Mateus 26
Buk Niu In Hida Balu nol Dehet deng Apan-kloma ki in Dadi ka (HEGNTPO) vs NAA
1 Nikit Yesus tui hidi dais nas totoang bel oen kon, Un tek Un ima-ii las noan,
1 Quando Jesus acabou de proferir estas palavras, disse aos seus discípulos:
2 “Mi taan son tam bii ka, naha lelo dua pait tam, kit leol tene Fesat Paska la. Lius oras na lam, muik atuli le hee soleng Au, Atuling Baktetebes nia. Hidim oen pauk tele Auk se kai sangsuli lu dapang.”
2 — Vocês sabem que, daqui a dois dias, será celebrada a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Leol na, tulu agama Yahudi las tene-tenen nas, nol blala-blalan hadat tas nakbua se Kayafas uma. Kayafas na mo, tuang tene deng tulu agama Yahudi las.
3 Então os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás,
4 Oen nuting lalan le daek Yesus nol ete-ete, halin keo tele Una.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Mo oen tek apa noan, “Natang le! Kit daek Un nol ni deken le, ta lelo-leol tene kas maas dadani son. Ta tamlom atuil hut mamo man in kom Una ngas, haung tuku-keng nol kita la.”
5 Mas diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Se iung Betania, muik atuli mes ngala Simun. Hmunan nu, atuli nikis una, undeng un tom iil baih-bluku. Mo halas ni, un banan son. Oras lelo-leol tene kas maas lius lo bii kam, Yesus nol Un ima-ii las lakos kaa se Simun uma.
6 Quando Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso,
7 Oen kaa mamasu lam, bihatang mes maa tutnaal Yesus. Un kil botor mes daken deng baut in osa. Botor na isin na kon, mina bui bingis man osa isi. Bihatang na maa lius kon, un diuk tehen botor ra leo ka. Hidim un doan mina ka le baa buit-buit laok se Yesus bon na, le daid tada noan, bihatang na todan Una.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume precioso, que ela derramou sobre a cabeça de Jesus, estando ele à mesa.
8 Mo nikit Yesus ima-ii las net bihatang na in tao ela ka kon, oen koon-mali le aa nol apa noan, “Sah! Bihaat saa ni le, un soleng parsum mina bui bingis osa isi na, ela lia?
8 Vendo isto, os discípulos ficaram indignados e disseram: — Para que este desperdício?
9 Banan dui ka un hee mina na tuun! Le halin laok bating duit ta bel atuil kasiang ngas!”
9 Este perfume poderia ter sido vendido por muito dinheiro, para ser dado aos pobres.
10 Mo Yesus taan oen in nangan na, kon Un tek noan, “Mi tao sus bihatang ni deken tia! Nang le un tao ela! Auk daleng kolo, undeng un doan mina bui bingis ni se Auk apang ngi son.
10 Mas Jesus, sabendo disto, lhes disse:
11 Ta atuil kasiang ngas nol mi tutungus se mi hlala ka. Mo nesang lo ka kam, Auk leo-leo nol mi lo kam.
11 Porque os pobres estarão sempre com vocês, mas a mim vocês nem sempre terão.
12 Nini bihatang ni in doan mina nia ki, un tao Auk apang ngi le bui bingis, banansila el un hising rampe meman taung Auk nitun ni son na. Ta Auk in nuli ki nesang lo son.
12 Porque, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Nangan babanan ne! Mam Ama Lamtua Allah Dehet Dais Banan na, holhising papmes se apan-kloma kia lam, taon elola ko oen nahdeh deng bihatang ni in banan na kon! Le halin atuli li totoang nangan net una.”
13 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo este evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
14 Muik at mes deng Yesus ima-ii at hngul dua kas, ngala Yudas Iskariot. Un puti lako nuting tuang-tuang agama Yahudi las le sao Yesus bel one.
14 Então um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os principais sacerdotes.
15 Lako lius se tuang-tuang agama Yahudi las kon, un keket oen noan, “Papas totoang! Eta auk hulung mi le daek Yesus sam, mi bel auk saa la?”
15 Ele disse: — Quanto me darão para que eu o entregue a vocês? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Kon nam Yudas puti lako le nuting lalan halin sao Yesus bel one.
