Marcos 14
Sei di Uka Ago Ruaka (KQC) vs AAI
1 Ferei ebu rena irakuna ma Beredi yeast de nufa di irakuna bi gabi meda remanu maka di fufutari vata nigedi. Ma Sei ma amiye utari naivo vene di varika vene, ma ago gira oteimana vene bi Iesu buoru rigi moi gira resi umuyegika di ida maina regamadi.
1 Tar Nowaten naatu Faraw Wanawanan Yeast En ana hiyuw i veya rou’ab nahimaim bat. Naatu firis ukwarih, Ofafar bai’obaiyenayah i wa’iwa’iramaim ef hinuwet mi’itube Jesu hitab hita’asabun isan.
2 Adina niyadi, “Idu mina irakuna fuofuori bi de regifa, adina bi amiye siboroka regedi baebu.”
2 Naatu hio, “Men hiyuw tanabowabow wanawanan tanasinafumih, anayabin rakit boro tanaku’ub.”
3 Ma Iesu bi Bethany ri sena refera nufa amiye roka Simon di yavari amegasa iruku irigamori, rema yokoi yaku fore roka alabaster dudu riyadi siua yokoi, ideri bi diga roka nard sisika buni vayavaya, mina moi boyo. Diga bi fore tora gade dudu voi rededi. Mina rema yaku siua ini diga nufa uratokusi ini adari erausi reyo.
3 Jesu in Bethany orot Simon biyan kokom ani’anin ana bar wanawanan run, ma bay eaau basit babin ta kibub kabayamaim hikwak raiy yamurin gewasin hisuwai batabat bai narun, iti raiy i ana baiyan gagamin, kibub sikan ana gigiwaiyomaim takakir Jesu aribun yan isuwai re.
4 Minari amededi vene bedakai bi gubuyo resi iniye iniye niyadi, “Beika resi mina diga ini sisika buni bi maku tavoi reyo?
4 Sabuw afa nati’imaim hima’am hi’i’itin yah so’ar naatu taiyuwih hima higam hio, “Aisim iti raiy yamurin gewasin asir ebisuwai kwanikwaniy?
5 Mina diga di sisika buni bi besa siriva fore 300 dudu voi resi fore bi irava vene maragadu!” Ye emaradi.
5 Iti raiy i 300 denari tafanamaim auman boro hitatubun naatu kabay sabuw bai’akirayah hitibaisih!” Naatu babin hi’i’iyab higam hiu kwanikwaniy.
6 Idu Iesu yaku niyo, “Mina rema ferefa! Beika resi toe madedi? Ina bi na rofu vegu buni vayavaya reyo.
6 Baise Jesu eo, “Babin kwaihamiy! Aisim kwaowa’awa’an? Sawar gewasin maiyow ayu isou sinaf.
7 Adina irava vene bi yasa toga amebigedi, ma goina medari yi mokegedi, bi mina vene aedegedi. Idu na bi toga yasa de amebigida.
7 Kwa boro mar etei bai’akirayah bairi kwanama, veya afa baibaisih isan kwanakokok boro kwanibaisih. Baise ayu boro men mar etei bairit tanama’amih.
8 Ina beika rego, bi reyo mini; ina yaku diga nai roaitari erausi reyo, bi dobau na guri aegedi dada na dogo reyo.
8 Babin abistan sisinaf i karam ayu isou sinaf, raiy yamurin gewasin biyau imaim isuwai re’er i ayu yanowahu biyau eyayabunai ufibo hinayai.
9 Rama ya nida, kono tora noibanuri, bi mina ago buni nirausi regediri, ka mina rema yaku ini beika reyo mina oteimagedi, ina ka mokeyagane.”
9 Anababatun a tur ao’owen, iti Tur Gewasin tafaram tutufin wanawanan hinao hinabibinan, iti babin abisa sisinaf sabuw boro isan hinao naatu hinanuh.”
10 Kamini Judas Iscariot, kaere bi Iesu di usi dina amiye 12 yokoi, bi Iesu siri regi Sei ma amiye utari naivo vene di varika vene rofu boyo.
10 Imaibo Judas Iscariot Jesu ana bai’ufununayan orot ta nah 12 wanawanahimaim tit in firis ukwarih biyah tit saise ef tanuwet Jesu umahimaim tayai hitarab tamorob.
