Mateus 27
Puka Lululi (LEX) vs AAI
1 La'pa yawyawar ma'ta dewade imam-imam o'tani-matni honona rora Yahudi in letni-am letni rwahu'ru lira totpena retlia Yesus wnienanni.
1 Maraumanika Firis ukwarih etei naatu regaregah ai’in bairi Jesu morob isan hio hiyabunai sawar.
2 Noma rwutga Yesus limni na'nama rodia la Pilatus, mak kla'a gubernur it la Yudea la horta-hairia Romawi.
2 Basit uman hifatum hibai hitit Roman hai gawan Pilate umanamaim hiyai.
3 La'pa Yudas mak ka'olga Yesus de namkek de ir reti olek la Yesus niukamnu de hota rwenna, dewade Yudas ralamni nwaldioinia pa nmawal doinia la' Yesus. Noma Yudas npolan doin owa'ana kupan pi'ra terampwotelu rella imam re o'tani-matni rora riy Yahudi re in letni-am letni
3 Judas, yanuwayan Jesu kakafinamaim hiya’iyai i’itin ana veya dogoron rusib, kabay 30 bai matabir na Firis ukwarih naatu regaregah ai’in nahimaim tit, eo
4 pa nakot la re: “Aghi' oleka do'a-hal wa yoma a'u'olga Yesus mere hade edon nhala. Ne dodo'ondi de rukum penna.”
4 “Ayu asinaf kakaf orot gewasin baban ao emomorob.” Hiya’afut hio, “Nati o a yababan, o akisimo ina’itin inayabunai.”
5 Noma Yudas nrinnia kupna rella krei ralamni na'nama nla' pa orgahi nla nwair wen inonni.
5 Judas kabay nati Tafaror Bar kabay teya’aya’amaim itaiy re naatu ihamiyih tit in sikan warasa yai morob. Judas kabay bai na rouw ere’er|alt="Judas throwing money down" src="cn01832b.tif" size="col" loc="Mat 27.5" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.5"
6 Imama re o'tani-matni ratopla kupna re pa riwra: “Kupna ri de, rara welli. Ne hota agama deullu-tatarni de niwra yana tal wutga la kupna krei.”
6 Firis ukwarih kabay hibai hio, “Iti i rara ana kabay, ata ofafar men ebibasit boro Tafaror Bar ana kabay ya’aya’amaim tanayai na’in.”
7 Noma honona rwayow pa rnairia kupna pi'ra re pa ra rawelia tan miaka riy mak kayapi kekna-rana, gahani de. Rawelia tan die pa rhi'a la do'ona-dakna tniamin matgenni.
7 Etei’imak hio hibibasit ufunamaim, kabay hibai noukwat bu’urayan ana kamar hitubun, saise nah touman sabuw hai rah ana efan namatar.
8 La' hade pede la'awa dodo'ondi mana rweta tan die nanni de Rar Tani.
8 Ana’an nati isan kamar wabin “Rara ana Kamar” hibiwab in na iti boun ana veya tit.
9 Ir hihi'ini-yapyapni de emekwalima la hya' maka, makwohorulu-ktatrulu Yermia lirni la Puka ralamni e niwra: “Ira' nan neka kupan pi'ra terampwotelu tututu pa ra raweli E'a. Riy Israel nekane rwayow nohora E welli de.
9 Naatu abistan dinab orot Jeremiah eo ina iturobe.
10 Ne kupan de irnairia pa ra rawel tiani maka riy mak kayapi kekna-rana gahani pa emeknekama Orgahi-Orha'a Nakota mai a'u.”
10 Noukwat bu’urayan ana kamar hitubun Regah ayu iu’uwu na’atube.”
11 La' pa Yesus Ntutrier lia Pilatus makla' gubernur la hande, gaini ralamni. Noma Pilatus natiana Yesus Niwra: “Plola O' di de ray Yahudi id O'a?”
11 Jesu Roman gawan nanamaim bat, naatu gawan Jesu ibatiy, “O Jews sabuw hai aiwob?” Jesu iya’afut eo. “Nati kuo, ayu boro abi tur anao.”
12 Mere la'pa imama re o'tani-matni me Yahudi in letni-am letni re rwaghal E' la Pilatus gaini mere Yesus lir ta'a-waw ta'a.