16 E, desse momento em diante, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
17 Taun-taun nam, atuil Yahudi las muik lelo-leol tene man nesang nga lelo itu. Oen noken leol nas noan, ‘Fesat Ruti in Kaa se Lalan’. Fesat ta mana le mulai kon, Yesus ima-ii las maa keket Un noan, “Papa! Duman ni kit musti sai kit leol tene kias, nini in keo lae-blai le tao fesat Paska. Tiata Paap kom le kaim laok mana fesat se ola la?”
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
18 Kon Un siut noan, “Mi taam lakom kota lua, tiam mi tutnaal blalan biklobeng mesa. Lam mi tekan elia, ‘Ama! Paap Guru nataka kam, Un oras in mate ka maa dani son. Ta Un nodan mana mes se ama uma lia, le Un pake taung in tao fesat Paska nol Un ima-ii las.’”
18 E ele lhes respondeu:
19 Ming ela kon, Un ima-ii las lakos, le daek muid asa man Un in teka ka. Hidim oen mana in kaa, taung fesat Paska se na.
19 E eles fizeram como Jesus lhes havia ordenado e prepararam a Páscoa.
20 Duman son kon, Yesus nol Un ima-ii at hngul duas kas, daad le kaa fesat Paska leo-leo se na.
20 Ao cair da tarde, Jesus pôs-se à mesa com os doze discípulos.
21 Oen kaa mamaus lam, Un tekas elia, “Mi hii napat le! Muik at mes deng mia li, man mam hee soleng Auk lakong bel atuil didang.”
21 E, enquanto comiam, Jesus disse:
22 Ming ela kon, oen dalen nas banan lo. Kon oen mesa-mesam keket Yesus noan, “Atuling man Paap in aa na, auk lo ta lo?”
22 E eles, muito entristecidos, começaram um por um a perguntar-lhe: — Por acaso seria eu, Senhor?
23 Kon Un siut noan, “Atuling man dopon un ruti la lako mako ni dalen leo-leo nol Au ka, man hee soleng Au.
23 Jesus respondeu:
24 Nangan ne! Au, Atuling Baktetebes nia, musti mateng banansila el asa man oen in dul meman son, ne Ama Lamtua Allah Buk Niu ka ka. Mo doha loo! Atuling in hee Au ka, mam lepa-haal un in susa-daat ta esa! Tiata in banan dui ka, un ina ka huan deken tia!”
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
25 Hidi nam, Yudas kon keket noan, “Atuling man Paap in aa na, auk lo, ta lo?”
25 Então Judas, que o traía, perguntou: — Por acaso sou eu, Mestre? Jesus respondeu:
26 Oen kaa mamasu lam, Yesus kat ruti bua mes le nodan mamo se Ama Lamtua Allah. Hidim Un bilas-bilas ruti na, le tunang bel Un ima-ii las nol tekas noan, “Ruti ni, Auk apang nga. Kata, le kaa tia!”
26 Enquanto comiam, Jesus pegou um pão, e, abençoando-o, o partiu e deu aos discípulos, dizendo:
27 Hidi nam, Un kat klas mes anggor inu, le nodan mamo se Ama Lamtua Allah. Hidim Un tunang laok bel Un ima-ii las nol tekas noan, “Mi totoang kata, le ninu.
27 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos, dizendo:
28 Ta anggor ni, Auk dalang nga. Mam Auk mateng le dalang ngi holbohon, halin bel boa-blingin atuli hut mamo deng oen in kula-sala ngas. Daal ni daid tada le tek nuting noan, asa man Ama Lamtua Allah in hid son na, meman halas ni dadi son. Tiata kata, le niun tia!
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Mo hii babanan! Ninin deng duman nia, Auk niun anggor pait lo kang. Didiin mam Auk nol Auk Amang in ne sorga ku daad le kil bandu leo-leo son le, halas-sam Auk niun nol mi pait.”
29 E digo a vocês que, desta hora em diante, nunca mais beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que beberei com vocês o vinho novo, no Reino de meu Pai.
30 Hidi kon, oen tao dani mes le naka-nahalit Ama Lamtua Allah. Nol duman na kon, oen putis lakos leten Saitun nua.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Oras oen in lakos bus el leten nua ka, Yesus tek Un ima-ii las meman noan, “Duman nia, mi totoang lalim nang soleng Au. Undeng dulan meman son ne Ama Lamtua Allah Buk Niu ka noan,
31 Então Jesus disse aos discípulos:
32 Meman Auk mateng. Mo mam Auk nuling pait, ta Auk laok natang mi se propinsi Galilea.”
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Mo Petrus kaen noan, “Papa! Atuil tengas totoang lalis nang soleng Paap kon no, auk nang Paap lo!”
