Lucas 12
Ignaciano NT (IGN_SBB) vs VC
1 Tacahe, te jena sácheanahi, títecaparacanapaichucha ena camuriqueneana achaneana. Tiyututucavanapa. Énasera ena máimitureana ema Jesús návihahi te machacaya. Tásiha, máichavacapa namutu: —Tímaticarehi eyehe eta levadura eta tasisijisirahi eta masa. Tacutirichu eta tapareasirahi eta apimirairanahi ena fariséoana. Échapavaicha éti, machu napareacahe éna.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ema Viya tímararacahehi tamutu eta íchaqueneanahi, tayanapanenénipuca eyumurucavaquenénapuca te timapicu. Tisamahehivare tamutu eta échajiriruvanahi. Tímatihehivare tamutu eta epanereruana. Te jácani sácheyare ticaecherayare tamutu, tétavicavaya eta etsirihairaya taicha eta emaurivanahi —macahepa.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 — ausente —
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 Étiripa eti némunacasareana, numetacahe: Vahi ecupica nácani nacapacapuca eta iáquehe, tacarichusera náituruequenehayare.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Numetacaheva, macarichu ema Viya epicayare, taicha macarichu éma téchahi eta ítaresirana. Jéhevare, éma maratahahi macamitiequeneha eta iáchanevana tayehe eta táiñehiquene yucu infierno, te ecainajiruva táichavenehi eta episirapuca eta nacapasiráhena. Jéhevare, éma epicayare.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 Nímicutichinahe eta cáyurechicha. Éti ímijachapapuca vahi tasivachahini éta. Téñamacareanahisera me Viya. Éma, téchavacahi eta táitaresiranahi.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Evetijipa éti, éñamacarepanahi me Viya. Éma téchahehivare tamutu eta ítaresirana. Váiparinehi témitisicahémahi. Eta tacahe, vahi ecueñamava éti tayehe eta ítaresirana, taicha tétavicavahi eta emunavahi éti mayehe. Éma, máimatihi eta tatupa eta echutimacana. Vímereuchavayarehi eta véhisira ema Jesús
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 Numetacahe puiti, nuti Manerejirunuhi ema Viya: Namutu ena tímereuchavanahi eta náehisiranuhi te namirahu ena achaneana, núti apanavare nímereuchaya eta nuchanerairavacahi éna te namirahu ena ángeleana mayeheanahi ema Tata.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Nácanisera vahi návarahahini náimereuchavahini eta náehisiranuhi, núti apanava nímereuchaya eta vahi nuchaneranainahini éna te namirahu ena ángeleana mayeheanahi ema Viya.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Namutu nácani ticaecahinuanahipuca nuti Manerejirunuhi ema Viya, tiperdonachacareana. Nácanisera nacaecahipuca ema Espíritu Santo, vahi tiperdonachacareanaimahi éna.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 Jararihiyare eta sácheanayare tiámaheanaya te namirahu ena nacapitarana eta te náurujisirarevana, énapapuca ena tuparairucana, énapapuca ena juéseana te jácani avasareana eta nayaseseresiraya. Váhisera ecueñamava tayehe eta jácani ecatiuchiravayare.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Ema Espíritu Santo tímitucaheyare eta táurivayare eta ecayemayare te jena sache ecayaseserehinapa —macahepa.
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Matiarihi ema achane te namuri ena camuriqueneana achaneana. Máechajicapa ema Jesús. Máichapa: —Tata maestro, pímicatacanu, pimetaca ema nuparape máijaracanu eta nuyehe parte eta nímaequeneruyare eta máimahaquenéni ema ticachichanuini —macahepa.
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ema Jesús majicapapa: —Nuchicha, ¿tájaha tacayema pivaraha pinacanu juésnuyare eta eyehe? Vahi nútina néchaheyare tayehe eta máimahaqueneanaini ema ticachichahéni —máichapa.
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Énerichu máichavacavare ena apamuriana achaneana: —Échapavavare éti apanavare, machu émunahiricava, ejamurarahi tayehe eta tímahacareana. Taicha eta tímahacareana te juca apaquehe, vahi étaina ticaitarecaheyare. Vahi táeñamacarehini.
