Levítico 25
hch (HCH) vs NVT
1 Hikɨ Tsinahi yemuriyaritsie Yawé Muitsexi katiniuta'aitɨani,
1 Quando Moisés estava no monte Sinai, o S enhor lhe disse:
2 'ixaheritsixi mɨpaɨ mɨtiwatahɨawekɨ: «Kepauka xeme xemeutahaxɨani kwie nemɨxeyetuirienitsie, mɨkɨ kwie kanika'uxipimɨkɨ xeiwiyari, Yawé hetsiemieme.
2 “Dê as seguintes instruções ao povo de Israel. Quando entrarem na terra que eu lhes dou, a terra deverá observar um sábado para o S enhor a cada sete anos.
3 'Ataxewime wiyari xemaku'etsatsie xepɨka'eni, meta yukaxie xepanuwitexɨani 'ikwaxiyari xekanika'itsanakuni,
3 Durante seis anos, vocês semearão os campos, podarão os vinhedos e farão a colheita,
4 matsi 'atahuta wiyari 'aye'ayu, kwie xeiwiyari kanika'uxipimɨkɨ meta kaniyutemawiekamɨkɨ Yawé hetsiemieme. Xemaka'etsatsie xepɨkaka'eni meta yukaxie xepɨkahanuwitekeni,
4 mas no sétimo ano a terra terá um ano sabático de descanso absoluto. É o sábado do S enhor . Durante esse ano, não semeiem os campos nem façam a poda dos vinhedos.
5 yukɨmana watiyɨraxɨaka mɨtixuawerixɨ xepɨkaka'itsanani meta 'akaxie pemɨka'ika'e pepɨka'anuwitekeni. Kwie xeiwiyari 'aye'arɨkamekɨ kani'uxipiekamɨkɨ kaniyutemawiekamɨkɨ.
5 Não ceifem o que crescer espontaneamente nem colham as uvas dos vinhedos não podados. A terra terá um ano de descanso absoluto.
6 Matsi, naime tita kwie mɨtitixuawitɨani mɨka'uxipieni wiyaritsie, xekanitikwaikuni matsi 'axaɨtame hawaikɨ yunaitɨ mekatenikwakakuni te'uximayatamete meta te'iwamete meta 'ateewa kiekatari xehetsɨa memɨtitei.
6 Comam o que a terra produzir espontaneamente durante seu descanso. Isso se aplica a vocês, a seus filhos, a seus servos e servas, e também aos trabalhadores contratados e aos residentes temporários que vivem em seu meio.
7 Meta 'atewama yunaitɨ mekatenikwakakuni meta yunaitɨ xekiekaritsie memɨtexuawe. Naitɨ kwiepa mɨtiutixuxuawereni, mɨkɨ wiyaritsie naitɨ katiniwa'ikwaitɨkamɨkɨ.
7 Seus rebanhos e todos os animais selvagens de sua terra também poderão comer o que a terra produzir.” O Ano do Jubileu
8 »'Atahutamexɨa 'atahutame wiyari pekani'inɨatamɨkɨ xawatikɨ, mɨkɨ huta tewiyari heimana 'atanauka wiyari kanayeimɨkɨ,
8 “Contem sete anos sabáticos, sete vezes sete anos, no total de 49 anos.
9 tamamata tukariyaritsie 'atahuta metseriyaritsie, tatsɨari memɨteheuyehɨwiyarɨwa tukariyaritsie, 'ana kanitahɨtsieriemɨkɨ kuxineta naitsarie kiekaritsie.
9 Então, no Dia da Expiação do ano seguinte, façam soar por toda a terra um toque longo e alto de trombeta.
10 Huta tewiyari heimana tamamata wiyari 'aye'ayu kanipatsiekamɨkɨ, 'ana mematixɨnarɨwatsie kanihɨkɨtɨkamɨkɨ yunaitɨ mana memɨtitei. Xehetsiemieme mematatuiwa wiyari maye'axe pɨhɨkɨtɨni, yuxexuitɨ mekanitayeixɨakuni yunuiwarite wahetsɨa meta yukwie mekaniyetuiriyariekuni.
10 Consagrem esse ano, o quinquagésimo ano, como um tempo de proclamar a liberdade por toda a terra para todos os seus habitantes. Será um ano de jubileu para vocês, no qual cada um poderá voltar à terra que pertencia a seus antepassados e regressar a seu próprio clã.
11 Huta tewiyari heimana tamamata wiyari 'aye'axekaku xeputatuiwani: mɨkɨ wiyaritsie xepɨka'uka'etsani meta xepɨka'uka'itsanani, yɨkɨmana mɨtitixɨawere meta kaxie pemɨka'ika'e pepɨka'anuwitekeni.
