Lucas 12
Ignaciano NT (IGN_SBB) vs ARC
1 Tacahe, te jena sácheanahi, títecaparacanapaichucha ena camuriqueneana achaneana. Tiyututucavanapa. Énasera ena máimitureana ema Jesús návihahi te machacaya. Tásiha, máichavacapa namutu: —Tímaticarehi eyehe eta levadura eta tasisijisirahi eta masa. Tacutirichu eta tapareasirahi eta apimirairanahi ena fariséoana. Échapavaicha éti, machu napareacahe éna.
1 Ajuntando-se, entretanto, muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou a dizer aos seus discípulos: Acautelai-vos, primeiramente, do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ema Viya tímararacahehi tamutu eta íchaqueneanahi, tayanapanenénipuca eyumurucavaquenénapuca te timapicu. Tisamahehivare tamutu eta échajiriruvanahi. Tímatihehivare tamutu eta epanereruana. Te jácani sácheyare ticaecherayare tamutu, tétavicavaya eta etsirihairaya taicha eta emaurivanahi —macahepa.
2 Mas nada há encoberto que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser sabido.
3 — ausente —
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes à luz será ouvido; e o que falastes ao ouvido no gabinete sobre os telhados será apregoado.
4 Étiripa eti némunacasareana, numetacahe: Vahi ecupica nácani nacapacapuca eta iáquehe, tacarichusera náituruequenehayare.
4 E digo-vos, amigos meus: não temais os que matam o corpo e depois não têm mais o que fazer.
5 Numetacaheva, macarichu ema Viya epicayare, taicha macarichu éma téchahi eta ítaresirana. Jéhevare, éma maratahahi macamitiequeneha eta iáchanevana tayehe eta táiñehiquene yucu infierno, te ecainajiruva táichavenehi eta episirapuca eta nacapasiráhena. Jéhevare, éma epicayare.
5 Mas eu vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, vos digo, a esse temei.
6 Nímicutichinahe eta cáyurechicha. Éti ímijachapapuca vahi tasivachahini éta. Téñamacareanahisera me Viya. Éma, téchavacahi eta táitaresiranahi.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois ceitis? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Evetijipa éti, éñamacarepanahi me Viya. Éma téchahehivare tamutu eta ítaresirana. Váiparinehi témitisicahémahi. Eta tacahe, vahi ecueñamava éti tayehe eta ítaresirana, taicha tétavicavahi eta emunavahi éti mayehe. Éma, máimatihi eta tatupa eta echutimacana. Vímereuchavayarehi eta véhisira ema Jesús
7 E até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois; mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Numetacahe puiti, nuti Manerejirunuhi ema Viya: Namutu ena tímereuchavanahi eta náehisiranuhi te namirahu ena achaneana, núti apanavare nímereuchaya eta nuchanerairavacahi éna te namirahu ena ángeleana mayeheanahi ema Tata.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Nácanisera vahi návarahahini náimereuchavahini eta náehisiranuhi, núti apanava nímereuchaya eta vahi nuchaneranainahini éna te namirahu ena ángeleana mayeheanahi ema Viya.
9 Mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Namutu nácani ticaecahinuanahipuca nuti Manerejirunuhi ema Viya, tiperdonachacareana. Nácanisera nacaecahipuca ema Espíritu Santo, vahi tiperdonachacareanaimahi éna.
10 E a todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem ser-lhe-á perdoada, mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo não lhe será perdoado.
11 Jararihiyare eta sácheanayare tiámaheanaya te namirahu ena nacapitarana eta te náurujisirarevana, énapapuca ena tuparairucana, énapapuca ena juéseana te jácani avasareana eta nayaseseresiraya. Váhisera ecueñamava tayehe eta jácani ecatiuchiravayare.
11 E, quando vos conduzirem às sinagogas, aos magistrados e potestades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Ema Espíritu Santo tímitucaheyare eta táurivayare eta ecayemayare te jena sache ecayaseserehinapa —macahepa.