12 Firis ukwarih naatu regaregah ai’in Jesu ubar hitin tur kakafin isan hio men kafa’imo iyafutimih.
13 Noma Pilatus nakot la niwra: “O e Mutlin nana irwaghal o'ola lira-tunu harahu me edonna?!”
13 Basit Pilate Jesu iu, “Sabuw kakafih isan ubar hit teo’orereb kunonowar?”
14 Mere ir yaklakni emkade ho'mana, Yesus lir ta'a-waw ta' to'owa, pede gubernur Pilatus de nwer rer memna wawni.
14 Baise Jesu men kafa’imo awanamaim tur ta tit, naatu Gawan orot ana kasiy ra’at ifofofor men kafaita.
15 La'a Yahudi lerlalawanni di maka ha rhoratreria tuini-wedni, de gubernur hairi Roma, Pilatus de, nhi'inde nolin doinia Yahudi id la'a roma nhio'la totpena nhi' ahepru Yahudi ralamni. Enolin doinia riy maka Yahudi mutlialawna re ha rwalir niana.
15 Tar Nowaten hiyuw ana veya, gawan hai binanakwar eo na’atube, mar etei dibur barane sabuw hai kok orot menatan tirurubin i ebobotait.
16 La' ler di, de riy maka Yahudi liawanni rwalir niana de Barabas. E' de mak kmalawna ray Romawi me Yahudi re rwetwet la e nanni.
16 Nati ana veya orot wabin gagamin Jesu Barabas dibur ma’am.
17 Pede la'pa rirahu rawok taru, noma Pilatus natiana re niwra: “Hota mimpiayow de he' ed maka agolin doinia pa nawok temn owa'an tiy miy, Barabas, onde Yesus maka ha rweta la Makamori-Kalewna maka Uplerlawna Nano'taru?”
17 Naatu sabuw hiru’ay sawar, basit Pilate ibatiyih, “Orot menatan kwakokok diburune anabotait, Jesu Barabas o Jesu Keriso?”
18 Pilatus natian emkare la rirahu re yoma Pilatus e nat niohora ina-ama leta re mniotni rala Yesus la e'a, yoma honona re ralamni ramehra la Yesus.
18 Anayabin sabuw bobowenamaim Jesu hibai Pilate umanamaim hiya’iyai i so’ob.
19 Mere la'pa Pilatus namtatan ma'ta la liwangeni nhiudi-pniara, de Pilatus patke'eni na'enyatga nnio' id la Pilatus de niwra: “Yan memmemna omrie'ela riy mak kwaghala riy di maka edonna khala. Yoma la' hade pede a'g e liernana mi'a-lo'a maka khi' amta'at a lia' orawi.”
19 Pilate baibabatiyen ana efanamaim ma’am, aawan tur iyafar na eo, “Orot nati gewasin isan men abisa ta inasinaf, anayabin fai ayu mim fokarin maiyow isan amim au not ekakasiy”
20 Mere imama re o'tani-matni rora riy Yahudi in letni-am letni rtekal rer tio' la totpena rirahu rwaka Pilatus rolin doinia Barabas, ne rwahak pa rukum penna Yesus.
20 Baise firis ukwarih naatu regaregah ai’in sabuw tafah fair hiyai, Barabas botaitin naatu Jesu asabunin isan Pilate hiokikin.
21 Noma Pilatus natian owa'ana re niwra: “La' ha rora ri de mimpiak hameni pa a'ulgota?”
21 Pilate sabuw ibatiyih, “Orot i rou’ab, imih orot menatan kwakokok ana botait?” Etei’imak hiya’afut hio, “Barabas!”
22 “Hade emkade, aghi'a hya'a la Yesus maka ha rweta la Ray Makamori-Kalewna maka Uplerlawna Nano'taru dina?”
22 Pilate sabuw ibatiyih, “Bo Jesu wabin Keriso isan boro mi’itube anasinaf?” Etei’imak hiya’afut hio, “Ku’onaf!”
23 “Mere halli hya'a pede?”
