Atos 7
Tupana Ehay Satere Mawe Pusupuo (MAVNT) vs NVT
1 Mi'i hawyi pa'i koro apo'e Etewãu me — Pyno apo mio tã i'atu'e hap pywo sio yt e.
1 Então o sumo sacerdote lhe perguntou: “Estas acusações são verdadeiras?”.
2 Mi'i hawyi toiwesat — Eiwanẽtup to meikowo mehĩ'in e uha'ase'i'in ui'ywania e waku sakpo e ti Ahetupana. Nimo ra'yn ti tuwemoherep aha'ase'i Aparãu me yi Mesuputamia pe.
2 Estêvão respondeu: “Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a nosso antepassado Abraão na Mesopotâmia, antes de ele se estabelecer em Harã,
3 Mi'i hawyi wẽtup e'at Tupana to'e — Aparãu e erẽtem no ewat e'yi pyi e'ywot'in yatypepyi e. Atimoherep teran wyti epe wẽtup yi e Aparãu me e.
3 e lhe disse: ‘Deixe sua terra natal e seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 Mi'i hawyi totoiat ra'yn tetawa Kauteu hawyi toto pya tetawa pyi mekewat tawa Arã kape toto wẽtup yi kape toto. Mi'i hawyi toĩne'en tawa Arã me. To'ywot iku'uro hawyi Aparãu toto i ra'yn aikope aikope Tupana timoherep mu'ap hap upi toto. Mi'i hawyi put'ok'e mesuwe aikope mio watoĩne'en hap kape toto e Etewãu. Mesuwat ahe'yi tote hewyry mot'i hawyi Tupana to'e tope — Aparãu e mesuwat yi yne wyti aru atum epe uiwy e. Pywo ti mesuwat yi wato hap ok tã atum yne epe i'ewyte ewat emiariru emiariru'in wuat'i e'at piaria pe atum mesuwat e'yi e.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e morou em Harã até seu pai morrer. Depois, Deus o trouxe aqui para a terra onde vocês agora vivem.
5 Mio tã e ti sa'awy'i Tupana aha'ase'i Aparãu me yt wẽtup i imẽpyt sese te turan. — Atimotypy'i kahato ti aru esa'yru'in e. Ta'i mesuwat yi yne atum mesup epe e yt kat i hin te Aparãu e'yi meiũpiat te turan e. Yt ipyãtap ok tã i te he'yi turan e Etewãu.
5 “Mas Deus não lhe deu herança alguma aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Contudo, prometeu que a terra toda pertenceria a Abraão e a seus descendentes, embora ele ainda não tivesse filhos.
6 Mi'i hawyi Tupana to'e Aparãu kape — Emiariru'in wyti aru 400 e'at i'aman mot turan na'yn ikohyewyry kahato wanĩkaptia e'yi tote e. Itote ti aru esaipe piaria ho'opot kahato. Motpap wyti aru ta'atunug yt kat sa'up i e. Ta'i ta'atuho'opot kahato wanĩkaptia py'asetpe e Tupana aha'ase'i Aparãu me e.
6 Disse-lhe também que seus descendentes viveriam numa terra estrangeira, onde seriam escravizados e oprimidos por quatrocentos anos.
7 Ma'ato emiariru ko'i atomoehaky'e'i haria ti aru ati'atu'apiheg kahato e. Aikope aikope emiariru ko'i tukupte'en wanĩkaptia po pe turan areĩne'en i'atukawiano kahato hamo e. Yne yne esaipepiaria ewanĩkaptia ati'atu'apiheg kahato aru e Tupana. Mi'i hawyi ati'atuporenõ'ẽ ti aru wanĩkaptia po pyi. 400 e'at i'aman mot hap ete ati'atukaykay aru mi'iria meikowo mesuwat e'yi kape i ra'yn e. Mi'i hawyi ti aru tõ'ẽ tõ'ẽ kahato esaipepiaria yne meikowo uimõtypot hamo e Tupana sa'awy'i aha'ase'i Aparãu me e Etewãu.
