Lucas 7
Mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ Jɔnja Mbon (KKJ) vs NTLH
1 Kɛ Yesus ma si lɛpɔ yasi te yi nyɛ kwaɗya lɛpɔ hɛnɛ kɛ́ nyɛ ɓomɔ, ɛ nyɛ yɔkwɛ kɛ̀ kɛ Kapɛrnawum.
1 Quando Jesus acabou de dizer essas coisas ao povo, foi para a cidade de Cafarnaum.
2 Wɛtɛ nyaŋgwɛ kum ɓesɔja, mɔ Rom ɓa̧ nɛ wɛtɛ mɔ mɛsay wenɛ yi nyɛ ɗikima kwaɗyɛ ɓuɗyate kɔ. Mɔ mɛsay te ɓa̧ kɛ kɔnɔ. A ɓa̧ nɛdɔ nɛ sɔŋ.
2 Havia ali um oficial romano que tinha um empregado a quem estimava muito. O empregado estava gravemente doente, quase morto.
3 Kɛ nyaŋgwɛ kum ɓesɔja kɔ ma wokɔ kasi Yesus kɛ́, ɛ nyɛ tomɛ ɓaŋa ɓetomba Ɓeyudɛn kɛnjɛ kɛ yenɛ nde, a njâki joŋgwɛ mɔ mɛsay wenɛ.
3 Quando o oficial ouviu falar de Jesus, enviou alguns líderes judeus para pedirem a ele que viesse curar o seu empregado.
4 Ɓo ka̧ kumɔ dolɔ Yesus, ɛ ɓo ŋgwɛta nɛ nyɛ ɓuɗyate lɛpɔ nde: «Yakama nde, kama mbam te,
4 Eles foram falar com Jesus e lhe pediram com insistência: — Esse homem merece, de fato, a sua ajuda,
5 kɛto a kɛ kwaɗyɛ kandɔ ɗyusu. Sendi, yo nyɛ sumɛ mbanjɔ mɛwesiɗya musu.»
5 pois estima muito o nosso povo e até construiu uma sinagoga para nós.
6 Ɛ Yesus kwa̧ ɓenɛ ɓo. Kɛ nyɛ ma wuta nɛ tu̧ kɛ́, ɛ kum ɓesɔja tomɛ ɓesɔ ɓenɛ kɛ̀ saŋgwa nɛ nyɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, wɛ tî njaŋgwɛ yotu yɔ na, kɛto mi yeti mɔ te yi wɛ yakama nyiŋɛ kɛ tu̧ ɗyembɛ na.
6 Então Jesus foi com eles. Porém, quando já estava perto da casa, o oficial romano mandou alguns amigos dizerem a Jesus: — Senhor, não se incomode, pois eu não mereço que entre na minha casa.
7 Yo ɗete yi mi ɓɛŋma nde, mi ti yaka wuta kɛ kɛki yɔ na. Ko ɓɛkɔ ɗete, ɓeta ndi gbɛla numbu kɛnjɛ, nɛ́ kɔn mɔ mɛsay wombɛ siy.
7 E acho também que não mereço a honra de falar pessoalmente com o senhor. Dê somente uma ordem, e o meu empregado ficará bom.
8 Kɛto ko mi, ɓaŋa ɓomɔ kɛ ɗiyɔ nɛ mi, ma mi kɛ ɗiyɔ sendi nɛ ɓesɔja. Mi yakama lɛpɔ nyɛ wɛtɛ sɔja nde: ‹Kɛn kaka,› ɔ ɓɛ́ŋa, a ka̧, lɛpɔ nyɛ mbaŋa nde: ‹Inja woŋga,› a má nje. Mi yakama lɛpɔ nyɛ mɔ mɛsay wombɛ nde: ‹Kelɔ yiri,› ɔ ɓɛ́ŋa, a kelma.»
8 Eu também estou debaixo da autoridade de oficiais superiores e tenho soldados que obedecem às minhas ordens. Digo para um: “Vá lá”, e ele vai. Digo para outro: “Venha cá”, e ele vem. E digo também para o meu empregado: “Faça isto”, e ele faz.
9 Kɛ Yesus ma wokɔ mɛlɛpi mɛte yi nyaŋgwɛ kum ɓesɔja kɔ lɛpima kɛ́, ɛ nyɛ jayɛ nyɛ. Ɛ Yesus yeŋsa lɛpɔ nyɛ ŋgil ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ ɓeŋgwɛ nyɛ ɓaka nde: «Mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Ko ɓɛkɔ kɛ kandɔ Isarayɛl, mi tì pa ɓɛŋɛ kwalɔ nyaŋgwɛ tikina temɔ te yikɛ na.»
