Gênesis 41
Kuloonaay (KRX) vs NVT
1 Sitiil súsupak sipimuus, amansa ya ati Esipt náayawut. Ti éyawut ya naasiiŋo pukol han ha hiti Nil.
1 Dois anos inteiros se passaram, e o faraó sonhou que estava em pé na margem do rio Nilo.
2 Naacuk síis isak niŋ súsupak seewalla insiluuk ínsifulii ti han ha hiti Nil, insiyeno toko kaahoon haasuwa.
2 Em seu sonho, viu sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
3 Intaako sikee síis siyema isak niŋ súsupak seeŋoota insicecat séefulii ti han ha hiti Nil puson seewalla sa, insisiiŋo ti kantant han ha pukol etenso.
3 Em seguida, viu outras sete vacas saírem do Nilo. Eram feias e magras e pararam junto das vacas gordas à beira do rio.
4 Fiye, síis sa seeŋoota sa seececate sa insili síis sa isak niŋ súsupak sa seewalla sa seeluuke sa. Toko amansa ya náayiyiye.
4 Então as vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas e saudáveis. Nessa parte do sonho, o faraó acordou.
5 Naañoho ti hiŋotu náayawut púsupiyenu. Naacuk ulant isak niŋ úsupak uti uli weewalla nuufom wéeheecalii ti kaalat koonool.
5 Depois, voltou a dormir e teve outro sonho. Dessa vez, viu sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
6 Púful toko nantoonool nuu, naacuk lompo ulant isak niŋ úsupak weesuuce ewwa eyam éefulii ti káahaaŋ tes neesowe. Uŋántiyooŋant loho weewalla wa upayaa éŋantii.
6 Em seguida, apareceram mais sete espigas, mas elas eram murchas e ressequidas pelo vento do leste.
7 Fiye, ulant wa weesuuce wa nuumelan ulant wa weewalla wa weefome wa. Toko amansa ya náayiyiye náapannum nii éyawut naayeniye.
7 Então as espigas miúdas engoliram as sete espigas cheias e bem formadas. O faraó acordou novamente e percebeu que era um sonho.
8 Cipilap, amansa ya naaliim náayonkalii pisincana pa púlooŋ niŋ ñíhampaatiin ña púlooŋ keetaake ka ecuku pakati Esipt. Ta nkácolii ta, naakamanii píyawut pa piteyoo pale an teyii ayinaatoo po káacenkin.
8 Na manhã seguinte, perturbado com os sonhos, o faraó chamou todos os magos e os sábios do Egito. Contou-lhes os sonhos, mas ninguém conseguiu interpretá-los.
9 Ti pikelan, ati hikaw ha ati pifeŋa elaan ya ati amansa ya ati Esipt naasokoo: “Amansa yuu, fíyooy inci náwuniyaa kaamuuyen ka kutoom.
9 Por fim, o chefe dos copeiros se pronunciou. “Hoje eu me lembrei do meu erro”, disse ao faraó.
10 Hikee hinoom, awe amansa ya áññikene ti unii píhina pa pakatii, inci niŋ ati hikaw ha ati pusowa kúmpuul ka. Inkul unii ti ékuluma ya eti áhampaatiin a ati pufaasa pa pakatii.
10 “Algum tempo atrás, o senhor se irou com o chefe dos padeiros e comigo e mandou prender-nos no palácio do capitão da guarda.
11 Unii t’ésupak unii núuyawut ti hánant ha hoonool ha, an óo an toonii niŋ éyawutoo niŋ hikaw eteyyo.
11 Certa noite, o chefe dos padeiros e eu tivemos, cada um, um sonho, e cada sonho tinha o seu significado.
12 Ti ékuluma ya intaako kikee kahiineen Ahiburu, amiikan ati áhampaatiin a ati pufaasa pa. Nuukamanoo píyawut pa putoonii, náacenkin an óo an toonii éyawut ya eteyoo.
