Atos 13
GOD WAA NYAAGƗT (IAN) vs NTLH
1 Antiokmba lɨga Godna yelangɨna nat nɨmba God waa nyaangɨt mbutɨndi. Ndina nat nɨmba vɨsɨmogwindi Godna vat. Ndi kat vɨga lɨgiyaa njambwi nɨmbana sɨ kɨngiyan. Banabas, Saimon waa Naija walɨnja nyan. Lusias Sairinina nyan, Manaen, Herot antipasna kɨta lɨvɨ nyan, Sol.
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Nao kɨlapman tɨlɨnja Godna sɨ kwusolɨndi maa Godna waagan ndi kat wandɨ. Ngwut aywaa Banabasawi Sol kat ambuk. Wan njɨvwa kwukambɨk mbɨk kat waigowun waa ambuk waa wandɨ.
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 Wandɨ maa nao kɨlapman tɨga God kat ngambulaa mbɨk kat taamba taagalaa mbɨk kat wandi. Ay mbɨla waa wandi.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 Godna waagan mbɨk kat ay wandɨ maa wan ngepma Selusiat ndaimbɨt. ndailaa njaambɨt kulaa Saiaras walɨnja nɨmbuk nat yɨmbɨt.
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 Yilaa nat ngepma yigaa kawindi. Wan ngepma Salamis walɨnja ngepma. Salamisna Juda yisolaa lɨnja ngaymba God waa nyaangɨt mbupmbɨk. Wan kwandɨ nyan Jon mbɨtnanala njɨvwa kwutndɨ.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 Saipris walɨnja mat nɨmbuk kawilaa palɨngweya yiga ngepma ngepma yiga waambumba la ngepma Pafos walɨnja ngepma wuleindi. Wan ngepmamba la nyan yeno kwutɨga nyan kat yiga vɨndi. Ndɨ Juda. Woseka waa nyaangɨt mbutɨndɨ. Ndɨna sɨ Bar Jisas.
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 Wan yeno kwuta nyan wan ngepmana njambwi nyanonala tɨndɨ. Njambwi nyana sɨ Sesas Polas. Sesas Polas nɨma nambuo lɨga nyana. Banabasagwi Sol kat wandɨ. Yalaa wun kat God waa nyaangɨt ambuk.
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 Yeno kwutɨga nyan ndɨna nat sɨ Elimas wupmak kat kai wandɨ. Njambwi nyan Jisasna kwundi wupmak kat Elimas kai wandɨ ndɨ kat.
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 Solna nat sɨ Pol. Godna waagan ndɨ kat tavindɨ maa lɨmbaga yeno kwuta nyanat vɨndɨ.
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 Vɨlaa Pol wandɨ. Woseka walɨgamɨn wan nyaangɨt. Kavle nyaangɨla mandɨp mandɨp walɨma. Mɨn Setena nyan mɨn. Apma vat yetɨlɨnja vak kat kai waa walea lɨgamɨn. God waa apma nyaangɨt kai waa kwagalalaa kavle vatmba kwutaa lɨvat yelavɨpmɨn. Manda kat wupma lɨgamɨn.
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Wungi kat tɨga God mɨn kat kavle vat yigyandɨ. Mɨna mɨni kavle yigiyandɨ. Apma mɨni ana vɨlɨgiyamɨn. Samat tɨga nya ana vɨgiyamɨn waa wandɨ Pol. Pol wandɨ maa Elimasna mɨni mbaw kwutɨ, ana vɨndɨ. Ndɨna taambamba kwutaa ava yambɨ sɨmogwigiyaa nɨmba kat kwaka lɨndɨ.
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Wan ngepmana njambwi nyan Pol kwuta njɨvwa kat vɨlaa yelavɨtndɨ. Pol kwoduo lɨga nyana waa yelavɨtndɨ. Jisas waa nyaangɨt Pol mbuta nyaangɨt ndɨna nambu mbɨlɨndɨ.