9 Jesus ficou muito admirado quando ouviu isso. Então virou-se e disse para a multidão que o seguia:
10 Komɛ ɓotu ɓe tomun yɔkwa̧ kɛ tu̧ kɛ́, ɓo dól nde, yotu mɔ mɛsay mɛ nɛ tɛ.
10 Aí os amigos do oficial voltaram para a casa dele e encontraram o empregado curado.
11 Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus nje kwa̧ kɛ̀ kɛ wɛtɛ ɗya nde Nayin ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ nɛ̀ nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ.
11 Pouco tempo depois Jesus foi para uma cidade chamada Naim. Os seus discípulos e uma grande multidão foram com ele.
12 Kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ ɓa̧ kɛ wuta nɛ numɛy ndoko te yi linja ɗya kɛ́, ɛ nyɛ saŋgwa nɛ ɓomɔ kɛ soɓɛ muŋ kɛ̀ pumbɔ. Yo ɓa̧ kikɔ mɔnɔ mbam wɛtɛ kusɔ nyari. Ɓotu ɓe ɗya ɓuɗyate ka̧ njɔŋ wɛtɛ ɓenɛ ɓe kusɔ nya kɔ.
12 Quando ele estava chegando perto do portão da cidade, ia saindo um enterro. O defunto era filho único de uma viúva, e muita gente da cidade ia com ela.
13 Kɛ Kumande Yesus ma ɓɛŋɛ kusɔ nya kɔ kɛ́, ɛ nyɛ gwe ŋgwɛtɛ wenɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ tî lel na.»
13 Quando o Senhor a viu, ficou com muita pena dela e disse:
14 Ɛ nyɛ jisɛ kɛ̀ mate kpokɛ taŋ te yi ɓo soɓɛ muŋ kɛte kɛ́. Ɛ ɓotu ɓe soɓuna muŋ tɛmɛ. Ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Gwanjɔ, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wɛ nde: Tɛma.»
14 Então ele chegou mais perto e tocou no caixão. E os que o estavam carregando pararam. Então Jesus disse:
15 Ndana, ɛ muŋ tɛmɛ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ kandɛ ndapi. Ɛ Yesus ɓu̧ nyɛ yɔkiɗye nyɛ nyaŋgwɛ.
15 O moço sentou-se no caixão e começou a falar, e Jesus o entregou à mãe.
16 Ɛ ɓomɔ hɛnɛ gwe wɔ̧ lukse Njambiyɛ lɛpɔ nde: «Nyaŋgwɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɗyaŋma kɛ njoka su.» Sendi: «Njambiyɛ takima ɓomɔ ɓenɛ.»
16 Todos ficaram com muito medo e louvavam a Deus, dizendo: — Que grande
17 Ɛ je yasi te yi Yesus kelma kɛ́ saŋgwa mɛnɛti mɛ Yuda nɛ pɔku mɛnɛti mɛte yite hɛnɛ.
17 Essas notícias a respeito de Jesus se espalharam por todo o país e pelas regiões vizinhas.
18 Ɓejekɛ ɓe Jaŋ yekiɗya sendi mɛyasi mɛte yinɔri hɛnɛ nyɛ nyɛ.
18 Os discípulos de João Batista contaram tudo isso a ele. Aí João chamou dois deles
19 Ɛ nyɛ jeɓa yiɓa kɛ njoka yan tomɔ ɓo kɛnjɛ kɛ yi Kumande Yesus nde, ɓo dîya nyɛ nde: «Yo ka wɛ mɔ te ɛ ɓa̧ nde, a njâki kɔ, ho wusɛ lâɗya mbaŋa dɛlɛ?»
19 e os enviou ao Senhor Jesus para perguntarem: “O senhor é aquele que ia chegar ou devemos esperar outro?”
20 Kɛ ɓotu ɓe tomun ma kɛ̀ dolɔ Yesus kɛ́, ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku tomɛ wusɛ njesɛ kɛ yɔ nde: ‹’Yo ka wɛ mɔ te ɛ yâkaŋgwɛ nje kɔ, ho wusɛ lâɗya mbaŋa dɛlɛ?› »
20 Então eles foram até o lugar onde Jesus estava e disseram: — João Batista nos mandou perguntar o seguinte: o senhor é aquele que ia chegar ou devemos esperar outro?
21 Kɛ kiya ŋgimɔ te Yesus ɓa̧ kɛ siɗyɛ mɛkɔn mɛ ɓuɗya ɓomɔ, ɓaka ɓe ɓa̧ nɛ mɛkɔsu nɛ̀ ɓe ɓa̧ nɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu. Ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ nɛ ɗiɓina misi ɓaka, a kelma nde, ɓo ɓɛ̂ŋnaŋgwɛ.