12 Estava conosco na prisão um rapaz hebreu que era escravo do capitão da guarda. Contamos a ele nossos sonhos, e ele explicou o que cada um significava.
13 Intaako samat nii fa naasoke fa: inci, aññahanam páhin pa putoom; ati hikaw ha ati pusowa kúmpuul ka naamukee naawaŋee.”
13 E tudo aconteceu exatamente como ele havia previsto. Fui restaurado ao meu cargo de chefe dos copeiros, e o chefe dos padeiros foi enforcado em público.”
14 Fiye, amansa ya naapoñ kápucoopiyoo Josef. Nkáfulaniyoo ti ékuluma ya mpacas, nkayiin pasenfoo niŋ hikawoo, náasoolo ukee wañ, naakaay piyiiŋo amansa ya.
14 Na mesma hora, o faraó mandou chamar José, e ele foi trazido depressa da prisão. Depois de barbear-se e trocar de roupa, apresentou-se ao faraó.
15 Amansa ya naasok Josef: “Yáwutaayawut pale an ayinaatam yo káacenkin. Fiye ínsi nii, naakamanee éyawut áyyiniyini yo káacenkin.”
15 Disse o faraó a José: “Tive um sonho esta noite e ninguém aqui conseguiu me dizer o que ele significa. Soube, porém, que ao ouvir um sonho você é capaz de interpretá-lo”.
16 Josef naañahan amansa ya: “Inci tom, pale Pútuun pa piyinuu kawufan káacenkin kéesuume.”
16 José respondeu: “Essa capacidade não está em minhas mãos, mas Deus pode revelar o significado ao faraó e acalmá-lo”.
17 Amansa ya naasokoo: “Ehe éyawut ya etoom: pukol kantant ka kiti han ha hiti Nil inci insiiŋiye,
17 Então o faraó contou o sonho a José: “Em meu sonho, eu estava em pé na margem do rio Nilo
18 incuk síis siyema isak niŋ súsupak seewalla insiluuk. Insífulii ti han ha sipiyeno toko kaahoon haasuwa.
18 e vi sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
19 Nantoonool nuu incuk sikee síis siyema isak niŋ súsupak seeŋoota ínsikuuh insicecat séefulii ti han ha puson seewalla sa. Inci taapala cuk oom síis seeŋoota ti mah ma miti Esipt púlooŋ.
19 Em seguida, vi saírem do rio sete vacas feias e magras que pareciam doentes. Nunca vi animais tão horríveis em toda a terra do Egito.
20 Fiye, síis sa seeŋoota sa insicecat insili síis sa síyaañ sa seeluuke sa.
20 Essas vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas.
21 Pale sipipa so hili, incuk fiye nii siliit kamma insicecate samat nii kúcook kuu. Toko inci íyyiyiye.
21 Contudo, não parecia que haviam acabado de comer as outras vacas, pois continuavam tão magras e feias quanto antes. Então, acordei.
22 Púful toko nene yáwut, incuk ulant isak niŋ úsupak uti uli weewalla nuufom wéeheecalii ti kaalat koonool.
22 “Em meu sonho, também vi sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
23 Incuk lompo ulant isak niŋ úsupak weesolanut nuusuuc ewwa eyam éefulii ti káahaaŋ tes neesowe. Uŋántiyooŋant papayal hiŋantu weewalla wa.
23 Em seguida, apareceram outras sete espigas, mas elas eram murchas, miúdas e ressequidas pelo vento do leste.
24 Fiye, ulant wa weesuuce wa nuumelan weenape wa. Píyawut empuu inci inkamane pisincana pa pale an ayinaatam po káacenkin.”
24 As espigas miúdas engoliram as sete espigas saudáveis. Contei os sonhos aos magos, mas ninguém foi capaz de dizer o que significam”.
25 Josef naañahan amansa ya ati Esipt: “Síyawut sa súsupak sa sitii soonool suu. Pútuun pa pusokuu eeha mpikaakaay ha íhinu.
