Mateus 5
Mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ Jɔnja Mbon (KKJ) vs NAA
1 Kɛ Yesus ma ɓɛŋɛ ɓuɗya ŋgil ɓomɔ kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ ɓendɔ keki kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ. Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ nje kɛ kɛki nɛ.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Ɛ nyɛ ɓutɛ numbu kandɛ teɗya mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ nyɛ ɓo lɛpɔ nde:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 «Ɓotu ɓete ɓe duwɛ kɛ temɔ yan nde, ɓo kinɛ ɗeti ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto *Kandɔ te yi kwey, yo yan.
3 — Bem-aventurados
4 Ɓotu ɓete ɓe nɛ ŋgambi kɛ temɔ kɛto mɛbɔnɛ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto Njambiyɛ ta wɛɗye temɔ yan.
4 — Bem-aventurados
5 Ɓotu ɓete ɓe nɛ wɛyna temɔ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto ɓo ta namɔ mɛnɛti maka.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Ɓotu ɓete ɓe gwe nja̧ nɛ̀ yɛsiɗyɛ kelna ŋgbeŋ mɛkele ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto Njambiyɛ ta nyɛ ɓo ɗeti te yi kelɔ ɗete.
6 — Bem-aventurados
7 Ɓotu ɓete ɓe gwe ŋgwɛtɛ ɓɛsɔ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto a ta gwe ŋgwɛtɛ yan.
7 — Bem-aventurados
8 Ɓotu ɓete ɓe nɛ temɔ nɛ salɛlɛ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto ɓo ta ɓɛŋɛ Njambiyɛ.
8 — Bem-aventurados
9 Ɓotu ɓete ɓe kelɛ nde, ɓomɔ ɗîy nɛ tɛ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto Njambiyɛ ta jeɓa ɓo nde Ɓɔnɔ ɓenɛ.
9 — Bem-aventurados
10 Ɓotu ɓete yi ɓo teɗye ɓo mɛbɔnɛ kɛto ŋgbeŋ mɛkele ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto Kandɔ te yi kwey, yo yan.
10 — Bem-aventurados
11 Kɛ ɓomɔ toyɛ wunɛ teɗye wunɛ mɛbɔnɛ pɛsɔ ja̧ nyɛ kɛ numbu yun lɛpɔ kwalɔ ɓeya mɛlɛpi hɛnɛ nɛ wunɛ kɛto mbɛ, yite wunɛ nɛ mɛsosa.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Wunɛ sôsaŋgwɛ ɗiyɔ nɛ mbeskere, kɛto nyaŋgwɛ sol kɛ laɗye wunɛ kɛ ɗyoɓɔ. Ɓo teɗya ndi sendi nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ ɗete nyɛ bosa ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɓe kandima nje nɛ wunɛ ɓaka.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 «Wunɛ kwa te yi mɛnɛti maka. Ma kɛ kwa si lenjɔ, ɓo ta kelɔ nan yí yɔkiɗye nɛ som te? Siya yasi te yi ɓo yakama kelɔ, yo nde, ɓo léŋ yo kɛ sɛ̧, ɓomɔ má si natɛ sɔpite.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Wunɛ mɛjasi te yi mɛnɛti maka. Ɗya te yi ɓo sumɛ kɛ to keki kɛ́ yeti nɛ ɗeti te yi sɔma na.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Ɓo ti kwénja lambo tikɔ kɛ mɔy mbe na, ɓo ɓóŋ kasɛ kɛ to teɓel, yo má panɔ yí nyɛ mɛyasi nyɛ ɓomɔ hɛnɛ ɓe ɗiyɛ kɛ mɔy tu̧ ɓaka.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ɗete sendi, wunɛ pânkwɛ mɛjasi kɛ misi mɛ ɓomɔ, nɛ́ ɓo ɓɛŋ kimɔ mɛkele mun yí lukse nɛ Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ.»
