Lucas 22
Lad hur Si Liq Phu Awg Suhx (LHI) vs ARA
1 Awg yand u ve khuhn, Par sar khar pawehd lehd koz che, Khaor mod khuhn did maq ke che pawehd te yand gag vehr tez che yaog.
1 Estava próxima a Festa dos Pães Asmos, chamada Páscoa.
2 Ghig sa ve paw khod nux teq pa he lehq liq buhq var teq pa awr lehr, khawd-ehg te lehq yawd haq dawz vehr gha tug awg khad ca che yaog. Awg lawn ghod ver, i hehd teq pa awr lehr, muhd mig yad teq pa haq kuhz che yaog.
2 Preocupavam-se os principais sacerdotes e os escribas em como tirar a vida a Jesus; porque temiam o povo.
3 Kheh te lehq, awg laq ghuhd teq chi ni ghad khuhn chehd che, Yud daq Id sar kar rir oq meh che te ghad ve ni ma khuhn ned haeg Sar tanr geh che yaog.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 Yawd awr lehr, Ghig sa ve paw khod nux teq pa he lehq bon yehg nux ve maq yad awg hox teq pa chehd lo kae lehq, Yer suq haq i hehd ve laq khuhn khawd-ehg te chi aq vid gha tug ca jehg daeq che yaog.
4 Este foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria a Jesus;
5 I hehd teq pa ha lehg jad lehq, Yud daq haq phu pid tug kar tiq te daq lar che yaog.
5 então, eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Yawd liz kar tiq te daq lar che heh, chaw mor nux ma chehd ver, Yer suq haq i hehd ve laq khuhn chid aq vid tug, daq che awg yand haq yawd ca chehd che yaog.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião de lho entregar sem tumulto.
7 Par sar khar pawehd yawg nehax gha dawz che awg ni he lehq Khaor mod khuhn did maq ke che pawehd te che awg ni teq ni gaeg che yaog.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães Asmos, em que importava comemorar a Páscoa.
8 Kheh te lehq, Yer suq awr lehr, Per troq he lehq Yod hanr haq kae pe lehq, “A nig Par sar khar pawehd haq gha cad tug awg pun ca te,” lehd koz vid che yaog.
8 Jesus, pois, enviou Pedro e João, dizendo: Ide preparar-nos a Páscoa para que a comamos.
9 “Khar lo ve ted kag haq ca te le,” lehz ix mag yawd haq kawq na ngawx che yaog.
9 Eles lhe perguntaram: Onde queres que a preparemos?
10 Yer suq kawq koz vid che, “Kha nehax na lar. Nig mag med khuhn gehe ver, a kaz phud chid taz tod che te ghad phad haq gha mawg tug yaog. Yawd khaz nuhr kae lehq, yawd yehg khar ve khuhn geh veh liz, nig mag liz u huh ghaq gehe lehq,
10 Então, lhes explicou Jesus: Ao entrardes na cidade, encontrareis um homem com um cântaro de água; segui-o até à casa em que ele entrar
11 Yehg sehr phad haq che kheh koz vid, ‘Sar lar nawg haq na che, Ngag he lehq ngag ved awg laq ghuhd ngag hehd teq pa Par sar khar pawehd cad tug, khehx chaw bawehd khar lo awg le,’ lehz yawd haq na ngawx-oq.
11 e dizei ao dono da casa: O Mestre manda perguntar-te: Onde é o aposento no qual hei de comer a Páscoa com os meus discípulos?
12 Kheh te ver, yawd te lar peg che awg thang ted thaeg bawehd ir che te bawehd yawd nig mag haq sir mar ax tug yaog. U huh te laor,” lehz ix mag haq koz vid che yaog.
12 Ele vos mostrará um espaçoso cenáculo mobilado; ali fazei os preparativos.
13 Ix mag kae che te yand, Yer suq koz ax lar che heh gha mawg lehq, Par sar khar pawehd cad tug awg pun te lar che yaog.