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Pol ndɨnanala lɨga yeta nɨmba njambɨt kulaa Pafos walɨnja ngepma kwagalalaa Pega walɨnja ngepma valɨngendi. Pega Pamfilia walɨnja nɨma kɨpmamba lɨga ngepmat. Wan ngepmamba Jon waa Mak walɨnja nyan mbɨk kat kwagalaa Jerusalemat yindɨ.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Mbɨk Pega kwagalalaa Antiok walɨnja ngepmat wuleimbɨt. Wan wuleimba ngepma Antiok Pisidia walɨnja nɨma kɨpmamba lɨga ngepma. Njɨvwa lapman nandinyamba Juda yisola lɨnja ngay wuleilaa ndalɨmbɨt.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Wan ngay kat vɨga la nyan lataa tamba Moses pɨlɨwuta nyaangɨt vɨlaa mbutɨndɨ. Tamba la God waa nyaangɨt mbuta nɨmba pɨlɨwuta nyaangɨt vɨlaa mbutɨndɨ. Mbutaa mbɨk kat wandɨ. Wuna yakwa nyan mbɨt. Nɨna maawut kwunakiya nyaangɨt tɨndeyan ambuk waa wandɨ.
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 Wandɨ mala Pol laatndɨ. Laata taamba taagalaa awuk waa wandɨ. Wuna kɨta yelangɨ nɨmba Isrel wuna nyaangɨt awut. Juda ana ngwuk nat nɨmba. God kat yelavɨpmak yisolaa lɨga nɨmba ngwulo awut.
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 Tamba God Isrel walɨnja nɨmba kat vɨga lɨndɨ. Nɨna ngwak walanga kat God yagwa wandɨ. Juda angwa ngepma kwagalalaa Isipmba yiga Lɨlɨndi maa God ndi kat apma vat yilɨndangat nɨma sakwat yɨndi. God ndɨna kwondumba ndi kat kwutaa nat ngepmat kalindɨ.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 naambi ndumi vɨli kwo nɨndi kavamba yetɨndi. Wan yetɨlɨnja njɨmbla ndi God kat kai walɨndi. God kat kai walɨndi maa God ndi kat ana kai walɨndɨ. Ndina lak kwaalɨndɨ.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 Wan Kenen walɨnja kɨpmamba ngepma nɨmba ndina kwundi sɨlavɨli mɨna lɨndi. Ndi kat aywaa God sɨndɨ. Sɨndɨ maa nɨna ngwat walanga wan kɨpma klalaa lɨndi.
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 Wan kɨpmamba naambi 450 tɨndi. Tɨga lɨga ndi kat vɨga lɨgiyaa nɨmbo God ndi kat taagandɨ. Vɨga la nɨmbana kwupmba la nyana sɨ Samyuel.
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 Tɨga lɨga wan nɨmba God kat wagala lɨndi. King nɨn kat agwi. Nɨn kat vɨga lɨgiyandɨ waa wandi. Wandi maa God ndi kat Sol kwindɨ ndina Kingnat tɨndangat. Sol Kisna nyana. Ndɨna yelangɨ Bensamin. Sol Kingnat tɨga lɨga naambi ndumi vɨlɨlɨk ndi kat vɨga lɨndɨ.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 Sol kat kai walaa God Devit ndina Kingnat tɨndangat wandɨ. God Devit kat kupma wandɨ. Devit Jisina nyan wuna mawupmba yetɨlɨgandɨ. Ndɨ kat woviyaguga lɨgowun waa wandɨ God Devit kat.
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 Tamba God wandɨ. Isrel walɨnja nɨmba kat ngɨni kwunakiya nyan kwigiyowun ngwuk kat waa wandɨ God. Wanda vapmba God Jisas Devitna yelangɨ nyan kwindɨ.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 Tat Jisas yalapman ta njɨmbla Jon Isrel kat mbutndɨ. Kupi maawut sɨkngweyan ngwuk kat ngumba yagugiyowun waa mbutndɨ.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Jona njɨvwa tamba ngɨlɨ mɨna lɨgandɨ ndinyangu kat wandɨ. Wun kat anda nyana waa yelavɨtɨgangwuk. Samat tɨga kawiga lɨngwa nyan yaigandɨ. Ndɨ njambwi nyana. Wun mat nyan wun. Wun mat nyana tɨwangat ndɨna njɨvwa ana yigumba kwugiyowun. Ndina man suna yaaw ana yigumba njalakiyowun waa wandɨ Jon.