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 «Wunɛ tî taka nde, mi njáki nje yaŋgile mɛmboŋga mɛte yi Mɔyisi kɛtima ho yaŋgile teɗya yasi te yi ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ teɗya kɛ́ na. Mi ti ma njáki yí nje yaŋgile na, mi njáki nje kelɔ yasi te yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ kumɔ njena.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgimɔ hɛnɛ te yi ɗyoɓɔ tì pa yambile, ko gbɛla mɔnɔ mbulma mɛkɛti sikɛ̧ ho gbɛla mɔnɔ yaŋa nɛ mbɛt te yi ɗiyɛ kɛ mɛmboŋga kɛ́ tí yambile kɛte na kumɔ nde, mɛyasi hɛnɛ sîki kelna.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Ɗete, mumɔ hɛnɛ ɛ ta yaŋgile ko wɛtɛ mɔnɔ mboŋga te ɛ nɛ mbɛt kɛ njoka mɛmboŋga yí teɗye ɓomɔ nde, ɓo kêl ɗete, ɓo ta jeɓa nyɛ nde njena mumɔ kɛ *Kandɔ te yi kwey. Ma yɔkɔ ɛ ta ɓeŋgwɛ mɛmboŋga mɛte teɗye sendi ɓomɔ nde, ɓo kêl ɗete kɔ ta ɓɛ nyaŋgwɛte kɛ Kandɔ te yi kwey.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Ŋgɛ wunɛ ti kelɛ ŋgbeŋ mɛkele laŋsa ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ na, nɛ tí nyiŋɛ kɛ Kandɔ te yi kwey na.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 «Wunɛ duwa̧ nde, ɓo lɛpima nyɛ ɓebaba ɓusu nde: ‹Kpɛ, wɛ tî woku mumɔ. Mɔ te ɛ wo mumɔ, ɓo kɛ̂n nɛ nyɛ kɛ mbɔmbu ɓotu ɓe pɛsina jɔsi.›
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Ma kɛ yembɛ, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Ŋgɛ mumɔ wokɛ ŋgambi suŋgwɛ nɛ maŋ, na sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛbɔnɛ kɛ mɛɓɔ mɛ ɓotu ɓe pɛsina jɔsi. Ŋgɛ mumɔ yisɛ maŋ lɛpɔ nde: ‹Kwaŋgɔ wari,› mɔ te sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛbɔnɛ kɛ mɛɓɔ mɛ ɓotu ɓe njena nyaŋgwɛ jɔsi Ɓeyudɛn. Ŋgɛ mumɔ jeɓa maŋ nde lem, ɓo ɓôŋ nyɛ ɓetɛ kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛ kɛ kɛ̀ nyɛ Njambiyɛ sadaka kɛ mbɛy nyɛna sadaka, ŋgɛ nje kɛ ɗyanɔ ɗyɔ nde, wúnɛ mbaŋa mɔŋ nɛ lɛpi,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 nɔ̀ pâŋ pa niŋgwɛ sadaka yɔ womɛte kɛ mbɛy nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ, yɔkwɛ nɛ kɔkɔ, pa kɛ̀ kombile lɛpi wúnɛ mɔŋ. Kɛ kɔŋte, nɔ̀ njâki nje nyɛ sadaka yɔ nyɛ Njambiyɛ yɛy.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 Ŋgɛ wúnɛ mumɔ ɓɛ nɛ lɛpi, saŋgɔ nje te yi kombile lɛpi te nɛdɔ wúnɛ nyɛ piŋɔ te yi wúnɛ nyɛ ndi kɛ nje kɛ́. Kelɔ ɗete, a mɛ nje ɓu̧ wɛ kɛ̀ nɔ kɛ mbɔmbu mɔ pɛsina jɔsi, ma mɔ pɛsina jɔsi mɛ nje ɓu̧ wɛ kaŋɛ nyɛ mɔ te ɛ ɗiyɛ nɛ tu̧ jɔɓɔ kɔ, ma mɔ te ɛ ɗiyɛ nɛ tu̧ jɔɓɔ kɔ nje ɓu̧ wɛ nyɛ kɛ jɔɓɔ.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wɛ kɛ́: Wɛ disɔ pundɔ womɛri, yite ɔ sima gbo lɛpi hɛnɛ nɛ satak kinɛ ɓukwɛ ko mɔnɔ mbulma sisi wɛtɛ na.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 «Wunɛ duwa̧ nde, ɓo lɛpima nde: ‹Kpɛ, wɛ tî kel wanja na.›