12 Porque na mesma hora vos ensinará o Espírito Santo o que vos convenha falar.
13 Matiarihi ema achane te namuri ena camuriqueneana achaneana. Máechajicapa ema Jesús. Máichapa: —Tata maestro, pímicatacanu, pimetaca ema nuparape máijaracanu eta nuyehe parte eta nímaequeneruyare eta máimahaquenéni ema ticachichanuini —macahepa.
13 E disse-lhe um da multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ema Jesús majicapapa: —Nuchicha, ¿tájaha tacayema pivaraha pinacanu juésnuyare eta eyehe? Vahi nútina néchaheyare tayehe eta máimahaqueneanaini ema ticachichahéni —máichapa.
14 Mas ele lhe disse: Homem, quem me pôs a mim por juiz ou repartidor entre vós?
15 Énerichu máichavacavare ena apamuriana achaneana: —Échapavavare éti apanavare, machu émunahiricava, ejamurarahi tayehe eta tímahacareana. Taicha eta tímahacareana te juca apaquehe, vahi étaina ticaitarecaheyare. Vahi táeñamacarehini.
15 E disse-lhes: Acautelai-vos e guardai-vos da avareza, porque a vida de qualquer não consiste na abundância do que possui.
16 Tacahe, máimicutiarachinavare: —Matiarihi ema achane ricu. Ichape eta máesane. Tiúrina eta máevaru.
16 E propôs-lhes uma parábola, dizendo: a herdade de um homem rico tinha produzido com abundância.
17 Tacahe, ema ricu mapanerechapa, ánipa tacahe eta mapanereru: “Ániquehepa eta juca névaru, tájinapa núnasiha. ¿Tájahapuca nícharacaya?
17 E arrazoava ele entre si, dizendo: Que farei? Não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Tiúripanapuca nuvetataha eta núnavarahi nujanejuecha. Ichapepanainapa nicha eta táitsivaya. Tiúripanainapa, apaesa táirijica tamutu eta néchatijiru étapa eta apamuriana nucayehequeneana.
18 E disse: Farei isto: derribarei os meus celeiros, e edificarei outros maiores, e ali recolherei todas as minhas novidades e os meus bens;
19 Tásiha, nucahénapa: Jéhevare puiti tétávicavapa eta núrivayare. Tájinapa níchiravaimahi. Ichapemurihi eta núnaru. Taratahaquene juca áñoanayare. Nucanaracavaya núti. Tamutu sache tiúriya eta nunisira, néraya. Ichape eta núrisamurevaya” macahepa ema ricu.
19 e direi à minha alma: alma, tens em depósito muitos bens, para muitos anos; descansa, come, bebe
20 Tásihasera ema Viya máichapa ema achane: “Tétávicava eta pisunsuva, piti achane. Puiti jena yati pépenaya. Tájina vahi pítapanaimahi eta juca piúnaruhi”.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma, e o que tens preparado para quem será?
21 Ene nacahe ena achaneana ticurujiricana eta náimahaqueneana nayehechiravarichu. Vahi nápanerechahini naicha eta táuriqueneana tacunachacarehini me Viya taicha tétávicavahi tahapasamurechirahi eta nacaimahaquenéraya.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros e não é rico para com Deus.
22 Te apahequenepa, ema Jesús máichavacapa ena máimitureana: —Étisera, nuvaraha ácasiñava yátupina mayehe ema Viya. Vahi ecucaeñamaracavavaicha tayehe eta enicaquenerepi étapa eta emuiriharapi puiti juca ítaresiraichaha. Eta enicaquenerepi étapa eta emuiriharapi, tájina táeñamavacarevaina. Ímararacarichuhi eta cáyureana. Vahi tacaeñamaracavahini tayehe eta tanicaquenerepi. Vahi táevacahini, váhivare táechatijiricahini, táunacahipucaini eta tanicaqueneyare. Émasera ema Viya máechapajiricahi máijarasirahi tamutu eta tanicaquenerepiana. Evetijipa éti, iápajupanavahi eta éñamacarévahi me Viya tayehe eta cáyureana.
22 E disse aos seus discípulos: Portanto, vos digo: não estejais apreensivos pela vossa vida, sobre o que comereis, nem pelo corpo, sobre o que vestireis.