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Tacahe, máimicutiarachinavare: —Matiarihi ema achane ricu. Ichape eta máesane. Tiúrina eta máevaru.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Tacahe, ema ricu mapanerechapa, ánipa tacahe eta mapanereru: “Ániquehepa eta juca névaru, tájinapa núnasiha. ¿Tájahapuca nícharacaya?
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Tiúripanapuca nuvetataha eta núnavarahi nujanejuecha. Ichapepanainapa nicha eta táitsivaya. Tiúripanainapa, apaesa táirijica tamutu eta néchatijiru étapa eta apamuriana nucayehequeneana.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Tásiha, nucahénapa: Jéhevare puiti tétávicavapa eta núrivayare. Tájinapa níchiravaimahi. Ichapemurihi eta núnaru. Taratahaquene juca áñoanayare. Nucanaracavaya núti. Tamutu sache tiúriya eta nunisira, néraya. Ichape eta núrisamurevaya” macahepa ema ricu.
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Tásihasera ema Viya máichapa ema achane: “Tétávicava eta pisunsuva, piti achane. Puiti jena yati pépenaya. Tájina vahi pítapanaimahi eta juca piúnaruhi”.
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Ene nacahe ena achaneana ticurujiricana eta náimahaqueneana nayehechiravarichu. Vahi nápanerechahini naicha eta táuriqueneana tacunachacarehini me Viya taicha tétávicavahi tahapasamurechirahi eta nacaimahaquenéraya.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Te apahequenepa, ema Jesús máichavacapa ena máimitureana: —Étisera, nuvaraha ácasiñava yátupina mayehe ema Viya. Vahi ecucaeñamaracavavaicha tayehe eta enicaquenerepi étapa eta emuiriharapi puiti juca ítaresiraichaha. Eta enicaquenerepi étapa eta emuiriharapi, tájina táeñamavacarevaina. Ímararacarichuhi eta cáyureana. Vahi tacaeñamaracavahini tayehe eta tanicaquenerepi. Vahi táevacahini, váhivare táechatijiricahini, táunacahipucaini eta tanicaqueneyare. Émasera ema Viya máechapajiricahi máijarasirahi tamutu eta tanicaquenerepiana. Evetijipa éti, iápajupanavahi eta éñamacarévahi me Viya tayehe eta cáyureana.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 — ausente —
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 — ausente —
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Vahi táuricahini eta ecaeñamaracavahini eta júcana. Eyehe éti, nájina naratahahini étijivainahini ecajurucavahini, tayanapane te tihapasamurechahehipuca.
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Vahi étijivaimahi íturucava ecajurucavahini, váhivare táuricahini ecaeñamaracavahini tayehe eta júcana.
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 Ímararacarichuhi eta tajurusirahi eta flúreana, vahi tacaeñamaracavahini tacaematanehini, táijururecahipucaini. Táitsivahisera, te tépunehapa, tétavicavahi táurinavahi eta taflurene. Nájina nácuti eta nacamuirihaira eta táurinava, émaripa ema víyarahaini rey Salomón eta tajanunusira eta macamuirihairahinihi.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Apanasica ema Viya máijaracahi eta táurinavahi, ánipirichuhinéni eta táitaresirahi. Evetijipa éti eta máechapajirisirahehi, máijarasiraheyarehi eta emuiriharapi eti achaneana. ¿Tájaha tacayema vahi ácasiñavahíni eta mayehe?