21 Naquele momento Jesus curou muitas pessoas das suas doenças e dos seus sofrimentos, expulsou espíritos maus e também curou muitos cegos.
22 Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓotu ɓete ɓe Jaŋ tomma ɓaka nde: «Wunɛ kɛ̂n kɛ̀ yekiɗye mɛyasi mɛte yi wunɛ ɓɛŋma nɛ̀ yi wunɛ wokuma kɛ́ nyɛ nyɛ. Wunɛ lɛ̂pi nyɛ nyɛ nde: Ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka mɛ kɛ ɓɛŋɛ yasi. Ɓotu ɓe ndɛmbil mɛ kɛ kɛndɔ nɛ ŋgbeŋ. Ɓaka ɓe nɛ ndoko ɓaka mɛ nɛ yotu nɛ kpɛlɛŋ. Wunɛ lɛ̂pi sendi nyɛ nyɛ nde: Ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ nɛ ɗiɓina mɛtɔ ɓaka mɛ kɛ wokɔ yasi. Ɓemuŋ kɛ womiyɛ. Ɓo kɛ lɛpɔ Kimɔ Tom nyɛ buka ɓomɔ.»
22 Depois respondeu aos discípulos de João:
23 Ɛ Yesus nje lɛpɔ nde: «Mɔ te ɛ ta ɗiyɔ kinɛ jɔsiɗye kelɔ yiŋa ɓeya yasi kɛto mbɛ kɔ nɛ mɛsosa.»
23 E felizes são as pessoas que não duvidam de mim!
24 Kɛ ɓotu ɓete ɓe Jaŋ tomma ɓaka ma si kwa̧ kɛ́, ɛ Yesus kandɛ lɛpi kɛ kasi Jaŋ nyɛ ŋgil ɓomɔ. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Kɛ yi wunɛ ka̧ kɛ koŋgor kɛ́, wunɛ kwaɗya kɛ̀ ɓɛŋɛ yasi te nda? ’Wunɛ kwaɗya kɛ̀ ɓɛŋɛ njoy te yi pupɔ wumbiɗye kɛ́?
24 Quando os discípulos de João foram embora, Jesus começou a dizer ao povo o seguinte a respeito de João:
25 ’Wunɛ ka̧ gbate kɛ̀ ɓɛŋɛ ŋge? ’Wunɛ ka̧ kɛ̀ ɓɛŋɛ mbaŋa mumɔ nɛ kpasa mɛlambɔ kɛ yotu? Ɓotu ɓete ɓe lɛŋɛ kpasa mɛlambɔ nɛ̀ ɓe joŋna kɛ nyɛm nyɛm joŋgwɛ ɓaka ɗíy kɛ tu̧ ɓekumande.
25 O que foram ver? Um homem bem-vestido? Ora, os que se vestem bem e vivem no luxo moram nos palácios!
26 ’Wunɛ ka̧ kɛ̀ ɓɛŋɛ ŋge? ’Wunɛ ka̧ kɛ̀ ɓɛŋɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ? I̧, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Nyɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ gbate gbate, ma yasi wɛtɛ, a kwaŋma yite.
26 Então me digam: o que foram ver? Um
27 Yo nyɛ yi kasi nɛ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Ɓɛŋa, mi kɛ kandɛ tomɔ mɔ tomun wombɛ nɛ wɛ, na kɛ̀ kandi kombile nje tikɛ wɛ.›
27 Porque João é aquele a respeito de quem as
28 Mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Kinɛ mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ ɛ jaɗya wulɛ kɛ mɔy nyari kwaŋma Jaŋ na. Ko ɗete, njena mumɔ kɛ *Kandɔ Njambiyɛ kwa̧ nyɛ.»
28 — Eu digo a vocês que de todos os homens que já nasceram João é o maior. Porém quem é o menor no
29 Ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe ɗikima wokɔ yasi te yi Jaŋ ɗikima lɛpɔ kɛ́ téɗya nde, Njambiyɛ nɛ ŋgbeŋ. Ɛ ɓo jayɛ nde, a tɔ̂pa ɓo kɛ mɔrɔku.
29 Os cobradores de impostos e todo o povo ouviram isso. Eles eram aqueles que haviam obedecido às ordens justas de Deus e tinham sido batizados por João.
