Lucas 12
Ignaciano NT (IGN_SBB) vs NTLH
1 Tacahe, te jena sácheanahi, títecaparacanapaichucha ena camuriqueneana achaneana. Tiyututucavanapa. Énasera ena máimitureana ema Jesús návihahi te machacaya. Tásiha, máichavacapa namutu: —Tímaticarehi eyehe eta levadura eta tasisijisirahi eta masa. Tacutirichu eta tapareasirahi eta apimirairanahi ena fariséoana. Échapavaicha éti, machu napareacahe éna.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 Ema Viya tímararacahehi tamutu eta íchaqueneanahi, tayanapanenénipuca eyumurucavaquenénapuca te timapicu. Tisamahehivare tamutu eta échajiriruvanahi. Tímatihehivare tamutu eta epanereruana. Te jácani sácheyare ticaecherayare tamutu, tétavicavaya eta etsirihairaya taicha eta emaurivanahi —macahepa.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 — ausente —
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 Étiripa eti némunacasareana, numetacahe: Vahi ecupica nácani nacapacapuca eta iáquehe, tacarichusera náituruequenehayare.
4 Jesus continuou:
5 Numetacaheva, macarichu ema Viya epicayare, taicha macarichu éma téchahi eta ítaresirana. Jéhevare, éma maratahahi macamitiequeneha eta iáchanevana tayehe eta táiñehiquene yucu infierno, te ecainajiruva táichavenehi eta episirapuca eta nacapasiráhena. Jéhevare, éma epicayare.
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 Nímicutichinahe eta cáyurechicha. Éti ímijachapapuca vahi tasivachahini éta. Téñamacareanahisera me Viya. Éma, téchavacahi eta táitaresiranahi.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Evetijipa éti, éñamacarepanahi me Viya. Éma téchahehivare tamutu eta ítaresirana. Váiparinehi témitisicahémahi. Eta tacahe, vahi ecueñamava éti tayehe eta ítaresirana, taicha tétavicavahi eta emunavahi éti mayehe. Éma, máimatihi eta tatupa eta echutimacana. Vímereuchavayarehi eta véhisira ema Jesús
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 Numetacahe puiti, nuti Manerejirunuhi ema Viya: Namutu ena tímereuchavanahi eta náehisiranuhi te namirahu ena achaneana, núti apanavare nímereuchaya eta nuchanerairavacahi éna te namirahu ena ángeleana mayeheanahi ema Tata.
8 Jesus disse ainda:
9 Nácanisera vahi návarahahini náimereuchavahini eta náehisiranuhi, núti apanava nímereuchaya eta vahi nuchaneranainahini éna te namirahu ena ángeleana mayeheanahi ema Viya.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 Namutu nácani ticaecahinuanahipuca nuti Manerejirunuhi ema Viya, tiperdonachacareana. Nácanisera nacaecahipuca ema Espíritu Santo, vahi tiperdonachacareanaimahi éna.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 Jararihiyare eta sácheanayare tiámaheanaya te namirahu ena nacapitarana eta te náurujisirarevana, énapapuca ena tuparairucana, énapapuca ena juéseana te jácani avasareana eta nayaseseresiraya. Váhisera ecueñamava tayehe eta jácani ecatiuchiravayare.
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 Ema Espíritu Santo tímitucaheyare eta táurivayare eta ecayemayare te jena sache ecayaseserehinapa —macahepa.
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Matiarihi ema achane te namuri ena camuriqueneana achaneana. Máechajicapa ema Jesús. Máichapa: —Tata maestro, pímicatacanu, pimetaca ema nuparape máijaracanu eta nuyehe parte eta nímaequeneruyare eta máimahaquenéni ema ticachichanuini —macahepa.
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Ema Jesús majicapapa: —Nuchicha, ¿tájaha tacayema pivaraha pinacanu juésnuyare eta eyehe? Vahi nútina néchaheyare tayehe eta máimahaqueneanaini ema ticachichahéni —máichapa.
