Atos 7

Rote Lole Alkitab (LLG) vs VC

Sair da comparação
VC Versão Católica
1 Basa boe ma malangga inahuu anggama Yahudi natane Stefanus nae, “Ala kalaak o ndia, de teteꞌbes do taa?”
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 — ausente —
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 — ausente —
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Boe ma ana laꞌo ela hataholi Kasdim asa nusan, de ana huꞌa neni kota Haran neu. Ama bonggin maten boe ma Manetualain no Baꞌi Abraham huꞌa neni dae fo ama sala ma tolanoo kala leon hatematak ia.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Lelek ndia, Manetualain tana baꞌe fee sana dae tengga esa boe, neme nusak ia mai fo ana daꞌdik Baꞌi Abraham dae pusakan. Tehuu Manetualain ana helu memak so, nae, dei fo Ndia fee dae ia neu Baꞌi Abraham fo ana daꞌdik ndia numbu-saꞌdu nala pusaka nala. Naa te lelek ndia Abraham ana bonggin bei taa esa boe.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Tehuu Manetualain nafaꞌdan nae, ‘O numbu-saꞌdu nala leu leo nai hataholi feꞌek nusan. Neu ko hataholi la tuni-ndeni sala, ma ala tao sala daꞌdik ata losa teuk natun haa.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Tehuu basa teuk natun kahaa kala sila, na dei fo Au huku leo ndia fo mana tao o numbu-saꞌdu mala ala daꞌdik ata nala. Basa boe ma o numbu-saꞌdu mala ala laꞌo ela nusak ndia fo leni mamanak ia mai, de ala hule-haladoi loke makasi neu Au.’
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Kokolak basa leondiak boe ma Ana mbaꞌa hehelun ndia nenik tao sunat, fo ana daꞌdik tanda nae, Abraham ana daꞌdik Manetualain hataholin so. Boe ma faik fo anan Isak bei fo faik falu, boe ma Abraham ana sunat ana. Dodoo boe ma Isak ana sunat anan Yakob. Basa de Yakob ana sunat ana touana nala sanahulu dua, neu faik fo sila esa-esako faik beke faluk. Sila basa sala, ndia ita hataholi Yahudi la bei-baꞌi nala.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 Basa boe ma, ita bei-baꞌi nala dale heꞌdi sila faꞌdin Yusuf, losa ala seꞌo henin de ana daꞌdik ata neme dae Masir ele. Tehuu Manetualain tana laꞌo ela nita kana.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 Huu ndia, de Manetualain nakamboꞌi kana neme basa ndia doidoso nala mai. Manetualain ana feen langga ute malelak fo ana bubuluk dedeꞌak noꞌuk, losa Mane Masir ana suen nalan seli, de ana soꞌun daꞌdik gubenor neu basa dae Masir. Ndia boe oo, ana toꞌu palenda nai Manek uma manen.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 Basa ndia boe ma, fai ndoes ana mboꞌi fee basa dae Masir ma dae Kanaꞌan. Fai ndoes ndia ana seli, losa hataholi noꞌu kala doidoso suꞌdi nai bee. Huu ndia de lelek ndia, ita bei-baꞌi nala tala bisa laꞌa hata esa boe.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Tehuu Baꞌi Yakob namanene halak lae hambu nanaꞌak nai dae Masir. Boe ma ana nadenu ana nala fo ita baꞌi nala sila leni Masir leu, fo ala leu hasa nanaꞌak nai ele.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Hasa basa boe ma, ala fali. Leꞌdoeik sila nanaꞌan basan so, boe ma Yakob nadenu sala leu seluk, fo ala hasa nanaꞌak nai dae Masir. Bei fo leꞌdoeik ndia Yusuf ana mboꞌa ndoos nae, ndia ia sila faꞌdi bonggin Yusuf. Basa ndia de bei fo Yusuf nalelelak ndia aman ma ndia tolanoo nala neu Mane Masir.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Basa boe ma Yusuf noke ndia aman ma tolanoo nala, fo basa sala huꞌa leni Masir leu. Basa sala hataholi hitu hulu lima leni Masir leu.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 De Yakob ana huꞌa neni Masir neu, losa ndia no ita beꞌi-baꞌi nala mate lai ele.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Tehuu doon seli, bei fo lo falik ita bei-baꞌi nala dui-lou nala leni nggolo Sikem nai dae Kanaꞌan leu. Boe ma ala latoi dui-lou kala leu mamana lates fo lelek ndia baꞌi Abraham ana hasa nalan so, neme Hemor numbu-saꞌdu nala mai.