23 Pilate ibatiyih, “Abisa kakafin sinaf?” Baise sabuw hitar koukuw hio, “Ku’onaf!” Sabuw rou’ay gagamin nahimaim Pilate Jesu ibatiy|alt="Jesus placed before crowd" src="CN01822b.tif" size="col" loc="Mat 27.23" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.23"
24 La'awa hohoni de Pilatus nat muemna de taken niana e nhi' hadomdoma, onnila riy riwra rhi' kokokanni. Noma na'al gera pa nohma limni la rirahu re gaini ralamni (pa ntutga de, e' edon nre' wut pua nwaghala riy mak edon khal di), na'nama niwra: “Hota a'g edonna ukwara hihi'a-yapyapi matmiat di la' hadi wawannu. Miy yat wamuehemi to' hade.”
24 Pilate naniyan bai men karam boro ef ta tasinaf, naatu sabuw auman kougeyagey hibusuruf, imih harew bai sabuw etei nahimaim uman sauwen eo, “Ayu iti orot namomorob isan men ana ubar anabaimih. Nati i kwa akis a ubar.”
25 Noma riy honon re rhaun pa riwra: “Muolin doin nek la pena amor up mamni-a'na mamni mak kwara matmiatni de.”
25 Sabuw etei hiya’afut hio, “I namomorob ana ubar i aki anab naatu natunatu auman ana ubar hinab.”
26 Noma Pilatus nolin doinia Barabas la pa nala la ira, ne nhopan pa riy rliwra Yesus. Na'nama nala pa rla rwairia la auwlakra hananni.
26 Imaibo Pilate Barabas botait, naatu Jesu wabir ana baiyowayah iuwih, onafin isan hibai hin.
27 La' noma makodi keki-rautu la'a Pilatus genni-tienni rodia Yesus pa rler la gubernur Pilatus romni na'nama rpolg awoka makodi keki-rautu korni re lidna-lidan pa rma rpepan reria Yesus.
27 Imaibo Pilate ana baiyowayah Jesu hibai hin gawan ana bar hitit, nati’imaim baiyowayah etei hiru’ay hibebera’uh.
28 Rte'la la Yesus naniayarni pa ro'lu dioinia, ne rohoga emeka ray-ray naniayarni plalahwa mak ungu la Yesus.
28 Ana faifuw hi’oromen, faifuw namar hibai hi’us,
29 Noma rhi'a wutu-lai ida de rnairia pu'na-kiarit ruri pa rkow nana la Yesus o'tani. Nhor nia'nama rkenia lie'ena id la limni walli malganna, na'nama rwaltiora-rwaltieman la gaini ralamni pa rahe'i-ramalia pa rakot la riwra: “Mmuormiori plalahwa Ray Yahu'du ne!”
29 kokor hififin ukwarin ana raramamih hiyara’ah, uman ana asukwafune tu hitin, nanamaim suh hiyowen hi’i’iyab hio, “Jews hai aiwob tanabora’ara’ah.”
30 Honona rakrui-rakpira na'nama ra'ala lie'en de pa ra rliwar reri o'tani.
30 Yumatan hikwaitututur, uman tu hibosair ukwarinamaim hiborabirab.
31 La'pa rahe'i-ramalia na'nama ral doinia naniairia ungu della pa rohog owa'ana naniair wamueheni. Nhor nioma rodgiota pa rla rwairia la auwlakra.
31 Hibi’i’iyab ufunamaim, faifuw hi’us ma’am hibosair ana faifuw hibow hina hi’us, imaibo hibai hin onafin isan.
32 Makodi keki-rautu re rodgiota Yesus pa rler la talan letgara de rwatrom nana riy ida nwatiawua Kirene, nwawa Simona. Noma ha rhopan pa riy de nakwara Yesus auwlakarni.
32 Hitit hinan efamaim Sairini orot wabin Simon bairi hitar naatu baiyowayah hi’ukikin Jesu ana onaf bai e’abar.
33 La' noma rte'ela gen miaka ha rweta la Golgota, nnia'eratni de: Riy Ruri-Kliaklu Genni.
33 Hina efan wabin Golgotha imaim hitit, nati efan hibiwab yabin efan ana itinin i orot ukwarin ana gifow na’atube.
34 La' hande noma rala atiaw mak kmermeru id mak rawniah'a la anggur turnu pa rala Yesus Nemnia totpena mehrani nmolu. Mere la'pa Yesus Ndihmia anggur tur die, noma Nahmena Nemnia.