14 Jesus disse:
15 Énerichu máichavacavare ena apamuriana achaneana: —Échapavavare éti apanavare, machu émunahiricava, ejamurarahi tayehe eta tímahacareana. Taicha eta tímahacareana te juca apaquehe, vahi étaina ticaitarecaheyare. Vahi táeñamacarehini.
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Tacahe, máimicutiarachinavare: —Matiarihi ema achane ricu. Ichape eta máesane. Tiúrina eta máevaru.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 Tacahe, ema ricu mapanerechapa, ánipa tacahe eta mapanereru: “Ániquehepa eta juca névaru, tájinapa núnasiha. ¿Tájahapuca nícharacaya?
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Tiúripanapuca nuvetataha eta núnavarahi nujanejuecha. Ichapepanainapa nicha eta táitsivaya. Tiúripanainapa, apaesa táirijica tamutu eta néchatijiru étapa eta apamuriana nucayehequeneana.
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Tásiha, nucahénapa: Jéhevare puiti tétávicavapa eta núrivayare. Tájinapa níchiravaimahi. Ichapemurihi eta núnaru. Taratahaquene juca áñoanayare. Nucanaracavaya núti. Tamutu sache tiúriya eta nunisira, néraya. Ichape eta núrisamurevaya” macahepa ema ricu.
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 Tásihasera ema Viya máichapa ema achane: “Tétávicava eta pisunsuva, piti achane. Puiti jena yati pépenaya. Tájina vahi pítapanaimahi eta juca piúnaruhi”.
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 Ene nacahe ena achaneana ticurujiricana eta náimahaqueneana nayehechiravarichu. Vahi nápanerechahini naicha eta táuriqueneana tacunachacarehini me Viya taicha tétávicavahi tahapasamurechirahi eta nacaimahaquenéraya.
21 Jesus concluiu:
22 Te apahequenepa, ema Jesús máichavacapa ena máimitureana: —Étisera, nuvaraha ácasiñava yátupina mayehe ema Viya. Vahi ecucaeñamaracavavaicha tayehe eta enicaquenerepi étapa eta emuiriharapi puiti juca ítaresiraichaha. Eta enicaquenerepi étapa eta emuiriharapi, tájina táeñamavacarevaina. Ímararacarichuhi eta cáyureana. Vahi tacaeñamaracavahini tayehe eta tanicaquenerepi. Vahi táevacahini, váhivare táechatijiricahini, táunacahipucaini eta tanicaqueneyare. Émasera ema Viya máechapajiricahi máijarasirahi tamutu eta tanicaquenerepiana. Evetijipa éti, iápajupanavahi eta éñamacarévahi me Viya tayehe eta cáyureana.
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 — ausente —
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 — ausente —
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 Vahi táuricahini eta ecaeñamaracavahini eta júcana. Eyehe éti, nájina naratahahini étijivainahini ecajurucavahini, tayanapane te tihapasamurechahehipuca.
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Vahi étijivaimahi íturucava ecajurucavahini, váhivare táuricahini ecaeñamaracavahini tayehe eta júcana.
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 Ímararacarichuhi eta tajurusirahi eta flúreana, vahi tacaeñamaracavahini tacaematanehini, táijururecahipucaini. Táitsivahisera, te tépunehapa, tétavicavahi táurinavahi eta taflurene. Nájina nácuti eta nacamuirihaira eta táurinava, émaripa ema víyarahaini rey Salomón eta tajanunusira eta macamuirihairahinihi.
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 Apanasica ema Viya máijaracahi eta táurinavahi, ánipirichuhinéni eta táitaresirahi. Evetijipa éti eta máechapajirisirahehi, máijarasiraheyarehi eta emuiriharapi eti achaneana. ¿Tájaha tacayema vahi ácasiñavahíni eta mayehe?
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 Eta tacahe, vahi ecucaeñamaracavaicha tayehe eta enicaquenerepiana étaripa te échuririacapuca eta une érayare.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Ena apamuriana achaneana te juca apaquehe, ichapemurihi eta tacaeñamarasiravacahi eta júcana. Vahi nácasiñavahini mayehe ema Viya, nacuchapahipucaini eta máijararuyarehi éma. Étisera, ecasiñavayarehi eta matiarihirahi ema Ecaiyaquene. Máimatihi éma tamutu eta ecamunuiravanahi.
