Gênesis 31
Rote Lole Alkitab (LLG) vs NVT
1 Laꞌi esa, Yakob namanene Laban ana nala, lakokola lae, “Yakob namasuꞌi atu-atu, huu ana kao namada ita aman hata nala.”
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Yakob boe oo, nita ndia aliaman matan mamada ndoos, ma taa malole no ndia, fo taa sama leo makahulun so bali.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Basa ndia, boe ma Manetualain kokolak no Yakob, nae, “Hatematak ia, fain losa so. De, o musi fali muni o ina-ama mala muu. Dei fo Au sama-sama ua o.”
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Basa ndia, boe ma Yakob neu noke Rahel ma Lea, fo ala mai latonggo lo ndia nai banda la mamanan nai mok.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Boe ma, ana nafada sala, nae, “Fai makabuin ia, au ita ei amam matan kada mamada ndoos so, neu au. Ma ndia taa malolole no au so bali, fo sama leo makahulun. Tehuu Manetualain fo au amang, nakaluku-nakatele neu Ndia, Ana sama-sama no au.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Ei dua nggei bubuluk, doo-doo basa ia, au tao ue-ledis mbilu-mbuse alan seli, fee ei amam!
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Tehuu mae leondia boe oo, ana nambue kedi nala au taa-taa. Ana nggati au sesebang losa lai sanahulu. Mae leondiak boe oo, Manetualain nanea nahele au.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Faik fo ei amam kokolak, nae, ‘Banda kokoto kala, dadik sesebak,’ boe ma banda la sila ala bonggi basa sala kokotok. Fai seluk, ana kokolak bali, nae, ‘Hatematak ia, banda kekeꞌa kala, dadik neu au sesebang’, boe ma banda la sila, bonggi basa sala kekeꞌak.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Manetualain tao leondiak, fo ela Ana haꞌi nala ei amam banda nala, fo feen neu au.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 Laꞌi esa, faik fo banda la fai sasaon, au ita nai au meꞌing dale, basa banda mane mana sao kala sila, hambu kekeꞌak ma kokotok.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Boe ma, Manetualain ata nala leme nusa-sodak mai, loke au nai meꞌis dale, lae, ‘Wei! Yakob!’
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Boe ma, nafada nae, ‘Mete dei! Basa banda mane mana sao kala sila, kada hambu kekeꞌak ma kokotok. Au ndia heti basa sila. Huu Au ita hata fo Laban taon neu o so.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Au ia, Manetualain fo Au atudu Mataong neu o neme Betel. Nai ele, o mambadedei batu esa, boe ma o diꞌa mina neu lain, de o makaluku-makatele neu Au. Boe ma, o mbaꞌa heheluk mua Au muma ndia. Hatematak ia, o musi laꞌo ela nusak ia, fo fali muni o inama mala nusan muu leo.’ ”
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Rahel no Lea lamanene basa, de lataa lae, “Neu! Kada ai tungga! Huu ai hata nala taa so, nai ai ama Laban uman.
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Doo-doo basa ia, na, toulasik tao ai leo hataholi feꞌek. Ana seꞌo heni basa ai, ma naꞌa heni ai belin so.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Basa hata fo Manetualain haꞌin neme Laban ndia mai, hatematak ia, dadik neu ita, ma ita ana nala pusakan. De mete ma, Manetualain nae leobee, na, kada ai tungga mesan!”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 — ausente —
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 — ausente —
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Faik ndia, Laban nggute ndia biꞌilombo nala bulun. Boe ma, Rahel namanaꞌo neni aman bua dodoki sosonggo nala.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Yakob asa laꞌo no nee-neek leo, ma taa nafada aliaman.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Ana neni basa ndia hata nala, de ala laꞌok lai-lai lesik lee ina, boe ma lasale leni lete Gilead leu.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Seli faik telu, boe ma Laban hambu halak nae, Yakob asa, lalai so.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Boe ma, Laban nakabubua nala ndia hataholi nala, de leu husi tungga ndia manefeun. Ala husi losa faik hitu, bei fo hambu sala leme lete kala manai Gilead.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Leꞌodaen ndia, boe ma Manetualain natudu Mataon neu Laban nai meꞌis dale. Ana nae, “Laban! Mete ma o kokolak mua Yakob, na, manea neulalau o bafam.”
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Leꞌodaen ndia, Yakob nambadedei uma temak neme lete Gilead. Boe ma, Laban nambadedei sila uma teman taa dook neme ndia mai.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Basa ndia, boe ma Laban mai natonggo no Yakob. Boe ma, ana kokolak nae, “Heh! Yakob! Hatina de o malai mua au ana inana nggala no nee-neek leoiak? Sama leo o mamoa mala sala leme musu dale.
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Talobee de o malai no nee-neek, fo taa mafada au so! Mete ma o mafada au no malole, na, neu ko au tao feta takasoe, fo ai mia ei pake meko-labu, bei fo mboꞌi ei laꞌo.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 O salam esa bali, ndia, o taa fee au lelak fo idu au umbu-ana nggala, bei fo mboꞌi sala. O tataom ndia, nggoan ana seli!
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 No lofoanak au bisa tao soe o! Tehuu leꞌodaek, Manetualain fo o amam nakaluku-nakatele neu Ndia, Ana kaꞌi au nae, mete ma au kokolak ua o, na, au musi anea neulalau au bafang.
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Memak au bubuluk, ae, o laꞌo huu o mahiik sangga fali. Tehuu hatina de, o musi mamanaꞌo muni au bua dodoki sosonggo nggala?”
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Yakob nataa, nae, “Toꞌo boso mamanasa au! Au laꞌo no nee-neek ndia, huu au bii, boso losak toꞌo nakalelee nala kakana kala ia, na, talobee?”
