Mateus 5
GOD WAA NYAAGƗT (IAN) vs NVI
1 Jisas wan nɨma sakwat nɨmba kat vɨlaa nduwiat wokendɨ maa ndɨ kat vɨlaa ndɨna kwupmba wokendi. Nduwi wokelaa kɨpmamba ndaa lɨndɨ. Ndɨna mbaapmamba la nɨimba ndaa lɨnda kavamba yiga yisolaa lɨndi.
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 Jisas wan nɨma sakwat ya nɨmba kat vɨlaa ndi kat nyaangɨt mbutɨndɨ.
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 Kɨta nyan kupma wandeyan. Wun kavle nyan wun. Wuna maawupmba yelavɨka apma vak yiga ana yetɨgiyowun. Kapma lɨga apma vat ana yiga yetɨgiyowun. God wun kat ava kwindɨ maa apma vak yiga yetɨgiyowun waa wandwyan wan nyan nyinangwupmba lɨga apma nda klaigandɨ. Klalaa apma vat tɨgiyandɨ wan nyan.
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 Kavle vat yiga yetɨlɨga nɨmba nɨma maawut yelavɨka kɨnjeyan apma vala. God ndi kat kwunatndɨ maa solat sɨga lɨgiyandi.
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 Nat nɨmba ndina sɨ kwusolapman tɨga yigumba lɨnjeyan apma vatna. Ndi Godnanamba nɨma sakwat nda klaigandi.
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 Nat nɨmba Godna nyaangɨt wupmak kat woviyaguga lɨnjeyan apma vala. Klavak yelavɨka lɨnja nda God ndi kat kwigiyandɨ.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 Nat nɨmba kat miwa yiga lɨgiya nɨmba apma vatna. God ndi kat miwa yiga lɨgiyandi.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 Apma tagula maawutno lɨgiya nɨmba apma vatna. Ngɨni God kat vɨgiyandi.
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 Waleavak kat ndinyangu sɨvak kat kai waga wupma ke yingwa waa walɨga nɨmba ndi. God ndi kat waigandɨ. Ngwuk wuna nyangu ngwuk waa waigandɨ.
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Nat nyangu Godna apma njɨvwa kwutindi, vɨlaa nat kavle nyangu ndi kat vat yilɨnjeyan apma vatna. Nyinangwupmba lɨga nyan kwigiya apma nda wundi apma nɨmba klaigandi waa wandɨ Jisas.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 — ausente —
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 — ausente —
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 Kɨlɨnja sol yuvut kɨgindamba taagandi, ana njangu veiga kavle yigiyandɨ. Ngwulo wupma kɨlɨnja sol vla lɨga kɨpmamba lɨga nɨmba kat kwunatɨgangwuk. Sol nyingi lɨga vat ngɨlɨndyan ngɨni kwunatndeya vak kai. Tamba kavle yindɨ. Ava yambɨmba yaagindi maa yi ya lɨga nɨmba mamba veiga yetɨlɨgandi.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 Ngwuk kɨpmamba lɨga kemba lɨga nda vla lɨgangwuk. Nambu nduwinmba ngepma kwutaa lɨnjeyan ana alɨpɨiga pagwugiyandi. Wan ngepma aywaa vɨgiyandi.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Kita nyan lam sagalalaa aw yapmba ana naangagiyandɨ. Njambɨmba wokega taagaiyandɨ. Taagandɨ mala kembalɨndɨ, ngaymba lɨga nɨmba aywaa vɨga lɨgiyandi.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Lam njambɨmba taaganda vak vla kwutɨngwa apma njɨvwa kapmba agwuk ngwula. Ndinyangu aywaa vɨlaa ngwutna nyinangwupmba lɨga nyaekna sɨ kwutaa wiyak waa katsogiyandi.
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 Jisas Moses kwiya lo kat kalɨpmat yandɨ waa ke yelavɨkngwa. Wungi vak kat ana yawun. Ndɨnai kwuta la lonana angwa nyaangɨt mbupmat yawun.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Maawut ke sɨlɨwoka yetɨngwa. Yelavɨka yetɨ ngwula. Moses kwiya lomba tɨga nyaangɨt aywaa ana kwo vatnat tɨgiyandɨ. Nginangwutno kɨpmo tɨgiyaa njɨmbla wan nyaangɨt tɨgiyandɨ. Ngingwutno kɨpmo ngɨlɨndɨ, ndɨna lo ngɨlɨgiyandɨ.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Kɨta nyan lo kat kai waga nat nɨmba kat kalɨtɨnda vat sɨmogwindeyan ndɨ nyinangwat wuleilaa mat nyanat tɨgiyandɨ. Kɨta nyan lona nyaangɨt wuke kwutaa yetɨga nat nɨmba kat yetɨnda vak sɨmogwindeyan ndɨ nyinangwut wuleilaa njambwi nyanat tɨgiyandɨ.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Moses kwiya lo vɨsɨmogwi lɨga nɨmbagwi Ferisio maawut sɨtapman nɨma njɨvwa kwuka lo waa nyaangɨtmba yetɨlɨgandi. Wundi nɨmba nyinangwut ana wuleigiyandi. Wundi nɨmba yetɨga vak kat kwulataa apma maawut yelavɨka apma vak yetɨngweyan nyinangwut wuleigiyangwuk. Yetɨnja vak kat kwulatapman yingweyan ana nyinangwut wuleigiyangwuk.