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 Basa dedeꞌa kala ia daꞌdi, huu Manetualain ana helu memak so, nae, dei fo Ndia fee dae pusaka neu Abraham nai mamanak ndia. Faik fo sangga deka-deka no fain so, fo Manetualain ana tao natetu Ndia hehelun ndia, ita leo Yahudi la boe lamanoꞌu lalan seli, nai dae Masir ele.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Lelek ndia hambu mane beuk esa ana mulai toꞌu palenda nai Masir. Tehuu tana bubuluk laꞌeneu Yusuf.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Manek ndia ana lumu-hese nakamiminak ita bei-baiꞌn. Ndia manggalaun mamates neu ita baꞌi-baꞌi nala. Boe ma nakataka sala nggali heni sila ana mbimbila ana nala, fo ela mate sala.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Nandaa no faik ndia, Baꞌi Musa inan ana bonggin. De aon nombe-nombe. Ina-ama nala tala tungga manek ndia palendan. De lakaboi lafufunik kakanak ndia nai sila uman, losa bulak telu.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Faik fo ala taa bisa lafuni kakanak ndia, nai sila uman so bali, boe ma ala mboꞌi henin. Tehuu Mane Masir ana inanan esa natonggo no kakanak ndia, de ana soꞌu nala kakanak ndia, de nakaboin leo ndia ana hehelin.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Huu ndia, de hataholi Masir asa lanoli basa sila malelan neu Musa, losa ana daꞌdik hataholi manai lain seli. Ma ndia malela kokolak, ma malela ue-leꞌdis.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 Faik fo Musa teun haa hulu, boe ma ana sangga neu nalelak no ndia hataholi Israꞌel hehelin.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Faik fo ana kalua boe ma, nita hataholi Masir esa ana mbomboko hataholi Israꞌel esa. Boe ma neu fali ndia hataholi fo leon esa, de ana tao nisa hataholi Masir ndia.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Te Musa nae hetuk ndia leon ala bubuluk so, lae Manetualain ana haitua ndia mai so, fo nakamboꞌi kasa leme sila doidoson mai. Tehuu ala beita bubuluk dedeꞌak ndia.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Foꞌa mai, boe ma Musa ana kalua seluk fo neni ndia hataholi Israꞌel asa neu. Boe ma nita hataholi dua laule. De ana soꞌba nakamomolek dua sala nae, ‘Wee! Ei dua nggei kaꞌa-fadi kala. Te talobee de losa ei maule leo iak?’
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Tehuu hataholi mana mbomboko ndia nonoon ndia, ana tumbu heni Baꞌi Musa neni bifin neu, de nae, ‘See ana soꞌu o daꞌdik neu ai malanggan?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 O maehetuk o bisa tao misa au, leo afik o tao misa hataholi Masir ndia do?’
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Namanene leondiak boe ma Musa ana foꞌa nalai laꞌo ela Masir. Boe ma neu leo nai hataholi Median asa nusan. Ana sao nai ndia, de ala hambu kakana touk dua.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 Basa teuk haa hulu boe ma, Musa neni mamana dae maꞌdak esa neu deka-deka no letek esa, naꞌde Sinai. Nai ndia, Manetualain atan neme nusa soꞌdak mai natonggo no Musa neme haꞌi dale, nai ai huu anak esa. Ai ndia haꞌi naꞌan tehuu taa kaꞌde sana.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Nita leo ndia, boe ma kaꞌda Musa ana naꞌdo namanggonggoa kana. Boe ma neu deka-deka fo sangga ana bubuluk hata nai ndia. Tehuu nggengge neuk, te namanene Manetualain ana kokolak neme haꞌi dale mai nae,
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 ‘Au ia o bei-baꞌi mala Manetualain fo Baꞌi Abraham, Baꞌi Isak, ma Baꞌi Yakob Manetualain.’ Namanene leondia boe ma Baꞌi Musa ana bii nalan seli losa ana dele ma ana mbuse makasufuk, de taa nambalani ana botik matan fo ana suli ai haꞌi naꞌak ndia.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Basa ndia boe ma Manetualain ana kokolak seluk nae, ‘Musa aa! O mambadeik nai dae malalaok ndia. Odu heni o taꞌbueim!