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Eta tacahe, vahi ecucaeñamaracavaicha tayehe eta enicaquenerepiana étaripa te échuririacapuca eta une érayare.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Ena apamuriana achaneana te juca apaquehe, ichapemurihi eta tacaeñamarasiravacahi eta júcana. Vahi nácasiñavahini mayehe ema Viya, nacuchapahipucaini eta máijararuyarehi éma. Étisera, ecasiñavayarehi eta matiarihirahi ema Ecaiyaquene. Máimatihi éma tamutu eta ecamunuiravanahi.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Eta tacahe, tativayare íjaracava ecaemataneacaya ema Viya, ecasamureraya eta ítauchirayare tamutu eta mavarahaqueneanahi. Máimaharinepa éma. Tíjaracaheyare tamutu eta ecamunuqueneana.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 Vahi ecupica, eti nuchichanaveana. Tayanapane vahi camurihénahini, eti máichuhaqueneanahi ema Ecaiyaquenehi. Éma téchahehi. Eta tacahe, tétavicavahi eta mavapinairavahi eta majacapirahehi, machaneraheya.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Tacahe, te ecaimahaquenepuca, íjararecayare eta ímahaqueneana. Íjaracayare nácani ticamunuvanahi. Tásiha, ema Viya máimahainepa, éma tíjaracaheyare eta táitsivayare ánaqui te anuma. Máitavacacainapa eta ecaimahaquenéraya. Tájinavarepa tévajaicavaimahi. Váhivare táeñamavacare ánaqui taicha nájinapa tiámeyechahemahi, váipavare cachusirimahi eta ímahaqueneanayare.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Éti, te ecasamurepuca eta ímahaqueneanahi te juca apaquehe, evarahahi enasiyare te juca. Vahi ávarahahini ejunijicahini eta ímahaqueneana. Téhesera te ecasamurehichapuca eta ícuchiana te anuma, ánaqui evarahayare eyanavaneyare.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Éti, yátupina eta ecuchapiranuya eta nuchaviraya. Etsecavaya tamutu sácheana.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Ácutihi nácani achaneana músuana titsecavanahi te tapaja navejiequenéraya ema náquenu eta machaviraipahi másihairahi mayehe ema arayenahi. Te máehahamecapa eta tapaja, enevaneyarepa éna navejiequenehayare.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Tayanapane enumuhupuca yati, tijararahipuca eta machavirayarehi ema náquenu. Tétavicavasera eta náuricacarevahi ena músuana eta machimapirahi ema náquenu eta nacuchapirahi, te vahi náimacaequenehahini. Nutupiruva numetacahe: Yátupinasarepa eta máurisamurevayare ema náquenu, macaejacavacainapa te mamesara, máenicavacainapa. Émajacaruvainapa máechapajiricavacayare.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 — ausente —
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Nuvaraha ácaicutiaraquenéna. Machu ácutiriana mácani achane námeyeruhi ena tiámerahiana. Tájina máechapiavahini tájahapuca hórayarehi eta náitecapauchiraya te mapena. Te máechahipucaini, ticuneuchavaipahini éma, váipasare nacuameyechahini.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Eta tacahe, éti écaunechavayare tamutu sácheana, taicha vahi échaimahi tájamuhuyarepuca eta nuchavirayare nuti Manerejirunuhi ema Viya, machu iárameca —macahepa.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Tacahe, ema Pedro mayaserecapa. Ánipa maicha: —Tata Náquenu, eta juca pímicutiarachaquenehavihi, ¿viyeheyarechuchapuca viti dócequeneana, téhesera vimutupuca viti véhicavianahi? —macahepa.
