Atos 19
Mam Comitancillo NT (MAM_COM) vs NTLH
1 Axtaqtza taꞌye Apolos toj Corint, majx tqanx ikyꞌx Pabl toj kꞌul, tuꞌn tkanin toj tnam te Éfeso. Antza, el jyete txqan xjal tuꞌn, a nimilqetaq toj kywutz.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Exsin xi tqanin Pabl kye: ¿Kuꞌxsin Xewbꞌaj Xjan toj kyanmiꞌn, tej kyjaw nimiꞌn? Tzajtzin kytzaqꞌwintz kyjaluꞌn: ¡Mina! Ntiꞌx qeꞌ o qbꞌi, iꞌchaqxpetla noq tuꞌn tyolajtz tiꞌjjo Xewbꞌaj Xjan.
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Tuꞌn ikyjo, xitzin tqanin Pabl: ¿Tzeꞌntzin tzelpine kyetza kynimbꞌil, ex tzeꞌn i okiꞌy, tej kykuꞌxa toj aꞌ te jawsbꞌil aꞌ? Oꞌkx n-el qnikyꞌjiꞌy tiꞌjjo t-xnaqꞌtzbꞌil Juan, exsiꞌn tjawsbꞌil aꞌ, chi chiꞌ.
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Xitzin tqꞌmaꞌn Pabl: Twutzx teꞌ, tzuntaq nchi kuꞌx kyeꞌ xjal toj aꞌ tuꞌn Juan, te jawsbꞌil aꞌ, aj kynimintaq tiꞌj qMan Dios. Me tzuntaq nxi tqꞌmaꞌn kye, a nchi nimintaq, qa iltaq tiꞌj tuꞌn t-xi nimitjo juntl, a lipchetztaq tiꞌj, a Jesucrist.
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Tej kybꞌinte ikyjo, bꞌeꞌx i nimin, ex bꞌeꞌx i kuꞌx toj aꞌ te jawsbꞌil aꞌ toj tumil tbꞌi Jesús, a tAjaw Tkyaqil.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Atzaj teꞌ kykubꞌ tqꞌoꞌn Pabl tqꞌobꞌ kyibꞌaj, ex bꞌeꞌx okx Xewbꞌaj Xjan toj kyanmin. Ex i yolin kyojileꞌ yol, a nya ojtzqiꞌn kyuꞌn, ex tzuntaq chi qꞌumlaj tiꞌjjo tqanil ntzaj kybꞌintaq te qMan Dios.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Bꞌalaqa kabꞌlajajtaq kybꞌajjo ichin anetziꞌn.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Tojxjo oxe xjaw, tzuntaq nxiꞌ Pabl tojjo ja te kynabꞌl Dios Judiy. Antza, tzuntaq qꞌumlaj tiꞌjjo Tbꞌanil Tqanil, me ntiꞌxtaq chꞌin t-xobꞌil. Tzuntaq nyolin, ex tzuntaq xmoxin, tuꞌn tkubꞌ kykꞌuꞌjxjal, tuꞌn kynimin tiꞌjjo Tkawbꞌil qMan Dios.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Me iteꞌ junjun, a noq xi kychꞌuẍsin kyanmin, tuꞌn mina t-xi kynimin, ex noq i ja yolbꞌin kywutzxjal tiꞌjjo nimbꞌil tiꞌj Jesús. Tuꞌn ikyjo, bꞌeꞌx etz Pabl toj ja te kynaꞌbꞌl Dios Judiy, junx kyukꞌa nimil, exsin i xi tkꞌleꞌntz toj jun ja te xnaqꞌtzbꞌil, a tetaqjo jun ichin, Tirano tbꞌi.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Antza, yoline Pabl kykyaqil qꞌij, ex ikytzin oke tuꞌn, toj kabꞌe abꞌqꞌe. Ikytzin kybꞌiyeꞌ Tyol Diosjo, aye Judiy exqetziꞌn nya Judiy, a najleqetaq tojjo txꞌotxꞌ te Asia.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Ex kyojjo qꞌij anetziꞌn, tzaj tqꞌoꞌn Dios tumil te Pabl, tuꞌn tbꞌant ilaꞌ techil te yekꞌbꞌil teꞌ tipin Dios.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Majqexpeꞌ suꞌtj exqetziꞌn xbꞌalin, a jaꞌ ok aqꞌle t-xmilil Pabl, xi qꞌiꞌn kye yabꞌ, ex noq tuꞌn ikyjo, bꞌeꞌxtaq nchi qꞌanit, ex ayetzin kye taqꞌnil tajaw il, a iteꞌkxtaq toj kyanmin, bꞌeꞌx nchi etztaq kyeꞌ.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Me ayetzin kye junjun Judiy, a nchi bꞌettaq toj tnam, ex nchi etztaq taqꞌnil tajaw il kyuꞌn, toj kyanminxjal kyajtaq kyeꞌ tuꞌn tokin tbꞌi Jesús, a tAjaw Tkyaqil kyuꞌn, te qꞌanbꞌil kyexjal. Ikytzin kyqꞌma kyjaluꞌn, kye taqꞌnil tajaw il: Kxel qqꞌmaꞌn kyeꞌy, tuꞌn kyetza toj kyanmin xjal, noq tiꞌj tumil tbꞌi Jesús, a nqꞌumlaj Pabl tiꞌj, chi chiꞌ.
