Mateus 23
Mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ Jɔnja Mbon (KKJ) vs MNT
1 Ndana, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ŋgil ɓomɔ nɛ̀ ɓejekɛ ɓenɛ nde:
1 Imaibo Jesu sabuw rou’ay gagamin naatu i ana bai’ufununayah isah eo,
2 «Ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ ndana kɛ mbɛy Mɔyisi yí teɗye mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ yi Mɔyisi kɛtima kɛ́ nyɛ ɓomɔ.
2 “Ofafar bai’obaiyenayah naatu Pharisee i Moses ana ofafar etei hisora’ub.
3 Ɗete, wunɛ kêl ɓakiɗye mɛyasi hɛnɛ te yi ɓo ta lɛpɔ nyɛ wunɛ kɛ́, ma yasi wɛtɛ, nɛ tî joŋnaŋgwɛ nda ɓo na, kɛto ɓo lɛ́pi ndi yasi lɛpɔ kɛ numbu kinɛ nje kelɔ nda yi ɓo lɛpima kɛ́ na.
3 Imih abistan tibi’obaiyi i kwanabosiyasiyar, baise men kwani’u’urih. Anayabin abisa teo i men na’atube tisisinafumih.
4 Ɓo kánja ɗitina mɛmapi soɓiɗye ɓomɔ kɛ ɓɛkɔ. Ma yasi wɛtɛ, ɓo nɛ ŋguru wan yeti kɛ sambile nyɛy ɓɔ wɛtɛ kpokɛ nɛ yo na.
4 Ofafar fokarih maiyow sabuw tuwabuh hiyara’ah hi’abar tibi’akir, naatu i men kafa’imo boro umah hina’ofere hinibaisih bit nakereremih.
5 Ɓo kél mɛkele man hɛnɛ nde, nɛ́ ɓomɔ ɓɛŋ ɓo. Ɗete, ɓo kɛ ɗɔkwɛ mɔnɔ mɛyasi mɛte yi ɓo ɗiki lɛŋɛ yi nɛ mɛmboŋga mɛ Mɔyisi kɛ mɔyte kɛ́ kwa̧ yi ɓɛsɔ, sɛwɗye sendi mɛyasi mɛte yi ɓo nyɛ kɛ numbu mɛlambɔ man kɛ́ nɛ ndulɛŋ ndulɛŋ.
5 “Sawar etei bebeyanamaim tisisinaf sabuw itihimih. God ana Tur ai kanabihimaim hikirum, ukwarih, umah, hai faifuwamaim hikubabaren sabuw itihimih.
6 Ɓo sáŋ kpasa mɛmbɛy kɛ mɛtu̧ mɛdina, kwaɗyɛ ɗiyɔ kɛ bosa mɛmbɛy kɛ mɛmbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn. Ɓo kwáɗyikwɛ nde, ɓomɔ kɛ̂ nyɛnɔ ɓo kɛ mɛmbɛy komɛ ɓomɔ ɗiki wesiɗya kɛ́,
6 Hiyuw hai mar tekokok efan gewasih hinabow hinamare hinama, naatu Kou’ay Bar wanawanan tekokok efan gewasih imaim hinama.
7 kwaɗyɛ sendi nde, ɓomɔ kɛ̂ jeɓaŋgwɛ ɓo nde yekele.
7 Hai kok gagamin i ahar efanamaim sabuw hinakakafiyih, hai merar hinay hinabora’ara’ahih bai’obaiyenayah gewasih hinarouw.
8 Ma ŋgɛ ɓɛ wunɛ, wunɛ tî saŋ nde, mumɔ jêɓaŋgwɛ wunɛ nde yekele na, kɛto wunɛ ndi nɛ Yekele wɛtɛ nɛ wɛtɛ. Ma wunɛ hɛnɛ ɓemaŋ nɛ ɓemaŋ.
8 “Baise kwa men bai’obaiyenayah hinarauw hina’omih. Anayabin kwa etei i ain uf, naatu a Bai’obaiyenayan i ta’imon.
