Lucas 12

ikz (IKZ) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Ribhaga riyo, ɨbhɨkwɨ bhya abhaatʉ bhakiibhiringa kwa Yɨɨsu, kuhikɨra bhakiitaza.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Nawe kɨtareeho kɨnʉ kikundikiriibhwɨ, kɨkatama kuhumburwa, na kɨnʉ kibhisirwɨ, kɨkatama kororekana.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Gʉʉsi ganʉ mʉkʉgamba mukiirimya, bharagiigwa habhwɨrʉ. Na gʉʉsi ganʉ mukwimonyerera gararwazwa kʉbhaatʉ habhwɨrʉ.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Nɨrabhabhʉʉrɨra imwɨ abhasaani bhaanɨ, mʉtʉʉbhaha bhanʉ bhakʉtʉra kwita ʉmʉbhɨrɨ. Hanʉ bhakʉmara, bhatakʉtʉra kokora kɨndɨ chʉchʉsi.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Nawe, nɨrabhabhʉʉrɨra wʉnʉ mukwenderwa kwʉbhaha, mwʉbhahɨ Mungu! Kʉ kʉbha hanʉ ewe akʉmara kwita ʉmʉʉtʉ, anʉ ʉbhʉnaja bhwo okomorekera momorero gwa nyaari. Maheene nɨrabhabhʉʉrɨra, wuyo newe, mukwenderwa kwʉbhaha umwene!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Mʉmɨnyirɨ kʉbha zɨsanzɨ isaanʉ zɨraguribhwa kwiguri isuuhu bhʉkʉngʼu. Nawe Mungu atakwɨbha nʉʉrʉ yɨmwɨ yazʉ.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Na niimwɨ, Mungu amɨnyirɨ endengo ya zinzwɨrɨ za kumitwɨ janyu. Mmbe, mʉtʉʉbhaha, kʉ kʉbha imwɨ munu ubhwera kʉkɨra zɨsanzɨ.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Nɨrabhabhʉʉrɨra, ʉmʉʉtʉ wʉnʉ araanyiisiriryɨ mʉbhʉtangɨ bhwa abhaatʉ, Umwana wʉ Ʉmʉʉtʉ wʉʉsi aramwisirirya mʉbhʉtangɨ bhwa bhamaraika bha Mungu.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Nawe, wʉwʉʉsi wʉnʉ akʉnyanga mʉbhʉtangɨ bhwa abhaatʉ, na niinyɨ nɨramwanga mʉbhʉtangɨ bhwa bhamaraika bha Mungu.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ʉmʉʉtʉ wʉwʉʉsi wʉnʉ araagambɨ amangʼana amabhɨ igʉrʉ wu Umwana wʉ Ʉmʉʉtʉ, arabheererwa. Nawe, ʉmʉʉtʉ wʉwʉʉsi wʉnʉ araarege Ekoro Ɨndɨndu, wuyo atakobheererwa.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Hanʉ bhakʉbhahira kutinirwa mʉmarwazɨrʉ, mʉbhʉtangɨ bhwa abhatɨmi na mʉbhʉtangɨ bhwa abhakangati, mʉtabha na makɨbhwɨ. Mʉtahaha igʉrʉ wa amangʼana ganʉ mʉkʉgarukirya,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 kʉ kʉbha, ɨɨsa yiyoyiyo, Ekoro Ɨndɨndu ɨrabharagɨrɨra amangʼana ganʉ mukwenderwa kʉgamba.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Kwiribhita rya abhaatʉ riyo, ʉmʉʉtʉ wʉmwɨ akabhʉʉrɨra Yɨɨsu, “Umwija, ʉbhʉʉrɨrɨ umuhiiri waanɨ, tosonde ɨgabhʉ yɨnʉ bhaabha aatutigiirɨ.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yɨɨsu akamʉgarukirya, “Wɨɨwɨ akantʉʉra nɨbhɨ ʉmʉtaanʼya waanyu?