13 E, indo, tudo encontraram como Jesus lhes dissera e prepararam a Páscoa.
14 Awg yand gaeg che te yand, yawd teh cuh pad huh mi lehq, cuh yad teq pa liz yawd geh teq geha mi cad che yaog.
14 Chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa, e com ele os apóstolos.
15 Kheh te lehq yawd koz che, “Tuq che khanr che haq ngag maq gha khanr ser huh, nig hehd geh teq geha ngag Par sar khar pawehd che haq cad gad jad che yaog.
15 E disse-lhes: Tenho desejado ansiosamente comer convosco esta Páscoa, antes do meu sofrimento.
16 Awg lawn ghod ver, ngag nig hehd haq koz ax laq, Ghig sa ve muhd mig khuhn pawehd che ve ted mag mad gag maq chi ser che kheh ceh, pawehd che ted mag haq ngag mad kawq cad hawg,” lehz i hehd haq koz vid che yaog.
16 Pois vos digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no reino de Deus.
17 Kheh te peg lehq, yawd kawz khehd haq yug lehq bon chid muh peg khaz nuhr yawd koz che, “Kawz khehd che haq yug lehq nig hehd pehg dawor.
17 E, tomando um cálice, havendo dado graças, disse: Recebei e reparti entre vós;
18 Ngag nig hehd haq koz ax laq, Ghig sa ve muhd mig mad gag ser che kheh ceh, yaq ni khaz nuhr ver, ngag a pehx med ghig haq mad kawq dawg hawg,” lehd koz vid che yaog.
18 pois vos digo que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o reino de Deus.
19 Khaor mod haq liz yawd yug lehq bon haq chid muh che yaog. U kheh te peg lehq, yawd khaor mod haq khehq lehq, awg laq ghuhd teq pa haq pid lehq koz vid che, “Cheawg lehr, nig hehd awg pun tand che ngag ved awg ton yaog. Ngag haq duhd nuhd tug che kheh teo,” lehd koz vid che yaog.
19 E, tomando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo: Isto é o meu corpo oferecido por vós; fazei isto em memória de mim.
20 U ve heh te lehq, muhd phiq awr cad peg huh liz kawz khehd haq yawd yug lehq koz che, “Kawz khehd che awg lehr, nig hehd awg pun nger puhr lar che, ngag ved awg suhr haq yug te lar che kar tiq sax caz awg suhx phehq che yaog.
20 Semelhantemente, depois de cear, tomou o cálice, dizendo: Este é o cálice da nova aliança no meu sangue derramado em favor de vós.
21 Ngawx lor. Ngag haq kawq phuhz che chaw te ghad liz, ngag geh a khehd che ve ted mag khuha lehax cad chehd che yaog.
21 Todavia, a mão do traidor está comigo à mesa.
22 Chaw yad ve Yad phu awr lehr, yawd haq Ghig sa duhd chez lar che heh khanr suh che khuhn gha te koeq tug yaog. Kheh ma khuhd, yawd haq kawq phuhz che chaw te ghad awr lehr, gha lug gha sez tug yaog,” lehd koz che yaog.
22 Porque o Filho do Homem, na verdade, vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por intermédio de quem ele está sendo traído!
23 Kheh te lehq, awg laq ghuhd teq pa awr lehr, a nig awg khuhn a sug te ghad che kheh te tuawg le lehz i hehd koz daq che yaog.
23 Então, começaram a indagar entre si quem seria, dentre eles, o que estava para fazer isto.
24 Ghig sa ve muhd mig awg khuhn a sug suaq keh gha ir tuawg le lehd koz lehq, awg laq ghuhd teq pa tawd ghawg daq che yaog.
24 Suscitaram também entre si uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Kheh te lehq Yer suq koz che, “Bid saz a naz ve jawd mawd teq pa awr lehr, i hehd teq pa awg khod-aq uq penr che yaog. I hehd teq pa awg khod-aq kand pax cawg che chaw teq pa haq bon sehr phad, lehz i hehd koz che yaog.