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Ikytaqtzin nbꞌantjo kyuꞌn wuq tkꞌwaljo jun Judiy, Esceva tbꞌi, a nejinel kyxol pale.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Me jun maj, attaq jun taqꞌnil tajaw il, xi tzaqꞌwinte kyjaluꞌn: Wojtzqin weꞌ Jesús, ex bꞌin weꞌ wuꞌn alkye Pabl; me ayetzinkyetza, ¿Tiꞌn kyeꞌ kyoklin tuꞌn kyyoliꞌn ikyjo?
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Ex texjo paq anetziꞌn, bꞌeꞌx xi joqpaj tej ichin, a attaq taqꞌnil tajaw il toj tanmin kyibꞌaj xjal, a nchi yolintaq, ex tukꞌa txqan tipin, bꞌeꞌx i kubꞌjo ichin tuꞌn, ex i bꞌaj tbꞌyoꞌn. Tuꞌntzin ikyjo, ẍbꞌiꞌqqe ex iẍjlinqe tej kyoq tojjo ja, jaꞌ iteꞌkxtaq.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Kykyaqilxjo Judiy ex nya Judiy i bꞌinte, a najleqetaq toj tnam te Éfeso. Tuꞌntziꞌn, bꞌeꞌx tzaj txqan kyxobꞌil, ex tuꞌnjo ikyjo, jaw nimsite tbꞌi Jesús, a tAjaw Tkyaqil.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Ex nimku xjal, a otaq chi nimin, i kanin paꞌl kyibꞌ kywutzxjal tiꞌjjo tkyaqil nya bꞌaꞌn, a otaq bꞌant kyuꞌn.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Ex ilaꞌtaqjo, a otaq chi ok te yuẍ, ul kyiꞌn jniꞌ kyuꞌj te kytyuẍbꞌil, ex kubꞌ kypatin kywutzjo a iteꞌtaq. Tej tkubꞌ nabꞌlitjo, a jteꞌ otaq japineꞌ loqꞌbꞌin kye uꞌj, bꞌalaqa lajaj toj ox kꞌal milsaqpwaq.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Tuꞌntzintzjo, nim xjal i bꞌinte, ex nim i lonte yekꞌbꞌil tipin Tbꞌanil Tqanil tAjaw Tkyaqil.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Tbꞌajlinxitziꞌn ikyjo, kubꞌ tbꞌisin Pabl, tuꞌn t-xiꞌ qꞌolbꞌil kyeꞌ aj te Macedonia ex Acay, ex tuꞌn tikyꞌx tzmax Jerusalén. Ex tqꞌma, qa tajtaq tuꞌn tikyꞌx toj tnam te Rom, aj tmeltzꞌajtaq toj Jerusalén.
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Tuꞌntzintzjo, bꞌeꞌx i xi tchqꞌoꞌn kabꞌe mojilte, Timotey ex Erasto, tzmax Macedonia te qꞌolte tqanil antza. Atzin tetz, axsi kyije jun jteꞌbꞌin qꞌijl toj Éfeso, jun tnam toj txꞌotxꞌ te Asia.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Tojjo tnam anetziꞌn, jaw tilj xjal tiꞌjjo Tbꞌanil Tqanil,
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 noq tuꞌn ttzi jun ichin, txꞌnol saqpwaq, Demetrio tbꞌi. A ichin anetziꞌn, tzuntaq nchi bꞌant muchꞌ twutzbꞌiyil ja tuꞌn, te yekꞌbꞌilte ja te naꞌbꞌlte jun kydios, Artemisa tbꞌi. Tuꞌn ikyjo, tkyꞌeꞌtaq Demetrio, tuꞌn kyniminxjal tiꞌjjo Tbꞌanil Tqanil, quꞌn bꞌiꞌntaq tuꞌn, qa ma chi niminxjal, nlaytaq chi loqꞌin tiꞌjjo kꞌaẍjil anetziꞌn; ex bꞌeꞌx aku najjo txqan kykanebꞌ tiꞌjjo kyaqꞌin ikyjo.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Tuꞌnpetziꞌn, oke tchmoꞌn jniꞌ tukꞌa, exqetziꞌn txqantl, a chꞌime ikyxtaq kyaqꞌiꞌn, exsin xi tqꞌmaꞌntz kye kyjaluꞌn: Noq sameqiꞌy, tata, chi Demetrio. Bꞌiꞌn kyeꞌ kyuꞌn, qa noq tuꞌn qaqꞌin lo, bꞌaꞌnxix otoꞌya.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Me ikytzin tzeꞌnku n-ok kykaꞌyiꞌn, ex n-ok kybꞌiꞌn, lu jun maꞌ xjal, Pabl tbꞌi; lu nyolin qa nya diosqe dios, a kybꞌinchbꞌin xjal. Ex nimx xjal, ma kubꞌ kykꞌuꞌj tuꞌn, nya oꞌkxjo tzaluꞌn toj Éfeso, qalaꞌ toj tkyaqil txꞌotxꞌ te Asia.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Nya wenjo luꞌn, quꞌn bꞌalaqa nlay bꞌant tikyꞌjo qkꞌaẍjil. Bꞌapetla teꞌ, qalaꞌ bꞌala majxjo ja te naꞌbꞌlte qdios, a Artemisa, okla knajsitiljo tbꞌanil yolbꞌilte, ex tuꞌntzintzjo, bꞌeꞌxla k-elil iꞌjlin nim toklin qdios anetziꞌn, a kꞌuꞌjlinxix tzaluꞌn toj Asia ex toj tkyaqil twutz txꞌotxꞌ.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Tej kybꞌinte xjal ikyjo, bꞌeꞌx jaw kyikyꞌinxix, ex jaw kyẍchꞌin kyjaluꞌn: Nimxix toklin Artemisa, a qdios a awo aj Éfeso.