11 Mina neidegasa ada tora gade resi Judas rofu nitore reyadi fore magedi, vo niyadi. Ma gokai siri rego di ida maina reyo.
11 Naatu abistanawat eo hinonowar hiyasisir men kafaita, naatu kabay baitinin isan hi’omatan. Judas misir ef ana gewasin nuwet imaim Jesu tab titih hita’asabun isan.
12 Ouresi medari, Beredi yeast de di irakunari, Ferei ebu rena irakuna di Mamoe mida ori sisika reyadiri, Iesu di usi dina vene yaku nikaiteyadi, “Yi ura bi goina sana dogo regifa ma yi Ferei ebu rena irakuna di iruku irigiya?”
12 Faraw Wanawanan Yeast En ana hiyuw aa ana veya wantoro’ot ebubusuruf, nati’imaim Tar Nowaten ana hiyuw aa isan bobaituw sheep natunatuh wabih lamb imaim terouw tisisibor. Imih Jesu ana bai’ufununayah hibatiy, “O kukokok boro menamaim Tar Nowaten ana hiyuw ana bogaigiwas o isa?”
13 Ye ini usi dina vene remanu nifeidesi niyo, “Taoni ideri bosi mironari amiye yokoi koru urena megeari aesi ya baku regori, ina usi difa.
13 Basit Jesu ana bai’ufununayah orot rou’ab eobaimanih eo, “Kwanan bar oto’otowen kwanatitit nati’imaim orot ta boro noukwatamaim harew nahun na’abar nan bairi kwanitar,
14 Goina yavari dui rego, bi yava biyaguna amiye nioteimafo, ‘Oteimana amiye yaku niyo, Goina daiyutu bi nai usi dina venesa Ferei ebu rena irakuna di iruku irigifa?’
14 naatu kwani’ufunun bairi kwanan, bar menatan erur imaim kwanarun. Nati’imaim bar matuwan kwanau, ‘Bai’obaiyenayan ebibat bar awan menatan ayu au bai’ufnunayah bairi Tar Nowaten ana hiyuw anaa?’
15 Ma mina yava amiye yaku odorori daiyutu tora ya oteimago. Mina bi sena veika reyadi. Mironari uni iruku dogo refo.”
15 Naatu bar tafantoro’ot awan ta gewasin hiyabun inu’in nabi’obaiyi imaim kwanabogaigiwas.”
16 Ma feresi taoniri dui resi bi gokai ago niyo kana, mina veitao resi Ferei ebu rena irakuna di iruku dogo reyadi.
16 Bai’ufnunayah hitit hin bar oto’otowen hitit naatu Jesu iu’uwih na’atube sawar etei’imak hitita’uren, naatu Tar Nowaten ana hiyuw hibogaigiwas.
17 Kamini uriyenau niyori, Iesu bi ini usi dina vene 12 sa okiyadi.
17 Veya re birabirab Jesu ana bai’ufununayah 12 bairi hina
18 Amegasa iruku irigamadiri, Iesu yaku niyo, “Rama ya nida, kaere nasa iri-iri redo ya yokoi yaku na siri rego.”
18 hima bay hi’aa wanawanan Jesu misir eo, “Anababatun a tur ao’owen kwa wanawananamaim orot ta boro babau nao anamorob, nati orot i ayu airi efan ta’imon ama a’au.”
19 Iriyeduka regi kora resi yokoi yokoi niyadi, “Rama na bi ide ba?”
19 Bai’ufununayah gubamih hurir himisir ta’ita’imon Jesu hibabatiyih, “O kunotanot ayu ai en?”
20 Ma nikabai reyo, “Mina bi yi fogori 12 yokoi, kaere bi nasa ini beredi siua ideri birisifa.
20 Jesu iyafutih eo, “Kwa na 12 wanawanamaim yait ana rafiy nab ayu airi tew yan anabubutu’ub orotoban nati.
21 Adina Amiye di mida bi muyego, bura reyadi kana, idu mina amiye rofu bi iriyeduka no iniye, kaere bi Amiye di mida siri rego! Buni bi mina amiye bi vata de niyagadu!”