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Boso maehetuk Au afalende heni Au hataholing Israꞌel asa manai Masir ele so. Taa! Au bei asaneꞌda sala. Au bubuluk sila doidoson. Au amanene sila nanggonggoun loke tulu-falik. De hatematak ia, Au konda fo Au uu mboꞌi sala. Mai dei! Au sangga haitua o muni Masir ele muu.’
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 No leondiak, Manetualain ana natuꞌdu Aon nai haꞌi dale ndia, fo ana palenda Musa ana fali neni Masir neu. Manetualain ana hele nala ndia, fo neu mboꞌi heni hataholi Israꞌel asa leme sila doidoson mai. Musa fo makahulun latanen lae, ‘See ndia ana soꞌu nala o daꞌdik neu ai malanggan?’ Hatematak ia, Manetualain mesa kana Ana soꞌu ndia!
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Boe ma Musa ana fali neni Masir neu. Neu ndia de ana tao tanda heran noꞌun seli. Basa boe ma, ana no hataholi Israꞌel asa ala kalua leme Masir mai. Ana no sala laꞌok lesik Tasi Mbilas, boe ma ala laꞌo ndule mamana nees teuk haa hulu.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Te Musa mesa kana nafaꞌda hataholi Israꞌel asa nae, ‘Neu ko Manetualain ana soꞌu nala hataholi esa neme ei lalaꞌdan mai, fo ana daꞌdik Ndia mana kokolan, leo Ndia soꞌu nala au ia so.’
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Musa no ita hataholi Israꞌel asa lai mamana nes. Ndia ndia, ana daꞌdik lelete neu ita bei-baꞌi nala no Manetualain ata nala manai nusa soꞌdak. Te ata nusa soꞌdak sila lakonda Manetualain dedeꞌa-kokolan neu Musa neme lete Sinai, fo nafaꞌda neu ita bei-baꞌi nala. De Ndia dedeꞌa-kokolan nala natuꞌdu ita Dala Soꞌda neulauk. Dedeꞌa-kokolak sila fo Manetualain nakonda sala neme lete Sinai ndia mai.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 Tehuu mae leondiak boe oo, ita bei-baꞌi nala tala nau lamanene Musa. De ala timba henin fo ala nau kaꞌda fali leni Masir leu.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Basa de leu kokoe Harun lae, ‘O faꞌdim Musa ana no ita kalua teme dae Masir mai so. Tehuu hatematak ia, ai taa bubuluk ndia nai bolok bee so. De ai moke fo o tao fee ai bua sosonggok esa, fo ela kaꞌda ndia mesa kana ana nuni ita.’
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Boe ma ala tao lala sosonggok ndia. Ndia mata-aon sama leo sapi ana esa. Basa de ala hala banda fee sosonggok ndia. Boe ma ala tao feta lakasoe, huu dale nala tesa no hata fo ala tao lala ndia lenik sila lima heheli nala.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Nita leondiak, boe ma Manetualain ana heok nasadea sala. De ala mulai songgo hata fo manai lalai, leo leꞌdo, bulak, ma nduu kala, tehuu Manetualain ana ela sala kaꞌda leondiak. Ndia ndandaan no hata fo Manetualain mana kokola nala ala sulak mema kana so neme makahulun mai nae,
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Ei taa koa-kio Au!