30 Yasi wɛtɛ, *Ɓefarisɛ̧ nɛ̀ nyaŋgwɛ ɓotu ɓe duwa̧ mɛmboŋga sɛŋma nde, Jaŋ tî tɔpa ɓo kɛ mɔrɔku na. Ɗete, ɓo téɗya yan nde, yasi te yi Njambiyɛ kombila kɛ yan kɛ́ ɓa̧ gbɛlate.
30 Mas os fariseus e os mestres da Lei não quiseram ser batizados por João e assim rejeitaram o plano de Deus para eles.
31 «Mi ta yekɔ ɓa ɓotu ɓe ŋgimɔ te yɔkɔ nɛ ɓe nda? Ɓo nda ɓe nda?
31 E Jesus terminou, dizendo:
32 Ɓo nda ɓɔnɔsikɛ te ɓe ɗiyɛ kɛ babal, ɓaka má lɛpɔ kɛnjɛ ɓɛsɔ nde: ‹Wusɛ tɔŋma mbule nyɛ wunɛ, wunɛ kinɛ ɓɔlɔ na. Wusɛ jembima mɛjembi mɛ sɔŋ nyɛ wunɛ, wunɛ kinɛ lelɔ na.›
32 Elas são como crianças sentadas na praça. Um grupo grita para o outro:
33 Ɗete sendi, Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku nja̧. Mɛɗye, a ti ɗyáki. Mɛnjam, a ti hɔ́ɓiya. Kɛ kɔŋte, wunɛ nde: ‹A nɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu.›
33 João Batista jejua e não bebe vinho, e vocês dizem: “Ele está dominado por um demônio.”
34 Ndana *Mɔnɔ mumɔ nja̧. Mɛɗye, a kɛ ɗye. Mɛnjam, a kɛ hɔɓiye. Kɛ kɔŋte, wunɛ nde: ‹Nɛ ɓɛ̂ŋa ndi nyaŋgwɛ mɔ mɛɗye nɛ̀ nyaŋgwɛ mɔ ɗyena mɛnjam te yɔkɔ, sɔ nɛ ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama nɛ̀ ɓotu ɓe ɓeya joŋgwɛ.›
34 O
35 Ɓomɔ hɛnɛ ɓe ɓeŋgwɛ yasi te yi Njambiyɛ kwaɗyɛ ɓaka kɛ jayɛ nde: Ɗyanɔ ɗyenɛ nɛ ŋgbeŋ.»
35 Mas aqueles que aceitam a sabedoria de Deus mostram que ela é verdadeira.
36 Wɛtɛ mɔ *Farisɛ̧ jeɓama Yesus nde, a kɛ̂n ɗyena kɛ tu̧ ɗyenɛ. Ɛ nyɛ kɛ̀ kɛ tu̧ mɔ Farisɛ̧ te kɛ̀ ɗiyɔ, na ɗyena.
36 Um fariseu convidou Jesus para jantar. Jesus foi até a casa dele e sentou-se para comer.
37 Wɛtɛ nya mɛɓeyɔ ɓa̧ kɛ ɗya te. Ŋgɛ nyɛ ma wokɔ nde, Yesus ka̧ ɗyena kɛ tu̧ mɔ Farisɛ̧ kɛ́, ɛ nyɛ ɓu̧ wɛtɛ kpasa ndaki nɛ lɔbinda kɛ mɔyte
37 Naquela cidade morava uma mulher de má fama. Ela soube que Jesus estava jantando na casa do fariseu. Então pegou um frasco feito de alabastro , cheio de perfume,
38 kɛ̀ ɗiyɔ kɛ kɔŋ Yesus yaka nɛ mɛkol mɛnɛ. Nya kɔ ɓa̧ kɛ lelɔ. Ɛ misiɗyɛ ɗiki ɓalɔ kɛ mɛkol mɛ Yesus, ɛ nya kɔ ɗiki titɔ yo nɛ nyiŋɔ to nɛ. A ɗikima dulɔ sendi mɛkol mɛ Yesus lɔmbɛ lɔbinda yinɔri kɛte.
38 e ficou aos pés de Jesus, por trás. Ela chorava e as suas lágrimas molhavam os pés dele. Então ela os enxugou com os seus próprios cabelos. Ela beijava os pés de Jesus e derramava o perfume neles.
39 Kɛ mɔ Farisɛ̧ te ɛ jeɓama Yesus kɔ ma ɓɛŋɛ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ kɛ mɔy temɔ nɛ nde: ‹Mbam kɔ má ɓɛki gbate mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, ma nyɛ kɛ duwɛ nya te ɛ kɛ kpokɛ nyɛ kɔ, ma nyɛ kɛ duwɛ joŋgwɛ nya te, duwɛ nde, nyɛ mɔ mɛɓeyɔ.›
39 Quando o fariseu viu isso, pensou assim: “Se este homem fosse, de fato, um profeta , saberia quem é esta mulher que está tocando nele e a vida de pecado que ela leva.”