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 Tamba mbutnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Nat nyan kat ke vatnyapga. Vatnyangweyan kotngwangat kaligiyandi waa tamba mbutndi.
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbutɨgowun. Kɨta nyan ndɨna yakwa nyan kat nyigi maawut tɨga walealɨndeyan ndɨ kat kotndangat kaligiyandi. Kɨta nyan ndɨna yakwa nyan kat mɨn kavle nyan mɨn waa wandeyan ndɨ kat kaunsilmba kotndangat kaligiyandi. Kɨta nyan ndɨna yakwa nyan kat mɨn tungwengan yiga yetɨga nyan mɨn waa wandeyan wan nyan ya vɨtɨga kavat yigiyandɨ.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 — ausente —
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 — ausente —
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 Kɨta nyan mɨn kat kotmak kalindeyan ava yambɨmba yiga lɨga kavle vak kat kwunap mɨla. Kwunatapman yimeyan jas wandɨ, plisman mɨn kat kalambusmba taagagiyandi.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Mɨn kat woseka ana wowun. Kalabus ana kwo kwagalagiyamɨn. Jas mɨn kat wand mbak ngɨlɨndɨ maa wogwegiyamɨn.
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Nɨmbana taagwa kat yambɨsɨk yilɨnja vak ke yiga yetɨlɨngweya waa mbutɨndi.
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Kan mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbutɨgowun. Kɨta nyan nat nɨmbana taagwa kat mɨnimba vɨlaa yambɨsɨk yilɨnja vak kat maawupmba yelavɨtndeyan wan kavle vatna. Yambɨsɨk yilɨnja vak vla lɨgandɨ.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Yaagindan naangɨ lɨga mɨni sɨkmba kavle vak vɨlaa kavle vak yelavɨka kavle vak yilɨmeyan wan mɨni sɨk kuvu ngwula yaagi. Mɨni sɨk tapman tɨmeyan nɨma vak ana ndɨ. Ya vɨtɨga kavat yimeyan wan nɨma vatna.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Yaagindan taambamba kavle vat yilɨmeyan wat taamba kalɨtaa yaagi. Kɨta naangɨ taambambaa yetɨmeyan wan nɨma vat ana ndɨ. Ya vɨtɨga kavat yimeyan wan nɨma vatna.
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Kɨta nayan ndɨna taagwa kat kwagalavat yelavɨtndeyan pas mɨna pɨlɨwutaa lɨ kat kwilaa kwagalagiyandɨ. Nyaangɨt kai, waa tamba la nɨmba mbutɨndi.
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbukiyowun. Kɨta nyana taagwa yambɨsɨk yiga ana yetɨlɨ. Lɨla lan lɨ kat kwo waga kwo lɨ kat kwagalandɨ. Wupma yinda vak wan kavle vatna. Wupma kwagalandɨ maa nat ndu kat yiga ngway tololeyan yambɨsɨk taagwat tɨgiyalɨ. Ngɨni yila nyan ndɨ yambɨsɨk nduat tɨgiyandɨ ndɨno.
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn woseka ana waiganɨn. God vɨga lɨgandɨ waa nɨma kwundimba wandweya njɨvwa agwuk ngwula waa tamba la nɨmba wandi. Woseka ke wangweya waa wandi. Wan nɨma kwundimba walɨnja vak ke walɨngweya.
