Mateus 13
Mam Comitancillo NT (MAM_COM) vs NVI
1 Ax qꞌijjo tetz Jesús tojjo ja, ex kubꞌ qe ttzi nijabꞌ.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa e assentou-se à beira-mar.
2 Tej tok tkaꞌyin kypon txqan xjal tkꞌatz, bꞌeꞌx okx toj jun tal bark, ex kubꞌ qe toj. Ayetzin kyeꞌ jniꞌ xjal i bꞌaj kyij ten ttzi aꞌ.
2 Reuniu-se ao seu redor uma multidão tão grande que ele teve que entrar num barco e assentar-se nele, enquanto todo o povo ficou na praia.
3 Ok ten xnaqꞌtzil nimku tumil noq kyukꞌa techil, ex tqꞌma: Jun maj, xiꞌ jun xjal awal triy.
3 Então lhes falou muitas coisas por parábolas, dizendo: "O semeador saiu a semear.
4 Atzin teꞌ tok tchtoꞌn, at pon chitj toj bꞌe. I tzaj pichꞌ, ex bꞌeꞌx jaw kyskꞌoꞌn.
4 Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho, e as aves vieram e a comeram.
5 Ex at pon chitj kyxol abꞌj, me quꞌn tuꞌn ntiꞌxix twutz txꞌotxꞌ antza, liwey ul twiꞌ.
5 Parte dela caiu em terreno pedregoso, onde não havia muita terra; e logo brotou, porque a terra não era profunda.
6 Me atzaj teꞌ tok qꞌijil, bꞌeꞌx jaw tzqij, quꞌn nya nim xaꞌye tlokꞌ.
6 Mas quando saiu o sol, as plantas se queimaram e secaram, porque não tinham raiz.
7 Ex at pon chitj kyxol txꞌiꞌx. Me atzin txꞌiꞌx jun paqx tchꞌiy; atzin te triy noq jaw xkyꞌiꞌsix.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Me anteꞌ pon chitj toj tbꞌanil txꞌotxꞌ, tbꞌanilx ele toj. At junjun tqan el jweꞌ kꞌaltwutz, ex junjuntl el ox kꞌal,ex junjuntl el lajaj toj kaꞌwnaq.
8 Outra ainda caiu em boa terra, deu boa colheita, a cem, sessenta e trinta por um.
9 Ankye taj tuꞌn tkubꞌ tbꞌiꞌn nyola, in tkubꞌ tbꞌiꞌntz, tuꞌntzintla tkubꞌ tbꞌinchin.
9 Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
10 O ul laqꞌeꞌy awoꞌy, a t-xnaqꞌtzbꞌin, tkꞌatz, ex xi qqaniꞌn te: ¿Tiquꞌn nyoliꞌn kyukꞌaxjal noq kyukꞌa techil?
10 Os discípulos aproximaram-se dele e perguntaram: "Por que falas ao povo por parábolas? "
11 Tzaj ttzaqꞌwin Jesús qeꞌy: Ma tzaj tyekꞌin Diosjo tumil kyeꞌy, tuꞌn tel kynikyꞌa tiꞌjjo a ewintaq ojtxe tiꞌjjo Tkawbꞌil Dios, a at toj kyaꞌj; quꞌn metziꞌn kyexjal nlay tzꞌel kynikyꞌ te.
11 Ele respondeu: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Tuꞌnpetziꞌn, ankyeꞌ xjal at tnimbꞌil wiꞌja, ktzajil qꞌoꞌn txqantl, tuꞌntzin tchꞌiyxixjo tnimbꞌil. Ex ankyeꞌ xjal noq nkaꞌmin tkꞌuꞌj tiꞌj tnimbꞌil, kyjaꞌpe k-elil qꞌiꞌne teꞌ chꞌin at.
12 A quem tem será dado, e este terá em grande quantidade. De quem não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Tuꞌnpetziꞌn, nchin yoliꞌn kyukꞌa techil kyukꞌaxjal. Quꞌn nchi kaꞌyin kywutz, me mi n-el kynikyꞌ weꞌy. Ex ntbꞌiꞌn kyẍkyin, me mi n-okx toj kywiꞌ.