40 Ndana, ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Simɔn, mi kɛ kwaɗyɛ lɛpɔ yiŋa yasi nyɛ wɛ.» Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Yekele, lɛpɔ.»
40 Jesus então disse ao fariseu: — Fale, Mestre! — respondeu Simão.
41 Ɛ Yesus lɛpɛ nde: «Wɛtɛ mumɔ nya ɓomɔ yiɓa pilo. Wɛtɛ ɓoŋma mil gɔmay yitan. Ɛ wɛtɛ ɓu̧ nɛ mil kamɔtan.
41 Jesus disse:
42 Nda ɓo hɛnɛ yiɓa tì ɓɛ nɛ ɗeti te yi gbo mɔni te nyɛ sa te na, ɛ nyɛ tikɛ ɓo hɛnɛ yiɓa nɛ ŋgwɛtɛ nde, ɓo tî gboku se na. Kɛ njoka ɓotu ɓaka yiɓa, yo yɛn ɛ yâkaŋgwɛ kwaɗyɛ mbam kɔ kwa̧ to te kɔ?»
42 mas nenhum dos dois podia pagar ao homem que havia emprestado. Então ele perdoou a dívida de cada um. Qual deles vai estimá-lo mais?
43 Ɛ Simɔn yeŋsa nde: «Mi táka nde, yo yɔkɔ ɛ ɓa̧ nɛ nyaŋgwɛ pilo kɔ.» Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ pɛsima kimɔte.»
43 — Eu acho que é aquele que foi mais perdoado! — respondeu Simão.
44 Ɛ Yesus nje yeŋsa ɓɛŋɛ pulɔ nyari lɛpɔ nyɛ Simɔn nde: «’Wɛ kɛ ɓɛŋɛ nya kɔ? Mi nyiŋma tu̧ ɗyɔ, wɛ tì nyɛ mi mɔrɔku nde, mi wêya nɛ mɛkol mɛmbɛ na. Yasi wɛtɛ, ndi nyɛ ma ɓɔsɛ mɛkol mɛmbɛ nɛ misiɗyɛ mɛnɛ titɔ yo nɛ nyiŋɔ to nɛ.
44 Então virou-se para a mulher e disse a Simão:
45 Wɛ tì dulɛ numbu mbɛ na, ndi nyɛ, kandɛ yi mi ma nyíŋa nɛ tu̧ ɗyɔ muka, a yeti kɛ wɛɗya dulna mɛkol mɛmbɛ na.
45 Você não me beijou quando cheguei; ela, porém, não para de beijar os meus pés desde que entrei.
46 Wɛ tì lɔmbɛ lɔbinda kɛ to mbɛ na, ndi nyɛ lɔmbuma kimɔ lɔbinda kɛ mɛkol mɛmbɛ.
46 Você não pôs azeite perfumado na minha cabeça , porém ela derramou perfume nos meus pés.
47 Ɗete, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wɛ nde: Ɓuɗya mɛɓeyɔ mɛte yi nyɛ kelma kɛ́ ma ɗuwɛ kɛ to nɛ nɛ ŋgwɛtɛ, kɛto a kwaɗya mi ɓuɗyate. Mɔ te yi ɓo tikɛ nyɛ nɛ ŋgwɛtɛ nɛ mbɛt, a téɗya sendi mɛkwaɗya nɛ mbɛt.»
47 Eu afirmo a você, então, que o grande amor que ela mostrou prova que os seus muitos pecados já foram perdoados. Mas onde pouco é perdoado, pouco amor é mostrado.
48 Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ nya kɔ nde: «Mɛɓeyɔ mɔ ma ɗuwɛ kɛ to yɔ nɛ ŋgwɛtɛ.»
48 Então Jesus disse à mulher:
49 Ɛ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ ɗyena ɓenɛ ɓe Yesus ɓaka lɛpɛ kɛ mɔy mɛtemɔ man nde: ‹Yɔkɔ nda ɛ soŋɛ mɛɓeyɔ kɛ to mumɔ nɛ ŋgwɛtɛ kɔ?›
49 Os que estavam sentados à mesa começaram a perguntar: — Que homem é esse que até perdoa pecados?
50 Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyari nde: «Tikina temɔ te yi wɛ tikɛ kɛ yembɛ kɛ́ joŋgwa wɛ, kwaŋgɔ nɛ tɛ.»
50 Mas Jesus disse à mulher:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.