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Akʉmara akabhabhʉʉrɨra, “Mwiyangarɨrɨ ne eteemwa yu ubhwimani, kʉ kʉbha, ʉbhʉhʉru bhwʉ ʉmʉʉtʉ, bhʉtarɨ mubhwaru bhwe ebhegero bhyazɨ.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Akʉmara Yɨɨsu akabhabhʉʉrɨra ekerenjo, arabhuga, “Kwarɨ nu umuniibhi wʉmwɨ, wʉnʉ ʉmʉgʉndʉ gwazɨ gwapʉnirɨ ibhyakurya bhyaru bhʉkʉngʼu.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Akiibhuurya mokoro yaazɨ, ‘Nangʉ nɨrakorabhwɨ? Ibhyakurya bhyanɨ bhɨnʉ bhyʉsi, nɨtaana hagero ha kʉbhɨbhɨɨka!’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 “Neho akabhuga, ‘Nɨrakorabhu, nɨrasarya ɨbhɨtara bhyanɨ, na kwʉmbaka ɨbhɨndɨ ɨbhɨkʉrʉ kʉkɨraho. Muyo nɨratɨɨmu ibhyakurya bhyanɨ bhyʉsi, ne ebhegero bhyanɨ ɨbhɨndɨ.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Akʉmara niriibhʉʉrɨra mokoro yaanɨ, “Nangʉ witɨɨrɨɨrɨ ikibhumbɨkʉ che ebhegero bhyaru ɨbhɨzʉmu. Bhɨrakwisa kumyaka myaru! Nangʉ, yoyeera, uryɨ, unywɨ na ozomerwe!” ’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Nawe Mungu akamʉbhʉʉrɨra, ‘Omogeege awɨ! Ubhutikʉ bhwa reero yɨnʉ, ʉrakwa! Ne ebhegero bhɨnʉ bhyʉsi wibhiringiirɨ, bhɨrabha bhya wɨɨwɨ?’ ”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yɨɨsu akabhuga, “Ni‑muyo ɨraabhɨ, kʉmʉʉtʉ wʉnʉ akwibhiringɨra ebhegero bhyaru igʉrʉ waazɨ umwene, nawe atarɨ muniibhi mʉbhʉtangɨ bhwa Mungu.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Akʉmara, Yɨɨsu akabhabhʉʉrɨra abhɨɨga bhaazɨ, “Kʉgayo, mʉtanyaakɨra ubhwikari bhwanyu, kʉbha mʉraryakɨ, hamwɨ muriibhohakɨ.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Ubhwikari bhunu ubhwera kʉkɨra ibhyakurya nʉ ʉmʉbhɨrɨ gunu ubhwera kʉkɨra zengebho.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 “Mwitegeerere ekerenjo cha bhanyamoko. Bhatakʉhamba, na bhatakogesa, bhataana kibhumbɨkʉ naabha ɨkɨtara, nawe Mungu arabhariisha. Hakɨrɨku imwɨ munu ubhwera bhʉkʉngʼu kʉkɨra ibhinyunyi!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Wɨɨwɨ gatɨ waanyu, kukwinyaacha kwazɨ aratʉra kwiyongera nʉʉrʉ ɨɨsa yɨmwɨ yu ubhwikari bhwazɨ?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Nangʉ, arɨɨbhɨ mʉtakʉtʉra kokora nʉʉrʉ ingʼana isuuhu ncha riyo, kwakɨ muriinyaacha igʉrʉ wa agandɨ?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Kokerenjo ɨkɨndɨ morore ɨbhɨbharyʉ, chɨmbu bhɨkʉkʉra. Bhɨtakokora meremo nʉʉrʉ bhɨtakutuma. Nawe nɨrabhabhʉʉrɨra, nʉʉrʉ ʉmʉtɨmi Sɨrɨmaani nu ubhuniibhi bhwazɨ bhwʉsi, atiibhʉhirɨ bhwaheene nchɨ ɨbhɨbharyʉ bhiyo!