23 — ausente —
23 Mais é a vida do que o sustento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 — ausente —
24 Considerai os corvos, que nem semeiam, nem segam, nem têm despensa nem celeiro, e Deus os alimenta; quanto mais valeis vós do que as aves?
25 Vahi táuricahini eta ecaeñamaracavahini eta júcana. Eyehe éti, nájina naratahahini étijivainahini ecajurucavahini, tayanapane te tihapasamurechahehipuca.
25 E qual de vós, sendo solícito, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Vahi étijivaimahi íturucava ecajurucavahini, váhivare táuricahini ecaeñamaracavahini tayehe eta júcana.
26 Pois, se nem ainda podeis as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Ímararacarichuhi eta tajurusirahi eta flúreana, vahi tacaeñamaracavahini tacaematanehini, táijururecahipucaini. Táitsivahisera, te tépunehapa, tétavicavahi táurinavahi eta taflurene. Nájina nácuti eta nacamuirihaira eta táurinava, émaripa ema víyarahaini rey Salomón eta tajanunusira eta macamuirihairahinihi.
27 Considerai os lírios, como eles crescem; não trabalham, nem fiam; e digo-vos que nem ainda Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Apanasica ema Viya máijaracahi eta táurinavahi, ánipirichuhinéni eta táitaresirahi. Evetijipa éti eta máechapajirisirahehi, máijarasiraheyarehi eta emuiriharapi eti achaneana. ¿Tájaha tacayema vahi ácasiñavahíni eta mayehe?
28 E, se Deus assim veste a erva, que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais a vós,
29 Eta tacahe, vahi ecucaeñamaracavaicha tayehe eta enicaquenerepiana étaripa te échuririacapuca eta une érayare.
29 Não pergunteis, pois, que haveis de comer ou que haveis de beber, e não andeis inquietos.
30 Ena apamuriana achaneana te juca apaquehe, ichapemurihi eta tacaeñamarasiravacahi eta júcana. Vahi nácasiñavahini mayehe ema Viya, nacuchapahipucaini eta máijararuyarehi éma. Étisera, ecasiñavayarehi eta matiarihirahi ema Ecaiyaquene. Máimatihi éma tamutu eta ecamunuiravanahi.
30 Porque os gentios do mundo buscam todas essas
31 Eta tacahe, tativayare íjaracava ecaemataneacaya ema Viya, ecasamureraya eta ítauchirayare tamutu eta mavarahaqueneanahi. Máimaharinepa éma. Tíjaracaheyare tamutu eta ecamunuqueneana.
31 Buscai, antes, o Reino de Deus, e todas essas
32 Vahi ecupica, eti nuchichanaveana. Tayanapane vahi camurihénahini, eti máichuhaqueneanahi ema Ecaiyaquenehi. Éma téchahehi. Eta tacahe, tétavicavahi eta mavapinairavahi eta majacapirahehi, machaneraheya.
32 Não temas, ó pequeno rebanho, porque a vosso Pai agradou dar-vos o Reino.
33 Tacahe, te ecaimahaquenepuca, íjararecayare eta ímahaqueneana. Íjaracayare nácani ticamunuvanahi. Tásiha, ema Viya máimahainepa, éma tíjaracaheyare eta táitsivayare ánaqui te anuma. Máitavacacainapa eta ecaimahaquenéraya. Tájinavarepa tévajaicavaimahi. Váhivare táeñamavacare ánaqui taicha nájinapa tiámeyechahemahi, váipavare cachusirimahi eta ímahaqueneanayare.
33 Vendei o que tendes, dai esmolas, e fazei para vós bolsas que não se envelheçam, tesouro nos céus que nunca acabe, aonde não chega ladrão, e a traça não rói.
34 Éti, te ecasamurepuca eta ímahaqueneanahi te juca apaquehe, evarahahi enasiyare te juca. Vahi ávarahahini ejunijicahini eta ímahaqueneana. Téhesera te ecasamurehichapuca eta ícuchiana te anuma, ánaqui evarahayare eyanavaneyare.