33 Mas Pedro, tomando a palavra, disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, nunca o será para mim.
34 Kon Yesus siut noan, “Ela le Petrus? Hii ke! Duman ni manu tukluin lo bii kam, ku kaen oe tiul son noan, ku taan Auk lo!”
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Mo Petrus kaen muun dui pait noan, “Loo Papa! Eta Paap mate kam, auk kon mateng leo-leo nol Papa. Taon elola kon, auk lail nang soleng Paap lo!” Petrus tapan tenga las kon tek ela.
35 Pedro insistiu: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Hidi kon Yesus nol Un ima-ii las lakos napiut, ti oen lius se leten Saitun na, se klapa mes ngala Getsemani. Se na, Yesus tek Un ima-ii las noan, “Mi daad natang se nia le, ta Auk le lakong kohe-kanas se nua.”
36 Em seguida, Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani. E disse aos discípulos:
37 Mo Un haman Petrus, Yakobus nol Yuhanis, le oen tilus leo-leo nol Una. Kilan deng oras na kon, Yesus nataka kam, Un dalen na sus isi, nol hutlulu.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a sentir-se tomado de tristeza e de angústia.
38 Oen halas-sam laok bubuit, mo Un tekas noan, “Auk daleng ngi sus isi! Auk nataka kam el noan, Auk le mateng tetetas. Mi daad le melang natang Auk se nia le.”
38 Então lhes disse:
39 Kon Un keko lako katang dui bubuit, hidim Un hai buku ka le kohe-kanas noan, “Papa boa-ili! Eta Paap tade kam, Auk lepa-haal in susa-daat ni deken tia. Mo muid Auk in koma ki deken; nang le muid se Paap in koma ka tuun.”
39 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo:
40 Kohe-kanas hidi kon, Un pait lako Un ima-ii at tilu las. Mo oen niin nalas. Kon Un buk-bangun one, hidim tek Petrus noan, “Hoe! Petrus! Tasao le mi ninim mia? Auk in lakong se nua ka, nanapat tuun, mo mi melang nal bubuit lo kon nia!
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
41 Kose mi matan nas le langa. Hidim haung le doh nol Au! Ta mi dalen nas meman kom le daek banan, mo mi apan nas bloen. Tiata banan dui ka, mi kohe-kanas le halin eta mi tom in liun-leo kam, mi tahang nala.”
41 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Hidim Un pait lako le kohe-kanas noan, “Papa! Eta Auk man musti lepa-haal in susa-daat nia lam, nang le muid Paap in koma ka tuun.”
42 Retirando-se pela segunda vez, orou de novo, dizendo:
43 Kohe-kanas hidi ela kon, Un pait lako se Un ima-ii at tilu las. Mo oen niin nalas pait son, undeng oen matan nas tede isi.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os olhos deles estavam pesados.
44 Kon Un nang one, le lako kohe-kanas oe mes pait. Un nodan Ama ka pait, le nang Un lepa-haal in susa-daat na deken, molam muid Un Ama ka in koma ka tukun.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Kohe-kanas hidi ela kon, Un pait le buk-bangun Un ima-ii las, hidim tekas noan, “Mi ninim nababael tuun nia? Hangum tia! Ta atuling in le hee soleng Au, Atuling Baktetebes nia ki, maa dani son nuan. Un nol atuil nuas maas le daek Au, halin sao Auk lakong se atuil daat tas iman.
45 Então voltou para os discípulos e lhes disse:
46 Hoe! Hangum tia! Bela mi matan nas le ngat soba-naan laok elu le! Ta atuling in le hee Au ka, maa son nuan.”
46 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
47 Yesus aa mamaus ela lam, Yudas nol atuli hut mamo maas lisu. Oen maas kil suli nol kai teben, le daek Una. Oen tao ela muid in prenta deng tulu agama Yahudi las tene-tenen nas, nol blalan-blalan hadat tas.
47 E enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Yudas tek oen meman son noan, “Mi tinang babanan ne! Atuling ol man Auk likin nam, mi daek Una! Ta Un nam atuling man mi in nuting nga!”
