Mateus 5
GOD WAA NYAAGƗT (IAN) vs NVT
1 Jisas wan nɨma sakwat nɨmba kat vɨlaa nduwiat wokendɨ maa ndɨ kat vɨlaa ndɨna kwupmba wokendi. Nduwi wokelaa kɨpmamba ndaa lɨndɨ. Ndɨna mbaapmamba la nɨimba ndaa lɨnda kavamba yiga yisolaa lɨndi.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Jisas wan nɨma sakwat ya nɨmba kat vɨlaa ndi kat nyaangɨt mbutɨndɨ.
2 e ele começou a ensiná-los.
3 Kɨta nyan kupma wandeyan. Wun kavle nyan wun. Wuna maawupmba yelavɨka apma vak yiga ana yetɨgiyowun. Kapma lɨga apma vat ana yiga yetɨgiyowun. God wun kat ava kwindɨ maa apma vak yiga yetɨgiyowun waa wandwyan wan nyan nyinangwupmba lɨga apma nda klaigandɨ. Klalaa apma vat tɨgiyandɨ wan nyan.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 Kavle vat yiga yetɨlɨga nɨmba nɨma maawut yelavɨka kɨnjeyan apma vala. God ndi kat kwunatndɨ maa solat sɨga lɨgiyandi.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 Nat nɨmba ndina sɨ kwusolapman tɨga yigumba lɨnjeyan apma vatna. Ndi Godnanamba nɨma sakwat nda klaigandi.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Nat nɨmba Godna nyaangɨt wupmak kat woviyaguga lɨnjeyan apma vala. Klavak yelavɨka lɨnja nda God ndi kat kwigiyandɨ.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 Nat nɨmba kat miwa yiga lɨgiya nɨmba apma vatna. God ndi kat miwa yiga lɨgiyandi.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 Apma tagula maawutno lɨgiya nɨmba apma vatna. Ngɨni God kat vɨgiyandi.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 Waleavak kat ndinyangu sɨvak kat kai waga wupma ke yingwa waa walɨga nɨmba ndi. God ndi kat waigandɨ. Ngwuk wuna nyangu ngwuk waa waigandɨ.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Nat nyangu Godna apma njɨvwa kwutindi, vɨlaa nat kavle nyangu ndi kat vat yilɨnjeyan apma vatna. Nyinangwupmba lɨga nyan kwigiya apma nda wundi apma nɨmba klaigandi waa wandɨ Jisas.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 — ausente —
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 — ausente —
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Kɨlɨnja sol yuvut kɨgindamba taagandi, ana njangu veiga kavle yigiyandɨ. Ngwulo wupma kɨlɨnja sol vla lɨga kɨpmamba lɨga nɨmba kat kwunatɨgangwuk. Sol nyingi lɨga vat ngɨlɨndyan ngɨni kwunatndeya vak kai. Tamba kavle yindɨ. Ava yambɨmba yaagindi maa yi ya lɨga nɨmba mamba veiga yetɨlɨgandi.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 Ngwuk kɨpmamba lɨga kemba lɨga nda vla lɨgangwuk. Nambu nduwinmba ngepma kwutaa lɨnjeyan ana alɨpɨiga pagwugiyandi. Wan ngepma aywaa vɨgiyandi.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Kita nyan lam sagalalaa aw yapmba ana naangagiyandɨ. Njambɨmba wokega taagaiyandɨ. Taagandɨ mala kembalɨndɨ, ngaymba lɨga nɨmba aywaa vɨga lɨgiyandi.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Lam njambɨmba taaganda vak vla kwutɨngwa apma njɨvwa kapmba agwuk ngwula. Ndinyangu aywaa vɨlaa ngwutna nyinangwupmba lɨga nyaekna sɨ kwutaa wiyak waa katsogiyandi.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 Jisas Moses kwiya lo kat kalɨpmat yandɨ waa ke yelavɨkngwa. Wungi vak kat ana yawun. Ndɨnai kwuta la lonana angwa nyaangɨt mbupmat yawun.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Maawut ke sɨlɨwoka yetɨngwa. Yelavɨka yetɨ ngwula. Moses kwiya lomba tɨga nyaangɨt aywaa ana kwo vatnat tɨgiyandɨ. Nginangwutno kɨpmo tɨgiyaa njɨmbla wan nyaangɨt tɨgiyandɨ. Ngingwutno kɨpmo ngɨlɨndɨ, ndɨna lo ngɨlɨgiyandɨ.