34 Porque onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Éti, yátupina eta ecuchapiranuya eta nuchaviraya. Etsecavaya tamutu sácheana.
35 Estejam cingidos os vossos lombos, e acesas, as vossas candeias.
36 Ácutihi nácani achaneana músuana titsecavanahi te tapaja navejiequenéraya ema náquenu eta machaviraipahi másihairahi mayehe ema arayenahi. Te máehahamecapa eta tapaja, enevaneyarepa éna navejiequenehayare.
36 E sede vós semelhantes aos homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Tayanapane enumuhupuca yati, tijararahipuca eta machavirayarehi ema náquenu. Tétavicavasera eta náuricacarevahi ena músuana eta machimapirahi ema náquenu eta nacuchapirahi, te vahi náimacaequenehahini. Nutupiruva numetacahe: Yátupinasarepa eta máurisamurevayare ema náquenu, macaejacavacainapa te mamesara, máenicavacainapa. Émajacaruvainapa máechapajiricavacayare.
37 Bem-aventurados aqueles servos, os quais, quando o Senhor vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará assentar à
38 — ausente —
38 E, se vier na segunda vigília, e se vier na terceira vigília, e
39 Nuvaraha ácaicutiaraquenéna. Machu ácutiriana mácani achane námeyeruhi ena tiámerahiana. Tájina máechapiavahini tájahapuca hórayarehi eta náitecapauchiraya te mapena. Te máechahipucaini, ticuneuchavaipahini éma, váipasare nacuameyechahini.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Eta tacahe, éti écaunechavayare tamutu sácheana, taicha vahi échaimahi tájamuhuyarepuca eta nuchavirayare nuti Manerejirunuhi ema Viya, machu iárameca —macahepa.
40 Portanto, estai vós também apercebidos; porque virá o Filho do Homem à hora que não imaginais.
41 Tacahe, ema Pedro mayaserecapa. Ánipa maicha: —Tata Náquenu, eta juca pímicutiarachaquenehavihi, ¿viyeheyarechuchapuca viti dócequeneana, téhesera vimutupuca viti véhicavianahi? —macahepa.
41 E disse-lhe Pedro: Senhor, dizes essa parábola a nós ou também a todos?
42 Tacahe, ema Viáquenu majicapapa: —Nímicutichinahepa eta apana. Macañárihipuca ema empleado máetaviuchahi eta máitupajijiasiravahi. Tisuapajirahivare éma. Ema máquenu tiyanayarehi te apana avasare. Táitusiava matuparacahi ema empleado eta máijarasiraya eta tinicacare ena apamuriana machamusuvanahi.
42 E disse o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor pôs sobre os seus servos, para
43 Tétavicava eta máuricacarevaya ema maca ticatuparahahi, te tamutuhi máitaucha jácani machimapirana ema máquenu.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Németeaca, eta tamutuirahi tiuri eta machimapirahi, matuparacainapa éma téchayarehi tamutu eta máimahaqueneana. Eta tacahe, nuvaraha ácutipaini ema maca empleado tiúrihi eta máitauraiva.
44 Em verdade vos digo que sobre todos os seus bens o porá.
45 Téhesera, váhipuca tiuri eta mapanereruana ema mácani empleado, máimijachaichucha tiyereyarehi eta máitecapirayarehi ema máquenu. Tásiha, macaetemajiricavacapapuca ena machamusuvanahi, énapa ena vanaracanahi. Máichapapuca eta piesta, téniricapa térapa, ticavahapa.
45 Mas, se aquele servo disser em seu coração: O meu senhor tarda em vir, e começar a espancar os criados e criadas, e a comer, e a beber, e a embriagar-se,
46 Tásiha, vaipa manecapauchavahini te títecapapa ema máquenu. Tásiha, machimaracapa ema empleado eta mamapachichijisiraipa eta máimahaqueneana. Eta tacahe, ema máquenu macavanairipinapa náestacayare muraca, taicha eta mamasuapajiraivahi.
46 virá o Senhor daquele servo no dia em que
47 Tacutiquene mácani musu, te máechahi eta mavarahaqueneanahi ema máquenu, tásiha vahi máitauchahi eta mavanahianahi éma, muracayarehi eta macaicuñairayare. Ticaestayarehi éma.