7 Mas Deus disse: ‘Eu castigarei a nação que os escravizar, e, por fim, sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Mi'i pote atiky'esat yt kat i emusin sokpe e. Atiky'esat yne esaipepiaria esa'yru'in emiariru'in to'o'ewy wẽtup ywania yn e. Mi'i pote eremusin sokpe tek'e. I'ewyte etitek esa'yru Isaki emusin sokpe e. Mi'i tã eipiit eweimoherep pote uwe'in esaipepiaria hap tuwekuap yt kat i eimusin sokpe hap ete e. Mi'i hawyi ti aru uwe e'ywania sese kuap hap topyhu'at e Tupana Aparãu me sa'awy'i sese e Etewãu. Mi'i hawyi Aparãu ha'yru ra'yn Isaki tuwemoherep e. Mi'i hawyi 8 e'at toĩne'en tuwemoherep hawyi Aparãu tosa'yru ahit pe toihep kyse hit wo aikotã Tupana mienoi ewy e. Mi'i hawyi Isaki sa'yru ra'yn Iako ai'ywania ywot pot tuwemoherep 12 ok ha'yru rakat ra'yn topyhu'at e Etewãu. Iako sa'yru'in 12 ok takaria saipepiaria kaipyi ti mesup watoĩne'en 12 ok ywania aito hap watikuap ta'yn e. Mi'i hawyi wẽtup Iako sa'yru ti Iuse e.
8 “Naquele tempo, Deus deu a Abraão a aliança da circuncisão. Assim, quando seu filho Isaque nasceu, ele o circuncidou no oitavo dia. Essa prática continuou quando nasceu Jacó, filho de Isaque, e quando nasceram os doze filhos de Jacó, os patriarcas de Israel.
9 Sa'awy'i Iuse ete iyke'et'in te'eruwemoeha'ywywi kahato mi'i pote ta'atuweneru ra'yn tama Esitu piaria pe. Itote itotiaria toi'atueropat yt kat sa'up i ta'atuium pytkai. Mi'i hawyi itote Iuse tuweran toĩne'en ma'ato Tupana yt i'atoiat hin i Esitu pe e.
9 “Os patriarcas tiveram inveja de seu irmão José e o venderam como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 Tupana tikawiano kahato Iuse ho'opot hawiat heĩne'en hap ete e. Itote toimowe'eg kahato po'og Esitu ywania kai. Mi'i pote yi Esitu piat morekuat Warãu tiky'e kahato Iuse. Toiky'esat kahato to'yat piaria torania akag wo hap hawyi yi Esitu piat tu'isa koro wo ra'yn totopag Iuse temiit'in po'og torania kai e. Tuwehum kahato morekuat Warãu Iuse ete e.
10 e o livrou de todas as suas dificuldades. Deus concedeu a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, e o faraó o nomeou governador de todo o Egito e administrador de seu palácio.
11 Mekewat e'at pe yt kat i hin i itote i'aman yi Esitu pe i'ewyte yi Kanã'ã pe yt kat i hin i mi'i pote y'y yt kat i. Yt naku i kahato itote katupono topap ta'yn yne mikoi i'ewyte i'atuhũria mi'u. Mi'i hawyi ai'ywania aha'ase'i'in ete yt naku i topyhu'at. Meiũran u'i yne ikahuro ra'yn aha'ase'i Iako sa'yru'in yat rote.
11 “Então veio uma fome sobre o Egito e sobre Canaã. Houve grande aflição, e nossos antepassados ficaram sem comida.
12 Mi'i hawyi aha'ase'i Iako tikuap ta'yn u'i kahato yi Esitu pe e hap toikuap hawyi toi'atupo'oro ra'yn tosa'yru'in Iuse eyke'et'in u'i kyi'at hamo e.
12 Jacó soube que ainda havia cereal no Egito e enviou seus filhos, nossos antepassados, para comprarem alimento.
13 Mi'i hawyi i'atumierut u'i yt kat i hawyi toi'atupo'oro i ra'yn po'og u'i kyi'at hamo. Mi'i hawyi put'ok'i'atu'e yi Esitu pe hawyi tuwehyt'ok morekuat wato emiit akag Iuse yat pe. Mi'i hawyi Iuse tuwemoherep ta'yn toyke'et'in kape — Uito ti eheywyt sese Iuse to'e hamo e. Mi'i hawyi Iuse tomoherep toeyke'et'in yi Esitu piat morekuat koro Warãu kape ikuap hamo e.
