Mateus 5
GOD WAA NYAAGƗT (IAN) vs ARA
1 Jisas wan nɨma sakwat nɨmba kat vɨlaa nduwiat wokendɨ maa ndɨ kat vɨlaa ndɨna kwupmba wokendi. Nduwi wokelaa kɨpmamba ndaa lɨndɨ. Ndɨna mbaapmamba la nɨimba ndaa lɨnda kavamba yiga yisolaa lɨndi.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Jisas wan nɨma sakwat ya nɨmba kat vɨlaa ndi kat nyaangɨt mbutɨndɨ.
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 Kɨta nyan kupma wandeyan. Wun kavle nyan wun. Wuna maawupmba yelavɨka apma vak yiga ana yetɨgiyowun. Kapma lɨga apma vat ana yiga yetɨgiyowun. God wun kat ava kwindɨ maa apma vak yiga yetɨgiyowun waa wandwyan wan nyan nyinangwupmba lɨga apma nda klaigandɨ. Klalaa apma vat tɨgiyandɨ wan nyan.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Kavle vat yiga yetɨlɨga nɨmba nɨma maawut yelavɨka kɨnjeyan apma vala. God ndi kat kwunatndɨ maa solat sɨga lɨgiyandi.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Nat nɨmba ndina sɨ kwusolapman tɨga yigumba lɨnjeyan apma vatna. Ndi Godnanamba nɨma sakwat nda klaigandi.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Nat nɨmba Godna nyaangɨt wupmak kat woviyaguga lɨnjeyan apma vala. Klavak yelavɨka lɨnja nda God ndi kat kwigiyandɨ.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Nat nɨmba kat miwa yiga lɨgiya nɨmba apma vatna. God ndi kat miwa yiga lɨgiyandi.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Apma tagula maawutno lɨgiya nɨmba apma vatna. Ngɨni God kat vɨgiyandi.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Waleavak kat ndinyangu sɨvak kat kai waga wupma ke yingwa waa walɨga nɨmba ndi. God ndi kat waigandɨ. Ngwuk wuna nyangu ngwuk waa waigandɨ.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Nat nyangu Godna apma njɨvwa kwutindi, vɨlaa nat kavle nyangu ndi kat vat yilɨnjeyan apma vatna. Nyinangwupmba lɨga nyan kwigiya apma nda wundi apma nɨmba klaigandi waa wandɨ Jisas.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 — ausente —
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 — ausente —
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Kɨlɨnja sol yuvut kɨgindamba taagandi, ana njangu veiga kavle yigiyandɨ. Ngwulo wupma kɨlɨnja sol vla lɨga kɨpmamba lɨga nɨmba kat kwunatɨgangwuk. Sol nyingi lɨga vat ngɨlɨndyan ngɨni kwunatndeya vak kai. Tamba kavle yindɨ. Ava yambɨmba yaagindi maa yi ya lɨga nɨmba mamba veiga yetɨlɨgandi.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Ngwuk kɨpmamba lɨga kemba lɨga nda vla lɨgangwuk. Nambu nduwinmba ngepma kwutaa lɨnjeyan ana alɨpɨiga pagwugiyandi. Wan ngepma aywaa vɨgiyandi.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Kita nyan lam sagalalaa aw yapmba ana naangagiyandɨ. Njambɨmba wokega taagaiyandɨ. Taagandɨ mala kembalɨndɨ, ngaymba lɨga nɨmba aywaa vɨga lɨgiyandi.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Lam njambɨmba taaganda vak vla kwutɨngwa apma njɨvwa kapmba agwuk ngwula. Ndinyangu aywaa vɨlaa ngwutna nyinangwupmba lɨga nyaekna sɨ kwutaa wiyak waa katsogiyandi.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 Jisas Moses kwiya lo kat kalɨpmat yandɨ waa ke yelavɨkngwa. Wungi vak kat ana yawun. Ndɨnai kwuta la lonana angwa nyaangɨt mbupmat yawun.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Maawut ke sɨlɨwoka yetɨngwa. Yelavɨka yetɨ ngwula. Moses kwiya lomba tɨga nyaangɨt aywaa ana kwo vatnat tɨgiyandɨ. Nginangwutno kɨpmo tɨgiyaa njɨmbla wan nyaangɨt tɨgiyandɨ. Ngingwutno kɨpmo ngɨlɨndɨ, ndɨna lo ngɨlɨgiyandɨ.