Gênesis 37
Rote Lole Alkitab (LLG) vs NVT
1 — ausente —
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 — ausente —
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 Faik fo bonggi Yusuf, Yakob namalasi so. Huu ndia, de ana sue Yusuf lena heni ndia ana feꞌe nala. Laꞌi esa, Yakob fee seu badu naluk malole hiak esa soa nue Yusuf.
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 Kaꞌa nala lita aman sue Yusuf lena heni sila, de ala lamanasan lalan seli, losa tala nau kokolak malolen lon so bali.
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 — ausente —
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 — ausente —
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 — ausente —
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 De ala kasilangga Yusuf lae, “Amakee! O maehetuk o sangga dadik malanggan fo palenda ai, bae?” Ala lamanasa ndia lalan seli, huu ana nafada meꞌis ndia.
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 Basa ndia, boe ma Yusuf nalameꞌi seluk bali. Boe ma nafada kaꞌa nala, nae, “Wei! Au alameꞌi bali. Au ita ledo, bulak, ma nduuk sanahulu esa. Basa sala lakatele neu au.”
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Boe ma, Yusuf neu tui meꞌis ndia neu aman ma kaꞌa nala. Tehuu aman kasilanggan no hala belak nae, “Meꞌi leo hatak ndia! O duduꞌa maehetuk au, ma inam, ma kaꞌa-faꞌdi mala, ai mai fo idu o eim? O hihiim dei!”
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 De Yusuf kaꞌa nala ala dale hedi ndia lalan seli. Tehuu aman duduꞌa doak meꞌis ndia.
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 Boe ma, faik esa, Yusuf kaꞌa nala leni sila aman biꞌiae-biꞌilombo nala losa dekak no nggolo Sikem.
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 Taa dook boe ma, aman nae, “Usu aa! Kaꞌam asa lanea biꞌiae-biꞌilombo la deka-deka nai Sikem. De, mahehele, fo muu tilo sala dei.”
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 Boe ma, aman nae, “O muu dei, fo tilo o kaꞌa mala ma au biꞌiae-biꞌilombo-nggala. Ala talobee so, na, o fali mai mafada au.”
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 Losa ele, de ana sangga nafeo kasa nai mook ndia. Basa de, ana natonggo no hataholi esa, de hataholi ndia natanen nae, “O sangga hata?”
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 Boe ma, Yusuf nataa nae, “Ama. Au sangga au kaꞌa nggala. Ala hoo biꞌiae-biꞌilombo sangga naꞌu deka-deka nai ia. Ama mita sala boe, do?”
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 Boe ma, hataholi ndia nafadan nae, “Ala taa lai ia so. Huu lae, ala sangga leni deka-deka lai nggolo Dotan.”
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Tehuu, Yusuf bei nai dook, tehuu ala litan so. Boe ma, ala lala halak, fo sangga tao lisan.
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 Boe ma, sila esa nafada esa nae, “Ei mita dei. Malangga mana malameꞌik mai so!
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 De, mai leo fo ata tao tisan. Basa, na, ata mbian neni oe mata madak ndia dale neu. Dei fo ata tafada ama, tae, banda fui la laꞌa henin so! Bei fo ita tita ndia meꞌi nala sila leobee!”
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Kaꞌan Ruben namanene leondia, boe ma ana sangga dalak fo sangga ana nasalaꞌe Yusuf. Boe ma, ana nafada fadi nala nae, “Wei! Boso ata tao tisan, bae!
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 Malolenak kada ata mbian neni oe mata madak dale neu. Nai ia mamana nes, de taa hambu hataholi bubuluk. Sadi boso tao madaan.” Ana kokolak leondia, na, huu ana sangga mboꞌi heni Yusuf, fo nadenun fali.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 Boe ma, ledoeik Yusuf losa sila, boe ma kaꞌa nala ala humu lalan, de ala luꞌi heni baꞌdu malolen ndia.
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 Basa ndia, boe ma ala hela loloson, de ala timban neni oe mata madak ndia dalek neu.
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 Basa boe ma ala fali leu laꞌa. Ala bei laꞌa-laꞌa, tehuu nggengge neuk, ala lita hataholi bubuak esa mai. Hataholi bubua kala sila banda onta nala, fua leni bua danggan, leo ai daa kaboo menik, bumbu-fani, ma akidoo mata-matak. Naa te, bubuak ndia hataholi Ismael asa leme nggolo Gilead mai, fo ala sangga leni dook leu nai Masir.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 Basa ndia, boe ma Yahuda nafada kaꞌa-faꞌdi nala nae, “Wei! Malolenak kada leo iak. Ata boso tao tisan. Ndia nanalan taa? Mae leobee boe oo, ita taa bisa tafuni tala ndia daan.
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 Malolenak ata seꞌon neu hataholi Ismael asa sila. Mae ita taon leobee boe oo, ita bei fadi bonggin ndia. Huu ndia, de boso ata tao tahedin, bae!” Boe ma, basa sala lakaheik ndia kokolan ndia.
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 Basa ndia boe ma ndandaak no hataholi mana dangga nala sila, ala lesik ndia, boe ma Yusuf kaꞌa nala helan neme oe matak ndia dalek mai. Boe ma, ala seꞌon neu hataholi Ismael sila, belin doi lilo fulak dua hulu. Basa ndia, boe ma ala loo Yusuf neni Masir neu.
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Faik fo ala seꞌo Yusuf ndia, naa te Ruben taa bubuluk. De ledoeik ana fali neni oe matak ndia neu, boe ma ana nggengge nalan seli, huu Yusuf taa kana so bali. Boe ma, ana sisii baloꞌa papaken manai aon, huu dalen hedis nalan seli.
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 Boe ma, ana fali neni faꞌdi nala neu de nae, “Awii! Kakanak taa kana so bali nai ndia! De hatematak ia, au tao hata bali?”
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 Basa de ala hala lala biꞌiaek esa, de ala haꞌi lala Yusuf baꞌdu malolen ndia, de ala dinan neni daak dale neu.
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 Boe ma, ala haꞌi lala badu kaꞌdaak ndia, de lenin neu sila aman, de ala lafada lae, “Ama aa! Ai hele mala badu ia. Hena ama mita suꞌdi kana dei. Naafo fadi Usu badun ia.”
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Nita badu ndia, boe ma Yakob nalela tuti kana. Boe ma, nataa nae, “Awii! Memak au anang badun ia. Taa bubuluk banda fui ana sii nalan neme bee. Awii! Au anang maten so!”
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 Basa ndia, boe ma Yakob sisii badun, de ana pake karon akinaak, huu ana dale hedi nalan seli. Boe ma, namatani nakaleleu nakandoo ndia anan, losa doon seli.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 Basa ndia boe ma ana touana nala ma ana inana nala kokoen, tehuu taa lala sana. Ana nae, “Taa! Au bisa dale heꞌdi losa mate, huu au taa bisa afalende heni kakanak esak ia.” Boe ma, Yakob dale heꞌdi nakandoo, huu nasaneda ndia anan Yusuf maten so.
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 Faik fo Yakob bei dale hedi leondia, naa te hataholi manadanggan sila losa Masir so. Boe ma ala seꞌo Yusuf neu hataholi inahuuk esa, nade Potifar. Ndia ndia, mane Masir malangga mana manean.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.