13 Por essa razão eu lhes falo por parábolas: ‘Porque vendo, eles não vêem e, ouvindo, não ouvem nem entendem’.
14 Quꞌn ikytzin kbꞌajiljo tzeꞌn tqꞌma Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqꞌma:
14 Neles se cumpre a profecia de Isaías: ‘Ainda que estejam sempre ouvindo, vocês nunca entenderão; ainda que estejam sempre vendo, jamais perceberão.
15 — ausente —
15 Pois o coração deste povo se tornou insensível; de má vontade ouviram com os seus ouvidos, e fecharam os seus olhos. Se assim não fosse, poderiam ver com os olhos, ouvir com os ouvidos, entender com o coração e converter-se, e eu os curaria’.
16 Me kyꞌiwlinqexix kyeꞌ, tuꞌn nchi kaꞌyiꞌn kywutza, ex n-el kynikyꞌa te; ex nchi bꞌin kyẍkyiꞌn, ex n-okx toj kywiꞌy.
16 Mas, felizes são os olhos de vocês, porque vêem; e os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Quꞌn twutzxix kxel nqꞌmaꞌn kyeꞌy, qa nimjo yolil Tyol Dios ojtxe, ex nim xjal wen kyajtaq tuꞌn kylon teꞌ a kyeꞌ ma kyli jaꞌlin, ex tuꞌn kybꞌin teꞌ a kyeꞌ ma kybꞌi jaꞌlin, me mix bꞌaje ikyjo.
17 Pois eu lhes digo a verdade: Muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram, e ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Kybꞌintzjiꞌy tiꞌ t-xilin tiꞌjjo jun xjal xiꞌ awal.
18 "Portanto, ouçam o que significa a parábola do semeador:
19 Quꞌn ayetziꞌn nxi kybꞌiꞌn Tbꞌanil Tqanil tiꞌj Tkawbꞌil Dios, me mi n-el kynikyꞌ te, ikyqetziꞌn tzeꞌnku ijaj i kubꞌ tzꞌaq toj bꞌe. Jun paqx tzul tajaw il, tzeꞌnku jun pichꞌ, ex k-elil tiꞌn Tbꞌanil Tqanil, a kux awet toj kyanmin.
19 Quando alguém ouve a mensagem do Reino e não a entende, o Maligno vem e lhe arranca o que foi semeado em seu coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ex atzin ijaj, a kubꞌ tzꞌaq kyxol abꞌj, ikyqetziꞌn tzeꞌnqe xjal jun paqx nxi kynimin Tyol Dios ex tukꞌa tzaljbꞌil.
20 Quanto ao que foi semeado em terreno pedregoso, este é aquele que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Me quꞌn tuꞌn ntiꞌxix kykꞌuꞌj tiꞌj, mi nchi kujix toj kynimbꞌil. Qa akux saj jun tiꞌ toj kychwinqil, mo qa akux ẍi ok lipinxjal kyiꞌj noq tuꞌn tpajjo nyola, bꞌeꞌx kchi kꞌwel tzꞌaq toj kynimbꞌil.
21 Todavia, visto que não tem raiz em si mesmo, permanece por pouco tempo. Quando surge alguma tribulação ou perseguição por causa da palavra, logo a abandona.
22 Atzin ijajjo pon tzꞌaq toj txꞌiꞌx, ikytziꞌn tzeꞌn jun xjal n-ok tbꞌiꞌn nyola. Me oꞌkx nchi bꞌisin tiꞌj tkyaqiljo tkubꞌ twutz txꞌotxꞌ. Ex kyaj tuꞌn tten tkyaqil tiꞌchaqku tiꞌ kye ex jniꞌ kyqꞌinmil. Tuꞌntzintzjo anetziꞌn, n-el naje kynimbꞌil tiꞌj Dios, ikyxsin tzeꞌnku triy njaw chꞌiy toj txꞌiꞌx. Noq n-el xkyꞌiꞌsix ex ntiꞌ toj n-el.