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Kɨta nyan lo kat kai waga nat nɨmba kat kalɨtɨnda vat sɨmogwindeyan ndɨ nyinangwat wuleilaa mat nyanat tɨgiyandɨ. Kɨta nyan lona nyaangɨt wuke kwutaa yetɨga nat nɨmba kat yetɨnda vak sɨmogwindeyan ndɨ nyinangwut wuleilaa njambwi nyanat tɨgiyandɨ.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Moses kwiya lo vɨsɨmogwi lɨga nɨmbagwi Ferisio maawut sɨtapman nɨma njɨvwa kwuka lo waa nyaangɨtmba yetɨlɨgandi. Wundi nɨmba nyinangwut ana wuleigiyandi. Wundi nɨmba yetɨga vak kat kwulataa apma maawut yelavɨka apma vak yetɨngweyan nyinangwut wuleigiyangwuk. Yetɨnja vak kat kwulatapman yingweyan ana nyinangwut wuleigiyangwuk.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Tamba mbutnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Nat nyan kat ke vatnyapga. Vatnyangweyan kotngwangat kaligiyandi waa tamba mbutndi.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbutɨgowun. Kɨta nyan ndɨna yakwa nyan kat nyigi maawut tɨga walealɨndeyan ndɨ kat kotndangat kaligiyandi. Kɨta nyan ndɨna yakwa nyan kat mɨn kavle nyan mɨn waa wandeyan ndɨ kat kaunsilmba kotndangat kaligiyandi. Kɨta nyan ndɨna yakwa nyan kat mɨn tungwengan yiga yetɨga nyan mɨn waa wandeyan wan nyan ya vɨtɨga kavat yigiyandɨ.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 — ausente —
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 — ausente —
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 Kɨta nyan mɨn kat kotmak kalindeyan ava yambɨmba yiga lɨga kavle vak kat kwunap mɨla. Kwunatapman yimeyan jas wandɨ, plisman mɨn kat kalambusmba taagagiyandi.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Mɨn kat woseka ana wowun. Kalabus ana kwo kwagalagiyamɨn. Jas mɨn kat wand mbak ngɨlɨndɨ maa wogwegiyamɨn.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Nɨmbana taagwa kat yambɨsɨk yilɨnja vak ke yiga yetɨlɨngweya waa mbutɨndi.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Kan mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbutɨgowun. Kɨta nyan nat nɨmbana taagwa kat mɨnimba vɨlaa yambɨsɨk yilɨnja vak kat maawupmba yelavɨtndeyan wan kavle vatna. Yambɨsɨk yilɨnja vak vla lɨgandɨ.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Yaagindan naangɨ lɨga mɨni sɨkmba kavle vak vɨlaa kavle vak yelavɨka kavle vak yilɨmeyan wan mɨni sɨk kuvu ngwula yaagi. Mɨni sɨk tapman tɨmeyan nɨma vak ana ndɨ. Ya vɨtɨga kavat yimeyan wan nɨma vatna.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Yaagindan taambamba kavle vat yilɨmeyan wat taamba kalɨtaa yaagi. Kɨta naangɨ taambambaa yetɨmeyan wan nɨma vat ana ndɨ. Ya vɨtɨga kavat yimeyan wan nɨma vatna.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Kɨta nayan ndɨna taagwa kat kwagalavat yelavɨtndeyan pas mɨna pɨlɨwutaa lɨ kat kwilaa kwagalagiyandɨ. Nyaangɨt kai, waa tamba la nɨmba mbutɨndi.
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbukiyowun. Kɨta nyana taagwa yambɨsɨk yiga ana yetɨlɨ. Lɨla lan lɨ kat kwo waga kwo lɨ kat kwagalandɨ. Wupma yinda vak wan kavle vatna. Wupma kwagalandɨ maa nat ndu kat yiga ngway tololeyan yambɨsɨk taagwat tɨgiyalɨ. Ngɨni yila nyan ndɨ yambɨsɨk nduat tɨgiyandɨ ndɨno.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn woseka ana waiganɨn. God vɨga lɨgandɨ waa nɨma kwundimba wandweya njɨvwa agwuk ngwula waa tamba la nɨmba wandi. Woseka ke wangweya waa wandi. Wan nɨma kwundimba walɨnja vak ke walɨngweya.