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Muyo nɨmbu, Mungu ahiibhohya bhwaheenebhu ɨbhɨbharyʉ bhya mwitɨrɨgʉ bhɨnʉ reero bhereho na tabhʉʉri bhɨrataashwa momorero. Nangʉ, nɨ‑maheene kɨmwɨkɨmwɨ kʉbha arabhiibhohya imwɨ, abhaatʉ bhu ubhwisirirya ubhusuuhu!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Mmbe, mʉtanyaaka mʉraryakɨ, hamwɨ mʉranywakɨ. Mʉtabha na bhwʉbha.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Amangʼana gayo gʉʉsi, bharaganyaakɨra abhaatʉ bhanʉ bhatɨɨzɨ Mungu. Wuusʉ wa mwisaarʉ ɨɨzɨ kʉbha moreenda gʉʉsi gayo.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Nawe momohye hinga ʉbhʉtɨmi bhwa Mungu, na agandɨ gayo, arabhoongereererya.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Mʉtʉʉbhaha, imwɨ riribhita risuuhu, kʉ kʉbha Wuusʉ asɨɨgirɨ kʉbhaha ʉbhʉtɨmi bhwazɨ.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Muguryɨ ebhegero bhyanyu, mujɨ mʉbhahɨ abhahabhɨ bhɨnʉ mokobhona. Mwikorere ɨbhɨgʉzi bhɨnʉ bhɨtakʉsarɨka, mʉbhɨ ni ikibhumbɨkʉ mwisaarʉ kɨnʉ kɨtakusuuha. Iyo, atariiyo mwibhi wu ukwibha, naabha amasɨrɨbhɨ kʉsarya.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Hʉhʉʉsi hanʉ ibhibhumbɨkʉ bhyanyu bhɨrɨ, neho na zekoro zaanyu zɨrɨɨbhɨ.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Sikʉ zʉʉsi, mʉbhɨ bhwaheene kohocha, umwise nu ubhutikʉ.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Mʉbhɨ chɨmbu abhahocha bhanʉ bhakʉrɨnda ʉmʉkʉrʉ waabhʉ agarʉkɨ kurwa mubhuryakari, korereke araahunɨ ikisikʉ, bhabhɨ bhwaheene rogendo rʉmwɨ kumwigʉrɨra.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Hakɨrɨku abhahocha bhanʉ ʉmʉkʉrʉ waabhʉ arɨɨbhabhone bharamʉrɨnda aazɨ. Nɨrabhabhʉʉrɨra amaheene, ariikonza, arabhiikarya kubhyakurya, na kʉbhahocherya!
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Naabha ʉmʉkʉrʉ arɨɨgarʉkɨ ɨɨsa inyanyɨ ubhutikʉ, hamwɨ ritabhʉʉri rya ziri, na kʉbhabhona bharɨ bhwaheene, hakɨrɨku abhahocha bhayo!
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Momenye bhwaheene ringʼana rɨnʉ, wi inyumba, angamɨnyirɨ ɨɨsa yɨnʉ umwibhi akuuza, aarɨ ariikonza, nu umwibhi ataarɨ arasikɨra yɨɨka waazɨ.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Na niimwɨ, mʉbhɨ bhwaheene ibhaga ryʉsi, kʉ kʉbha Umwana wʉ Ʉmʉʉtʉ, araaza ribhaga rɨnʉ mʉtakwisega.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Akʉmara, Peetero akabhuurya Yɨɨsu, “Ʉmʉkʉrʉ, ekerenjo kɨnʉ utubhuuriirɨ itwɨ abheene, hamwɨ nɨ‑kʉ bhaatʉ bhʉʉsi?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ʉmʉkʉrʉ akamʉgarukirya, “Omohocha omoheene na wu ubhwʉbhʉʉri nɨ‑wahɨ? Ne‑mohocha we eteemwa yɨnʉ, ʉmʉkʉrʉ waazɨ akʉmʉtʉʉra igʉrʉ wa abhahocha abhakɨndichazɨ, korereke abhahɨ ibhyakurya bhyabhʉ kwibhaga ryazɨ.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Hakɨrɨku omohocha wʉnʉ hanʉ ʉmʉkʉrʉ waazɨ araagarʉkɨ kurwa orogendo arabhona arakora chɨmbu aamuswajiryɨ.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nɨrabhabhʉʉrɨra amaheene, ʉmʉkʉrʉ waazɨ aratʉʉra omohocha wuyo abhɨ umwimiiririri we ebhegero bhyazɨ bhyʉsi!