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Kɨta nyan lo kat kai waga nat nɨmba kat kalɨtɨnda vat sɨmogwindeyan ndɨ nyinangwat wuleilaa mat nyanat tɨgiyandɨ. Kɨta nyan lona nyaangɨt wuke kwutaa yetɨga nat nɨmba kat yetɨnda vak sɨmogwindeyan ndɨ nyinangwut wuleilaa njambwi nyanat tɨgiyandɨ.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Moses kwiya lo vɨsɨmogwi lɨga nɨmbagwi Ferisio maawut sɨtapman nɨma njɨvwa kwuka lo waa nyaangɨtmba yetɨlɨgandi. Wundi nɨmba nyinangwut ana wuleigiyandi. Wundi nɨmba yetɨga vak kat kwulataa apma maawut yelavɨka apma vak yetɨngweyan nyinangwut wuleigiyangwuk. Yetɨnja vak kat kwulatapman yingweyan ana nyinangwut wuleigiyangwuk.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 Tamba mbutnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Nat nyan kat ke vatnyapga. Vatnyangweyan kotngwangat kaligiyandi waa tamba mbutndi.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbutɨgowun. Kɨta nyan ndɨna yakwa nyan kat nyigi maawut tɨga walealɨndeyan ndɨ kat kotndangat kaligiyandi. Kɨta nyan ndɨna yakwa nyan kat mɨn kavle nyan mɨn waa wandeyan ndɨ kat kaunsilmba kotndangat kaligiyandi. Kɨta nyan ndɨna yakwa nyan kat mɨn tungwengan yiga yetɨga nyan mɨn waa wandeyan wan nyan ya vɨtɨga kavat yigiyandɨ.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 — ausente —
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 — ausente —
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 Kɨta nyan mɨn kat kotmak kalindeyan ava yambɨmba yiga lɨga kavle vak kat kwunap mɨla. Kwunatapman yimeyan jas wandɨ, plisman mɨn kat kalambusmba taagagiyandi.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Mɨn kat woseka ana wowun. Kalabus ana kwo kwagalagiyamɨn. Jas mɨn kat wand mbak ngɨlɨndɨ maa wogwegiyamɨn.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Nɨmbana taagwa kat yambɨsɨk yilɨnja vak ke yiga yetɨlɨngweya waa mbutɨndi.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Kan mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbutɨgowun. Kɨta nyan nat nɨmbana taagwa kat mɨnimba vɨlaa yambɨsɨk yilɨnja vak kat maawupmba yelavɨtndeyan wan kavle vatna. Yambɨsɨk yilɨnja vak vla lɨgandɨ.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Yaagindan naangɨ lɨga mɨni sɨkmba kavle vak vɨlaa kavle vak yelavɨka kavle vak yilɨmeyan wan mɨni sɨk kuvu ngwula yaagi. Mɨni sɨk tapman tɨmeyan nɨma vak ana ndɨ. Ya vɨtɨga kavat yimeyan wan nɨma vatna.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Yaagindan taambamba kavle vat yilɨmeyan wat taamba kalɨtaa yaagi. Kɨta naangɨ taambambaa yetɨmeyan wan nɨma vat ana ndɨ. Ya vɨtɨga kavat yimeyan wan nɨma vatna.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Kɨta nayan ndɨna taagwa kat kwagalavat yelavɨtndeyan pas mɨna pɨlɨwutaa lɨ kat kwilaa kwagalagiyandɨ. Nyaangɨt kai, waa tamba la nɨmba mbutɨndi.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbukiyowun. Kɨta nyana taagwa yambɨsɨk yiga ana yetɨlɨ. Lɨla lan lɨ kat kwo waga kwo lɨ kat kwagalandɨ. Wupma yinda vak wan kavle vatna. Wupma kwagalandɨ maa nat ndu kat yiga ngway tololeyan yambɨsɨk taagwat tɨgiyalɨ. Ngɨni yila nyan ndɨ yambɨsɨk nduat tɨgiyandɨ ndɨno.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn woseka ana waiganɨn. God vɨga lɨgandɨ waa nɨma kwundimba wandweya njɨvwa agwuk ngwula waa tamba la nɨmba wandi. Woseka ke wangweya waa wandi. Wan nɨma kwundimba walɨnja vak ke walɨngweya.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Kan mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbukiyowun. Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn nyinangwut tɨga nɨmba vɨga lɨgandi waa ke waa. Wan nɨma kwundimba walɨnja vak ke walɨngweya. Nyinangwut vɨga lɨngwa kava ana ndɨ. God ndaa lɨga tɨgɨtna nyinangwut.