22 Quanto ao que foi semeado entre os espinhos, este é aquele que ouve a palavra, mas a preocupação desta vida e o engano das riquezas a sufocam, tornando-a infrutífera.
23 Me atziꞌn ijaj, a kux awet toj tbꞌanil txꞌotxꞌ, ikytziꞌn tzeꞌnqe xjal nxi kynimin nyola, ex nkubꞌ kybꞌinchin tzeꞌnku nqꞌmaꞌn. Nchi chꞌiy toj kynimbꞌil, tzeꞌnku triy, a s-el jweꞌ kꞌaltwutz junjun, ex junjuntl el ox kꞌal,ex junjuntl el lajaj toj kaꞌwnaq.
23 E, finalmente, o que foi semeado em boa terra: este é aquele que ouve a palavra e a entende, e dá uma colheita de cem, sessenta e trinta por um".
24 Ex xi tqꞌmaꞌn Jesús juntl techil. Chiꞌ kyjaluꞌn: A Tkawbꞌil Dios, a at toj kyaꞌj, ikytziꞌn tzeꞌnku jun ichin xiꞌ awal triy toj ttxꞌotxꞌ.
24 Jesus lhes contou outra parábola, dizendo: "O Reino dos céus é como um homem que semeou boa semente em seu campo.
25 Tej tok bꞌaj, bꞌeꞌx ajtz. Me tej qok yupj, ul jun ajqꞌoj, ex xi tchtoꞌntl jun wiq kꞌul toj triy, ex bꞌeꞌx oq.
25 Mas enquanto todos dormiam, veio o seu inimigo e semeou o joio no meio do trigo e se foi.
26 Me atzaj teꞌ chꞌiy triy, ex tbꞌaj weꞌje tunin, antza ele tnikyꞌtzajiltz qa attaq juntl wiq kꞌul toj.
26 Quando o trigo brotou e formou espigas, o joio também apareceu.
27 Ayetziꞌn taqꞌniljo tajaw awal bꞌeꞌx i xiꞌ qꞌmalte, ex xi kyqꞌmaꞌn: Tata, ¿Mixsin ja tskꞌoꞌn toj tijaja, tej tok tawaꞌn? Quꞌn ¿Jaꞌtzin saje jun wiq kꞌul toj ikyjo tzeꞌnku triy?
27 "Os servos do dono do campo dirigiram-se a ele e disseram: ‘O senhor não semeou boa semente em seu campo? Então, de onde veio o joio? ’
28 Atzin te tajaw aqꞌuntl xi tqꞌmaꞌn: Atla jun ajqꞌoj xkubꞌ bꞌinchin teꞌ ikyjo wiꞌja. Xi kyqꞌmaꞌn taqꞌnil te: ¿Mej qa ma qoꞌxa xbꞌoqil teꞌ maꞌ kꞌul toj triy? chi chiꞌ.
28 " ‘Um inimigo fez isso’, respondeu ele. "Os servos lhe perguntaram: ‘O senhor quer que vamos tirá-lo? ’
29 Me ante tajaw aqꞌuntl xi tqꞌmaꞌn: Mina, quꞌn qa ma jatz xbꞌoqitjo nya wen kꞌul jaꞌlin, aku jatz lipe triy tiꞌj.
29 "Ele respondeu: ‘Não, porque, ao tirar o joio, vocês poderão arrancar com ele o trigo.
30 Qalaꞌ kyqꞌonkja ax tzqijkuj junx tukꞌa triy, tzmaxi kꞌaꞌ jatz skꞌetjo, aj tjaw joyit. Atzin te triy kxel kꞌuꞌyit teꞌ toj txꞌutxꞌ. Atzin teꞌ maꞌ kꞌul, kjawil kꞌlet, exsin kꞌwel patit tuꞌn qꞌaqꞌ.
30 Deixem que cresçam juntos até à colheita. Então direi aos encarregados da colheita: Juntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; depois juntem o trigo e guardem-no no meu celeiro’ ".
