Mateus 5
Puka Lululi (LEX) vs AAI
1 Lera ida ne, la'pa Yesus Namkek nana riy rahu rma rawoka dewade Enha'at la wo'ora hananni pa Namtatna pa Niwa Nwatutu-nwaye'a. Mak nhi'inde ha Nwatutu-nwaye'a re rlernohora reria E'a pa rmai pia rwakriania.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Noma Yesus Nna'ona wniatutnu-wniaye'eni la'a ir honona Niwra:
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Ina-nara ama-hyali mitlina, hota unut lawna la riy maka edon kpar la lirni-yatnu wamueheni mere rawniair to'ola Orgahi-Orha'a yoma riy mak emkare rre' temn olek la Uplerlawna horatni-hairni limni-rorni maka Enodi plolli la emeka Ray.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Ina-nara, hota unut lawna wal lia' riy maka ralamni kmayo'a-kmata'u yoma hota Uplerlawna ed maka khi' ralamni re pa rahepru.
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Hota unut lawna wal lia'a riy maka khu'ru-khelma (rendah hati) la'a rimormior wialli yoma hota Uplerlawna ed mak kala hare honona maka Enakot targa la e'a.
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Hota unut lawna la riy maka ralamni nwahak nekpa nhi' mak kaplol la Uplerlawna yamkekni, yoma hota Uplerlawna ed mak kapenu-kalawna ir ralamni wakwakni de.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Hota unut lawna wal lia'a riy maka ktutga ralam kalwiedni la rimormior wialli yoma hota Uplerlawna mana Ntutga ralam kalwiedni wal lia ira.
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Hota unut lawna wal lia'a riy maka ralamni kaple'er reri, yoma hota riy de hota nor Uplerlawna la' geni ida.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Hota unut lawna wal lia'a riy maka kpolliohora rimormior wiali la'a yahuri-yawo'ora totpa rkalwieda owa'ana, yoma hota riy de Uplerlawna ed mak khor wut wualia ir la E upni-a'nani.
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Ina-nara, hota unut lawna la'a riy maka kler la kropanni-krieutnu yoma nhi' mak kaplol la Uplerlawna yamkekni, yoma hota riy de nanni ed walia Uplerlawna limni-rorni mutnu-rahanu, maka Enodi plolli la' emeka Ray.
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Unut lawna wal lia'a miy maka klernana nniahora-nniala'a yapolu-yaliella wniohora weyata-wniatra weyata yoma mliernohora Uplerlawna lirni-tunnu maka A'ukota tiy miy.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Makwohorulu-ktatrulu la'a miy upmi-tgarmi lerni ho'mana rlernan oleka yamuki-yama'ala re, pede la'pa mimlier la yamuki-yama'ala yapupu-yaheri, de mimuki-mihepur meman nohora, yoma miy siepmi-kaimi inpona la'a Ilyamou-Watyatoha (Sorga) maka hota Orgahi-Orha'a Nala tiy miy.”
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 “Ina-nara ama-hyali, miy di de emeka kio' nohkerna wawannu. Mere la'pa kio' de edonna nmahana, de ta'en niana ra'itr owa'ana ha mahanni toh?! Kio' de hota nwalia hamamuamua. Edon rnair nan owa'ana noka rhopliala, pa riy rwatei-rwahapra la' tani wawannu.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Ne miy di mana emolmolan nekama repreparni mak khita-krepra la noha wawannu pede riy ramkeka. Miy emekwalima let maka kden la wo'ora wawannu, de edonna nayade'a.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 It edonna tatlin etia de riy rtutni wa'du nanpena rala ktopra ra rkadwua pitpitga. Mere nhi'inde rkenia wa'du della wniatatgenni totpena lelera la riy honona mak kden la roma nayanni.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Emkade wal lia mormiormi de nrepar nana rimormior wialmi herni-gaini, totpena riy ramkek nana nhioli-liet kalwiedwedmi demade ra'uli-rawedia Amlawanmi la'a Ilyamou-Watyatoha.”