47 E o servo que soube a vontade do seu senhor e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites.
48 Mácanisera musu, te vahi máechahi eta tacayemaqueneana, tásiha téjecapavapa, éma apaesayaréchu eta máicuñayare. Étipa eti ecaimitucasianahi eta yátupiqueneanahi, tatuparacahi ímitucavacayare ena apamuriana achaneana. Núti, ánaquiaparipa eta nímitusiráhehi; tásiha puiti, étipa táehanacahi eta juca ímituresirayare.
48 Mas o que
49 Núti, eta nítesirahi te juca apaquehe, tímitecanuhi eta népeniraya. Yátupiyare eta nucatajivairayare, naicha ena ticatianacanuana. Éti apanava, ticatianacaheanayare táichaveneyarehi eta éhisiranuhi núti. Tímicutijiricavayarehi te tipaica eta yucu, eta tamuruira eta muiji. Eta juca, nuvarahaquenehi táitauchavavanehini.
49 Vim lançar fogo na terra e que mais quero, se já está aceso?
50 — ausente —
50 Importa, porém, que eu seja batizado com um certo batismo, e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Éti ímijachaipapuca eta nítesirahi te juca apaquehe, tájina tácayemacarémahi, ímijachaipavarepuca tiúricavacareyarehi nícha. Váhisera ene tacahe. Táichaveneya eta éhisiranuhi, ena achaneana tépuruheanaya térajicavanaya eyehe.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, vos digo, mas, antes, dissensão.
52 Taicha puiti juca vicaijuheyare, te natiarihinapapuca te étanahi peti mácani achane, esu mayena, esu machicha, ema machicha, ésupa esu chínenaca. Te mapananahipuca ena téhicanuanahi, tásiha apinanahipuca ena ticatianacanuanahi. Téhesera apinanahipuca ena téhicanuanahi, mapananahivarepuca ena ticatianacanuanahi.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Mácani achane, súcani esena, te natiarihi ena nachichanaveana, nacatichayarehi ena ticachichanahi táichaveneyarehi eta náehisiranuhi éna. Mácani apana achane masuapajirairahahi, súcani esena, nacatichayarehi ena nachichanaveana táichavenehi eta náehisiranuhi, énapa ena nachinenanaveana.
53 O pai estará dividido contra o filho, e o filho, contra o pai, a mãe, contra a filha, e a filha, contra a mãe, a sogra, contra sua nora, e a nora, contra sua sogra.
54 Tacahe, ema Jesús máechajicapa ena achaneana: —Te ímaha timapicurume, émeteacaripa tiquivayare. Ene tacahehi.
54 E dizia também à multidão: Quando vedes a nuvem que vem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede.
55 Técaticavapuca te vana, émeteacaripa váipavare tiquivaimahi. Énevare tacahehi.
55 E, quando assopra o vento sul, dizeis: Haverá calma; e
56 ¡Eti masuapajirairahana! ¡Yátupihinéni ímatiequenehahi te tiquivayare, váhisera ávarahahini ímatiequeneha eta máimeruhehi ema Viya, te juca sácheana nucachanerahehi!
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis, então, discernir este tempo?
57 ¿Tájaha tacayema vahi ávarahahini éhica eta juca yátupiqueneana?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Járajapainapa eta sache ticaicuñanainapa namutu ena achaneana. Tacamunurichu etanucayare puiti ema Viya, ecasiñayare ecuchucuiyavaina. Eta juca tímicutijiricavahi mácani achane te ticametauchacasiya. Tatuparacahi tativaya máetupiricanumaya eta mayaseasirayare perdón ema timetauchahi, mapurare vuíchaha masiapahini te cárcel. Taicha te masiapapa, ticajeraequenénapa eta máuchucuiraina. Numetacahehi puiti: Te jácani esiapa eta yucu infierno, váhiquene iúchucaimahi éti —máichavacapa ema Jesús.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura livrar-te dele no caminho; para que não suceda que te conduza ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te encerre na prisão.
59 — ausente —
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro ceitil.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.