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 Stefanus ana tuti ndia kokolan, nae, “Manetualain natuꞌdu fee Baꞌi Musa mamana huhule-haladoik esa mata-aon. Boe ma Musa nambadedei Uma Temak Huhule-Haladoik esa fo ala taon neme banda louk ma temak mai, tungga mata-aok ndia. De hataholi Israꞌel asa, lateme ala mai hule-haladoi Manetualain nai ndia. Mete ma ala huꞌa leme mamanak esa leni mamanak esa leu, na ala ofe heni Uma Temak Huhule-haladoik ndia, de ala mbaꞌan, boe ma ala ndolon neni mamana beuk ndia neu. Neu ndia, na ala lambadedei seluk Uma Temak ndia.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Doo-doo boe ma faik fo Yosua sala latati laꞌban leo-leo feꞌe kala neme dae Kanaꞌan, boe ma Manetualain ana husi heni sala. De Manetualain ana babaꞌe heni nusak ndia neu ita bei-baꞌi nala. Faik fo ala maso leu lamoa lala nusak ndia, lelenik uma temak huhule-haladoik ndia boe, Uma temak ndia nambadeik nakandoo losa Mane Dauk ana toꞌu palenda.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Mane Dauk ana hule-haladoi neu Manetualain, leo ita Baꞌin Yakob ala hule-haladoi neu Ndia. Basa de Dauk ana tao namahoko Manetualain dalen, boe ma Manetualain ana feen babaꞌe-babatik. Basa de Dauk noke Manetualain fo nambadedei Uma Ina Huhule-Haladoik beuk.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Tehuu Dauk anan Soleman bei fo ana nambadedei Manetualain Uma Ina Huhule-Haladoin ndia.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Tehuu ita bubuluk tae Manetualain tana leo nai uma fo hataholi taok, huu makahulun Manetualain mana kokolan esa ana sulak memak nae,
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Lalai ndia na, Au kadela palendang.
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 Huu lalai no basa daebafok isi nala, Au ndia tao sala!’ ”
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Basa de Stefanus ana tuti ndia kokolan, de ana mboka sala nae, “Ei memak hataholi langga batuk! Ei sama leo hataholi taa mana malelak Manetualain, ma ei taa nau mamanene neu Ndia. Mana laꞌban Manetualain leo ei bei-baꞌi nala fo ala heok lasadea Manetualain! Hatematak ia, ei bei nau laꞌban Manetualain Dula Dale Malalaon bali do?
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 Ei bei-baꞌi nala tao lakatotoꞌak lakandondoo henin Manetualain mana kokola nala. Hena ei mafaꞌda! Mana kokolak bee ndia fo sila tala tao sala doidoso? Taa hambu hetu ma! Makahulun mana kokola kala lasiꞌa lafaꞌda memak lae, dei fo Manetualain ana haitua Ndia Hataholi Malalaon mai. Tehuu ei bei-baꞌi nala tao lisa sala. Losa ei mesa nggei boe oo sangga dalak, pake hataholi feꞌek fo ala tao lisa Manetualain Hataholi Malalaon ndia.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Leo mae Manetualain ata nala leme nusa soꞌdak mai, leni basa heti-heu haꞌdak fo Manetualain ana fee ita, tehuu ei taa nau mbalin.”
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Hataholi mana manggatuuk fo mana palisak dedeꞌak, lamanene Stefanus kokolan ndia, boe ma ala bubuluk memak Stefanus ana mbia salak neu sala. Boe ma ala dale heꞌdin de lamenggu nisi nala.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Tehuu Stefanus ana naena Dula Dale Malalaok ndia, de ana botik matan ma ana suli neni lalai neu. Ana suli nita basa Manetualain koasan ma mandela-masaꞌan nai ndia, ma Lamatuak Yesus nambadeik nai Manetualain boboa konan fo nai mamana manek manai lain.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Boe ma Stefanus nakokola nae, “Leo iak ama-ama nggalei. Au ita lalai natahukak, ma Kakana Hataholik nambadeik nai mamana manek manai lain nai Manetualain boboa konan.”
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Hataholi mana manggatuuk fo mana palisak dedeꞌa kala lamanene leondia boe ma, ala susule ndiꞌidoo nala. Boe ma ala mboka ladenu Stefanus ana seu bafan. De basa sala lakaboku landaa de ala luꞌi lakamiminak Stefanus.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Boe ma ala hela-loloson neni kota deak neu. Boe ma sakasii la ala oꞌdu heni baꞌdu dea nala, de ala feen neu hataholi muli-soluk esa. Naꞌden Saulus, ma ana daꞌdik neu mana nggenggefu. Boe ma leu mbia lakamiminak Stefanus lenik batu.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Ala bei mbia-mbia lo Stefanus, boe ma Stefanus ana nanggou natingga nae, “Lamatuak Yesus! Au faing deka-deka so. De simbok mala au leo!”
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Basa boe ma, ana tuꞌu diku lunggu-langgak neu, de naggou natingga bali nae, “Ama aa! Boso fee sala lemba sala-singgok ia.” Basa boe ma maten.
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.