25 Mas Jesus lhes disse: Os reis dos povos dominam sobre eles, e os que exercem autoridade são chamados benfeitores.
26 Kheh ma khuhd, nig hehd khuhn u kheh maq gha te hawg. Nig hehd awg khuhn suaq keh ir che chaw te ghad awr lehr, suaq keh i jad che chaw te ghad heh teo. Awg hox te che chaw te ghad liz su ved awg ceg heh teo.
26 Mas vós não sois assim; pelo contrário, o maior entre vós seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 Kheh te ver, teh cuh haq mi cad chehd che he lehq te car te taw chehd che a sug suaq keh ir cheawg le. Mi cad chehd che phad ma hez hawg la. Kheh ma khuhd, ngag vawr nig hehd geh chehd che te car te taw var heh te lehq chehd che yaog.
27 Pois qual é maior: quem está à mesa ou quem serve? Porventura, não é quem está à mesa? Pois, no meio de vós, eu sou como quem serve.
28 Ngag ber che lawd che haq gha khanr thad nig hehd awr lehr, ngag geh khar thad liz chehd che chaw teq pa yaog.
28 Vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Ngar pa ngag haq muhd mig pehar che heh te lehq, ngag liz nig hehd haq muhd mig pehar tug yaog.
29 Assim como meu Pai me confiou um reino, eu vo-lo confio,
30 Kheh te lehq, ngag ved muhd mig khuhn ngag ved teh cuh haq nig hehd gha mi cad gha mi dawg tug yaog. Nig hehd awr lehr, kaw jaw thag lo mi lehq, Id sar rer laq chaw teq chi nid ceng haq nig hehd suhx gha jehg lehq suhx gha taz tug yaog.
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu reino; e vos assentareis em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 Sid monr-og, Sid monr-og, kha nehax na. Sar tanr nig hehd teq pa haq su a cag ha kha khenx kha che heh te lehq, nig hehd haq ha kha tug lawg chehd vehr che yaog.
31 Simão, Simão, eis que Satanás vos reclamou para vos peneirar como trigo!
32 Kheh ma khuhd, nawg yonr che ted ceng maq gha mehx vehr tug, ngag nawg awg pun bon lawg peor. Nawg kawq phuhz kawaq che te yand, nawg ved a vix a nax teq pa haq awg ghad pid-oq,” lehd koz vid che yaog.
32 Eu, porém, roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; tu, pois, quando te converteres, fortalece os teus irmãos.
33 Kheh te lehq Per troq kawq koz che, “Jawd mawd-og, ngag nawg geh kae tug te lar peor. Thawnr yehg khuhn lehd ma koz, suh kig lo lehd ma koz, ngag kae tug yaog,” lehz yawd haq koz vid che yaog.
33 Ele, porém, respondeu: Senhor, estou pronto a ir contigo, tanto para a prisão como para a morte.
34 Yer suq kawq koz che, “Per troq-og, ngag nawg haq koz ax laq, yaq pehax ghaz phuh mad buhg tand, nawg ngag haq maq sir daq lehz sehr pawz kha gag koz tug yaog,” lehd koz vid che yaog.
34 Mas Jesus lhe disse: Afirmo-te, Pedro, que, hoje, três vezes negarás que me conheces, antes que o galo cante.
35 Yer suq yawd ved awg laq ghuhd teq pa haq na ngawx lehq koz che, “Ngag nig hehd haq kae pea lehq, phu kaw pi, laq sax he lehq khi noz mad yug ve kae cuha ver, nig hehd lor che cuz che awg ceng cawg ser hawg la,” lehz Yer suq na ngawx che te yand, “Lor che cuz che ted cear liz, mad cawg,” lehz yawd haq kawq koz vid che yaog.
35 A seguir, Jesus lhes perguntou: Quando vos mandei sem bolsa, sem alforje e sem sandálias, faltou-vos, porventura, alguma coisa? Nada, disseram eles.