21 Orot Natun i boro namorob Bukamaim hikikirum na’atube, baise yait Orot Natun baban eo emomorob i boro bai’akir kakafin maiyow nab, gewasin nati orot iti tafaramaim men tatufuw.”
22 Kamini iruku irigamadiri, Iesu bi beredi be moisi Sei rofu buni tora gade masi uroki resi ina vene magasa niyo, “Moifa, mina bi nai roaita.”
22 Bay hi’aa wanawanan Jesu rafiy bai merar yi yoyoban sawar imasib, ana bai’ufununayah itih eo, “Kwabai kwa’aan, iti i ayu biyou.”
23 Resi biyo moisi Sei rofu buni tora gade masi ina vene maro ma ina tau vakoi gaga reyadi.
23 Naatu kerowas bai God ana merar yi sawar, ana bai’ufununayah itih etei’imak hitom.
24 Ma niyo, “Mina bi nai dava, Sei di uka ago regi amiye tau gade rofu rausi reyaka.
24 Naatu iuwih eo “Iti i ayu au rara au Obaibasit Boubun kwa etei isa abisuwai.
25 Rama ya nida, na bi dudusa mina waini meko di ona de gaga regida, mirona medari bogo Sei di ourefeidena amena sanari waini ruaka gaga regida mamo.”
25 Anababatun a tur ao’owen, Ayu iti wine boro men anatom maiye, anama’am wine boubun Tamai ana aiwobomaimibo anatom.”
26 Kamini yauta niga yakusi Olive yabo amededi omuna ikari boyadi.
26 Naatu ew hitabor sawar himisir hitit hin Olive oyawemaim hitit.
27 Ma Iesu ina vene rofu niyo, “Tau vakoi bi feresi ori digedi, adina bi bura reyo, ‘Mamoe dogo redo amiye umuyegida, ma mamoe bi rerevaida nigedi.’
27 Jesu ana bai’ufununayah hai tur eowen eo, “Kwa etei’imak boro kwanabihir ayu kwanihamiyu, anayabin Bukamaim iti na’atube hikirum.”
28 Idu gabi dadi rae regidari, na siko Galilee ri ourei bogida.”
28 Baise morobone ana mimisir ufunamaim ayu boro wan anan Galilee anatit.”
29 Idu Peter niyo, “Mina tau bi ya feresi ori digedi, idu na bi de!”
29 Peter iya’afut eo, “Au ofonah boro hinabihir, baise ayu boro men anihamiy ana bihiramih.”
30 Ma nikabai reyo, “Rama ya nida, kokoro gua mina urusari uru remanu raka nina koderi, bi uru regode na nisui regiya.”
30 Jesu Peter isan eo, “Anababatun a tur ao’owen boun gugumin o mar tounu ayu inayayoubu ufunamaim kokorere boro mar rou’ab nao’o inanowar.”
31 Idu Peter ago nigira resi niyo, “Yasa muyegida vonisi, ida yokoi dudu ya nisui de regida.”
31 Peter fair raro’on rab eo, “Ayu boro men kafa’imo nati tur ana’omih, ayu o airit morobomih wabin abatun.” Naatu bai’ufununayah etei’imak tur ta’imon hio.
32 Kamini gagani roka Gethsemane ri boyadi, ma Iesu yaku ini usi dina vene rofu niyo, “Na usa usa nigidari, bi minari amefa.”
32 Naatu hina efan wabin Gethsemane imaim hitit, Jesu ana bai’ufununayah isah eo, “Iti’imaim kwanama ayu anan anayoyoban.”
33 Resi bi Peter, James ma John inasa afesi uka kenoka moigi kora reyo.
33 Peter, James, naatu John buwih bairi hin. Dogoron wanawanan busuruf yababan naatu biyababan ana bit tatam.
34 Resi niyo, “Iriyeduka tora yaku nai vima vata baeyo, ye makai muyegida kana amuteida. Minari amesi varena ga refa.”
34 Naatu ana bai’ufununayah nah tounu isah eo, “Dogorou wanawanan yababan i ra’at kwanekwan kafa’imo nimfufuru, imih iti’imaim kwamare naatu mata nanuw kwanama.”
35 Kamini inaike etagae risi konori raudai regasa usa usa niyo, ye buni mirona meda nemoko bi ina rofu moi etagae riyaine.