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 “Ina-nara ama-hyali, yana mpiarora de Amuai pia hota ghap dioinia Musa deullu-tatarni nor wut walia makwohorulu-ktatrulu re wniatutnu-wniaye'eni, mere Amuai die totpena deulu-tatra re rtutu-rte'ewa la'a hya' maka Aghi' nana-yap niana re.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Hya' maka A'ukota di naplol memna. La' hade pede mhioratreria me! Lyanti nora nohkeran di e nayamkek ma'ta, de hota mak ha rhorat targa la Puka ralamni, hurpu nora titikni id mana hota taken niana rhap dioinia la deulu-tatra, la'pa rwei niek la lera maka hare honona maka Uplerlawna ha Nakotkota rtutu-rte'ewa.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 La' hade pede la'pa riy ida edon nlernohora deulu-tatra re kuku' id ho'mana me nwatutga riy dom pa yana rlernohora deulu-tatar de, de hota nwal lia riy mak edon rwetwet la nanni la'a Uplerlawna mutnu-rahanu re, maka Uplerlawna Nodi plolli la pa emek ir Rayni. Mere la'pa rwaldioinia de, la riy maka klernohora deulu-tatra re, me nwatutu-nwaye'a riy dom pa rhi' emekwalima e'a, de hota nwal lia riy maka ha rwetwet la nanni la' Uplerlawna mutnu-rahanu re honona.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 La' hade pede mhioratreria! Makwatutu-kwaye'a deulu-tatra agama re ror wutga riy Parisi re rlernohor walia agama deullu-tatarni mere edon rhi' mak kaplol la Uplerlawna yamkekni. Mere riy mak kla' Uplerlawna mutnu-rahanu maka Uplerlawna Nodi plolli la pa emeka ir Rayni de rala ralamni tetema pa rhi' mak kaplol la Uplerlawna yamkekni.”
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 “Miy e miat niohor oleka wa la' it upni-tgarni lerni rlernan oleka deulu-tatar di, de yana mpiunu-mpienna yoma he'a e nwunu-nwenna de hota nler la niukamnu.
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Mere dodo'ondi de A'ukot tiy miy, la'pa riy ida nawenan la rimormior wialli de hota nlernan wali niukamnu, me he' maka kwohora weyata-ktatar weyata riy niwra: “O' di de riy podku-padku!” de hota rodia la letgar lawawna la'a mak khudi-kpar la agama deullu-tatarni. Ne he' ed mak kwarenna riy pa niwra: “Mak kaplinu-kaplo'a o'a!” de hota rrinnia la ai mormiori ralamni.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 La'pa it idma nor ida tawenna, de hade edon nla' nana Uplerlawna ralamni. La hade pede la'pa miy mana e miwra miala prehenmi-maumi dom la Uplerlawna la'a katri'ana wawannu, noma mhioratnana riy e rahankeran la miy
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 de yana miala pleinia prehenmi-maumi de mere mlia' pa miora pleinia riy de mkialwieda, nanpena miwal pia la'pa miala prehenmi-maumi de la Uplerlawna.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 La'pa yanhi'pa riy doma e raklak miy, de miora riy de mpiak pa mkialwieda pleini la'a talan letgar memna totpena yana mlia' nek la letgar lawan de la'a makhudi-makpara gaini. Yoma la'pa edonan de hota riy de nal miy lia makhudi-makpara mak hota nal owa'an miy lia hgei mak kodi hapa'pani (polisi o'tani), noma hota hgei nho'la miy lia roma nhio'la ralamni.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Ne mhioratreria! Hota miy edon mliergot la roma nhio'la de ralamni, la'pa rwei pia mpiair dioinia papiairmi honona.”
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 “Miy e miat niohora oleka deulu-tatar di, de e niwra: Yana milira-miliai.
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Mere dodo'ondi de A'ukot tiy miy, la'pa mimkek nan tututga patke' id pa na'hira-nadadia miy die, de miy die emekwalima miliai oleka patke' de wa, yoma mtieltel aparmi la'a patke' de.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 La'pa matmi malganna nod miy lia do'a-hala de, de hota mkiopil doinia matmi della pa mhiopliala. Miolin doin neka matmi mak kodi miy lia do'a-hal de. Yanpa matmi de narieiniande miy inonmi honona rnaklia la ai mormiori ralamni (naraka).
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 La'pa limmi malganna ed maka khi' do'a-kyap hiala de mdieul dioinia pa mhiopliala. Miolin doinia la wa. Yanpa limmi wali de narieiniande inonmi tetema rnaklia la' ai mormiori ralamni.”
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 “Deulu-tatar dom maka mitlin oleka de emkadi wali, de la'pa riy id niwra nhopliala patke'eni, de hota nala horta yapie'era la hawni patke' de.
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Mere dodo'ondi de A'ukot tiy miy ta'en niana muanke' id nhopliala patke'eni eneknek to'ama hawa patke' de nor muanke' dom de ralira-raliai. Mere la'pa hawa patke' de edon nalira-naliai mere emkade ho'mana muanke'eni de enhoplial nek e' wa, hawa muanke' hihi'ini de nareiniande hawni patke' de pa nalira-naliai. Yoma la'pa hawni patke' de nmehlim owa'an de, hade de yalira-yaliai la Uplerlawna yamkekni. Ne muanke' mak kmehlimpa kora patke' maka kpaletan nohora muanke'eni, de nhi' wali yalira-yaliai lia Uplerlawna yamkekni!”