25 José respondeu: “Os dois sonhos do faraó significam a mesma coisa. Deus está dizendo ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
26 Síis sa isak niŋ súsupak sa seewalla sa síyisane sitiil isak niŋ súsupak; ulant wa isak ya niŋ úsupak wa weewalla wa lompo úyisane sitiil isak niŋ súsupak, ooto éyawut yoonool.
26 As sete vacas saudáveis e as sete espigas de trigo cheias representam sete anos de prosperidade.
27 Síis sa isak niŋ súsupak sa seeŋoota sa insicecat séenowii sa puson seewalla sa síyisane sitiil isak niŋ súsupak; ulant wa weeŋoota wa ewwa eyam ya éefulii ya ti káahaaŋ tes neesowe wa lompo úyisane sitiil isak niŋ súsupak, sitiil siti épankul.
27 As sete vacas feias e magras e as sete espigas miúdas e ressequidas pelo vento do leste representam sete anos de fome.
28 Amansa yuu, samat nii fa inci insokuu fa, Pútuun pa píyisanuuyisan eeha mpikaakaay ha íhinu.
28 “Acontecerá exatamente como eu descrevi, pois Deus revelou ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
29 Sitiil sa isak niŋ súsupak sa seeyem sa ti ékey, kaamaañ ka efikinap meemak ti mah ma púlooŋ miti Esipt.
29 Os próximos sete anos serão um período de grande prosperidade em toda a terra do Egito.
30 Niŋ fúlaa toko, efitaak sikee sitiil isak niŋ súsupak siti épankul, umaañ wa weenape wa efuufiilee ti mah ma miti Esipt, épankul ya éfeepucalool mah ma.
30 Depois, haverá sete anos de fome tão grande que toda essa prosperidade será esquecida no Egito, pois a fome destruirá a terra.
31 Epánkul ya éfeeciiti meemak neewun an átanawuno fala hitaaku ha eeha mpihitaako ha.
31 A escassez de alimento será tão terrível que apagará até a lembrança dos anos de fartura.
32 Amansa yuu, páawoo Pútuun pa píyisanuuyisan éyawut ya fo ñiyema ñésupak, ooto heekaakaay ha pitaako, pipayoolaa-payool neeho, etipukuuteen ho ti íhinu.
32 Quanto ao fato de terem sido dois sonhos parecidos, significa que esses acontecimentos foram decretados por Deus, e ele os fará ocorrer em breve.
33 “Fiye, amansa yuu, mamal an eetaake kunuu naacohato eekaakaay kaamankool mah ma miti Esipt.
33 “Portanto, o faraó deve encontrar um homem inteligente e sábio e encarregá-lo de administrar o Egito.
34 Amansa yuu, aañaŋaa kaasiiŋan ti mah ma pakati kikaw payenka efinkacoop ti pakan paka himpaac hoonool ti kimpaac isak. Kañaŋaa ho íhinu ti sitiil sa isak niŋ súsupak sa siti kaamaañ ka keenape ka.
34 O faraó também deve nomear supervisores sobre a terra, para que recolham um quinto de todas as colheitas durante os sete anos de fartura.
35 Kasayool paliyal pa púlooŋ piti sitiil ensuu seeyem sa ti ékey. Ti kayine enka ankaakaayii ka kawufan, kaconcenool paliyal pa ti ñileefaan ña ñiti amansa ya ñeeyem ña ti pisaatee pa nkafaas ño.
35 Encarregue-os de juntar todo o alimento produzido nos anos bons que virão e levá-lo para os armazéns do faraó. Mande-os estocar e guardar os cereais, para que haja mantimento nas cidades.
36 Fiyuu mah ma miti Esipt efimitaak pamankal piti sitiil sa isak niŋ súsupak sa siti épankul ya, ancuk épankul ya étepucalool mah ma.”