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 Ngwuk wuna yakwa nɨmba, Ebrahamna yelangɨ nɨmbawi Juda ana ngwuk God kat yelavɨpmak yisola lɨga nɨmbo ngwuk kat God apma vat tamba yindɨ. Ngwuk kat kwunakiyaa nyaangɨt God nɨn kat kwindɨ.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 Jerusalemba lɨga nɨmba, njambwi nɨmba Jisas ndi kat kwunapmak yanda vat ana vɨga lɨndi. Njɨvwa lapma nandinyamba aywaa God waa nyaangɨt mbutɨga nɨmba pɨlɨwuta nyaangɨt vɨlɨgandi. Maawupmba ana yelavɨkandi. Tamba God waa nyaangɨt mbutɨga nɨmba pɨlɨwutndi. Ngɨni Jisas kat ndɨ kat vatnya waa waigandi. Pɨlɨwutnja nyaangɨtmba wan vak yindi.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 Jisas kavle vak ana yilɨndɨ. Juda Pailat kat vatnya waa kwo wandi.
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 Tamba la God waa nyaangɨt mbutɨga nɨmba pɨlɨwuta nyaangɨtmba Jisas kat yɨndi. Jisas kiwai krosmba tɨndɨ maa ndɨ kat kwutaa vaangundi.
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 God wandɨ maa Jisas kiyalaa laatndɨ.
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 Jisas laatndɨ maa ndɨnanala ngepma ngepma yi ya yetɨla nɨmba ndɨ kat vɨlɨndi. Galili kwagalalaa yiga Jerusalemat wokendi. Mbambala wan nɨmba walɨgandi. Jisas kiyala laatndɨ. Vɨnɨn wa walɨgandi. Isrel ta nɨmba kat walɨgandi.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 — ausente —
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 — ausente —
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 God tamba la nyan kat wandɨ. Godna nyan Jisas kiyalaa laatndangat wandɨ. Kiyalaa ndɨna sɨm ana njangu veilaa ngɨlɨgiyandɨ wandɨ. Wandɨ ma pɨlɨwutndɨ. Devit kat apma vat kwigiyowun wanda vat kwigiyowun. Ana woseka waigowun waa wandɨ God waa pɨlɨwutndɨ.
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 Nat naangamba pɨlɨwutndɨ.
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 Devit ta njɨmbla Godna njɨvwa kwutɨndɨ. Pɨlɨwuta nyan Devit ta njɨmbla Godna njɨvwa kwutɨndɨ. Pɨlɨwuta nyan Devit kat ana pɨlɨwutndɨ. Devit kiyandɨ mala ndɨna ngwak walanga kwo kavamba vaangundi. Ndɨna sɨm njangu veiga ngɨlɨndɨ.
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 Pɨlɨwuta nyan mandɨt nyan kat pɨlɨwutndɨ. Kiyalaa sɨm njangu veilapman nyan kat pɨlɨwutndɨ. Wan nyan kiyalaa God wandɨ, laatndɨ.
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
40 Yigumba vɨga alɨmba ngwuk. God waa nyaangɨt mbuta nɨmba tamba la nɨmba pɨlɨwuta nyaangɨt ngwuk kat yilandɨ.
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 Ndi God waa nyaangɨt pɨlɨwutndi. Yigumba vɨga alɨmba ngwuk. Ngwula mbangɨ manda kat kɨlɨpangɨ yigandɨ. Waluwa vat maawupmba yelavɨtapman yingweyan kiyaigangwuk. mbambala nɨma njɨvwa kwutɨgowun ngwuk kat. Kwutuwa njɨvwa vɨlaa ngwula mbangɨ kɨlɨpangɨ yigiyandɨ. Nat nyan kwututwa njɨvwa kat ngwuk kat vɨsɨmogwindeyan ngwula mbangɨ kɨlɨpangɨ yɨgiyandɨ waa wandɨ God waa tamba pɨlɨwutndi waa wandɨ Pol.