36 Kheh te lehq yawd kawq koz vid che, “A meha a sug phu kaw pi he lehq laq sax cawg liz yug ve kae. A teh mad cawg che chaw teq pa ver, a sug yawd ved veq kad huhd lehq a teh ca vig yuer.
36 Então, lhes disse: Agora, porém, quem tem bolsa, tome-a, como também o alforje; e o que não tem espada, venda a sua capa e compre uma.
37 Kheh te cheaq te lehq, ngag nig hehd haq koz ax laq, ‘yawd haq chaw haeg teq pa khuhn sawr ke tug yaog,’ lehd koz buhq lar che tawd khuhd u ve awr lehr, ngag awg khuhn gha kex gha phehaq che yaog. Awg lawn ghod ver, ngag awg lawn buhq lar che teq pa awg cehg mag phehaq tug yaog,” lehd koz che yaog.
37 Pois vos digo que importa que se cumpra em mim o que está escrito:
38 I hehd kawq koz vid che “Jawd mawd-og, ngawx-ehq chuhr a teh nid mag cawg vehr che yaog,” lehd koz vid che te yand, yawd koz che, “Pehog. Awg lawn cheaq tad kawq koz lor,” lehz yawd i hehd haq kawq koz vid che yaog.
38 Então, lhe disseram: Senhor, eis aqui duas espadas! Respondeu-lhes: Basta!
39 U ve khaz nuhr, yawd tuhez lehq yawd kae jaw che heh te lehq, Sar lonr kehaq lo kae che yaog. Awg laq ghuhd teq pa liz, yawd khaz nuhr ghaq kae che yaog.
39 E, saindo, foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Yawd kae lehq gaeg che te yand, “Ber che lawd che khuhn nig hehd maq gha gehe tug bon kha nehax lawg chehd-oq,” lehz yawd i hehd haq koz vid che yaog.
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse: Orai, para que não entreis em tentação.
41 Awg laq ghuhd teq pa chehd kig huh te lehq, huhx meh bag chi miag huh gaeg lehq, yawd nar khehr teh mi lehq koz che,
41 Ele, por sua vez, se afastou, cerca de um tiro de pedra, e, de joelhos, orava,
42 “A pa-og, nawg ni ma cawd ver, kawz khehd che ve haq ngag gha pong tug a cehax tea laoq. Kheh ma khuhd, ngag ved a lor cawd che heh tad phehq vid. Nawg ved a lor cawd che heh phehq vid,” lehd koz bon lawg che yaog.
42 dizendo: Pai, se queres, passa de mim este cálice; contudo, não se faça a minha vontade, e sim a tua.
43 Awg yand u ve khuhn, muhd nuh maq cuh yad te ghad muhd nuh kawag lo tuhaz lehq yawd haq awg ghad pid che yaog.
43 [Então, lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 Yawd ni ma khuhn tuq khaq jad cheaq te lehq, yawd bon hax ceh kawq lawg che yaog. Yawd a kir tuhz che liz awg suhr ghig heh te lehq mig kag lo sod yaq che yaog.
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o seu suor se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.]
45 Yawd bon lawg lar haz tu lehq awg laq ghuhd teq pa chehd lo koeq che te yand, i hehd duhd har jad che khuhn yuhq mir ka chehd che haq yawd gha mawg che yaog.
45 Levantando-se da oração, foi ter com os discípulos, e os achou dormindo de tristeza,
46 Yawd i hehd haq koz vid che, “A thoq te nig hehd yuhq mir ka chehd cheawg le. Tu-og. Ber che lawd che khuhn maq gha gehe tug bon lawg chehd-oq,” lehz i hehd haq koz vid che yaog.
46 e disse-lhes: Por que estais dormindo? Levantai-vos e orai, para que não entreis em tentação.
47 Yawd che kheh koz chehd che te yand, cuh yad teq chi ni ghad khuhn chehd che Yud daq meh che te ghad, chaw mor nux haq sir vea lag che yaog. Yer suq haq bux vid tug, awg pad huh yawd jiz gehag che yaog.