9 Wunɛ tî jeɓaŋgwɛ wɛtɛ mumɔ kɛ to mɛnɛti nde da na, kɛto wunɛ ndi nɛ Da wɛtɛ nɛ wɛtɛ, yo yɔkɔ ɛ ɗiyɛ kɛ kwey kɔ.
9 Men yait ta iti tafaramamaim Tamat kwana’omih, anayabin kwa Tamat i ta’imonamo maramaim ema’am.
10 Nɛ tî saŋ nde, mumɔ jêɓaŋgwɛ wunɛ nde masa na, kɛto wunɛ ndi nɛ Masa wɛtɛ nɛ wɛtɛ, yo *Krist.
10 Naatu men yait ta kwa isa bai’obaiyenayah narouw nao, anayabin kwa A Bai’obaiyenayan i ta’imon Keriso akisin.
11 Mɔ te ɛ ɓɛ nyaŋgwɛte kɛ njoka yun kwa̧ ɓɛsɔ kɔ yâkaŋgwɛ kelɔ mɛsay nyɛ wunɛ.
11 Orot gagamin kwa wanawananamaim i orot yait taintuwan isah ebi’akir.
12 Mɔ te ɛ ɓendiɗye yotu kɛnjɛ kwey, Njambiyɛ ta piɗyɛ nyɛ kɛnjɛ nji̧. Ma yɔkɔ ɛ piɗyɛ yotu kɛnjɛ nji̧, Njambiyɛ ta kpalɔ ɓendiɗye nyɛ kɛnjɛ kwey.»
12 Orot yait taiyuwin ebobora’ah God boro nayare, naatu orot yait taiyuwin eyayare God boro nabora’ah orot gagamin namatar.
13 «Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe teɗya mɛmboŋga nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi, kɛto wunɛ kɛ ɗiɓɔ numɛy te yi *Kandɔ te yi kwey kɛ mbɔmbu ɓomɔ. Wunɛ nɛ ŋguru wun yeti kɛ nyiŋɛ kɛte na, ma wunɛ yeti kɛ tikɔ nde, ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ nyiŋɛ kɛte ɓaka nyîŋa na. [
13 “Yababan boro kwanab, Ofafar Bai’obaiyenayah naatu Pharisee, wanawanah rerekabih! Sabuw mar ana aiwobomaim run isan hai etawan kwahir, naatu kwa run isan kwakwahir, sabuw afa runamih tisisinaftobon baise kwa men kwabibasit boro hinarun.
14 Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe teɗya mɛmboŋga nɛ̀ Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ kɛ wɛnjile mɛyasi hɛnɛ nɛ mbul kɛ mɛɓɔ mɛ ɓekusɔ ɓomari ɗiki nje kelɔ sɛwna mɛŋgwɛta, nɛ́ ɓomɔ ɓɛŋ nde, wunɛ kimɔ ɓomɔ. Ɗete, Njambiyɛ ta jɔse wunɛ ɗetinate teɗye wunɛ nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ kwa̧ to te.]
14 Yababan boro kanab, Ofafar Bai’obaiyenayah naatu Pharisee, wanawan rerekabih! Kwafur baibin kwai’a’afiyih hai sawar kwabowabow, naatu iti baifa’i isan kwai’o’orot yoyoban manimanih kwayoyoyoban
15 «Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe teɗya mɛmboŋga nɛ̀ Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ kɛ ɓendɔ mɛlandi kɛ̀ nɔ kɛ to mɛɗuku, kɛ̀ mɛkɛndi kɛ to mɛnɛti yí sa̧ mɔ te ɛ ta yeŋsa temɔ nyiŋɛ kɛ misɔn yun. Ma ŋgɛ nyɛ si nyiŋɛ ɗete kɛ́, wunɛ kpalma nje kelɔ nde, a ɓɛ̂ki yɔkɔ ɛ ta kɛ̀ kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́, kɛto wunɛ ta kelɔ nde, a kêl ɓeya yasi kwa̧ wunɛ mɛŋga yiɓa.
15 “Yababan boro kwanab, Ofafar Bai’obaiyenayah naatu Pharisee, wanawanan rerekabih! Tafaram, tafaram un boy kwabai sabuw dogoroh baikitabirin a kou’ayomaim run isan kwa’u’uwih, naatu orot ta’imon kwabai a kou’ayomaim erur i ana kakafin tafan kwaya’abar kwai’afiy kakafin natun matar kwa bairi kwanan kwani’akiramih.
16 «Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe ɗibina misi ɓe kɛndɛ nɛ ɓomɔ ɓaka! Wunɛ lɛ́pi nde: ‹Ŋgɛ mumɔ kinja mbanjɔ Njambiyɛ, a yakama ɗiyɔ kinɛ tonjɛ yasi te yi nyɛ kpoma kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ nyɛ kinja lɔr te yi ɗiyɛ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɛ́, na tônjukwɛ yasi te yi nyɛ kpoma kɛ́.›
16 “Yababan boro kwanab! Mata fimih! A bai’obaiyenamaim sabuw kwai’obaiyih kwao, ‘Orot yait Tafaror Bar isan na’obaifaro, nati ana’obaifaro yabin en, baise orot yait Tafaror Bar wanawanan gold isan na’obaifaro, nati anao matanen i nakakafiy.’