36 Desse modo, quando os sete anos de fome vierem sobre a terra do Egito, haverá comida suficiente. Assim, a fome não destruirá a terra”.
37 Hilim ha hiti Josef níhisuum amansa ya niŋ píhina pa pakateyoo púlooŋ.
37 O faraó e seus oficiais gostaram das sugestões de José.
38 Fiye amansa ya naasok píhina pa pakateyoo: “Ayíin a aŋe oopa ameeŋe niŋ Kunuu ka kiti Pútuun pa. Fo efuutaakaa akee eecuke nii akina?”
38 Por isso, o faraó perguntou aos oficiais: “Será que encontraremos alguém como este homem? Sem dúvida, há nele o espírito de Deus!”.
39 Púful toko amansa ya naasok Josef: “Páawoo Pútuun pa píyisanooluu eehuu púlooŋ, an átayini hitaaku kunuu naacohato samat nii awe.
39 Então o faraó disse a José: “Uma vez que Deus lhe revelou o significado dos sonhos, é evidente que não há ninguém tão inteligente ou sábio quanto você.
40 Aafayeno ati hikaw ha ati cáwii ca citoom, pakan paka pakati mah ma púlooŋ éfikatuul kilim ka kitii. Elemeyu ya etoom lamma efeewufanam kayine ti awe.”
40 Ficará encarregado de minha corte, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Apenas eu, que ocupo o trono, terei uma posição superior à sua”.
41 Fiye amansa ya naasok Josef: “Sincan, inci ufanuu kayine ti mah ma miti Esipt púlooŋ.”
41 O faraó acrescentou: “Eu o coloco oficialmente no comando de toda a terra do Egito”.
42 Amansa ya naawaat ekop ya eti himansate ha ti hisiikoo, naawas yo ti hisiik Josef, náasooloo wañ wéeciita hinoom naawasoo ti ekun keenoo eti sanoo.
42 Então o faraó tirou do dedo o seu anel com o selo real e o pôs no dedo de José. Mandou vesti-lo com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro em seu pescoço.
43 Púful toko náayuukoo ti saleet ya ésupiyenu ya eteyoo, pakan paka nkayeno hiceeku: “Nihaaso!” Fiyuu amansa ya ati Esipt naawufane Josef kayine ti mah ma miteyoo púlooŋ.
43 Também o fez andar na carruagem reservada para quem era o segundo no poder, e, por onde José passava, gritava-se a ordem: “Ajoelhem-se!”. Assim, o faraó colocou José no comando de todo o Egito
44 Amansa ya naasok Josef: “Inci yem amansa ya ati Esipt pale ti mah ma púlooŋ an átaseepin epeesoo niŋ aawufanutoo oom kayine.”
44 e lhe disse: “Eu sou o faraó, mas ninguém levantará a mão ou o pé em toda a terra do Egito sem a sua permissão”.
45 Eehuu hipimuus, amansa ya naalu Josef caacaw ca Safenat-Paneyah. Naawufanoo aal caacawoo Asenat ámaacul a ati Poti-Fela awaaseena ati saatee ya eti On. Josef naakaawool mah ma púlooŋ miti Esipt.
45 O faraó deu a José um nome egípcio: Zafenate-Paneia. Também lhe deu uma mulher, que se chamava Azenate. Ela era filha de Potífera, sacerdote de Om. Assim, José recebeu autoridade sobre todo o Egito.
46 Josef ti sitiiloo áwii niŋ ŋaasuwan (30) náayaañe páhin ti amansa ya ati Esipt. Naakatan amansa ya naakaay kaafiitanool mah ma.
46 Tinha 30 anos quando começou a servir na corte do faraó, o rei do Egito. Depois de sair da presença do faraó, José foi inspecionar toda a terra do Egito.