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Eta tacahe, tativayare íjaracava ecaemataneacaya ema Viya, ecasamureraya eta ítauchirayare tamutu eta mavarahaqueneanahi. Máimaharinepa éma. Tíjaracaheyare tamutu eta ecamunuqueneana.
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 Vahi ecupica, eti nuchichanaveana. Tayanapane vahi camurihénahini, eti máichuhaqueneanahi ema Ecaiyaquenehi. Éma téchahehi. Eta tacahe, tétavicavahi eta mavapinairavahi eta majacapirahehi, machaneraheya.
32 Jesus continuou:
33 Tacahe, te ecaimahaquenepuca, íjararecayare eta ímahaqueneana. Íjaracayare nácani ticamunuvanahi. Tásiha, ema Viya máimahainepa, éma tíjaracaheyare eta táitsivayare ánaqui te anuma. Máitavacacainapa eta ecaimahaquenéraya. Tájinavarepa tévajaicavaimahi. Váhivare táeñamavacare ánaqui taicha nájinapa tiámeyechahemahi, váipavare cachusirimahi eta ímahaqueneanayare.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 Éti, te ecasamurepuca eta ímahaqueneanahi te juca apaquehe, evarahahi enasiyare te juca. Vahi ávarahahini ejunijicahini eta ímahaqueneana. Téhesera te ecasamurehichapuca eta ícuchiana te anuma, ánaqui evarahayare eyanavaneyare.
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 Éti, yátupina eta ecuchapiranuya eta nuchaviraya. Etsecavaya tamutu sácheana.
35 E Jesus disse ainda:
36 Ácutihi nácani achaneana músuana titsecavanahi te tapaja navejiequenéraya ema náquenu eta machaviraipahi másihairahi mayehe ema arayenahi. Te máehahamecapa eta tapaja, enevaneyarepa éna navejiequenehayare.
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 Tayanapane enumuhupuca yati, tijararahipuca eta machavirayarehi ema náquenu. Tétavicavasera eta náuricacarevahi ena músuana eta machimapirahi ema náquenu eta nacuchapirahi, te vahi náimacaequenehahini. Nutupiruva numetacahe: Yátupinasarepa eta máurisamurevayare ema náquenu, macaejacavacainapa te mamesara, máenicavacainapa. Émajacaruvainapa máechapajiricavacayare.
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 — ausente —
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 Nuvaraha ácaicutiaraquenéna. Machu ácutiriana mácani achane námeyeruhi ena tiámerahiana. Tájina máechapiavahini tájahapuca hórayarehi eta náitecapauchiraya te mapena. Te máechahipucaini, ticuneuchavaipahini éma, váipasare nacuameyechahini.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Eta tacahe, éti écaunechavayare tamutu sácheana, taicha vahi échaimahi tájamuhuyarepuca eta nuchavirayare nuti Manerejirunuhi ema Viya, machu iárameca —macahepa.
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Tacahe, ema Pedro mayaserecapa. Ánipa maicha: —Tata Náquenu, eta juca pímicutiarachaquenehavihi, ¿viyeheyarechuchapuca viti dócequeneana, téhesera vimutupuca viti véhicavianahi? —macahepa.
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 Tacahe, ema Viáquenu majicapapa: —Nímicutichinahepa eta apana. Macañárihipuca ema empleado máetaviuchahi eta máitupajijiasiravahi. Tisuapajirahivare éma. Ema máquenu tiyanayarehi te apana avasare. Táitusiava matuparacahi ema empleado eta máijarasiraya eta tinicacare ena apamuriana machamusuvanahi.
42 O Senhor respondeu:
43 Tétavicava eta máuricacarevaya ema maca ticatuparahahi, te tamutuhi máitaucha jácani machimapirana ema máquenu.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Németeaca, eta tamutuirahi tiuri eta machimapirahi, matuparacainapa éma téchayarehi tamutu eta máimahaqueneana. Eta tacahe, nuvaraha ácutipaini ema maca empleado tiúrihi eta máitauraiva.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 Téhesera, váhipuca tiuri eta mapanereruana ema mácani empleado, máimijachaichucha tiyereyarehi eta máitecapirayarehi ema máquenu. Tásiha, macaetemajiricavacapapuca ena machamusuvanahi, énapa ena vanaracanahi. Máichapapuca eta piesta, téniricapa térapa, ticavahapa.