13 Da segunda vez que foram, José revelou sua identidade a seus irmãos e os apresentou ao faraó.
14 Waku yne hawyi toikaykay to'ywot Iako tuwewawi tama Esitu kape. Mi'i hawyi tuwat ra'yn itotiaria Iako wywo 75 miit tuwat ra'yn aha'ase'i'in nimuaria mẽpyt'in e Etewãu to'auka teran haria pe.
14 Depois, José mandou trazer para o Egito seu pai, Jacó, e todos os seus parentes, 75 pessoas ao todo.
15 Pyno uhyt'i'in ipot'apyk ta'yn aha'ase'i sa'awy'iwuat Iako tama Kanã'ã pyi tama Esitu kape e. Ta'i watikuap aikotã Iako toĩne'en mot'i yi Esitu tote hawyi itote iku'uro ra'yn hap watikuap e. I'ewyte aha'ase'i'in nimuat Iako sa'yru'in 12 ok takaria wyti yne topap yi Esitu tote e.
15 Assim, Jacó foi para o Egito e ali morreu, bem como nossos antepassados.
16 Ma'ato mi'iria yt ta'atusyp hin i Esitu pe ma'ato ta'atusyp ta'yn yi Kanã'ã pe aikope sa'awy'i Aparãu syp hawe mekewat tawa Sikẽi e hap tote. Ta'atusyp yne ahe'yianmiaria aikope sa'awy'i Aparãu tikyi'at nu ka'a uhyt Emu sa'yru'in kai sa'up mo yi Kanã'ã pe e.
16 Seus corpos foram levados para Siquém e sepultados no túmulo que Abraão havia comprado por um certo preço dos filhos de Hamor.
17 Mi'i hawyi aha'ase'i'in emiariru ko'i te'eruwetypy'i kahato aito wuaria nimuaria yi Esitu tote. Mi'i hawyi ti te'era'aipok teran i ra'yn yi Kanã'ã kape aikotã sa'awy'i Tupana to'e Aparãu me hap ewy ra'yn e.
17 “Aproximando-se o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, nosso povo se multiplicou grandemente no Egito.
18 Meiũran wẽtup ok morekuat i ra'yn topyhu'at yi Esitu pe morekuat pakup. Mi'i ti yt ikuap i ra'yn aha'ase'i Iuse etiat e.
18 Então subiu ao trono do Egito um novo rei, que nada sabia a respeito de José.
19 Ta'i tuweuka'i kahato ra'yn sa'awy'iwuat aito wuaria ete — Yt naku i kahato typy'i eimẽpyt'in meiũpe e ai'ywania pe e. Mi'i pote o eweipugha ra'yn eha'yru'in i'atu'ywã'ĩ turan i'atuku'uro hamo e morekuat pakup aha'ase'i Musei ywã'ĩ hap e'at pe e.
19 Esse rei explorou e oprimiu nosso povo, forçando os pais a abandonarem seus filhos recém-nascidos, para que morressem.
20 Mi'i hawyi Musei ywã'ĩ hap e'at topyhu'at ma'ato te'era'akasa ikahu kahato ra'yn hap kape hawyi i'ywot ity tomotag na'yn iheg me mye'ym ewaty ta'atu'yat pe e.
20 “Por essa época, nasceu Moisés, um bebê especial aos olhos de Deus. Seus pais cuidaram dele em casa por três meses.
21 Wẽtup e'at pe ta'atupag Musei hire urutu wato pe y'y hit owa tote. Ta'atumõto i'anam me aikope yt uwe i ipuẽti kuap hap tote ta'atupag e. Ma'ato morekuat koro saki'yt tipuẽti Musei tuwei turan tuwak tuerut e. Mi'i hawyi totat ra'yn Musei hawyi — Uimẽpyt ra'yn e. Mi'i hawyi morekuat koro saki'yt tomotag na'yn Musei tomẽpyt no ra'yn e.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha do faraó o adotou e o criou como seu próprio filho.
22 Meiũran morekuat timowe'eg kahato Musei. Toimu'e kahato tosaipepiano. Toi'atumu'e kahato aikotã Esitu ywania morekuaria mikuap ko'i yne toi'atumu'e e. Mi'i hawyi Musei itag hawyi — Ta'i tohepap kahato morekuat ewy i'atu'e Esitu ywania Musei pe e.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e era poderoso em palavras e ações.