47 Falava ele ainda, quando chegou uma multidão; e um dos doze, o chamado Judas, que vinha à frente deles, aproximou-se de Jesus para o beijar.
48 Kheh te lehq Yer suq koz vid che, “Yud daq-og, nawg bux che haq te lehq chaw yad ve Yad phu haq chid aq vid che law lehg,” lehd koz vid che yaog.
48 Jesus, porém, lhe disse: Judas, com um beijo trais o Filho do Homem?
49 Yer suq geh chehd che chaw teq pa awr lehr, khawd-ehg kheh te lag vehr che haq gha mawg che te yand, “Jawd mawd-og, ngag hehd a teh gha ghawg chuh lawg la,” lehd koz vid che yaog.
49 Os que estavam ao redor dele, vendo o que ia suceder, perguntaram: Senhor, feriremos à espada?
50 I hehd awg khuhn ve chaw te ghad awr lehr, Ghig sa ve paw khod nux ve awg ceg var te ghad haq chuh lehq, laq yaq awr pax ve nar puh chez vehr che yaog.
50 Um deles feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Yer suq koz vid che, “Pehog. Tad kawq te lor,” lehd koz vid peg lehq, awg ceg var u ve nar puh haq yug lehq kawq ghu na vid che yaog.
51 Mas Jesus acudiu, dizendo: Deixai, basta. E, tocando-lhe a orelha, o curou.
52 Kheh te lehq, Yer suq yawd haq ca phehag che Ghig sa ve paw khod nux teq pa, Yer ruq sar lehnr bon yehg nux ve maq yad awg hox teq pa he lehq awg hox chaw mawd teq pa haq phuhz ngawx lar lehq koz vid che, “Nig hehd ngag chaw khuhd-awg lehd duhd lehq la. A teh taz, suhz tag taz vea lag che.
52 Então, dirigindo-se Jesus aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo, disse: Saístes com espadas e porretes como para deter um salteador?
53 Ngag ni gha lia nig hehd geh Yer ruq sar lehnr bon yehg nux khuhn chehd thad ver, nig hehd ngag haq maq pheh yug. Kheh ma khuhd a meha ve awg yand awr lehr, nig hehd ve awg yand yaog. Naz hoq che kand pax ve awg yand yaog,” lehd koz vid che yaog.
53 Diariamente, estando eu convosco no templo, não pusestes as mãos sobre mim. Esta, porém, é a vossa hora e o poder das trevas.
54 Kheh te lehq, i hehd yawd haq pheh ve lehq Ghig sa ve paw khod nux ve yehg lo seh ve kae che yaog. Per troq awr lehr, i hehd khaz nuhr vid vid-ag lo ghaq kae tod che yaog.
54 Então, prendendo-o, o levaram e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Yehg pad huh ko lar che awg kaw jen huh su a mir ceh lehq teq geha mi lehq a mir phoz lehg chehd-ag huh, Per troq liz su geh a mir ca mi leheg che yaog.
55 E, quando acenderam fogo no meio do pátio e juntos se assentaram, Pedro tomou lugar entre eles.
56 Yawd a mir ghiz pawd kig huh mi chehd lehq, awg ceg ma te ghad mawg lehq yawd kha nehax ngawx peg lehq koz che, “Che phad liz u ve phad geh chehd che chaw te ghad yaog,” lehd koz che yaog.
56 Entrementes, uma criada, vendo-o assentado perto do fogo, fitando-o, disse: Este também estava com ele.
57 Kheh liz Per troq pha yax te lehq koz che, “Yad mid-og, ngag yawd haq maq sir daq,” lehd koz che yaog.
57 Mas Pedro negava, dizendo: Mulher, não o conheço.
58 Kheh te lehq, awg khaz nuhr maq muh tand chaw te ghad yawd haq kawq mawg lehq koz che, “Nawg liz u ve teq pa khuhn chehd che chaw te ghad yaog,” lehd koz vid che te yand Per troq koz che, “Phad-og, ngag ma hez hawg,” lehd koz che yaog.