48 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam-no.”
49 Oen lakos lius se Yesus sa kon, Yudas lat napiut lako dil se Yesus sila ka le aa noan, “Boa-blingin Paap Guru!” Hidim un neok Yesus le likin.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Salve, Mestre! E o beijou.
50 Kon nam Yesus ketan elia, “Hoe Yudas! Ku in maa ki, le tao dais nia le?” Hidim atuil hut mamo kas keko lakos le daek Una.
50 Jesus, porém, lhe disse: Nisto, aproximando-se eles, agarraram Jesus e o prenderam.
51 Taan lo molota Yesus atulin nas at mes luis un hela ka, le dait nutus atuling mes hngila klehen. (Atuling in papa na, tuang tene agama Yahudi la ata.)
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Net ela kon, Yesus kaing un noan, “Bubut ku hela ka pait lako hbubut ta, ta atuil in keng nini hela ka, mam mate nini hela kon.
52 Então Jesus lhe disse:
53 Ku taan lo ke? Auk bisa nodan Auk Amang ngua, le tunang Un ima-ii lihu-lihu deng sorga, halin maa tulung Au.
53 Ou você acha que não posso pedir a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Mo nang tuun tia! Nang le atuil nias daek Au. Ta totoang man in dul son deng Au, ne Ama Lamtua Allah Buk Niu ka ka, musti dadi.”
54 Mas como, então, se cumpririam as Escrituras, que dizem que assim deve acontecer?
55 Hidi nam Yesus aa nol atuil hut mamo in maa daek Una ngas noan, “Hoeh! Mi bali noan Auk niam atuil daat te? Tasao le mi maa daek Auk nini suli nol kai teben nia? Molota, lelo-lelon nam Auk tui mi se Ama Lamtua Allah Um in Kohe-kanas Tene ka, mo muik tahan atuli mes in tao saa Au lo.
55 Naquele momento, Jesus disse às multidões:
56 Mo nang tuun tia! Maa, le daek Auk tia! Ta nias totoang dulas meman son deng lolo hmunan nu ne Ama Lamtua Allah Buk Niu ka.”
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então todos os discípulos o deixaram e fugiram.
57 Hidi na kon, atuil in daek Yesus sas kil nol Un lako se tulu agama Yahudi las tuang tene Kayafas uma, undeng atuil tene-tene kas nakbua se las son. Nas tene-tene agama Yahudi las, guru-guru agama las, nol blalan-blalan hadat tas.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Dedeng oen kil nol Yesus lako ka, Petrus muid nol in huni-huni deng klupu, didiin lako lius se tuang tene ka uma. Petrus kom le taan asa man in dadi ka, tiata un kon tama lako kintal la dalen, le daad leo-leo nol atuil in se la ngas.
58 Pedro o seguia de longe até o pátio do sumo sacerdote. E, tendo entrado, assentou-se entre os servos, para ver como aquilo ia terminar.
59 Se um na dalen, tulu agama las tene-tenen nas nol totoang atuil man taom daad le nehan dais agama ngas huli-bali. Oen totoang nuting lalan le halin nutus in hukung tele bel Yesus.
59 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Oen pake saksi in nole daat mamo le tek deng asa man Yesus in tao son nas, mo oen in tekang nas muik mes lo kon man tatai le pake taung in hukung tele Una. Tukun nam oen pake saksi at dua.
60 E não acharam, apesar de terem sido apresentadas muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 Saksi at dua nas tek noan, “Kaim ming Atuling ni aa net noan, ‘Mam Auk tao lean Um in Kohe-kanas Tene ka. Mo se lelo tiul dalen nam, Auk bangun-pii pait.’”
61 — Este disse: “Posso destruir o santuário de Deus e reconstruí-lo em três dias.”
62 Kon nam tuang tene agama Yahudi la hangu dil se totoang atuil in daad se la ngas silan. Un keket Yesus noan, “Ku ming atuil hut mamo nas in aa le tek sakeng bel Ku ka son. Mo tasao le Ku ete tuun nia?”
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
63 Yesus siut saa lo. Kon tuang tene ka keket pait noan, “Auk le keket elia! Mo Ku musti siut baktetebes, banansila el Ku siut Ama Lamtua Allah in nuli man ne sorga kua. Muik atuli tek noan, Ku niam Kristus, Ama Lamtua Allah Ana, man Un hid meman son deng hmunan nua ka. Baktebes ela le?”