23 Toikuap yne hãpyk hap hawyi 40 i'aman mot pe tokosap hawyi Musei to'e tuwepe — Are pãi uhewyry teran na'yn ui'ywania kape uiwa'akasa hamo. Isareu ywania kape ara'akasa teran e Musei e.
23 “Certo dia, estando Moisés com quarenta anos, resolveu visitar seus parentes, o povo de Israel.
24 Mi'i hawyi ta'akasa tewyry hap upi Esitu ywania esurara kape wẽtup ok to'ywania ahyk hat kape ta'akasa. Mi'i hawyi Musei ipy'ahak ta'yn hawyi Esitu ywania esurara toi'auka ra'yn towy'ok po'ypyi e.
24 Ao ver um egípcio maltratando um israelita, defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 — Ta'i ui'ywania tikuap hawyi ti aru uiky'e ra'yn e tuwepe. Ta'i Tupana mipo'oro ti en wanĩkaptia po piat hat wyti en i'atu'e wyti aru ui'ywania'in e tuwanẽtup hawe tuwepe Musei. Ma'ato yt pywo pe hin i katupono mi'i hawyi wẽtup e'at i ra'yn toto hawyi toipuẽti to'ywania typy ok wu'uka haria e.
25 Imaginou que seus irmãos israelitas entenderiam que ele havia sido enviado por Deus para resgatá-los, mas isso não aconteceu.
26 Mi'i hawyi tokosap i'atumoperup i hamo — Uheywyt'in e wãi eiwu'uka tei'o e katupono wẽtup ok yn aha'ase'i kaipywiat aito wẽtup ywania yn eipe pote yt naku i eiwu'uka eiwo'ope e.
26 “No dia seguinte, visitou-os novamente e viu dois homens de Israel brigando. Tentando agir como pacificador, disse a eles: ‘Homens, vocês são irmãos; por que brigam um com o outro?’.
27 Mi'i hawyi mekewat wu'uka hap nug hat to'e Musei pe — Motoro meiũpepyi e katupono yt uruporekuat hin i en e. Uwe pyno epo'oro meikowo urunãpin hamo e Musei pe.
27 “Mas o homem que era culpado empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 Ui'auka teran en e aikotã ga'atpo eti'auka morekuat esurara hap ewy apo'e Musei pe.
28 Vai me matar como matou o egípcio ontem?’.
29 Mio tã e pote Musei token'ẽ ra'yn morekuat pupi hawyi topopy ra'yn pya yi Esitu pyi e Etewãu. Mi'i hawyi mekewat yahig wato tote Musei hewyry ra'yn 40 anu tohũria apykok hap upi hewyry.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu e foi viver como estrangeiro na terra de Midiã. Ali nasceram seus dois filhos.
30 Mi'i tote toipuẽti tehary'i e. Mi'i tote typy ok ha'yru ra'yn tuwemoherep e. Wẽtup e'at pe Musei toto ra'yn yity'ok Sinai kape hawyi itote ta'akasa hu yp wuk hap.
30 “Quarenta anos depois, no deserto próximo ao monte Sinai, um anjo apareceu a Moisés nas chamas de um arbusto que queimava.
31 Mi'i hawyi aria py'asetpe atipy piat miit ewywuat tuwemoherep e. Mi'i hawyi tokosap ikuap hamo.
31 Quando Moisés viu aquilo, ficou admirado. Aproximando-se para observar melhor, ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 Mi'i hawyi toikuap Tupana ehay itote — Uito ti ewat e'ase'i'in eTupana e. Uito ti e'ase'i Aparãu Isaki Iako eTupana e Musei pe. Mi'i pote Musei iwuwu kahato hawyi yt ta'akasa po'og neran i howawi — Araha'at Tupana sese kape pote meremo uiku'uro e tuwepe.
32 ‘Eu sou o Deus de seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó’. Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 Mi'i hawyi Tupana to'e Musei pe — Etihep to epy sokpe uimõtypot hamo katupono meiũpe uimõtypot hap e'yi tote ewyry e.
33 “Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias, pois você está pisando em terra santa.