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn. Kɨpma lɨga nɨmba vɨga lɨgandi waa ke waa. Kɨpma vɨga lɨngwa kava ana ndɨ. God nyinangwupmba ndaa lɨga lɨngwa kava ana ndɨ. God nyinangwupmba ndaa lɨga man veila lɨnda kava kɨpma. Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn. God vɨga lɨga nɨma ngepma Jerusalemba lɨga nɨmba vɨga lɨgandi waa ke waa. Wupma wangweyan wan kavle vatna.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn. Wundi nɨma njɨvwa kwutapman yineyan nɨna nambumba lɨga yuwi kavle yigiyandɨ waa ke waa. Ngwutna nambu tɨga vak ana vɨga lɨgangwuk. Wangwut maa ngwula nambuna nɨmba sawun mbangɨ tɨga ngɨk mbangɨ tɨgiyandɨ? kai.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Ngwuk kat nyaangɨt wagalanjeyan awa o kai waa awa ndi kat. Wan nɨma kwundimba ke wangweya. Nat nɨma sakwat nyaangɨt ngwuk ke waga. Nat nɨma sakwat kavle nyaangɨt Setenanamba ngwuk klalɨgangwuk.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Kɨta nyan mɨna mɨni kavle yindeyan awat ndɨna mɨni kat kavle vat ay. Kɨta nyan mɨna nɨmbi kavle yindeyan awat ndɨna nɨmbi kat kavle vat ay waa tamba la nɨmba pɨlɨwutndi.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Kan mbambala ngwuk kat mandɨp kupi nyaangɨt mbutɨgowun. Kɨta nyan ngwuk kat kavle vat yindyan ndɨ kat awat kavle vat ke yiga. Ngwula ngangava viyandeyan ndɨ kat nat naangɨ lɨga ngangavamba agwi viyandangat.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Kɨta nyan ngwula waavwi klavat ngwuk kat kotmak kalindeyan ndɨ kat agwi. Kwilaa alagu kwusolɨngwa waavwi klalaa agwi.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Kɨta nyan mɨn kat yiweya yambɨ kɨta vat yili waa wandeyan yivak kat wanda sɨvla kwulaka ay mɨla. Wuna kwanda kwanda nda kwutaa mail kɨta yiga kali mɨla waa wandeyan ndɨna nda kwutaa mail vɨlɨlɨk kali mɨla.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Kɨta nyan ngwuk kat kɨta nda klavak kat wagalandeyan agwi ngwula. Kɨta nyan wun kat mɨna nda agwi ngɨni awat kwigiyowun wandeyan ndɨ kat agwi.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Ngwutna alɨ nɨmba kat woviyaguga lɨga ndi kat kwunak ngwula. Ngwutna maama nɨmba kat ndi kat kai awa waa tamba mbutɨndi.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Kan mbambala mandɨp kupi nyaangɨt ngwuk kat mbukiyowun. Ngwutna maama nɨmba kat ndi kat woviyanguga lɨga ndi kat kwunak ngwula. Ngwuk kat kavle vat yilɨga nɨmba kat ndi kat tɨga God kat wagala ngwula.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Maama nɨmba kat apma vat yingweyan ngwutna nyinangwapmba lɨga nyaekna nyanguat tɨgiyangwuk. God wandɨ maa nya sɨndɨ, apma vat tɨga nɨmba kavle vat tɨga nɨmba aywaa ndɨna ambukatna kɨgɨnda waatɨgandɨ. God wandɨ maa meik ndandɨ, apma vat tɨga nɨmba kavle vat tɨga nɨmba aywaa ndina ambukatna kɨgɨnda waatɨgandɨ.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Takis sanya klalɨga kavle nɨmba ndi kat woviyaguga lɨga nɨmba kat mɨna apma vat yilɨgandi. Ngwuk kat woviyaguga lɨga nɨmba kat mɨna apma vat yiga yetɨngweyan God ngwuk kat apma wenga ana kwigiyandɨ. Ngwuk ndinyangu aywaa ndi kat apma vat ay ngwula.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 God kat kai walɨga nɨmba ndina ava nɨmba kat mɨna apma nandinya walɨgandi. Ngwula ava nɨmba kat mɨna apma nandinya wangweyan wan apma vat ana ndɨ. Ngwuk ndinyangu aywaa ndi kat apma nandinya awa ngwula.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Nyinangwupmba lɨga ngwula nyaek apma vat yilɨnda vak mɨna ngwulo wupma yiga yetɨ.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.