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: — Eu exijo que nos diga, tendo o Deus vivo por testemunha, se você é o Cristo, o Filho de Deus.
64 Kon Yesus siut noan, “Meman ama in aa ka toma. Mo nangan ne! Ta mam mi totoang ngat net Au, Atuling Baktetebes nia. Mam Auk daad se sorgang, se Ama Lamtua Allah, man muik kuasa muun dudui ka halin kanan na, le kil prenta leo-leo nol Una. Hidim, mam Auk niu pait maang se nopen daleng.”
64 Jesus respondeu:
65 Ming Un aa ela kon, tuang tene ka koon-mali isi, didiin un pius sait un kaod blatas sa. Hidim un aa mumuun le tek totoang atuil in daad se la ngas noan, “Kit nuting saksi bakun tia! Mi ming Un in aa ka nol mi hngilan esan son. Un in aa na, Un nikit apa ka son banansila el Ama Lamtua Allah Ana. Ni in bilu-aa son! Mi totoang taan son noan, muid kit atorang agama lia lam, eta muik atuli in tao apa ka el Ama Lamtua Allah kam, atuling na musti mate!
65 Então o sumo sacerdote rasgou as suas vestes e disse: — Blasfemou! Por que ainda precisamos de testemunhas? Eis que agora mesmo vocês ouviram a blasfêmia!
66 Tiata mi le nutus elola la?”
66 O que vocês acham? E eles responderam: — É réu de morte.
67 Hidi nam muik atuli at ila lo, puut kapen se Yesus. Oen kon diuk kuti-kuti Una, nol atuil tenga las papas Una.
67 Então alguns cuspiram no rosto de Jesus e bateram nele. E outros o esbofeteavam, dizendo:
68 Hidim oen aa nahmaeng Un noan, “Hoe! Ku niam Kristus ta lo? Olan Ku nataka, le asii man papas Ku lia?”
68 — Profetize para nós, ó Cristo! Quem foi que bateu em você?
69 Dedeng na, Petrus daad nabael se kintal la. Kon ata bihata mes maa aa nol un noan, “Apin ku kon leo-leo nol Yesus, atuling Nasaret ta, ta lo?”
69 Pedro estava sentado fora no pátio. Uma empregada se aproximou e lhe disse: — Você também estava com Jesus, o galileu.
70 Mo un kaen se atuil hut mamo kas silan noan, “Loo! Tasao le ku keket auk ela lia! Auk taan Un lo.”
70 Mas ele negou diante de todos e disse: — Não sei o que você está dizendo.
71 Hidi kon, Petrus puti le lako dil se hnita in taam maa ka. Kon bihata mes didang pait, net un dil se na. Tiata un tek atuil in se la ngas noan, “Hoe, apin auk net atuling ni leo-leo nol Yesus, atuling Nasaret ta.”
71 Quando se dirigia para a porta, Pedro foi visto por outra empregada, que disse aos que estavam ali: — Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Kon Petrus kaen noan, “Tamlom mo ku nuin na! Auk sumpa, auk taan Atuling na lo!”
72 E ele negou outra vez, com juramento: — Não conheço esse homem.
73 Nal nesang lom, atuil didang in se la ngas tekan pait noan, “Hoe! Ku kaen noan, ku leo-leo nol atuling na lo deken! Ta kaim tanan deng ku dasim in aa ka, undeng ku aa kam tuladang el atuil Galilea ka!”
73 Pouco depois, aproximando-se os que estavam ali, disseram a Pedro: — Com certeza você também é um deles, porque o seu modo de falar o denuncia.
74 Mo un mulai lote, nol labang le kaen noan, “Auk sumpa pake Ama Lamtua Allah ngala ka! Auk taan Atuling na lo!” Un aa hidi ela kon, manu tukluni.
74 Então ele começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem! E no mesmo instante o galo cantou.
75 Ming manu ka in tukluni ka kon, Petrus nangan net apin Yesus in tek un noan, “Manu tukluin bii kam, ku kaen lalis tiul son noan, ku taan Auk lo.” Nangan net ela kon, un lail puti lako likun na, le lilu mumuun.
75 Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes.” E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.