34 Ariot atipy kaipyi ai'ywania ehakyera'at wanĩkaptia po pywiat hamo e. Yt naku i kahato ta'atuho'opot yi Esitu pe e. Ara'akasa ra'yn yne yi Esitu piaria kape e. I'atuehaky'e'i kahato yi Esitu pe hap kape ara'akasa e. I'atumikyry'i kahato itote i'atuete uhehamo e. Ta'i i'atuwo'okak'i hap atikuap hawyi ti ariot atipy kaipyi i'atuehakyera'at hamo e Musei pe. Woropo'oro mesup yi Esitu kape uhemiit'in porera'at wanĩkaptia po pywiat hamo e Ahetupana Musei pe e Etewãu.
34 Por certo, tenho visto a aflição do meu povo no Egito. Tenho ouvido seus gemidos e desci para libertá-los. Agora vá, pois eu o envio de volta ao Egito’.
35 Pyno tomi'airo Musei Tupana tipo'oro temiit'in ehakyera'at hamo e. Ta'i toipo'oro Musei yi Esitu kape tehay atipy kaipywiat enoi hamo e. Yt ta'atuky'esat hin i Musei ta'atuporekuat nuat pytkai Tupana tipo'oro mi'i miit ai'ywania sa'awy'iwuaria ehakyera'at hamo e. Tupana ihay mekewat aria'yp wuk hap kaipyiat turan toipo'oro Musei temiit'in powyro hamo. Put'ok'e itote yi Esitu pe hawyi temiit'in sese te'ero'e — Uwe kahu epo'oro uruporekuat no urunãpin hamo i'atu'e Musei pe. Meimuẽwuaria e haria kape Tupana tipo'oro Musei e Etewãu.
35 “Era esse o mesmo Moisés que o povo havia rejeitado quando lhe perguntaram: ‘Quem o nomeou líder e juiz?’. Por meio do anjo que apareceu a Moisés no arbusto em chamas, Deus o enviou para ser líder e libertador.
36 Ta'i iwato kahato Tupana esaika hap Musei timoherep yi Esitu pe e. Mi'i hawyi toi'atuporenõtem na'yn ai'ywania sa'awy'iwuaria wanĩkaptia po pyi e. Mi'i hawyi Musei timoherep Tupana esaika hap hyemui'a koro y'y hup e hap tote e. Ta'i tutunug mu'ap y'y py'asetpuo ihyemui'a koro sakpo e. Mi'i hawyi tuwat ihyemui'a sakpo yi gag upi wanĩkaptia po pyi e. Mi'i hawyi yahig wato tote 40 anu toimõtypot Tupana iwat hesaika hamo e. Itote tutunug yt miit'in minug kuap i ko'i wuat'i ehamo e.
36 Assim, com muitas maravilhas e sinais, ele os conduziu para fora do Egito, pelo mar Vermelho e pelo deserto, durante quarenta anos.
37 Ta'i ai'ywania mi'atoiat Musei sa'awy'i topyhu'at Tupana mi'airo mi'i miit pytkai e Etewãu to'auka teran haria pe. Ta'i nimuat Musei henoi yiannote Isareu ywania pe — Ui'ywania e meiũran wyti aru Tupana tomowato kahato tomipo'oro ui'ewywuat eiporekuat koro wo e. Mi'i Miit uhaipepiat sese tuwemoherep aru wẽtup ahemiariru e sa'awy'i Musei e.
37 “Esse mesmo Moisés disse ao povo de Israel: ‘Deus levantará para vocês um profeta como eu do meio de seu povo’.
38 Sa'awy'i toi'atunãpin kahato ai'ywania Isareu ywania mekewat yity'ok Sinai e hap tote aikotã atipy kaipywiat henoi tope hap ewy tohenoi ahepe sa'awy'i sehay wuat'i e'at piat tohenoi ai'ywania pe e.
38 Moisés estava com nossos antepassados, a congregação do povo de Deus no deserto, quando o anjo lhe falou no monte Sinai, e ali Moisés recebeu palavras que dão vida, para transmiti-las a nós.
39 Ma'ato aha'ase'i'in yt i'atupap teran hin i Tupana mimoherep sehay wuat'i e'at pianuat upi e. Ta'atupun ne'i hawyi te'eruwemorem neran yi Esitu kape i ra'yn e.
39 “Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer a Moisés. Eles o rejeitaram e, em seu íntimo, voltaram ao Egito.