58 Pouco depois, vendo-o outro, disse: Também tu és dos tais. Pedro, porém, protestava: Homem, não sou.
59 Teq nar lir kheh muha kawq gaeg lehq, chaw te ghad phad koz che, “Chaw che ve phad liz u ve phad geh chehd che te ghad cehg mag yaog. Awg lawn ghod ver, yawd liz Gar liq lehd chaw yaog,” lehd koz lehq sax khiz khanr che yaog.
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmava, dizendo: Também este, verdadeiramente, estava com ele, porque também é galileu.
60 Per troq koz che, “Phad-og, nawg koz chehd che yix ve ngag maq sir,” lehd koz che yaog. Yawd u kheh koz chehd che mad peg tand ghaz phuh buhg vehr che yaog.
60 Mas Pedro insistia: Homem, não compreendo o que dizes. E logo, estando ele ainda a falar, cantou o galo.
61 Kheh te lehq Jawd mawd Yer suq awr lehr, Per troq haq kuhr phuhz ngawx che yaog. “Yaq pehax ghaz phuh mad buhg tand, nawg ngag haq maq sir daq lehz sehr pawz kha gag koz tug yaog,” lehd koz vid lar che haq Per troq duhd nuhd-ag che yaog.
61 Então, voltando-se o Senhor, fixou os olhos em Pedro, e Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe dissera: Hoje, três vezes me negarás, antes de cantar o galo.
62 Kheh te lehq, yawd awg bag lo tuhez lehq hax ceh nux huhg che yaog.
62 Então, Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 Yer suq haq pheh lar che chaw teq pa awr lehr, yawd haq koz gid ghig gid lehq dawz che yaog.
63 Os que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 Yawd ved mehz khuhd haq pha yug hoz tehr lar dawz phehd lar lehq, “A sug nawg haq dawz che law le. Ghig sa ve cuh kar var heh te lehq ngag hehd haq koz ax laoq,” lehd yawd haq koz vid che yaog.
64 vendando-lhe os olhos, diziam: Profetiza-nos: quem é que te bateu?
65 I hehd yawd haq kaod koz gid lehq, maq sawnr ma caz kaod te gid che yaog.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Muhd thid-ag che te yand, Yud daq chaw teq pa ve awg hox chaw mawd te chehd che Ghig sa ve paw khod nux teq pa he lehq liq buhq var teq pa phawng daq che yaog. Su yawd haq jehg daq var awg mor u ve mehz khuhd suhr sir ve kae lehq koz che,
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 “Nawg Khreq yaog la, ngag hehd haq a cehax koz ax,” lehd koz na che yaog.
67 Se tu és o Cristo, dize-nos. Então, Jesus lhes respondeu: Se vo-lo disser, não o acreditareis;
68 Ngag nig hehd haq na liz, nig hehd kawq khuhq ax tug ma hez.
68 também, se vos perguntar, de nenhum modo me respondereis.
69 Kheh ma khuhd, chaw yad ve Yad phu awr lehr, yaq ni khaz nuhr ver, kand pax ir jad che Ghig sa ve laq yaq awr phawd awr mi chehd tug yaog,” lehz i hehd haq koz vid che yaog.
69 Desde agora, estará sentado o Filho do Homem à direita do Todo-Poderoso Deus.
70 Kheh te lehq, i hehd teq pa Yer suq haq na che, “Kheh te ver, nawg Ghig sa ve Yad phu yaog la,” lehd koz na che yaog.
70 Então, disseram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? E ele lhes respondeu: Vós dizeis que eu sou.
71 Kheh te lehq i hehd koz che, “A nig a thoq sax khiz kawq ca tug lor ser hawg le. Awg lawn ghod ver, yawd koz che tawd khuhd haq a nig awg ton gha kad peor,” lehd koz che yaog.
71 Clamaram, pois: Que necessidade mais temos de testemunho? Porque nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.