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Kan mbambala ngwuk kat mandɨt kupi nyaangɨt mbukiyowun. Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn nyinangwut tɨga nɨmba vɨga lɨgandi waa ke waa. Wan nɨma kwundimba walɨnja vak ke walɨngweya. Nyinangwut vɨga lɨngwa kava ana ndɨ. God ndaa lɨga tɨgɨtna nyinangwut.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn. Kɨpma lɨga nɨmba vɨga lɨgandi waa ke waa. Kɨpma vɨga lɨngwa kava ana ndɨ. God nyinangwupmba ndaa lɨga lɨngwa kava ana ndɨ. God nyinangwupmba ndaa lɨga man veila lɨnda kava kɨpma. Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn. God vɨga lɨga nɨma ngepma Jerusalemba lɨga nɨmba vɨga lɨgandi waa ke waa. Wupma wangweyan wan kavle vatna.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Nɨma njɨvwa kwukiyanɨn. Woseka ana wanɨn. Wundi nɨma njɨvwa kwutapman yineyan nɨna nambumba lɨga yuwi kavle yigiyandɨ waa ke waa. Ngwutna nambu tɨga vak ana vɨga lɨgangwuk. Wangwut maa ngwula nambuna nɨmba sawun mbangɨ tɨga ngɨk mbangɨ tɨgiyandɨ? kai.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Ngwuk kat nyaangɨt wagalanjeyan awa o kai waa awa ndi kat. Wan nɨma kwundimba ke wangweya. Nat nɨma sakwat nyaangɨt ngwuk ke waga. Nat nɨma sakwat kavle nyaangɨt Setenanamba ngwuk klalɨgangwuk.
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Kɨta nyan mɨna mɨni kavle yindeyan awat ndɨna mɨni kat kavle vat ay. Kɨta nyan mɨna nɨmbi kavle yindeyan awat ndɨna nɨmbi kat kavle vat ay waa tamba la nɨmba pɨlɨwutndi.
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Kan mbambala ngwuk kat mandɨp kupi nyaangɨt mbutɨgowun. Kɨta nyan ngwuk kat kavle vat yindyan ndɨ kat awat kavle vat ke yiga. Ngwula ngangava viyandeyan ndɨ kat nat naangɨ lɨga ngangavamba agwi viyandangat.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Kɨta nyan ngwula waavwi klavat ngwuk kat kotmak kalindeyan ndɨ kat agwi. Kwilaa alagu kwusolɨngwa waavwi klalaa agwi.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Kɨta nyan mɨn kat yiweya yambɨ kɨta vat yili waa wandeyan yivak kat wanda sɨvla kwulaka ay mɨla. Wuna kwanda kwanda nda kwutaa mail kɨta yiga kali mɨla waa wandeyan ndɨna nda kwutaa mail vɨlɨlɨk kali mɨla.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Kɨta nyan ngwuk kat kɨta nda klavak kat wagalandeyan agwi ngwula. Kɨta nyan wun kat mɨna nda agwi ngɨni awat kwigiyowun wandeyan ndɨ kat agwi.
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 Tamba la nɨmba tamba mbutɨnja nyaangɨt tamba wutɨngwuk. Ngwutna alɨ nɨmba kat woviyaguga lɨga ndi kat kwunak ngwula. Ngwutna maama nɨmba kat ndi kat kai awa waa tamba mbutɨndi.
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Kan mbambala mandɨp kupi nyaangɨt ngwuk kat mbukiyowun. Ngwutna maama nɨmba kat ndi kat woviyanguga lɨga ndi kat kwunak ngwula. Ngwuk kat kavle vat yilɨga nɨmba kat ndi kat tɨga God kat wagala ngwula.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Maama nɨmba kat apma vat yingweyan ngwutna nyinangwapmba lɨga nyaekna nyanguat tɨgiyangwuk. God wandɨ maa nya sɨndɨ, apma vat tɨga nɨmba kavle vat tɨga nɨmba aywaa ndɨna ambukatna kɨgɨnda waatɨgandɨ. God wandɨ maa meik ndandɨ, apma vat tɨga nɨmba kavle vat tɨga nɨmba aywaa ndina ambukatna kɨgɨnda waatɨgandɨ.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Takis sanya klalɨga kavle nɨmba ndi kat woviyaguga lɨga nɨmba kat mɨna apma vat yilɨgandi. Ngwuk kat woviyaguga lɨga nɨmba kat mɨna apma vat yiga yetɨngweyan God ngwuk kat apma wenga ana kwigiyandɨ. Ngwuk ndinyangu aywaa ndi kat apma vat ay ngwula.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 God kat kai walɨga nɨmba ndina ava nɨmba kat mɨna apma nandinya walɨgandi. Ngwula ava nɨmba kat mɨna apma nandinya wangweyan wan apma vat ana ndɨ. Ngwuk ndinyangu aywaa ndi kat apma nandinya awa ngwula.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Nyinangwupmba lɨga ngwula nyaek apma vat yilɨnda vak mɨna ngwulo wupma yiga yetɨ.
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.