34 Nati’imaim wine harew tenakuyakuy auman hisartabir Jesu tomanih hitin bai kakartubun ufunamaim kwahir.
35 Nhor nia'nama rwairia Yesus la auwlakra hananni. Na'nama rdurmu-rhakra Yesus naniayarni de rnairia patui (undi).
35 Naatu hi’o’onaf ana veya arowamaim ana faifuw hikusib hifaram hibow.
36 Nhor nia'nama ramtatna pa ratiak reria la hande.
36 Imaibo nati’imaim himarir Jesu hima’uh hima.
37 La Yesus o'tani wawannu de rhorat targa la auganna ida, de rakot nohora hya' maka Yahudi o'tani-matni re rto'on reri E halli pa rhorat de riwra: “Hadi de Yesus, Yahudi Rayni inhatti.”
37 Naatu tafanamaim ubar hibitin ana tur hikirum hikubar, “ITI I JESU, JEW SABUW HAI AIWOB.”
38 La' hande wali pia e rken wialia riy wor lia auwlakra yoma rrora rpera-rdaitia deulu-tatra hairi Roma. Rkenia id la Yesus walli malganna ne id la'a Yesus walli malwiru, ne Yesus Nden la letgara.
38 Naatu bainowan orot rou’ab Jesu bairi hi’onafih, ta ana beyawane ta ana asukwafune.
39 Mak klola hande rdik o'tani la me rwohora-rtatra me rahe'i-ramal lia Yesus.
39 Sabuw nanane hinan ukwarih hita’asi’asiy ubar hitin tur kakafih maiyow Jesu hi’i’iyab hio,
40 Rakot la Yesus riwra: “Oi! O ed mak kiwra kwaye'er doinia Uplerlawna roma kreini nampena Omuriria owa'ana la' lera wotellu. La' pa plola pa Uplerlawna A'nani O'a de Muerun la auwlakar de hananni, ne Mulewna inonmu.”
40 “Tafaror bar tarabounin veya tounu wanawananamaim wowabin sawaramih io! Bo o God Natun na’at kwiyawasi cross afe’enane kure’eban a’it?”
41 Emkade walia imama re o'tani-matni rora makwatutu-kwaye'a agama me riy Yahudi re in letni-am letni rapolu-raliella Yesus
41 Ef ta’imon firis ukwarih, Ofafar Bai’obaiyenayah naatu regaregah ai’in auman Jesu hi’i’iyab hio,
42 riwra: “E' de Namori-nalewna riy meheni, mere inon wamueheni de takeni Nalewan nana. La'pa ray Israel id E'a de tamkek teka hota Nerun la auwlakar de hananni totpena tpesiaya.
42 “Sabuw afa iyawasih, baise i taiyuwin men karam boro niyawas, Israel sabuw hai aiwob! Bo cross afe’enane boun nare tana itin boro tanitumitum.
43 Enpesiaya Uplerlawna me Niwra E' de Uplerlawna A'nani E'a. Ne mai pia tamkek teka hota Uplerlawna Namori-nalewna E' me edonna?”
43 God i bitumitum, bo God boun iyawasiban ta’itin, anayabin i taiyuwin i God Natun rouw eo.”
44 Riy maroro'a re la auwlakra re ho'mana rapolu-ralielan walia Yesus la auwlakra hananni.
44 Ef ta’imon bainowah orot rou’ab Jesu bairi hi’onafih hi’inu’in ubar hitin tur kakafih hi’u.
45 La lera nwawuau ro'onni (jam termida wehrani woru) mere la'a noh de tetema nekpa mel'uta-maliena nodia pa lera nher miemna (jam wotellu).
45 Veya yen tafat yan tafaram etei gugum inu’in veya botabir re 3 korok bai.
46 La'pa edon nhal de jama wotelu, dewade Yesus Nhaun pa Niwra: “Eli, eli lama sabaktani?” Ha nnia'eratni de niwra: “Uplerlawnu ne, Uplerlawnu ne nihya'pa Omuolin limmu-mpue'er rormu mai A'u?”