17 Ma wunɛ ɓelem, wunɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka, ŋge kwa̧ jakɔsɔ, yo lɔr ho yo mbanjɔ Njambiyɛ te yi kelɛ nde, lɔr te wôkunaŋgwɛ ndi nɛ Njambiyɛ kɛ́?
17 Mata hifim kwabobosa! Sawar menatan i gagamin, gold o Tafaror Bar? Baise Tafaror Bar i gagamin anayabin i wanawananamaim gold i kakafiyih himatar ti’inu’in.
18 Wunɛ lɛ́pi sendi nde: ‹Ŋgɛ mumɔ kinja nɛ ɗinɔ mbɛy nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ kɛ́, a yakama ɗiyɔ kinɛ tonjɛ yasi te yi nyɛ kpoma kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ nyɛ kinja sadaka te yi ɓo nja̧ kasɛ kɛ mbɛy nyɛna sadaka kɛ́, na tônjukwɛ yasi te yi nyɛ kpoma kɛ́.›
18 Iban maiye sabuw kwai’obaiyih kwao, ‘Orot yait sibor ana gem kakafiyin isan nao’obaifaro, nati anao baifaro i yabin en, baise gem kakafiyin afe’enamaim siwar isan na’obaifaro nati ana’obaifaro i nakakafiy.’
19 Ma wunɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka, ŋge kwa̧ jakɔsɔ, yo sadaka te yi ɓo nje nɔ kɛ́, ho yo mbɛy nyɛna sadaka te yi kelɛ nde, sadaka te wôkunaŋgwɛ ndi nɛ Njambiyɛ kɛ́?
19 Mata hifim kwabobosa! Sawar menatan i gagamin, siwar o sibor ana gem kakafiyin tafanamaim siwar tena kakafiyin kakafiyin temamatar i gagamin?
20 Mɔ te ɛ kinja mbɛy nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ, a kínjaŋgwɛ mbɛy nyɛna sadaka gbesɔ nɛ mɛyasi hɛnɛ te yi ɗiyɛ kɛte kɛ́.
20 Isan imih orot yait sibor ana gem kakafiyin isan eobaifaro, sawar etei nati gem tafaramamaim ti’inu’in auman isah eobaifaro.
21 Mɔ te ɛ kinja mbanjɔ Njambiyɛ, a kínjaŋgwɛ mbanjɔ gbesɔ nɛ mɔ te ɛ ɗiyɛ kɛte kɔ.
21 Na’atube orot yait Tafaror Bar isan eobaifaro, i God nati wanawananamaim ema’am auman isan eobaifaro.
22 Sendi, mɔ te ɛ kinja ɗyoɓɔ, a kínjaŋgwɛ siya ɓekumande te yi Njambiyɛ gbesɔ nɛ mɔ te ɛ kɛ ɗiyɔ kɛte kɔ.
22 Naatu orot yait mar isan eobaifaro i God ana urama’ama efan isan eobaifaro, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
23 «Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto kɛ gbɛla mɛmbunjɔ nde *maŋt nɛ̀ *anis nɛ̀ *kimɛ̧ wunɛ kɛ ɓu̧ yasi hɛnɛ kɛ njokate ɓakɛ kɛ mɛŋgaɓiyɛ kamɔ kamɔ, ɓu̧ kwalɔ ŋgaɓiyɛ te wɛtɛ wɛtɛ nyɛ Njambiyɛ. Wunɛ kɛ kpalɔ tikɔ kelna kpasa mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ mɔy mɛmboŋga nda pɛsina lɛpi nɛ ŋgbeŋ nɛ̀ gwena ɓɛsɔ ŋgwɛtɛ nɛ̀ tikina temɔ kɛ yi Njambiyɛ. Ma yo yite yi wunɛ yâkaŋgwɛ kelɔ kinɛ tikɔ kelna ɓukwɛ mɛyasi mɛte yiri na.
