ra'yn hawyi te'eruwekyry'i kahato ta'atumikyry'i wo Iesui ete.
63 Os guardas encarregados de Jesus começaram a zombar dele e a bater nele.
64 Mi'i hawyi sokpe wo ta'atuowahik iha ko'i wywo hawyi — Etikuap yne Tupana ewywuat pote ehenoi ro uruepe e'ahyk ahyk haria set ko'i i'atu'e ne'i Iesui pe surara'in sem.
64 Vendaram seus olhos e diziam: “Profetize para nós! Quem foi que lhe bateu desta vez?”.
65 I'ewyte ta'atumoweuka'i kahato ta'atuehay sa'ag wo itote.
65 E o insultavam de muitas outras maneiras.
66 Mi'i hawyi hunete ihot'ok hawyi nagnia miwan enoi haria i'ewyte pa'i koro ko'i te'eruwa'atunug yne hawyi ta'atuerut Iesui i'atuewawi apo'i'atu'e hamo.
66 Ao amanhecer, todos os líderes do povo se reuniram, incluindo os principais sacerdotes e os mestres da lei. Jesus foi conduzido à presença desse conselho,
67 — En keĩ Tupana Mipo'oro Wuat'i Miit'in Ehakyera'at hamuat sio yt i'atu'e. Ehenoi ro uruepe i'atu'e Iesui pe. Mi'i hawyi toiwesat — Ahenoi ehepe uwe Uito hap pote wyti aru yt uimohey hin i e.
67 e eles perguntaram: “Diga-nos, você é o Cristo?”. Jesus respondeu: “Se eu lhes disser, de modo algum acreditarão em mim.
68 Apo'are ehepe — Uito kẽi Tupana Mipo'oro Miit'in Ehakyera'at hamuat are ehepe pote yt uiwesat hin i eipe e.
68 E, se eu lhes fizer uma pergunta, não responderão.
69 Mi'i hawyi Iesui tuwemoherep tehay wo uwe sese toĩne'en hap mio tã e — Uito ara'apyk aru Tupana Koro po sese kai ara'apyk aru Wuat'i Miit'in Yke'et no e. Mi'i hap e'at pe Tupana Sese Po'og Po'og Hesaika Rakat Mimõtypot sese wo ara'apyk atipy pe e Iesui tuwepiat.
69 Mas, de agora em diante, o Filho do Homem se sentará à direita do Deus Poderoso”.
70 Mio tã to'e hawyi apo'i'atu'e Iesui pe — Pyno En nyti Tupana Sese Sa'yru Sese sio yt i'atu'e. Mi'i hawyi toi'atuwesat — Ei'e hap ewy e.
70 Todos gritaram: “Então você afirma que é o Filho de Deus?”. E ele respondeu: “Vocês dizem que eu sou”.
71 Mi'i hawyi morekuaria i'atupy'ahak kahato ra'yn Iesui ete hawyi te'ero'e to'ope — Heso kahato ra'yn i'atu'e. Towẽ piat — Uito Tupana Sa'yru Sese to'e sa'ag ne'i pote waku wati'auka katupono towẽ pyi tehay wo tuwenug na'yn Tupana wo ra'yn i'atu'e. Yt kat hamo i watikaykay irania'in morekuaria — Iesui yt naku i e hamo katupono watikuap ta'yn ihay pyi heso kahato hap i'atu'e morekuaria.
71 “Que necessidade temos de outras testemunhas?”, disseram eles. “Nós mesmos o ouvimos de sua boca!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.