40 Mi'i hawyi te'ero'e Musei ywyt Arãu me — Etunug no Ahetupana epo wo mehĩ aipu'ap moherep hanuat i'atu'e. Katupono aipu'ap moherep hat eyke'et Musei ti toto ra'yn yity'ok kape i'atu'e. Mi'i hawyi mio yt uruikuap i ra'yn aikope toĩne'en Musei hap sio iku'uro sio yt i'atu'e Arãu me e.
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos guiem, pois não sabemos o que aconteceu com esse Moisés que nos tirou do Egito’.
41 Mi'i hawyi aha'ase'i'in tunug wewato ahup hit iã'ãkap ta'atuetupana wo e. Mi'i ete te'eruwehum kahato i'ewyte ai'ywot'in tomõtypot ta'atupo wuat ta'atuminug wewato ahup hit e. Mi'i hawyi ti ta'atu'auka ra'yn ta'atuhũ imõtypot hamo e. Mi'i hawyi ta'atuium hã'ãkap we — Waku kahato en tupana ta'atu'e hap wewato pe ai'ywot'in nimuaria e. Ikahu kahato ahetupana i'atu'e to'ope e.
41 Logo, fizeram um ídolo em forma de bezerro, ofereceram-lhe sacrifícios e começaram a celebrar o objeto que haviam criado.
42 Mi'i hawyi Tupana to'e — Pyno waku eweipyhu'at ehetupana wẽtup kawiat wywo e Tupana. Mi'i hawyi ta'atumõtypot tupana wo at waty waikiru ko'i e. — Uruetupana kahato en at waty waikiru i'atu'e sa'ag aha'ase'i'in e.
42 Então Deus se afastou deles e os entregou para servirem as estrelas do céu como deuses, conforme está escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês trouxeram sacrifícios e ofertas durante aqueles quarenta anos no deserto, povo de Israel?
43 Yt naku i ta'atumõtypot tupana wo Tupana minug ko'i aikotã Tupana to'e miwan me hap ewy — Yt uimõtypot hin i eipe — Uruimõtypot En ewei'e uhepiat pytkai e Tupana. — Uruhũria urui'auka emõtypot haype ewei'e uhepe wen ma'ato atikuap kahato eheso hap e. Yt uimohey haria hin i eipe e. Atikuap eiwanẽtup hap eipy'a piat at ka'ap ehewyry uimipo'oro Musei upiat turan mekewat yahig wato tote turan. Yt uhowawi hin i eipy'a ko'i ma'ato mekewat ehetupana Moroki kape yn eipy'a e. — Waikiru Irenwã waku kahato ahetupana wo ewei'e eiwo'ope itote e. Tupanaria iã'ãkap ko'i wyti ewetunug kahato itote ehetupana ewywuat ko'i e. Mi'iria yn eweimõtypot at ka'ap itote. — Uruimõtypot kahato Aparãu eTupana ewei'e kahato yt pywo pe pytkai i e Tupana sese. Pyno woroho'opo'oro eipe pya kahato ehe'yi wakuat kai wẽtup ywania kape wẽtup tama kape. Ehewanĩkaptia esurara'in po pe eweikupte'en aru pya kahato ehe'yi uimiium wakuat kaipyi hawyi e. Ehewanĩkaptia yt nakuaria i po pe wyti aru eweikupte'en e. Mekewat yi Papirunia e hap kape woroho'opo'oro aru e. Mi'i tote ehewanĩkaptia yt nakuaria i eropat hamo woroho'opo'oro aru e Tupana sa'awy'i miwan me ai'ywania pe Amosi 5.25-27 pe e.
43 Não, vocês carregaram o santuário de Moloque, a estrela de seu deus Renfã, e as imagens que fizeram para adorá-los. Por isso eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 Pyno yahig koro puo nimuaria ai'ywania ikohyewyry kahato e. Mi'iria pe Musei to'e — Waku watunug no Tupana yat koro meiũpe aikotã Tupana mimoherep kat kupitu kat kupitu hap ewy e. — Waku ipe kawiat i'ewyte sokpe kawiat ewetunug uimõtypot yat e Tupana uhepe e Musei e. Sa'awy'i Tupana ihay kahato ai'ywania pe tomõtypot yat sokpe kawiat puo.
44 “Nossos antepassados levaram com eles pelo deserto o tabernáculo, construído de acordo com o modelo que Deus havia mostrado a Moisés.