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Tacahe, ema Viáquenu majicapapa: —Nímicutichinahepa eta apana. Macañárihipuca ema empleado máetaviuchahi eta máitupajijiasiravahi. Tisuapajirahivare éma. Ema máquenu tiyanayarehi te apana avasare. Táitusiava matuparacahi ema empleado eta máijarasiraya eta tinicacare ena apamuriana machamusuvanahi.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Tétavicava eta máuricacarevaya ema maca ticatuparahahi, te tamutuhi máitaucha jácani machimapirana ema máquenu.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Németeaca, eta tamutuirahi tiuri eta machimapirahi, matuparacainapa éma téchayarehi tamutu eta máimahaqueneana. Eta tacahe, nuvaraha ácutipaini ema maca empleado tiúrihi eta máitauraiva.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Téhesera, váhipuca tiuri eta mapanereruana ema mácani empleado, máimijachaichucha tiyereyarehi eta máitecapirayarehi ema máquenu. Tásiha, macaetemajiricavacapapuca ena machamusuvanahi, énapa ena vanaracanahi. Máichapapuca eta piesta, téniricapa térapa, ticavahapa.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Tásiha, vaipa manecapauchavahini te títecapapa ema máquenu. Tásiha, machimaracapa ema empleado eta mamapachichijisiraipa eta máimahaqueneana. Eta tacahe, ema máquenu macavanairipinapa náestacayare muraca, taicha eta mamasuapajiraivahi.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 Tacutiquene mácani musu, te máechahi eta mavarahaqueneanahi ema máquenu, tásiha vahi máitauchahi eta mavanahianahi éma, muracayarehi eta macaicuñairayare. Ticaestayarehi éma.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Mácanisera musu, te vahi máechahi eta tacayemaqueneana, tásiha téjecapavapa, éma apaesayaréchu eta máicuñayare. Étipa eti ecaimitucasianahi eta yátupiqueneanahi, tatuparacahi ímitucavacayare ena apamuriana achaneana. Núti, ánaquiaparipa eta nímitusiráhehi; tásiha puiti, étipa táehanacahi eta juca ímituresirayare.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Núti, eta nítesirahi te juca apaquehe, tímitecanuhi eta népeniraya. Yátupiyare eta nucatajivairayare, naicha ena ticatianacanuana. Éti apanava, ticatianacaheanayare táichaveneyarehi eta éhisiranuhi núti. Tímicutijiricavayarehi te tipaica eta yucu, eta tamuruira eta muiji. Eta juca, nuvarahaquenehi táitauchavavanehini.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 — ausente —
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Éti ímijachaipapuca eta nítesirahi te juca apaquehe, tájina tácayemacarémahi, ímijachaipavarepuca tiúricavacareyarehi nícha. Váhisera ene tacahe. Táichaveneya eta éhisiranuhi, ena achaneana tépuruheanaya térajicavanaya eyehe.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Taicha puiti juca vicaijuheyare, te natiarihinapapuca te étanahi peti mácani achane, esu mayena, esu machicha, ema machicha, ésupa esu chínenaca. Te mapananahipuca ena téhicanuanahi, tásiha apinanahipuca ena ticatianacanuanahi. Téhesera apinanahipuca ena téhicanuanahi, mapananahivarepuca ena ticatianacanuanahi.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Mácani achane, súcani esena, te natiarihi ena nachichanaveana, nacatichayarehi ena ticachichanahi táichaveneyarehi eta náehisiranuhi éna. Mácani apana achane masuapajirairahahi, súcani esena, nacatichayarehi ena nachichanaveana táichavenehi eta náehisiranuhi, énapa ena nachinenanaveana.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Tacahe, ema Jesús máechajicapa ena achaneana: —Te ímaha timapicurume, émeteacaripa tiquivayare. Ene tacahehi.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Técaticavapuca te vana, émeteacaripa váipavare tiquivaimahi. Énevare tacahehi.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 ¡Eti masuapajirairahana! ¡Yátupihinéni ímatiequenehahi te tiquivayare, váhisera ávarahahini ímatiequeneha eta máimeruhehi ema Viya, te juca sácheana nucachanerahehi!
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 ¿Tájaha tacayema vahi ávarahahini éhica eta juca yátupiqueneana?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Járajapainapa eta sache ticaicuñanainapa namutu ena achaneana. Tacamunurichu etanucayare puiti ema Viya, ecasiñayare ecuchucuiyavaina. Eta juca tímicutijiricavahi mácani achane te ticametauchacasiya. Tatuparacahi tativaya máetupiricanumaya eta mayaseasirayare perdón ema timetauchahi, mapurare vuíchaha masiapahini te cárcel. Taicha te masiapapa, ticajeraequenénapa eta máuchucuiraina. Numetacahehi puiti: Te jácani esiapa eta yucu infierno, váhiquene iúchucaimahi éti —máichavacapa ema Jesús.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 — ausente —
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.