23 “Yababan boro kwanab, Ofafar Bai’obaiyenayah naatu Pharisee, wanawanan rerekabih! Kwa i fiyow yamurih gewasih, bay hai momon, bay matah haibaib gewasih i roumukur kwayai God kwabitin, baise ofafar gagamih ma gewas isan, kabeber, bosunusunub isan eo i kwakwahiren. Ofafar iti i gagamih, gewasin i kwatabosiyasiyar ofafar afa auman.
24 Wunɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓe kɛndɛ nɛ ɓomɔ ɓaka, wunɛ kɛ sɛ mɛnjam soŋɛ gbɛla mɔnɔ ɗyɛŋgil kɛte kpalɔ nje tikɔ nyaŋgwɛ nyamɔ nde *samo kɛte mɛnɔ nyɛ.
24 Bonawiyenayah mata fim! Ofafar rimiyafof totomar i kwarurububuna, baise camel koun butun i kwatotonan.
25 «Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ wéya ndi kɔŋ pelɔ nɛ̀ kɔŋ pan, yasi wɛtɛ, mɔy te tondunate nɛ mɛyasi mɛ guɓɔ nɛ̀ ɓeya mɛyasi mɛte yi wunɛ nyɛ temɔ yun kɛte kɛ́.
25 “Yababan boro kwanab, Ofafar Bai’obaiyenayah, naatu Pharisee wanawanan rerekabih! A kerowas naatu a tew ufuhine i kwasasouwen, baise wanawanah i kato rabirabih, bain, bai’o’orot, kabat, gamin baiyow awan karatan inu’in.
26 Wɛ *Farisɛ̧ te mɔ ɗiɓina misi pâŋ pa weyɛ mɔy pelɔ nɛ̀ mɔy pan, nɛ́ kɔŋ te nje ɓɛ pupunate.
26 Mata hifim kwabobosa Pharisee! Gewasin a tew naatu a kerowas wanawanahine wan kwanasouwen, saise ufuhine auman boro hinigewasih.
27 «Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ nda mɛɓoŋsɔŋ mɛte yi ɓo si lɔmbɛ konɔ kɛte kɛ́. Kɛ puyɛ, kimɔ yaŋa ɗekɛ nɛ ŋgɛrɛ ŋgɛrɛ, ma mɔy te tondunate nɛ mɛyesɔ mɛ ɓemuŋ nɛ̀ kwalɔ yasi nyɛ̧ hɛnɛ.
27 “Yababan boro kwanab, Ofafar Bai’obaiyenayah naatu Pharisee. wanawan rerekabih! Kwa a’itinin i rah ufunane tewowab gewas ebatabat na’atube, baise wanawanan i orot babin hai rarik awan karatan masin kakafin.
28 Wunɛ ndi sendi ɗete kɛ mbɔmbu ɓomɔ. Ɗekɛ ɔ ɓa nde, wunɛ nɛ ŋgbeŋ, ma kɛ mɔy mɛtemɔ mun likisi nɛ̀ yiŋa ɓeya mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga ɓenɛ kɛ́ kɛte nɛ ŋgbɛŋ.
28 Imih kwa ayumat i nati na’atube, ufunane sabuw matahimaim a’itinin i gewasin, baise wanawananamaim a kakafin naatu a tafasar i ra’at.
29 «Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ kɛ wɔmɔ mɛɓoŋsɔŋ mɛ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, kɛrke mɛɓoŋsɔŋ mɛ ŋgbeŋ ɓomɔ.
29 “Yababan boro kwanab, Ofafar Bai’obaiyenayah, naatu Pharisee, wanawan rerekabih! dinab oro’orot hai yawas gewasih naatu sabuw hai yawas mutufurih himomorob hai rah i kwabobuna’en kwama kwabi’aburen.
30 Ma wunɛ kɛ kpalɔ nje lɛpɔ nde: ‹Hɛ má ɗiy kɛ ŋgimɔ te yi ɓesaŋgwɛ ɓusu ɓa̧ nɔ kɛte kɛ́, ma wusɛ tì gbesɛ ɓɔ sinɛ ɓo yí wo nɛ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ na.›
30 Naatu kwao, aki ai a’agir hima’am hai veya’amaim bairi ata ma’am aki boro men dinab oro’orot ata rauw hitamorobomih.
31 Ɗete, wunɛ ɓesa ɓete kɛ pɛsɔ lɛpi yun nɛ ŋguru wun jayɛ nde, wunɛ ɓɔnɔ ɓe ɓotu ɓete ɓe woma ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɓaka.