45 Mi'i hawyi karãpe tuwehyt'ok yi Kanã'ã pe turan mekewat e'at pe Tupana mõtypot yat ipe kawiat ta'atuereto yi Kanã'ã kape e. Ma'ato aha'ase'i Musei yt teke i yi Kanã'ã pe katupono iku'uro Iũtãu hy sakpo yity'ok tote e. Mi'i hawyi Tupana ti'asyp itote e. Mi'i hawyi Musei saipepiat Iusue upi ra'yn tuwehyt'ok kahato tawa Kanã'ã pe nimuaria ahe'yianmiaria e. Mi'i hawyi yi Kanã'ã pe ta'atupuẽti wẽtup ywania ko'i ra'yn ahewanĩkaptia sese yt nakuaria i ma'ato mi'iria Tupana ti'atusopo yne ra'yn hawyi tutum yi Kanã'ã ai'ywania pe e. Mi'i hawyi toĩne'en na'yn Tupana mõtypot yat ipe kawiat yi Kanã'ã tote e. Mi'i hawyi ai'ywania te'eruwemotypy'i kahato itote e. Mi'i hawyi mehĩ Tawi topyhu'at morekuat koro wo itote e.
45 Anos depois, quando Josué comandou nossos antepassados nas batalhas contra as nações que Deus expulsou desta terra, foi levado com eles para seu novo território e ali ficou até o tempo do rei Davi.
46 Morekuat Tawi ete Tupana tuwehum kahato ra'yn e. Mi'i hawyi wẽtup e'at pe morekuat Tawi to'e — Uha'ase'i Iako eTupana e atunug neran meiũpe ahe'yi Kanã'ã tote emõtypot yat sese e.
46 “Davi encontrou favor diante de Deus e pediu para construir um templo permanente para o Deus de Jacó,
47 Mi'i hawyi — Waku esa'yru inug e. Mi'i hawyi morekuat Tawi iku'uro hawyi ha'yru morekuat Sarumãu tunug na'yn Tupana yat koro itote e.
47 mas foi Salomão quem o construiu.
48 Ma'ato watikuap ta'yn aikotã Ahetupana yt toĩne'en kuap i aipo wuat aiminug to'yat pe e Etewãu.
48 O Altíssimo, porém, não habita em templos feitos por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Kat pote nimo Tupana to'e — Atiky'esat pote waku yne waikiru ko'i tote ara'apyk hawyi mytyp yne tote waku uipy heiam topyhu'at e. Uiwato kahato. Yt areĩne'en neran i miit'in minug ui'yat ko'i pe e. Ui'yat wato hap ok tã yt uwe i inug kuap are katupono areĩne'en atipy pe i'ewyte areĩne'en yi tote e.
49 ‘O céu é meu trono, e a terra é o suporte de meus pés. Acaso construiriam para mim um templo assim tão bom?’, diz o Senhor. ‘Que lugar de descanso me poderiam fazer?
50 Uiwat uiminug yne yne waikiru sem hawyi at yi waty i'ewyte yne ipuat ko'i ati'atunug yne. Pyno aikotã aru pyno eipe ewetunug uheiam yi tote e Tupana miwan me Isaia 66.1-2 pe e Etewãu to'auka teran haria pe.
50 Acaso não foram minhas mãos que criaram o céu e a terra?’.
51 Ui'ywania e sa'awy'itepyi aha'ase'i'in tu'uka kahato Tupana miky'esat nug hap ete e. Koitywy mi'iria ewywuaria eweikupte'en eiperia e. Ta'i aha'ase'i'in ewywuaria kahato eweikupte'en e. Ta'i eipy'a heg kahato aikotã ai'ywania sa'awy'iwuaria ewy sese eweikupte'en e. Tupana Pã'ãu miky'esat ko'i yt ewetunug hin i eiperia e. Ipy'ahak sese rakaria wo eweikupte'en Tupana piat eiky'e hap ete e. Ta'i eweho'o'okenhyp kahato wyti ehewaure ka'a ko'i Tupana ehay kape e. Aikotã ai'ywania nimuaria ewy kahato ti ewetunug yt naku i sa'ag kahato Tupana mipo'oro ko'i ete e. Ta'i Tupana mipo'ororia yne auka haria ti eipe ei'ywot'in pot ko'i ewy e.