46 Veya 3 korok na’atube, Jesu fanan aumetawat rerey eo, “Eloi, Eloi Lema Sabachthani?” Anayabin, “Au God, au God, aisim ihamiyu?”
47 Riy wo'ir mak erla hande e ratlin nana Yesus lirni, na'nama riwra Yesus e Npolga Elia.
47 Sabuw afa nati’imaim hibatabat hinowar hio, “Elijah isan eafa’af kwanowar.”
48 Noma ir mutwualli ida plet pa nawlar pia nla na'ala kuliai, na'nama nto'a la anggur turnu mak milmilu na'nama nkenia la au tutnu pa ntania la Yesus nurnu totpena Nemnia.
48 Naatu orot ta nunuw in sawar ta biyan sou’usau bai, wine tenakuyakuy butu’ub, eot ra’ah Jesu awanamaim yai tomamih.
49 Mere mak kden hande korni riwra: “Twei pleini. Yanpa Elia nma ntulan la E'a?”
49 Baise sabuw afa hio, “Kubat, Elijah nan nabiyawas tana’itin!”
50 Nhor nioma Yesus Nhaunu owa'an dewade Nwaran doinia aranni.
50 Jesu iban maiye fanan aumetawat rerey, naatu ayubin tabaratait.
51 La mtatande nekpa kok lawna maka ra rahew tiarga liolgeni la'a gen mak kmou-kwitna la Uplerlawna roma kreini ralamni totpa riy edon rler la rialam de, ema rlihirwah'a la' woru la' heyanna pa ntut mueman la yawa. Ne noha nruru me watu lialawna mana poka-pah'a.
51 Faifuw Tafaror Bar wanawanan hita’iy re efan kakafiyin hirafut inu’in yate rusib re in uran tit rou’ab himatar, iriyoy tit kabay hitaseseb.
52 Hoi-kietra ratpopoini ne Uplerlawna mutnu-rahanu harahu mak kmati olekwa re, de rmori owa'ana.
52 Rah awah hiha’e, sabuw kakafiyih moumurih na’in marasika himorob hi’inu’in etei hiyawas himisir.
53 Rlergot la hoi-kietarni. Ne la' ler maka Yesus Nmori owa'an la matmiatni de ralamni, de mak kmori owa'ana re rodi liarni la'a Yerusalem, de Uplerlawna letni de. Ne la' hande mana rirahu ramkek ir wali.
53 Hai rah hitumaren hitit, Jesu morobone mimisir ufunamaim, murumurubih etei hitit hin Jerusalem hitit, sabuw moumurih na’in hi’itih.
54 La' ler de mak khi' o'tani la lidna makodi keki-rautu rahu ida me mak katiak reria Yesus la hande honona rdiwra-rda'ala yoma noha nruru die nor wut nieka hare honona mak ha ramkek nana re. Noma idma nakot la ida: “Hadi plola! E' de de, Uplerlawna A'nani E'a.”
54 Baiyowayah hai orot ukwarih naatu baiyowayah afa bairi nati’imaim Jesu hima’uh hima’am iriyoy hitatam, naatu abisa’awat himamatar hi’itah hai bir ra’at hio, “Turobe iti orot i anababatun God Natun!”
55 La' hande de patke' rahu e ror wal pia rden nek la oliet pa e ramkek reria. Ir de ed maka klernohor reria Yesus la' ler maka Nwatiawua Galilea pa Nmai totpena ramkek la ya'anni-yemannu, rpo'a-rpahi'a Yesus hyonni-hyanni.
55 Nati’imaim baibin moumurih na’in hina ef yokaika hibat abisa’awat himamatar hi’itah. Iti baibin i Galilee’ine Jesu hi’ufunun bairi hina hibibais.
56 La' ir mutnu de, Maria Magdalena, me Maria, de Yakowsi me Yusup inni, ror wut wualia Sebedeus hawni, de Yakowsi me Yohansi inni, e rtutrieri.
56 Baibin wanawanahimaim i Mary Magdalene, Mary, James, Joseph hairi hinah naatu Zebedee aawan.
57 La' lera ntuini de riy mak ktaru ida mak kwatiawua Arimatea nmai lia Pilatus. Nanni de Yusup. E' mana nhi'inde nlernohor reria Yesus.