35 Jesu in kafa’imo yumatan aubabe me yan ra’iy naatu yoyoban saife ef tama’am na’at bai’akir ana veya tanan men tab.
36 Resi niyo, “Baba, nai baba, vegu tora gade ya rofu bi aita maka. Mina esika esika di biyo na rofu moi etagae rigiya. Idu, yi ura mina resi nai mokena dudu bi ga regiya.”
36 Jesu yoyoban eo, “Tamai, Taimaya! Sawar etei i hamehamen karam boro inasinaf iti biyababan ana kerowas biyau’umaim kubosair, men ayu au kok baise o a kok.”
37 Kamini ina vene rofu dairisi veitao reyo ina bi varegamadi. Ma Peter rofu niyo, “Simon, ya bi vareisa ba? Ya bi meda nemoko yokoi maka nemoko kikigi yeiva nufa ba ide?”
37 Naatu Jesu matabir maiye nan ana bai’ufununayah nah tounu hi’inu’in itih Peter isan eo, “Simon o mata fot ku’inu’in? Karam boro one hour ana fofonin mata hitanuw bairit tatama?”
38 “Nemoko kikigasa usa usa nifa kumo yi uka maina regika nivenari regedi baebu. Vima bi regi ura redo, idu roaita bi afi nido.”
38 Nah tounu isah eo, “Mata to’iwa’an kwayoyoban saise men routobon kwanab, ayub i ekokok baise biya i himorob.”
39 Resi dudusa etagae risi mina ago dudusa usa usa niyo.
39 Jesu matabir maiye yoyobanamih in, tur ta’imonabanak eo yoyoban.
40 Kamini dairi okisi bi dudusa varegamadi veitao reyo, adina varei muyeyadi. Ina vene bi diba de ina rofu bi beika nigedi.
40 Naatu matabir maiye nan ana bai’ufununayah biyah tit matah koun bit sawar hi’inu’in itih, naatu Peter tur o isan kasiy awan bit.
41 Ma uru regodenu dudusa dairisi niyo, “Ya bi besa sifere regasa varededi ba? Kaini! Meda nemoko bi okiyo. Vefo, Amiye di mida bi siri resi vegu no rededi vene di vanari aegedi.
41 Jesu mar baitounin matabir maiye na ana bai’ufununayah biyah tit eo, “Kwa i boro’ika kwai’in kwabiyarir? Kwaiyariraka! Mata tenuw. Orot Natun i sabuw kakafih umahimaim hiyai hinab hinafatumimih.
42 Dadifo! Una bi dinadi! Vefa, nai siri rena amiye bi baedo mini!”
42 Kwamisir tan, kwa’itin, orot yanuwayan i natitaka, nabuwu’umih.”
43 Minari maka, Iesu bi ago nigamori, Judas, kaere bi amiye 12 ri yokoi, bi amiye tau gadesa bainasi ma gai nufa okiyadi; Sei ma amiye utari naivo vene di varika vene ma ago gira oteimana vene ma tora venesa.
43 Jesu ana tur eo sawara’e, bai’ufununayah nah 12 wanawanahimaim Judas yanuwayan, firis ukwarih, Ofafar bai’obaiyenayah naatu regaregah ai’in kou’ay gagamin kaiy kefat auman Judas nawiyih bairi hina hitit.
44 Kamini siri rego amiye yaku gokai rego di ida bi sena masi niyo, “Kaere amiye fuka regida bi mini, moi gira resi yi gabireri nari rei gira resi afei difa.”
44 Yanuwayan i kou’ay eobaimanih, “Orot menatan ayu anab ana mamamay kwa a kok orotoban nati, kwanab kwanafatum naatu kwanakaif auman kwanan.”
45 Ye evade okisi Iesu urana bosi niyo, “Oteimana amiye,” resi fuka reyo.
45 Basit hina hititit ana veya Judas mutufor in Jesu biyan tit eo, “Bai’obaiyenayan!” Naatu mamay.
46 Ye vanau moisi moi gira reyadi.
46 Naatu Jesu hibai hirab hifatum.
47 Idu yokoi, kaere ina atafuri are regasa amedo, yaku bainasi moi yakusi kuita resi Sei ma amiye utari naivo amiye tora di moimai rei tavoi redo amiye di anema nugai feideyo.