47 Samat nii fa Josef naasoke fa, etaam ya neepuk meemak fo sitiil isak niŋ súsupak.
47 Como previsto, durante sete anos a terra produziu fartas colheitas.
48 Ti oom sitiil isak niŋ súsupak sa, Josef naaconcenool paliyal pa naamank po ti pisaatee pa. Ti saatee óo saatee naamank paliyal pa péefulii pa ti ukit wa wéekinkoolii wa.
48 Ao longo desse tempo, José juntou todas as colheitas do Egito e armazenou nas cidades os cereais produzidos nos campos ao redor.
49 Fiye Josef naaconcenool paliyal peemeeŋe meeŋ, pimeeŋaameeŋ samat nii esiya ya eti kaatii ka. Ti pikelan, nkáyekuno kafinu etewwo kaatuko kayinoolaat.
49 Armazenou uma quantidade imensa de cereais, como a areia do mar. Por fim, parou de manter registros, pois havia demais para medir.
50 Etiil ya éyaañ ya eti épankul ya énakoonumii, Josef aaloo Asenat, ámaacul a ati Poti-Fela awaaseena ya ati saatee ya eti On, naapukoo epuuk pikampaani pákasupak.
50 Durante esse tempo, antes do primeiro ano de fome, José e sua mulher, Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om, tiveram dois filhos.
51 Josef naalu ácook a caacaw ca Manase (ekina eyem “kayankanan an apifiil”), kaatuko asok: “Pútuun pa piyankananaam-yankanan pifiil kúnuul ka kutoom púlooŋ niŋ píkatinool pa putoom niŋ miin ma mutoom.”
51 José chamou o filho mais velho de Manassés, pois disse: “Deus me fez esquecer todas as minhas dificuldades e toda a família de meu pai”.
52 Kahiineen ka, naalu ko caacaw ca Efreem (ekina eyem “íhinu an apupukool”), kaatuko asok: “Pútuun pa píhinaamhin pupukool ti mah emme miti kúnuul ka kutoom.”
52 José chamou o segundo filho de Efraim, pois disse: “Deus me fez prosperar na terra da minha aflição”.
53 Ti mah ma miti Esipt, sitiil sa isak niŋ súsupak sa siti hitaaku ha insipa.
53 Por fim, terminaram os sete anos de colheitas fartas em toda a terra do Egito,
54 Fiye, sitiil sa isak niŋ súsupak sa siti épankul ya ínsiyaañ, samat nii fa Josef naasoke fa hínum. Epánkul neeyeno ti mikee mah ma púlooŋ kaatuko mitaakut paliyal, pale Esipt púlooŋ neetaak paliyal.
54 e começaram os sete anos de fome, como José havia previsto. A fome também afetou as regiões vizinhas, mas havia alimento de sobra em todo o Egito.
55 Ta épankul ya neeyeniye ta niŋ pakati Esipt púlooŋ, nkakaay pati amansa ya kaluum paliyal. Pale amansa ya naañahanii: “Nikaay pati Josef ínnihin eeha afaasok ha aluu.”
55 Depois de algum tempo, porém, a fome também se espalhou pelo Egito. Quando o povo clamou ao faraó para que lhe desse alimento, ele respondeu a todos os egípcios: “Dirijam-se a José e sigam as instruções dele”.
56 Ta épankul ya neeyeniye ta ti mah ma púlooŋ, Josef náapankin ñileefaan ña kati anooman pakati Esipt. Kaatuko épankul ya etaakaataak sempe ti mah ma púlooŋ miti Esipt.
56 Quando faltou alimento em toda parte, José mandou abrir os armazéns e vendeu cereais aos egípcios, pois a fome era terrível em toda a terra do Egito.
57 Pakan paka nkáfulii ti mikee mah ma púlooŋ kápinkakey Esipt hinoom paliyal ti Josef kamma épankul ya neeseeñe ti púlunta pa púlooŋ.
57 Gente de todos os lugares ia ao Egito comprar cereais de José, pois a fome era terrível no mundo inteiro.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.