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Pol wandɨ mala Polawi Banabaso yisola lɨnja ngaymba tɨga lɨga wogwelɨmbɨt, mbɨk kat vɨlaa wandi. Njɨvwa lapman tɨneya nandinya yandɨ maa yagwamba mbɨt nɨn kat mbupmat waa wandi.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Nat nɨmba mbɨla kwupmba wogwelaa lɨndi. Judagwi Juda ana ndi nat nɨmba wogwelaa lɨndi. Juda ana ndi nat nɨmba wogwelaa lɨndi. Juda ana ndinat nɨmba Juda yeta vapmba yetɨndi. Ndi kat ngambuliya nyaangɨt ngwula maawut ke tɨvɨndi. Ndi kat ngambuliya nyaangɨt ngwula maawut ke tɨvɨnda. Kwutaaa alɨmba ngwuk. God ngwuk kat awagapma apma vat yindɨ waa mbutɨli. Wan nyaangɨk kat ngwuk yelavɨpmba ngwuk waa wambɨk.
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Nat njɨvwa lapman nandinya yandɨ maa wan ngepmana nɨmba aywaa yisola lɨndi. God waa nyaangɨt mbupmbɨk, wupmak yisola lɨndi.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 Nɨma sakwat nɨmba Pol kat yɨndi. Nat Juda yinjangat vɨlaa yelavɨtndi. Wan nɨmba tat nɨnagwinala lɨndi. mbambala Polna kwupmba yigandi. Kavle vatna yinja wa yelavɨtndi. Wan vak yelavɨtaa Pola waa nyaangɨk kat kai wandi. Ndɨ kat njɨka wandi.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 Njɨka wanja vak kat Apolagwi Banabaso ana vaaka lɨmbɨt. Nɨma kwundimba wambɨt. God waa nyaangɨt Juda ngwuk kat mbupmat tat yali. Apma vatna tat ngwuk kat mbupmat yalia. Ngwuk kai wangwuk. Wungi kat tɨga Juda ana ndi nat ɨmba kat yiga mbukiyaa. Apma vat njɨmbla njɨmbla tɨngweya vak kat ngwuk kai wangwuk.
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 Ana mawupmba yelavɨtaa ana yiga mbupmak yali Juda ana ndi nat nɨmba kat.
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 Mbutiya nyaangɨt Juda ana ndi nat nɨmba wutaa solat sɨga nolin ngwandɨga wandi. God waa nyaangɨt apma nyaangla waa wandi. God nat nɨmbana maawutmba wandɨ mala wan nyaangɨk kat yelavɨtaa kwutaa lɨndi. Maawupmba kwutaa lɨga apma vat njɨmbla njɨmbla yetɨlɨnjeya vak kat klandi.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 Wan nɨma kɨpmana ngerpma ngepma kat yiga God waa nyaangɨt mbuk kɨva mbutndi.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Nat Juda Polagwi Banabasna sɨ kat viyesandavat wandi. Wan ngepmanana nɨma nɨmba kat yɨga wandi wan kavle nyaangɨt. Juda ana ndi nat nɨmbana njambwi lagwa kat yɨga wandi wan kavle nyaangɨt. Juda ana ndi nat nɨmba God kat ndina maawupmba yelavɨka lɨndi. Wungi kat tɨga wan ngepmana nat nɨmba Polagwi Banabas kat nɨma vapmba yɨga mbɨk kat kɨklindi maa ngepma kwagalalaa yimbɨkt.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 God waa nyaangɨt mbuta mbɨt nyan wan ngepmamba lɨga man su lɨgiyataa viyalɨmbit tɨpmwigwula yiga. Ngwuk wupma lɨgiyangwuk. Tɨga kiyalaa kavle savle yigiyangwuk waa yelavɨtaa su viyalɨmbɨt. Wan ngepma kwaglalaa Aikoniamat yimbɨt.
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Wan ngepma Antiokmba Jisasna mbaapmamba lɨga nɨmba solat sɨga nolin ngwandɨga lɨndi. Godna waagan ndinamba tavilaa lɨndɨ.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.