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Kan mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbukiyowun. Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn nyinangwut tɨga nɨmba vɨga lɨgandi waa ke waa. Wan nɨma kwundimba walɨnja vak ke walɨngweya. Nyinangwut vɨga lɨngwa kava ana ndɨ. God ndaa lɨga tɨgɨtna nyinangwut.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn. Kɨpma lɨga nɨmba vɨga lɨgandi waa ke waa. Kɨpma vɨga lɨngwa kava ana ndɨ. God nyinangwupmba ndaa lɨga lɨngwa kava ana ndɨ. God nyinangwupmba ndaa lɨga man veila lɨnda kava kɨpma. Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn. God vɨga lɨga nɨma ngepma Jerusalemba lɨga nɨmba vɨga lɨgandi waa ke waa. Wupma wangweyan wan kavle vatna.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn. Wundi nɨma njɨvwa kwutapman yineyan nɨna nambumba lɨga yuwi kavle yigiyandɨ waa ke waa. Ngwutna nambu tɨga vak ana vɨga lɨgangwuk. Wangwut maa ngwula nambuna nɨmba sawun mbangɨ tɨga ngɨk mbangɨ tɨgiyandɨ? kai.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Ngwuk kat nyaangɨt wagalanjeyan awa o kai waa awa ndi kat. Wan nɨma kwundimba ke wangweya. Nat nɨma sakwat nyaangɨt ngwuk ke waga. Nat nɨma sakwat kavle nyaangɨt Setenanamba ngwuk klalɨgangwuk.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Kɨta nyan mɨna mɨni kavle yindeyan awat ndɨna mɨni kat kavle vat ay. Kɨta nyan mɨna nɨmbi kavle yindeyan awat ndɨna nɨmbi kat kavle vat ay waa tamba la nɨmba pɨlɨwutndi.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Kan mbambala ngwuk kat mandɨp kupi nyaangɨt mbutɨgowun. Kɨta nyan ngwuk kat kavle vat yindyan ndɨ kat awat kavle vat ke yiga. Ngwula ngangava viyandeyan ndɨ kat nat naangɨ lɨga ngangavamba agwi viyandangat.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Kɨta nyan ngwula waavwi klavat ngwuk kat kotmak kalindeyan ndɨ kat agwi. Kwilaa alagu kwusolɨngwa waavwi klalaa agwi.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Kɨta nyan mɨn kat yiweya yambɨ kɨta vat yili waa wandeyan yivak kat wanda sɨvla kwulaka ay mɨla. Wuna kwanda kwanda nda kwutaa mail kɨta yiga kali mɨla waa wandeyan ndɨna nda kwutaa mail vɨlɨlɨk kali mɨla.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Kɨta nyan ngwuk kat kɨta nda klavak kat wagalandeyan agwi ngwula. Kɨta nyan wun kat mɨna nda agwi ngɨni awat kwigiyowun wandeyan ndɨ kat agwi.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Ngwutna alɨ nɨmba kat woviyaguga lɨga ndi kat kwunak ngwula. Ngwutna maama nɨmba kat ndi kat kai awa waa tamba mbutɨndi.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Kan mbambala mandɨp kupi nyaangɨt ngwuk kat mbukiyowun. Ngwutna maama nɨmba kat ndi kat woviyanguga lɨga ndi kat kwunak ngwula. Ngwuk kat kavle vat yilɨga nɨmba kat ndi kat tɨga God kat wagala ngwula.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Maama nɨmba kat apma vat yingweyan ngwutna nyinangwapmba lɨga nyaekna nyanguat tɨgiyangwuk. God wandɨ maa nya sɨndɨ, apma vat tɨga nɨmba kavle vat tɨga nɨmba aywaa ndɨna ambukatna kɨgɨnda waatɨgandɨ. God wandɨ maa meik ndandɨ, apma vat tɨga nɨmba kavle vat tɨga nɨmba aywaa ndina ambukatna kɨgɨnda waatɨgandɨ.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Takis sanya klalɨga kavle nɨmba ndi kat woviyaguga lɨga nɨmba kat mɨna apma vat yilɨgandi. Ngwuk kat woviyaguga lɨga nɨmba kat mɨna apma vat yiga yetɨngweyan God ngwuk kat apma wenga ana kwigiyandɨ. Ngwuk ndinyangu aywaa ndi kat apma vat ay ngwula.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 God kat kai walɨga nɨmba ndina ava nɨmba kat mɨna apma nandinya walɨgandi. Ngwula ava nɨmba kat mɨna apma nandinya wangweyan wan apma vat ana ndɨ. Ngwuk ndinyangu aywaa ndi kat apma nandinya awa ngwula.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Nyinangwupmba lɨga ngwula nyaek apma vat yilɨnda vak mɨna ngwulo wupma yiga yetɨ.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.