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ma mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Mumɔ hɛnɛ ɛ ɓɛŋɛ wɛtɛ nyari ɓosa nyɛ, mɔ te sima kelɔ wanja ɓenɛ nyɛ kɛ mɔy temɔ nɛ.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Ŋgɛ ɓɛ nde, misi wɔ ɛ mbam ɓɔ kɛ kwaɗyɛ jatiɗye wɛ kɛ ɓeya nje, nɔ ɗôka yo li̧ nɛ naŋ. Kɛto yo ta jekɔ ɓɛ kimɔte kɛ yɔ nde, ndi doku yotu yɔ wɛtɛ sâŋnaŋgwɛ, laŋsa nde, kɛn nɛ ndiŋgɛlɛ yotu yɔ hɛnɛ nɛ jɛm kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Ŋgɛ ɓɛ nde, mbam ɓɔ wɔ kɛ kwaɗyɛ jatiɗye wɛ kɛ ɓeya nje, nɔ̀ kîla yo li̧ nɛ naŋ. Kɛto yo ta jekɔ ɓɛ kimɔte kɛ yɔ nde, ndi doku yotu yɔ wɛtɛ sâŋnaŋgwɛ, laŋsa nde, kɛn nɛ ndiŋgɛlɛ yotu yɔ hɛnɛ nɛ jɛm kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Ɓo lɛpima sendi nde: ‹Ŋgɛ mumɔ soŋɛ ɓɔ nɛ nyari wenɛ, na nyɛ̂ki nyɛ mɛkana mɛ diɗya gwaki.›
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Ma mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Ŋgɛ mumɔ soŋɛ ɓɔ nɛ nyari kinɛ nde, a jatiɗye kol kɛ sɛ̧ na, yite mɔ te kɛ sesiɗye nya te kɛ nje kelna mɛwanja. Sendi, mɔ te ɛ ɓu̧ nya te yi njom soŋma ɓɔ nɛ nyɛ, mɔ te mɔ kelna wanja.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 «Wunɛ duwa̧ sendi, ɓo lɛpima nyɛ ɓebaba ɓusu nde: ‹Kpɛ, wɛ tî yaŋgila yasi te yi wɛ si kinja kɛ́ na. Yo nde, tonjukwɛ mɛyasi hɛnɛ te yi wɛ si kinja kɛ mbɔmbu Baba Mbokɔ kɛ́.›
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Ma mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Kpɛ, wunɛ tî kinjaŋgwɛ yaŋa na ko kaŋɛ ɓɔ kɛnjɛ kwey na. Kɛto ɗyoɓɔ, yo siya ɓekum te yi Njambiyɛ.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ko wunɛ tî tɛnda mɛnɛti yí kinja nɛ yaŋa na. Kɛto mɛnɛti, yo yasi te yi nyɛ kasɛ kol kɛte. Wunɛ tî kinjaŋgwɛ yaŋa nɛ ɗinɔ Yerusalɛm na. Kɛto yo ɗya te yi Nyaŋgwɛ Kumande.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Wɛ tî kinjaŋgwɛ yotu yɔ na. Kɛto wɛ ti yaka yeŋsa nyiŋɔ to yɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ nde, yo ɓɛ̂ki wumnate ho yindinate na.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Ŋgɛ wunɛ lɛpɛ nde: ‹I̧,› yo ɓɔ̂na ndi nde: ‹I̧.› Ma ŋgɛ wunɛ lɛpɛ nde: ‹Ɓɛ,› yo ɓɔ̂na ndi nde: ‹Ɓɛ.› Yikɛ yi wunɛ nje dokiɗye kɛ to te kɛ́ wúla kɛ yi *Mɔ ɓeya mɛkele.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 «Wunɛ duwa̧, ɓo lɛpima nde: ‹Ŋgɛ mumɔ tɔsɛ misi mɛ jakɔsɔ, nɛ̀ ɓo tɔ̂su sendi yenɛ. Ŋgɛ mumɔ lekɛ su̧ jakɔsɔ, nɛ̀ ɓo lêka sendi yenɛ.›