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Tehuu Yakob taa bubuluk, saon Rahel ndia namanaꞌo neni bua dodoki sosonggo kala sila. De, ana nae, “Toꞌo! Soaneu bua dodokik sosonggo kala sila, na, kada sangga sala leo! Mete ma, hambun nai see, na, huku nisan. Palisak basan leo! Mete ma hambu toꞌo bua pusaka feꞌen, na, haꞌi fali kana. Ela basa hataholi la ia, dadik sakasii.”
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Boe ma, Laban neu palisak esa-esako uma teman. Sososan Yakob uma teman. Basa ndia, de, neni Lea uma teman neu. Boe ma, ata ina kadua kala sila uma tema nala. Tehuu tana hambu bua dodokik sosonggo kala sila. Babasan, de ana maso neni Rahel uma teman dale neu.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Rahel nafuni bua dodoki sosonggo kala sila lai banda onta bebelan buin, de nanggatuuk neu lain. Laban palisak lutu-lutuk nai Rahel uma teman, tehuu tana hambu sala.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Rahel kokolak no aman, nae, “Ama boso mamanasa. Au taa bisa ambadeik, huu au hambu bulak.” Boe ma, Laban nasanggak bali, tehuu taa hambu bua dodoki sosonggo kala sila.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Boe ma, Yakob daan saꞌe, de nasapalak Laban, nae, “Au tao manggalauk hata neu toꞌo? Losa toꞌo husi au, nonook leo au hataholi manggalauk!
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Toꞌo palisak basa au bua nggala so. De toꞌo hambu hata? Hena taon neu mata ia, fo ita basa-nggata tita! Fo ela hataholi la ia laketu, bua sala sila, see enan.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Teuk dua hulu, au kuli-kuli fee toꞌo so. Faik fo au anea toꞌo banda nala, taa hambu esa kalaheni boe. Au taa uꞌa esa boe.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Mete ma hambu banda fui tao nisa toꞌo bandan esa, na, au taa afaꞌda toꞌo, tehuu au nggatin. Ma mete ma hataholi la lamanaꞌo toꞌo bandan, na, toꞌo fee au nggati, mae au salang taa ndia.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Leledok, na, ledo hotu au. Leꞌodaek na, au dele manilik. Au beꞌe losa au taa bisa sunggu, huu au anea toꞌo banda nala.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Memak tetebes teuk dua hulu! Au tao ue-ledis teuk sanahulu haa, fo hambu toꞌo ana inana nala. Basa ndia, de au tao ues teuk nee bali, fo bisa hambu au banda nggala. Toꞌo mambue nggati taa-taa au seseꞌbang losa laꞌi sanahulu, naa te au tao ues kuli-kuli doo basa ndia.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Uak Manetualain, fo baꞌi Abraham no ama Isak lakaluku-lakatele neun, Ana nanea au. Mete ma, taa, na, neu ko toꞌo husi heni au ua lima louk so. Tehuu Manetualain taa nakambombokek matan neu au totoꞌang, ma Ndia nita basa au ue-leꞌding. Huu ndia de leꞌodaek, Ana mai nasaneneꞌdak toꞌo.”
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Laban namanene basa Yakob kokolan leondia, boe ma ana nataa, nae, “Leoiak! Ina kadua kala sila, au ana nggala. Kakana kala fo ala bonggi kala sila, basa sala au umbu nggala, ma basa banda la ia au enang. Basa hata fo o mitam nai ia, memak au enang. Tehuu au sangga tao hata? Au taa bisa akalelee sala.
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 De, malolenak, dua nggata mbaꞌa heheluk. Ma ita musi tasoda tungga heheluk ndia.”
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Basa ndia, boe ma Yakob haꞌi nala batu inahuuk esa, de nambadedein neu ndia, fo ana daꞌdik neu tanda heheluk.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Boe ma, Yakob nadenu ndia hataholi nala, fo leu lakaduduluk batu, de ala lakatotodok batu la sila. Boe ma, basa sala langgatuuk laꞌa dekak lo batu la sila.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Boe ma, Laban foi batu nana nakatotodok ndia, nae, Yegar Sahaduta. Tehuu Yakob foin, nade, Galed.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Boe ma, Laban nae, “Batu nana nakatotodok ia, dadik sakasii neu ita dua nggata.” Huu ndia de mamanak ndia, nade Galed.
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Laban boe oo, foi mamanak ndia, nade Mispa (fo hihii leo dedeꞌa deꞌe feꞌek fo ndandaan nae, ‘mamana nanea madema’), huu ana kokolak nae, “Dei fo LAMATUAK mesa kana nanea ita dua nggata, fo mae ita komododook boe oo, ita taa bole laꞌolena heheluk ia.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Mete ma o tao manggalauk neu au ana nggala ia, do sao ina feꞌe kala, na, neu ko au taa bubuluk. Tehuu masanenedak! Manetualain dadik sakasii neu o ma au.
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 — ausente —
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 — ausente —
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Ita mbaꞌa heheluk ia, pake ita bei-baꞌi nala Manetualain, fo ndia o baꞌim Abraham, ma au baꞌing Nahor Manetualain. Dei fo Ndia mesa kana dadik manamaketuk fo naketu ita dua nggata dedeꞌan.”
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Basa ndia, boe ma Yakob hala banda, de ana nenin dadik neu tunu-hotuk fee Manetualain nai letek ndia lain. Boe ma, noke basa hataholi la, de basa sala laꞌa, ma ala beꞌe leme ndia losa fafain.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Foꞌa fafain, boe ma Laban neu holu, ma ana idu basa ndia umbu-ana nala. Basa de ana kokolak fee babaꞌe-babatik neu sala, de ana fali neni ndia nusan neu.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.