31 Ex kubꞌ tqꞌoꞌn Jesús juntl techil kyjaluꞌn: A Tkawbꞌil Dios toj kyaꞌj, ikytziꞌn t-xilin tzeꞌnku jun tal twutz mistas, aj tkux tawaꞌn jun xjal toj txꞌotxꞌ.
31 E contou-lhes outra parábola: "O Reino dos céus é como um grão de mostarda que um homem plantou em seu campo.
32 Quꞌn twutzxix a tal netzꞌxix kywutzjo txqantl twutz ijaj, me ajtzin tchꞌiy, jun tijx n-oke kywutzjo txqantl. Chꞌime njapin tzeꞌnku jun tze, a jaꞌ n-okxi kybꞌinchin pichꞌ kypaqbꞌil kyxol tqꞌobꞌ.
32 Embora seja a menor dentre todas as sementes, quando cresce torna-se a maior das hortaliças e se transforma numa árvore, de modo que as aves do céu vêm fazer os seus ninhos em seus ramos".
33 Ex kubꞌ tqꞌoꞌn Jesús juntl techil kyjaluꞌn: A Tkawbꞌil Dios toj kyaꞌj, ikytziꞌn tzeꞌnkuꞌ ttxꞌamil wabꞌj, a nkux tqꞌoꞌn jun qya toj oxe malbꞌil jarin. Ex ajtzin tbꞌaj tsmoꞌn, tkyaqiljo tqꞌotjil wabꞌj ktxꞌamixil, ex nchꞌiy wen.
33 E contou-lhes ainda outra parábola: "O Reino dos céus é como o fermento que uma mulher tomou e misturou com uma grande quantidade de farinha, e toda a massa ficou fermentada".
34 Bꞌaj tqꞌmaꞌn Jesús tkyaqiljo lo kyexjal, noq kyukꞌa techil. Quꞌn ntiꞌtaq jun tiꞌ bꞌaj tqꞌmaꞌn, qa nya tukꞌa techil.
34 Jesus falou todas estas coisas à multidão por parábolas. Nada lhes dizia sem usar alguma parábola,
35 Bꞌajjo ikyjo, tuꞌntzin tjapiꞌn a qꞌumj tuꞌn yolil Tyol Dios ojtxe, tej tkubꞌ ttzꞌibꞌin:
35 cumprindo-se, assim, o que fora dito pelo profeta: "Abrirei minha boca em parábolas, Proclamarei coisas ocultas Desde a criação do mundo".
36 Tbꞌajlinxiꞌ ikyjo, bꞌeꞌx i aj tchqꞌoꞌn Jesús xjal kyja. Ex okx tuja, a jaꞌ o tzaja laqꞌeꞌy tkꞌatz, a awoꞌy t-xnaqꞌtzbꞌin, ex xi qqꞌmaꞌn te: Chikyꞌbꞌintzjiy techil tiꞌjjo kꞌul nya wen toj triy.
36 Então ele deixou a multidão e foi para casa. Seus discípulos aproximaram-se dele e disseram: "Explica-nos a parábola do joio no campo".
37 Ex tzaj ttzaqꞌwin Jesús qeꞌy: Atziꞌn awal triy, ayin wejiꞌy, a Tkꞌwal Ichin.
37 Ele respondeu: "Aquele que semeou a boa semente é o Filho do homem.
38 Ante txꞌotxꞌ ayetziꞌn xjal tkyaqil. Atzin triy, ayetziꞌn nimil tiꞌj Tyol Dios. Ex atziꞌn kꞌul, ayetziꞌn xjal nya nimil, ayeꞌ ncheꞌx lipe tiꞌj tajaw il.
38 O campo é o mundo, e a boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno,
39 Ex atzin te ajqꞌoj, a xi chtonte tyajil kꞌul toj triy, ax tajaw il. Atzin teꞌ joꞌj triy, atzin teꞌ aj tbꞌaj twutz txꞌotxꞌ te jun majx. Ex ayetziꞌn aqꞌnil mo joꞌl triy, ayetziꞌn t-angel Dios.