47 Baise orot ta nati’imaim batabat kaiy bai firis ukwarin ana akir wairafin tainin buru’um.
48 Kamini Iesu yaku niyo, “Ya vene bi duma duma amiye yokoi kana bainasi ma gai moisi na moi gira regika baeyadi ba?
48 Jesu awan tara’ah kou’ay isah eo, “Kwa a kaiy, a kefat kwaiteten kwanan ayu fatumu’umih ana itinin ayu i bainowan orot na’atube.
49 Ari neinei yasa Sei nivakena yavari amegamafa, idu bi de na moi gira reyadi. Idu Sei di ago di bura reyadi, mina bi bae rama aeyainedi.”
49 Mar etei Tafaror Baremaim ama abibinan men imaim kwatafatumu? Baise abisa Bukamaim hi’o hikikirum i nan niturobe.”
50 Ye amiye tau vakoi bi feresi ori diyadi.
50 Nati’imaim ana bai’ufununayah etei’imak hihamiy hibihir.
51 Mida godua yokoi bi varuka keika iru maka risi Iesu usi bogamo. Kamini mina amiye moigika reyadi,
51 Orot boubun ta ana faifuw baban akisin ius Jesu bi’ufunun, hisinaftobon hitab hitafatumimih,
52 idu ini varuka keika fereyo rofu faisara raga reyo.
52 baise ana faifuwawat hibai i segar bihir.
53 Kamini Iesu bi Sei ma amiye utari naivo amiye tora rofu afei boyadi, ma tora vene ma ago gira oteimana vene tau gade bi egogo reyadi.
53 Firis Gagamin, orot ai’in, Ofafar bai’obaiyenayah, etei hiru’ay hima’am Jesu hibai hina firis ukwarih ana baremaim hirun.
54 Ma Peter bi egaima risi usi disi mina Sei ma amiye utari naivo amiye tora di yava ida nefau dui resi nari rededi venesa ameinu resi ita imigamo.
54 Peter ef yokaika i’ufnunih bairi hina Firis Gagamin ana bar merar hitit imaim ma’utenayah wairaf hi’asir hima rararih i na bairi hima rarih.
55 Kamini Sei ma amiye utari naivo vene di varika vene ma kanisoro vene noibanu bi ago di adina maina regamadi, gokai dudu Iesu umuyegedi, idu bi ago de baku reyadi.
55 Firis ukwarih naatu kanisel ana kou’ay sabuw tutufin etei hisinaftobon baifuwen tur hibow hitit saise imaim Jesu hita’asabun isan, baise ana kakafin men ta hitita’urimih.
56 Adina amiye tau gade bi ofa ofa dudu Iesu nikake rigamadi, idu ini sina bi yokoi de.
56 Sifrubonayah moumurih maiyow Jesu isan hifufuwen, baise hai tur hio men Jesu sisinafumaim hi’o’omih.
57 Ye amiye bedakai bi are resi ofa ofa sina ina rofu nigasa niyadi,
57 Naatu sabuw afa himisir Jesu isan baifuwen tur hibow hit hio.
58 “Una neideyafa ini beika niyo bi, ‘Amiye vana yaku akuyadi Sei nivakena yava bi ukero vau resi meda regodenuri bi dudusa akugida, amiye yaku akuna de mina akugida.’”
58 “Aki eo anowar, ‘Sabuw umahimaim Tafaror Bar hiwowowab ayu boro anataraboun nare naatu veya tounu ufunamaim boro ana wowab maiye, men sabuw umahimaim hiwowowab na’atube.’”
59 Mina sina niyadi, mina ka bi rama aena de reyadi.
59 Baise hai tur hio men ta sisinafumaim hi’o’omih.
60 Kamini Sei ma amiye utari naivo amiye tora yaku dadisi ina vene di nemokori nikaiteyo, “Ya bi nikabai regiya ba ide? Mina ago ya rofu nikake rededi bi beika be nigiya?”
60 Imaibo Firis Gagamin misir sabuw nahimaim bat Jesu ibatiy, “Orot hairi sif hirurubon inowar naatu boro hai tur wan inay ai en?”