31 Imih nati turamaim kwa taiyuw kwao’orereb kwa uwatanah i dinab oro’orot hi’asbunubunuw himorob.
32 Ma ndana, nɛ kɛ̂n mbɔmbu yí tonjɛ ndi yasi te yi ɓesaŋgwɛ ɓun kandima kwey kɛ́.
32 Imih abisa uwatanah hibubusuruf hisisinaf i kwaisawar nuhi efot.
33 Wunɛ ɓenyɔŋɛ, wunɛ mbo yeri! Wunɛ ta kelɔ nan yí kambɔ nɛ mɛbɔnɛ mɛte yi ɗitɛ te ɛ ti ɗím teɗye kɛ́?
33 “Kok hai yumat! naatu kok natunatun! God ana baimakiy boro kwanahaiw?
34 Ɗete, mi kɛ tomɔ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓotu ɓe ɗyanɔ nɛ̀ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi kɛnjɛ wunɛ. Wunɛ ta wo ɓaŋa, ŋgba ɓaŋa kɛ kroa, njurɔ ɓaŋa nɛ njambala kɛ mɛmbanjɔ mɛwesiɗya mun. Nɛ ta teɗye ɓo nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ nɛ mɛɗya yí kɛ̀ nɔ.
34 Isan imih a tur ao’owen, dinab oro’orot, bai’obaiyenayah naatu orot not wairafih boro aniyafarih hinan. Baise boro kwanabow kwanarauw hinamorob, afa boro kwana’onafih, naatu boro kwanarouw hinamorob, afa boro Kou’ay bar wanawanan kwanawabirih, naatu bar merar ta ta’amaim kwaninunih kwanaremor.
35 Mɛyasi ta kwaŋna ɗete, nɛ́ mɛkiyɔ hɛnɛ te yi ɓotu ɓete ɓe tì kelɛ yiŋa ɓeya yasi yi nyanjama kɛ to mɛnɛti maka kɛ́ ɓal kɛ to yun, kandɛ kɛ mɛkiyɔ mɛ Abɛl te ŋgbeŋ mumɔ kumɔ kɛ mɛkiyɔ mɛ Sakari te mɔnɔ Baraki yi wunɛ woma kɛ njoka mbanjɔ Njambiyɛ nɛ mbɛy nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ kɛ́.
35 Sinaf ana an nati isan, sabuw gewasih himorob hai rara susuwa anabit etei boro kwa tafa nayen baimakiy kwanab. Abel orot gewasin momorob ana veya’ika re na Berakiah natun Zechariah, iti Tafaror Bar naatu sibor kakafiyin hai founamaim kwarab momorob i ana veya’amaim tit.
36 Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɛyasi mɛte hɛnɛ ta ɓalɔ kɛ to ɓotu ɓe ŋgimɔ te yɔkɔ.
36 Imih tur anababatun a tur ao’owen, Sabuw himorob hai rara re’er hai bit etei kwa iti boun yawasih kwama’am boro kwanab.
37 «Yerusalɛm, Yerusalɛm, wɛ ɛ ɗiki wo ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, lu̧ ɓotu ɓete ɓe Njambiyɛ tomɛ njesɛ kɛ yɔ ɓaka nɛ mɛtari wo, mi kwaɗya wesiɗye ɓɔnɔ ɓɔ nda yi gway kuɓɛ gukule nɛ ɓɔnɔ ɓenɛ kɛ nji̧ mɛpapɔ mɛnɛ kɛ́! Ko ɗete, nɛ tì kwaɗyɛ na.
37 “O Jerusalem, Jerusalem! dinab oro’orot etei i’asbunuw himorob, naatu kob abarayah hiyunih hinan etei kabayamaim irauw himorob. Mar etei a kok kwanekwan umau’umaim natunat atabuwih hitan ta’imon hitamatar. Kokorere natunatun ita’imonih ebaba’afuwih na’atube, baise o men kafa’imo baibasit itu.
38 Ma ndana nɛ ta tika nɛ tu̧ ɗyun gboŋgote.
38 Isan imih a bar a merar boro hinakwahir naowarar.
39 Yasi wɛtɛ, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ tí ɓɛŋɛ se mi na kumɔ komɛ wunɛ ta duwɛ lɛpɔ nde: ‹Mɛkombila nɛ yɔkɔ ɛ nje nɛ ɗinɔ Baba Mbokɔ kɔ!› »
39 A tur ao’owen ayu boro men kwana’itu maiye’emih. Ana maramaim kwanao, ‘Yait Regah wabinamaim enan boro baigegewasin nab.’”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.