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 “Ina-nara ama-hyali, mimiat niohor wal lia' it upni-tgarni lerni de rlernan oleka deulu-tatar di, de hya' ed maka mikot targ oleka la Orgahi-Orha'a, la'pa mliokar nohora oleka wa, de mliernohora honona. Yana mpiera-mdiaiti hare.
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Mere la'pa dodo'ondi mana A'ukot nohor la miy, de yan memmemna mliokra onde mpialokra pa ma miplol nohora lirmi-tunmi. Yana mliokra pa mpiet la lyanit lawna, yoma lyanit de Uplerlawna yaliwangenni (tahkta) inhatte!
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 La walia yana mpiet la nohkerna pa mliokra onde mpialokra, yoma nohkeran di de Uplerlawna E Nhapar reria nohkeran di. Onde mliokar de mpiet walia Yerusalem, yoma Yerusalem de mana, Uplerlawna mak kla' Ray Lialawna de genni-tienni.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Yana mliokra onde mpialokra de mniairia o'ta-wat wuamuehemi yoma morat lihirmi id ho'mana miy mieh'a nek de taken niana mhierun doinia pa nwawahra onde nmetmetma yoma it moratnu metmetma onde wawahra hota emkade pa nodi liarni.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Mere mpiet nek la: “Yowa aghi'a hade,” onde “A'g edonna ghi' hade,” totpena yana milahara rimormior wialmi. Mere la'pa miala hya'-hya' pa ma mpiayow nammi de hade de hegana amlawanni karkiarni hare.”
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 “Miatg olek walia deulu-tatar di niwra: Mata nherun mata, niha mana nherun niha.
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Mere A'ukota la miy, yana mpiahla hankerna-ralmha'ara maka riy rhi'a tiy miy. La'pa riy rpahara kilmi malganna, de miala kilmi walli malwiru pa rpahar walia.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Ne la'pa riy rod miy lia letgar lawawna totpena rwarui-rwate'la naniair no' inonmi, de hota miy rain plalahwa samomuoumi de mial walia naniayarmi mak yatyat no' inonmi mak ha nwahaka de.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 La'pa riy dom nmai pia namer matni pa nhopna mikwara e hyonni-hyanni pa mila' nana kilu id olietni, de mitahan rer lia pa mila' nana kilu woru.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 La'pa riy rwak hadom tiy miy, de yan mitawra. Ne yana mpiayotlia rira mak kwak pa riwra ra'otna-ra'ar la tiy miy.”
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 “Miy e miat walia deulu-tatar di, de e niwra: Mhi' kalwiedweda rimormior wialmi ne mpiahla riy yatyata hihi'ini tiy miy.
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Mere A'ukot hadi tiy miy lia' dodo'ondi de, mihaka mak khi' yatyat tiy miy pa mhi' samomuou rer lia. Msiumbainia riy maka kamuki-kama'ala miy.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Totpena mtiutga la ilu-wniehwami de, Uplerlawna mak kden la Ilyamou-Watyatoha upni-a'nani miy. Yoma Uplerlawna Nwer rer miatni la riy maka kyata-khala ror wutga riy maka kwehwa ploi-ple'era. E' ed maka khuriernia otna me nhi' lera pa nhit la'a riy mak kaplola ror wal lia riy mak khala.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Yoma la'pa miy mtiulla-msiayni to'a riy maka nhi'inde khi' kalwiedwed tiy miy de hota Uplerlawna edon Na'uli miy pa Nala hihi'imi de wniahlani. Yoma miy miatg olek de, riy yatyata emeka mak kawoka blastena, nek de e rtulla-rsayni walia mak khi' samomuou ira toh!
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Ne la'pa miy makpesiay mtiutga nhiu'ru-nhielammi la miy mutwualmi to'a, de hihi'imi re edon nareh dioin riy mak kaplin niohora ma'ta Uplerlawna yoma rimormior mak kaplin niohor Uplerlawna nek de rhi' wali emkare.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 La' hade pede mliernohora miy Amlawanmi la Ilyamou-Watyatoha yehwani mak kara'a-kapalga riy honona edonna nkei-nhelta rira gaini, yoma wniehwa-liakat de plol toto'a la Uplerlawna yamkekni.”
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.