57 Birabirab auman orot sawar wairafin, wabin Joseph ana tafaram Arimathea’ane na tit. Iti orot i Jesu ana bai’ufununayan ta, baise wa’iwa’iramaim bi’ufununun. Tafaror bar wanawanan faifuw taseb ro’ab himatar|alt="temple veil being torn down" src="CN01843B.TIF" size="col" loc="Mat 27.57" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.57"
58 Nmai pia nla nwak la Pilatus totpena na'ala Yesus inonni mak kmati olek de. Noma Pilatus nhopan pa rla rala Yesus inonni della.
58 Joseph na Pilate nanamaim tit, Jesu biyan bai na ya’in isan fefeyan, naatu Pilate ana baiyowayah uwih Jesu biyan hibai hitin.
59 Noma Yusup nla na'ala Yesus inonni na'nama nala kok lawna warwuaru mak kamnurnuhru pa na ntomna.
59 Joseph, Jesu biyan bai faifuw boubunamaim sum
60 Na'nama nle'er targa la'a liena maka na'nama Yusup ha nawte'ta nande totpa hota nmeh'a nnairia. Mere hoi-kietar de edonna rnairi et mia'ta la'a mati doma. Nhor nia'nama nwaklol tiarga wat liawna id pa na nherit targa lien de nhiarni pa nhor nioma nla'awa.
60 bai in hub boubun i isan iti boro’omo to naiwanamaim bai inu’in, imaim Jesu yai naatu kabay ifururuw na sou hir naatu ana ubar in.
61 Maria Magdalena nora Maria id wal pia ramtatan la oliet kuku'a la hande pa ramkek rer lia lien de.
61 Mary Magdalene naatu Mary, James, Joseph hairi hinah i rah rewan rounane himare hima hi’itin.
62 La'pa repra wa, de Sabat lerni noma imama re o'tani-matni me riy Parisi re, rla' rewre'wa pa rla'a Pilatus de.
62 Mar natot i boro Sabbath ana veya, imih Firis ukwarih naatu Pharisee hina Pilate nanamaim hitit
63 Noma rakot la Pilatus riwra: “Tuna, ami e mhoratreri mia'ta la'a Yesus makalahar de Nmormiori mia'ta, de Nalahar pa Niwra la'pa lera wotellu de hota Enmori owa'ana.
63 hio, “Regah ni’i orot baifufuwenayan yawasin ma’am eo, ‘Ayu boro veya tounu ufunamaim morobone anamisir.’ Iti na’atube eo i aki anotanot.
64 La' hade pede ampak pa tuna nala mak katiaka re de ratiak toto' memna la'a lien de pa la'pa lera wotellu nlardoinla. Yanhi'pa la'awa lera wotellu noma maka ha Nwatutu-nwaye'a re rkamna'a mak kmat die inonni, totpena riwra Enmori olekwa. Ne hota putra-palka hohoni di de narehi owa'an la mulaliaini la' Eniwra E' de Ray maka Uplerlawna Nano'taru inhatta.”
64 Isan imih akokok baiyowayah afa iniyafarih hinan rah hinama’uh hinama veya tounu, saise ana bai’ufununayah boro men hinan biyan hinabain hinabihir, naatu morobone misir maiye hinarouw hinao sabuw hinifuwihimih. Anayabin baifuwen iti boun natitit boro kakafin anababatun men wan anabifuwen na’atube’emih.”
65 Noma Pilatus nakot la re: “Miodia makodi keki-rautu mak katiaka. Hononmi la mitiak apitga.”
65 Pilate iyafutih eo, “Ma’utenayah orot kwa aso’obamaim kwanabuwih naatu kwana’uwih matah toniwa’an rah hinama’uh gewas hinama.”
66 Pede rla'awa la'a lien de wa pa rahro'pa targa lien de nhiarni me yatiaka npitu-nkor la totpena yana riy rma ra'ala mak kmat die inonni la'a lien de.
66 Basit hitit hin rah ana etawan kabay tafanamaim kwah hiyai, naatu ma’utenayah orot nati’imaim rah hima’uh hima. Mautenayah rah awan hibat firis bairi teo|alt="soldiers guarding tomb" src="cn01849b.tif" size="col" loc="Mat 27.66" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.66"
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.