61 Idu bi bere nisi ago yokoi de nikabai reyo. Dudusa Sei ma amiye utari naivo amiye tora yaku nikaiteyo, “Ya bi Keriso kaere bi Sei buni tora gade mado di Mida ba?”
61 Baise Jesu men kafa’imo tur ta eomih, Firis Gagamin ibanak ibatiy maiye, “O i Roubininayan God Baigegewasinayan Natun?”
62 Ma niyo, “Mina bi na; ye Amiye di mida Vava iniye amiye di vana rama rofu ameinu resi seuya omari dudu baebigo ma vegedi.”
62 Jesu iya’afut eo, “Ayu i Natun, naatu kwa etei boro Orot Natun God fairin uman asukwafune namare rofom wanawanan nanan kwana’itin!”
63 Kamini Sei ma amiye utari naivo amiye tora yaku ini varuka uesi resi nikaiteyo, “Beika resi una bi mina ago di adina besa ni maina resifa?
63 Naatu Firis Gagamin iti tur nonowar ana faifuw bow seb naatu eo, “Aki men akokok sif rubonayah!
64 Ya bi Sei di roka moi no riyo ago mina neideyadi. Ye ya mokededi bi gokai?”
64 Baigigimen tur eo kwanowar, mi’itube kwanotanot?” Etei’imak hio, “I bowabow kakafin sinaf naatu i boro namorob?”
65 Ma bedakai bi ina rofu ayaka su regi kora resi ini nemoko fafa risi vana kumu risi ugasa niyadi, “Ya bi Sei di ago nido amiye vonisi, beika vata nigo una ni!” Resi nari rededi vene yaku moisi bi ini ragena famaradi.
65 Sabuw afa Jesu yumatan hikwaitututur naatu matan faifuwamaim hisum hirab hio, “Kuo anowar yait o rabi?” Ma’utenayah auman rebareban hifafar.
66 Ma Peter bi yava ida nefauri amegamori, Sei ma amiye utari naivo amiye tora di naivo rema ofi yokoi baesi
66 Peter ufun bar meraraka ma’am basit Firis Gagamin ana akirwairafin babitai na sisibinamaim tit,
67 Peter veyo bi ita imigasa amegamo, resi niyo, “Ya ka Iesu Nazareth amiyesa.”
67 Naatu Peter ma wairaf rarar babitai bat itin kikin naatu eo, “O auman Jesu airi Nazarethane kwana.”
68 Idu nisui resi niyo, “Na na toto ya beika nisa, bi nai adari ufatena de redo.” Resi ida vena etofarori yakuyo ma kokoro raka niyo.
68 Baise Peter youb, “Ayu men aso’ob o abitur ku’o.” Basit i bar merar ana etawan gagamin ufunane tit, naatu kokorere eo.
69 Kamini mina naivo rema ofi vesi atafuri are regamadi vene rofu dudusa nigi kora reyo, “Mina amiye bi ini asini yokoi.”
69 Akir babitai Peter itin maiye, naatu nati’imaim sabuw hibatabat tur ta’imon hai tur eowen, “Iti orot i Jesu ana bai’ufununayan ta!”
70 Idu dudusa nisui reyo.
70 Baise Peter ibanak youb maiye, hima kikimin sabuw bairi hibatabat Peter hiu, “Tur anababatun o i Jesu ana bai’ufununayan orot ta, anayabin o auman i Galilee orot.”
71 Kamini iniye dudu nikiraini resi iniye nivarika regi kora resi niyo, “Mina amiye ya vene yaku nidodi rededi bi na na toto!”
71 Peter eobaifaro eo, “Anababatun a tur ao’owen, God baimakiy nitu ayu ana bifufuwen na’at, ayu nati orot men aso’ob!”
72 Ma evade kokoro dudusa raka niyo. Kamini Peter bi beika vata nigo di ago Iesu yaku niyo mina mokeyo, “Kokoro uru remanu raka nina koderi, uru regode na nisui regiya.” Mina mokena yaku uyo ma isaka niyo.
72 Mar ta’imonamo kokorere mar bairou’abin eo, naatu imaibo Peter nuhin taseb Jesu mi’itube eo not, “Kokorere mar rou’ab nao ana veya o boro mar tounu ayu inayoubu.” Naatu Peter busuruf rerey.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.