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 Tásiha, vaipa manecapauchavahini te títecapapa ema máquenu. Tásiha, machimaracapa ema empleado eta mamapachichijisiraipa eta máimahaqueneana. Eta tacahe, ema máquenu macavanairipinapa náestacayare muraca, taicha eta mamasuapajiraivahi.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 Tacutiquene mácani musu, te máechahi eta mavarahaqueneanahi ema máquenu, tásiha vahi máitauchahi eta mavanahianahi éma, muracayarehi eta macaicuñairayare. Ticaestayarehi éma.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Mácanisera musu, te vahi máechahi eta tacayemaqueneana, tásiha téjecapavapa, éma apaesayaréchu eta máicuñayare. Étipa eti ecaimitucasianahi eta yátupiqueneanahi, tatuparacahi ímitucavacayare ena apamuriana achaneana. Núti, ánaquiaparipa eta nímitusiráhehi; tásiha puiti, étipa táehanacahi eta juca ímituresirayare.
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 Núti, eta nítesirahi te juca apaquehe, tímitecanuhi eta népeniraya. Yátupiyare eta nucatajivairayare, naicha ena ticatianacanuana. Éti apanava, ticatianacaheanayare táichaveneyarehi eta éhisiranuhi núti. Tímicutijiricavayarehi te tipaica eta yucu, eta tamuruira eta muiji. Eta juca, nuvarahaquenehi táitauchavavanehini.
49 Jesus continuou:
50 — ausente —
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 Éti ímijachaipapuca eta nítesirahi te juca apaquehe, tájina tácayemacarémahi, ímijachaipavarepuca tiúricavacareyarehi nícha. Váhisera ene tacahe. Táichaveneya eta éhisiranuhi, ena achaneana tépuruheanaya térajicavanaya eyehe.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Taicha puiti juca vicaijuheyare, te natiarihinapapuca te étanahi peti mácani achane, esu mayena, esu machicha, ema machicha, ésupa esu chínenaca. Te mapananahipuca ena téhicanuanahi, tásiha apinanahipuca ena ticatianacanuanahi. Téhesera apinanahipuca ena téhicanuanahi, mapananahivarepuca ena ticatianacanuanahi.
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 Mácani achane, súcani esena, te natiarihi ena nachichanaveana, nacatichayarehi ena ticachichanahi táichaveneyarehi eta náehisiranuhi éna. Mácani apana achane masuapajirairahahi, súcani esena, nacatichayarehi ena nachichanaveana táichavenehi eta náehisiranuhi, énapa ena nachinenanaveana.
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Tacahe, ema Jesús máechajicapa ena achaneana: —Te ímaha timapicurume, émeteacaripa tiquivayare. Ene tacahehi.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Técaticavapuca te vana, émeteacaripa váipavare tiquivaimahi. Énevare tacahehi.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 ¡Eti masuapajirairahana! ¡Yátupihinéni ímatiequenehahi te tiquivayare, váhisera ávarahahini ímatiequeneha eta máimeruhehi ema Viya, te juca sácheana nucachanerahehi!
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 ¿Tájaha tacayema vahi ávarahahini éhica eta juca yátupiqueneana?
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Járajapainapa eta sache ticaicuñanainapa namutu ena achaneana. Tacamunurichu etanucayare puiti ema Viya, ecasiñayare ecuchucuiyavaina. Eta juca tímicutijiricavahi mácani achane te ticametauchacasiya. Tatuparacahi tativaya máetupiricanumaya eta mayaseasirayare perdón ema timetauchahi, mapurare vuíchaha masiapahini te cárcel. Taicha te masiapapa, ticajeraequenénapa eta máuchucuiraina. Numetacahehi puiti: Te jácani esiapa eta yucu infierno, váhiquene iúchucaimahi éti —máichavacapa ema Jesús.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 — ausente —
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.