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ma mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ tî pitiɗya yaŋa nyɛ mɔ te ɛ kelɛ ɓeya yasi nɛ wunɛ na. Ŋgɛ mumɔ kpakɛ wɛ kɛ pokɔ te ɛ mbam ɓɔ, nɔ̀ yêŋsaŋgwɛ sendi yɔru nyɛ nyɛ.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Ŋgɛ mumɔ ɓeŋgwɛ wɛ nɛ lɛpi, na suku lambɔ te yi wɛ lɛŋɛ kɛ́, nɔ tîki sendi nde, a ɓôŋ nyaŋgwɛ lambɔ ɗuku yɔ.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Ŋgɛ mumɔ jeliyɛ wɛ nde, kɛn tikiɗye nyɛ kɛ nje yaka kilomɛta wɛtɛ, nɔ̀ kɛ̂n wúnɛ nyɛ kumɔ kilomɛta yiɓa.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Ŋgɛ mumɔ jɔmbɛ yaŋa kɛ ɓɔ yɔ, nɔ̀ nyɛ̂ki nyɛ. Wɛ tî tum kɔŋ nɛ mɔ te ɛ kɛ kwaɗyɛ jɔmbɔ yaŋa kɛ mɛɓɔ mɔ kɔ na.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 «Wunɛ duwa̧, ɓo lɛpima nde: ‹Kwaɗyikwɛ mɔ njɔŋ wɔ, ɓenɔ pendɔ wɔ.›
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Ma kɛ yembɛ, mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ kwâɗyikwɛ ɓependɔ ɓun, [diyɛ Njambiyɛ nde, a nyɛ̂ki mɛkombila nyɛ ɓotu ɓete ɓe kita nɛ wunɛ ɓaka, kelɔ ŋgay nɛ ɓotu ɓete ɓe ɓenɛ wunɛ ɓaka], ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ kɛto ɓotu ɓete ɓe pɔnse wunɛ teɗye wunɛ mɛbɔnɛ ɓaka.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Ŋgɛ wunɛ kelɛ ɗete, wunɛ ta ɓɛ ɓɔnɔ ɓe Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ, kɛto a pánkwɛ yesɔ nyɛ ɓeya ɓomɔ, nyɛ sendi kimɔ ɓomɔ. A nɔ́ɗyukwɛ mbiyɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ŋgbeŋ, nyɛ sendi ɓotu ɓete ɓe kelɛ yasi kɔtute ɓaka.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ma ŋgɛ wunɛ kwaɗyɛ ndi ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ wunɛ ɓaka, kwalɔ sol te yɛn yi wunɛ ta ɓɛ nɔ kɛ́? ’Ko ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama ti kél ndi sendi ɗete na?
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Ŋgɛ wunɛ nyɛnɛ ndi ɓemaŋ ɓun, nyaŋgwɛ kimɔ yasi te nda yi wunɛ kelma komɛte laŋsa ɓɛsɔ kɛ́? ’Ko ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ ɓaka ti kél ndi sendi ɗete na?
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Ɗete, wunɛ ɓɛ̂ki nɛ njololo nda yi Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ ɗiyɛ nɔ kɛ́.»
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.