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Nimx i ja naj xjal tojjo tkyaqil tnam, ex ok kytzyuꞌn kabꞌe tukꞌa Pabl, a Gay ex Aristarco kybꞌi, kabꞌe ichin te aj Macedonia, ex i el jukikin kyuꞌn tzmax tkꞌatz ja, jaꞌ nchi chmete xjal.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Tajtaq Pabl tuꞌn tokx yolil kywutz xjal antza, me mix kytziye nimil.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Ex kyxoljo kawil te Asia, iteꞌtaq junjun tukꞌa Pabl, xi kychqꞌoꞌn qꞌmalte, tuꞌn mina tzꞌokx antza.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Me atzin teꞌ tojjo ja, jaꞌ iteꞌkxitaq xjal, iteꞌtaq junjun chꞌuq njaw kyẍchꞌintaq jun tumil, me mikyxi kyuꞌn txqantl. Nbꞌajtaqjo luꞌn, tuꞌn otaq chi jaw najxjal. Me txqantl teꞌ ntiꞌtaq bꞌiꞌn kyuꞌn, tiquꞌn nkychmoꞌntaq kyibꞌ antza.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Tiꞌjjo nbꞌajtaq iteꞌ junjunkye, xi chikyꞌbꞌinte te Lejantr, jun xjal, a otaq txi kylimoꞌn Judiy, kywutz kykyaqiljo, a iteꞌtaq antza. Xitzin tqanin Lejantr tukꞌa tqꞌobꞌ, tuꞌn mina chi chꞌotj xjal, quꞌn tuꞌntaq tyolin twutz tnam te kolbꞌil kye jniꞌ Judiy.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Me atzaj teꞌ tel kynikyꞌxjal qa Judiytaq teꞌ Lejantr, i jaw ẍchꞌin kabꞌe or kykyaqilx. Chi chiꞌ kyjaluꞌn: Nimx toklin Artemisa, a qdios a awo aj Éfeso.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Atzin teꞌ aj tzꞌibꞌil te tnam, tej kyxmoxit-xjal tuꞌn, tqꞌma: Noq sameqiꞌy, ayiꞌy xjal te Éfeso. Tkyaqil xjal te twutz txꞌotxꞌ bꞌiꞌn tuꞌn, qa a tnam lo, atzin qꞌoꞌnkjo te xqꞌuqil te ja te naꞌbꞌlte Artemisa, a qdios nimxix toklin, ex te kaꞌyil teꞌ twutzbꞌiyil, a tzaj tzꞌaq toj kyaꞌj.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Mix aꞌl aku kubꞌ ewinte luꞌn. Tuꞌnpetziꞌn, mina chi chꞌotja, ex mina kubꞌ kybꞌinchiꞌn jun tiꞌla, aj qa nya bꞌisinxix wen.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Quꞌn aye xjal, a ma chi ul kyiꞌn tzaluꞌn, nya ma chi jaw yolbꞌin kyeꞌ tiꞌj qdios ex tiꞌjjo ja te naꞌbꞌlte.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Qa at te Demetrio tqꞌoj tiꞌj jun aꞌla, exqetziꞌn nchi aqꞌnin tukꞌa, kꞌaꞌ cheꞌx qꞌmalte kywutz kawil. Teyile te junjuntz kꞌaꞌ klonte tibꞌ.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Qatzin kyaj kyetza, tuꞌn kyqaniꞌn juntl tiꞌla, iltzin tiꞌjtz tuꞌn tyolajtz kywutz kawil ex toj tumilxix.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Tuꞌn a ma bꞌaj jaꞌlin, aku qo ok qꞌoꞌn te meltzꞌil kynaꞌbꞌlxjal tuꞌn tbꞌantjo nya bꞌaꞌn. Me ntiꞌxix jun tumil quꞌn te tzaqꞌwilte, qa ma tzaj qanin qe, tiquꞌn ma jaw tiljxjal.
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Tbꞌajlinxitziꞌn ikyjo, bꞌeꞌx el tpaꞌn tej aj tzꞌibꞌil tibꞌ kyiꞌjxjal.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.