39 e o inimigo que o semeia é o diabo. A colheita é o fim desta era, e os encarregados da colheita são anjos.
40 Ikytziꞌn tzeꞌn kꞌul aj tjaw noq tuꞌn tokx toj qꞌaqꞌ tuꞌn ttzꞌeꞌy, ikytzin kbꞌajiljo, aj tbꞌaj tkyaqil twutz txꞌotxꞌ.
40 "Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim também acontecerá no fim desta era.
41 Ex ayiꞌn, a Tkꞌwal Ichin, chi xel nchqꞌoꞌn n-angela, tuꞌn kyetz xbꞌoqitjo toj Tkawbꞌil Dios kykyaqiljo nchi bꞌinchin il, ex ayeꞌ nchi xmoxin kyiꞌj junjuntl tuꞌn tkubꞌ kybꞌinchin il.
41 O Filho do homem enviará os seus anjos, e eles tirarão do seu Reino tudo o que faz tropeçar e todos os que praticam o mal.
42 Ex kchi okix toj jun patbꞌil ma tij, ja njuline qꞌaqꞌ wen, ex antza okx chi juꞌchꞌilx kyste tuꞌn kyixkꞌoj, a mix kbꞌajilx.
42 Eles os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Me ayetzin kyeꞌ, a kubꞌ kybꞌinchin tzeꞌnkuxjo ntqꞌmaꞌn Dios, ok kchi qoptzꞌajiyil kye tzeꞌnku tqan qꞌij toj Tkawbꞌil Dios, a kyTata. Ankyeꞌ at tẍkyiꞌn tuꞌn tok tbꞌiꞌn, in tok tbꞌiꞌn, ex in tkubꞌ tbꞌinchin tzeꞌnkuxjo ntqꞌmaꞌn.
43 Então os justos brilharão como o sol no Reino do seu Pai. Aquele que tem ouvidos, ouça".
44 A Tkawbꞌil Dios, a at toj kyaꞌj, ikytziꞌn tzeꞌnku jun qꞌinimil ewin toj jun txꞌotxꞌ. Jun ichin, qa ma knetjo qꞌinimil tuꞌn, bꞌeꞌx aku meltzꞌaj ewilte axsa. Maꞌx tzeꞌjix tiꞌj wen, ex noq tuꞌn ttzyetkuꞌ txꞌotxꞌ tuꞌn anetziꞌn, kbꞌaj xel tkꞌayin tkyaqiljo at te, tuꞌn ttzaj tlaqꞌoꞌn.
44 "O Reino dos céus é como um tesouro escondido num campo. Certo homem, tendo-o encontrado, escondeu-o de novo e, então, cheio de alegria, foi, vendeu tudo o que tinha e comprou aquele campo.
45 Ex ikyxjo, a Tkawbꞌil Dios, a at toj kyaꞌj, tzeꞌnku jun kꞌayil njyoꞌn tiꞌj jun tal abꞌj tbꞌanilxix.
45 "O Reino dos céus também é como um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ajtzin tknet jun tuꞌn, a wiꞌyilxix wen, kbꞌaj xel tkꞌayin tkyaqiljo at te, noq tuꞌn tlaqꞌetku tal abꞌj tuꞌn.
46 Encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo o que tinha e a comprou".
47 Ex ikyxjo, a Tkawbꞌil Dios, a at toj kyaꞌj, tzeꞌnku jun pa te tzuybꞌil kyiẍ. Aj t-xi xoꞌyit toj aꞌ, tkyaqil wiq kyiẍ ntzyet tuꞌn.
47 "O Reino dos céus é ainda como uma rede que é lançada ao mar e apanha toda sorte de peixes.
48 Ajtzin tnoj, aye kyiẍil kjawitz kyiꞌn tzma ttzi aꞌ. Antza, kchi kꞌwele qeye skꞌol teꞌ kyiẍ. Ayetziꞌn wen, kchi xel kꞌuꞌyit toj chiꞌl; ex ayetziꞌn mina, chi xel kyxoꞌn.