51 “Povo teimoso! Vocês têm o coração incircuncidado e são surdos para a verdade. Resistirão para sempre ao Espírito Santo? Foi o que seus antepassados fizeram, e vocês também o fazem!
52 Ta'i Tupana ehay moherep haria sa'awy'iwuaria yne henoi henoi kahato Hemiit Wakuat ut hamuat hap ma'ato mi'iria ete wyti aha'ase'i'in ti'atumikyry'i kahato hawyi ta'atu'atu'uka sa'ag ne'i e. Ta'i aha'ase'i'in ewywuaria eweikupte'en katupono ga'atpo Tupana tipo'oro Temiit Wakuat Aiporekuat nuat sese aikotã to'e hap ewy wen ma'ato Mi'i Miit Wakuat eweima'at sa'ag ne'i hawyi ti ewei'auka sa'ag ne'i aria'yp posak tote e Etewãu to'auka teran haria pe.
52 Que profeta seus antepassados não perseguiram? Mataram até aqueles que predisseram a vinda do Justo, a quem vocês traíram e assassinaram!
53 Ta'i i'ewyte Tupana mipo'ororia atipy kaipywiaria henoi hãpyk kahato Musei pe Tupana ehay Mi'i Miit etiat einãpin hamuat wen ma'ato yt eweimohey hin i i'atumimoherep ko'i e. Atipy kaipywiaria ehay pun haria eipe e Etewãu to'auka teran haria pe.
53 Vocês desobedeceram à lei de Deus, embora a tenham recebido das mãos de anjos”.
54 Mi'i hawyi mio tã e pote i'atupy'ahak kahato ra'yn Etewãu ete kyry'et kyry'et'i'atu'e.
54 Os líderes judeus se enfureceram com a acusação de Estêvão e rangiam os dentes contra ele.
55 Ma'ato Tupana Pã'ãu Wakuat no toĩne'en kahato Etewãu ete. Mi'i hawyi teha'at atipy kape Etewãu. Mi'i tote Tupana mimõtypot hap ẽtyhot hap itote ta'akasa. Mi'i turan — Aheyke'et Iesui itote e.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus, e viu Jesus em pé no lugar de honra, à direita de Deus.
56 Eweha'at ro Tupana po sese kawiat ipoĩ'ãm na'yn e. Are pãi ikahu kahato ikahu kahato e. Waku kahato itote. Eweheha'at ro e Etewãu i'atuepe.
56 “Olhem!”, disse ele. “Vejo os céus abertos e o Filho do Homem em pé no lugar de honra, à direita de Deus!”
57 Mi'i hawyi — Wãi'i'atu'e yt naku i e hat i'atu'e. Epo'inik to katupono yt uruikuap teran i po'og ehay i'atu'e ta'atuehay pirik wo. Mi'i haype meremo te'eruwewaure ka'a hik ta'atupo wo. Mi'i hawyi torania itotiaria tuwat tuwat Etewãu ehay monik hamo.
57 Eles taparam os ouvidos e, aos gritos, lançaram-se contra ele.
58 Mi'i pote ta'atuporenõtem Etewãu tawa Ierusarẽi myi. Mi'i hawyi i'auka haria te'erekamisa hep ium ta'atu'akag kurum iwasu Sauru po pe. Mi'i hawyi Sauru to'e tesurara'in me — Ewei'auka ro Etewãu nu wo e haty wo.
58 Arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. Seus acusadores tiraram os mantos e os deixaram aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Mi'i hawyi mak mak'e i'atu'e nu wo Etewãu auka hamo. Mi'i turan Etewãu ihay haty wo — Uika'iwat Iesui epo pe ra'yn atum uipã'ãu e.
59 Enquanto atiravam as pedras, Estêvão orou: “Senhor Jesus, recebe o meu espírito”.
60 Mio tã to'e hawyi tuwepỹ'ãtutuk hawyi — Uika'iwat eti'atuky'e yn na'yn o yne ui'auka haria e. Waure wo ereĩne'en ui'auka hap kai e haty wo hawyi ipyhu tek'e hawyi iku'uro ra'yn toket sese.
60 Então caiu de joelhos e gritou: “Senhor, não os culpes por este pecado!”. E, com isso, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.