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 “Nawe omohocha ʉmʉbhɨ nɨ‑wʉnʉ ahiigambɨra mokoro yaazɨ, ‘Ʉmʉkʉrʉ waanɨ arakeezera kʉgarʉka,’ ahaatanga kotema bhambʉʉsa abhakɨndichazɨ, na kurya na kunywa amarwa, kuhika aragwatwa.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ʉmʉkʉrʉ waazɨ aragarʉka urusikʉ nɨ ɨɨsa yɨnʉ omohocha atakwiseega. Aramotema kɨbhɨ, na kʉmʉtʉʉra iribhita imwɨmwɨ na abhaatʉ bhanʉ bhatarɨ abhaheene.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Omohocha wʉnʉ yɨɨzɨ amiisɨɨgi gʉ ʉmʉkʉrʉ waazɨ, nawe atɨɨndirɨ kʉmʉsʉngʼaana, naabha ataasuukirɨ amaragɨrɨra gʉ ʉmʉkʉrʉ waazɨ, aratemwa zihimbʉ nzaru.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Nawe, omohocha wʉnʉ atamɨnyirɨ amiisɨɨgi gʉ ʉmʉkʉrʉ, akakora ɨngʼana yɨnʉ ikwenderwa anyaakibhwɨ, ewe aratemwa zihimbʉ suuhu. Ʉmʉʉtʉ wʉnʉ aahɨɨrwɨ bhyaru, bhereenderwa bhyaru, ʉmʉʉtʉ wʉnʉ aahɨɨrwɨ bhyaru bhʉkʉngʼu, bhereenderwa bhyaru bhʉkʉngʼu.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Inyɨ niizirɨ mʉʉsɨ kwacha omorero. Naarɨ nereenda gʉbhɨ gʉmarirɨ kwaka!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Nʉʉrʉ inyɨ, nɨnʉ ʉbhʉbhatiizi bhʉnʉ bhukwenderwa nɨbhʉsʉngʼaanɨ, na kuhika bhʉrakorwa, nɨnayʉ ɨnyaakʉ kʉrʉ.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Awɨɨ, mʉrakina niizirɨ mʉʉsɨ koreeta omorembe? Nɨrabhabhʉʉrɨra, niizirɨ kʉtaanʼya abhaatʉ.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Kwɨma nangʉ, munyumba ya abhaatʉ bhataanʉ, bhatatʉ bharataana na bhabhɨrɨ. Bhabhɨrɨ bhʉʉsi, bharataana na bhatatʉ.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Bhaabha arasaarʉkanʼya nu umwana waazɨ, nu umwana waazɨ wʉʉsi, arasaarʉkanʼya na wiisɨ. Yiiya arabha igʉrʉ wu umuucha waazɨ, umuucha wʉʉsi igʉrʉ wa unina. Uninabhyara aramʉhakaanʼya ʉmʉkamwana, ʉmʉkamwana wʉʉsi, aramʉhakaanʼya uninabhyara.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Akʉmara Yɨɨsu akabhabhʉʉrɨra abhaatʉ bha kwiribhita riyo, “Mʉraarore risaarʉ rɨratiira ʉrʉbhaara rwa nyanza, rogendo rʉmwɨ mʉrabhuga, ‘Rɨtarɨ ibhaga irɨɨhu imbura ɨratweka,’ na ɨkatweka.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Na mʉraarore ʉmʉkama gʉrarwa ʉrʉbhaara rwa rangɨ, rogendo rʉmwɨ mʉrabhuga, ‘Iryʉya rɨrabhaho,’ na nɨmbu ɨrɨ.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Imwɨ abhabhɨɨhi! Mwɨzɨ kwobhoora ichɨrɨkɨnʼyʉ chɨ ɨɨsɨ na risaarʉ. Ndora mʉratamwa komenya enzobhooro ya amangʼana ganʉ gakʉhʉrʉka zisikʉ zɨnʉ?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Na kwakɨ mʉtakwisirirya imubheene kokora ganʉ gakwenderwa?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Arɨɨbhɨ ʉmʉkʉgambi arakuhira kumutiniri, mwigwanɨ nawe mʉkɨɨrɨ mʉnzɨra. Ɨrɨɨtamɨbhu, arakuhicha kumutiniri. Nu umutiniri wuyo, arakuhira kumusirikarɨ, korereke akusikiryɨ mokebhoho.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 “Nɨrakʉbhʉʉrɨra amaheene, ʉtakurwa muyo kuhika hanʉ ʉkʉmara kʉrɨha isiirɨ yʉʉsi!”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.