48 Quando está cheia, os pescadores a puxam para a praia. Então se assentam e juntam os peixes bons em cestos, mas jogam fora os ruins.
49 Ikytzin kbꞌajiljo, aj tjapin bꞌaj tkyaqil twutz txꞌotxꞌ. Kchi elitz t-angel Dios paꞌl kyeꞌ nya wenqe kyiꞌjjo a wen.
49 Assim acontecerá no fim desta era. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Ayetziꞌn nya wenqe kchi xel xoꞌyit toj jun tij kꞌachbꞌil qꞌaqꞌ, a mixla kbꞌajilx, jaꞌ kchi oqꞌile, ex kchi juꞌchꞌile kyste tuꞌn kyixkꞌoj.
50 e lançarão aqueles na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes".
51 Tzaj tqanin Jesús qeꞌy, a awoꞌy t-xnaqꞌtzbꞌin: ¿Tzuntzin n-el kynikyꞌa tiꞌj tkyaqiljo lo? chiꞌ. Exsin xi qtzaqꞌwiꞌn: Tzun, qAjaw, qo chijiꞌy.
51 Então perguntou Jesus: "Vocês entenderam todas essas coisas? " "Sim", responderam eles.
52 Ex tzaj tqꞌmaꞌnl Jesús qeꞌy: Tuꞌnpetziꞌn, jun xnaqꞌtzil tiꞌj ojtxe kawbꞌil, aj qa ma txi lipe tiꞌjjo Tkawbꞌil Dios, a at toj kyaꞌj, k-okil tzeꞌnku jun tajaw ja, a at kabꞌe wiq tqꞌinimil, jun ojtxe qꞌinimil ex jun akꞌaj.
52 Ele lhes disse: "Por isso, todo mestre da lei instruído quanto ao Reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro coisas novas e coisas velhas".
53 Tej kybꞌaj tqꞌmaꞌn Jesús kykyaqiljo techil, bꞌeꞌx xiꞌ
53 Tendo terminado de contar estas parábolas, Jesus saiu dali.
54 tzma toj ttanim. Antza xi xkye tuꞌn t-xnaqꞌtzin kyoj muꞌẍ ja te kꞌulbꞌil. Ex tkyaqilxjal bꞌaj jaw kaꞌylaj, ex kyqꞌma: ¿Jaꞌtzila xbꞌaje t-xnaqꞌtzin xjaljo tkyaqiljo bꞌaꞌn tuꞌn? ¿Ex tzeꞌntzin tten nbꞌantjo tbꞌanil techil tipin tuꞌn ikyjo?
54 Chegando à sua cidade, começou a ensinar o povo na sinagoga. Todos ficaram admirados e perguntavam: "De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 ¿Ma nyapetzila a ttata, a jsol tzꞌlan? ¿Ma nya tnana, a Mariy? ¿Ma nyaqetzin titzꞌin Santyaw, Jse, Simun, ex Judas?
55 Não é este o filho do carpinteiro? O nome de sua mãe não é Maria, e não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 ¿Ma nyaqetzin tanebꞌjo najleqe qxol? ¿Jaꞌtzin xbꞌante tkyaqiljo luꞌn tuꞌn? chi chiꞌ.
56 Não estão conosco todas as suas irmãs? De onde, pois, ele obteve todas essas coisas? "
57 Quꞌn tuꞌn kyojtzqiꞌntaq, mix xi kynimine. Me xi tqꞌmaꞌn Jesús kye: Jaꞌchaqx taꞌ jun yolil Tyol Dios twutz txꞌotxꞌ, nxi qꞌoꞌnx toklin. Me qa tojx ttxꞌotxꞌ ex tojx tja ntiꞌx toklin.
57 E ficavam escandalizados por causa dele. Mas Jesus lhes disse: "Só em sua própria terra e em sua própria casa é que um profeta não tem honra".
58 Nya nimku yekꞌbꞌil tipin bꞌant kyxol t-xjalil, quꞌn tuꞌn mix xi kynimine Tyol.
58 E não realizou muitos milagres ali, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.