11 O quinquagésimo ano será um jubileu para vocês. Nesse ano, não semearão os campos, nem ceifarão o que crescer espontaneamente, nem colherão as uvas dos vinhedos não podados.
12 Mɨkɨ wiyari mematatuiwa kanihɨkɨtɨni xehetsiemieme kanipatsiekamɨkɨ. Mɨraka'etsitɨretsie xeikɨa yɨkɨmana tita mɨtiutixuxuawere xekatenikwakakuni.
12 Será um ano de jubileu para vocês e deverão mantê-lo santo. Comam o que a terra produzir espontaneamente.
13 »Mematatuiwa wiyaritsie yuxexuitɨ yunuiwarite wahetsɨa mekanitayeixɨakuni.
13 No Ano do Jubileu, cada um poderá retornar à terra que pertencia a seus antepassados.
14 »Xɨka xeme xewitɨ xeime tiutuirieni yupiini yatɨni xeime tiunanairieni tixaɨtɨ tipiinieya, yuxexuitɨ xepɨkayukwamanani.
14 “Quando alguém fizer um acordo com o seu próximo para comprar ou vender uma propriedade, não deverá tirar vantagem do outro.
15 'Ekɨ 'ahepaɨ tewi pekaninanairiemɨkɨ kepaɨmetɨ wiyari meuyewetse paɨmemekɨ mematatuiwa wiyari maye'anikɨ, mɨkɨta metsituirieni kepaɨmetɨ wiyari meuyewetse mɨka'itsanakɨ mɨpaɨ raye'arɨkamekɨ.
15 Ao comprar um terreno do seu próximo, o preço a ser pago será baseado no número de anos desde o último jubileu. O vendedor estipulará o preço levando em conta os anos que ainda restam de colheitas.
16 Xɨka 'akuxi waɨkawa wiyari heuyeweka mematatuiwa maye'anikɨ, mɨkɨ waɨkawa pɨraye'aka, peru xɨka 'etsipaɨmetɨ wiyari heuyewekani, mɨkɨ 'etsiwa kanika'ɨrikamɨkɨ kemɨraye'akai kepaɨmexɨa pemɨka'itsanakɨ mɨkɨ mɨpaɨ kametinituiriemɨkɨ.
16 Quanto mais colheitas faltarem para o próximo jubileu, mais alto será o preço; quanto menos anos faltarem, mais baixo será o preço. Afinal, o que ele está vendendo é certo número de colheitas.
17 Yuxexuitɨ xepɨkayukwamanani matsi yukakaɨyari xekenayemakaxeni. Ne Yawé xekakaɨyari nekanihɨkɨtɨni.
17 Mostrem seu temor a Deus não tirando vantagem um do outro. Eu sou o S enhor , seu Deus.
18 »Ne'aitsikatsie yaxeketenekahutɨ ne'inɨari niukiyari xekenaye'atɨaka, kwiepa 'aixɨa 'anemekɨ xekaniu'uwakuni.
18 “Se quiserem viver seguros na terra, sigam os meus decretos e obedeçam aos meus estatutos.
19 Kwie pɨtiutixɨawitɨwani, meta xeme xepɨkayehakakwitɨweni, mana 'aixɨa 'anemekɨ xekanititekuni.
19 Então a terra produzirá colheitas fartas, vocês comerão até se saciarem e viverão em segurança.
20 »Xɨka xeyuku'iwawiyanike mɨpaɨ xe'utiyuatɨ: “¿Tita tetetikwani 'atahutarieka wiyaritsie, xɨka teka'uka'eni xɨka ta'iku teka'uka'itsana?”,
20 Talvez vocês perguntem: ‘O que comeremos no sétimo ano, uma vez que não temos permissão de semear nem de colher nesse ano?’.
21 mɨpaɨ nepɨtixetahɨawe 'ataxewirieka wiyaritsie nepɨxehanɨ'airieni waɨkawa 'aixɨa xemɨ'itɨarienikɨ kwiepa pɨtitixɨawere haika wiyaritsie mieme.
21 Podem ter certeza de que no sexto ano eu lhes enviarei a minha bênção, de modo que a terra produzirá o suficiente para três anos.
22 Kepauka xeme xemɨka'eni 'atahairieka wiyaritsie, 'ana 'akuxi yu'ikwai xekatenexeiyakakuni meripaitɨ mieme xemika'itsanaxɨ, meta 'akuxi 'aikɨ mieme xekwatɨ yurikatsie timieme xepɨka'itsana.
22 No oitavo ano, quando semearem seus campos, ainda estarão comendo da colheita farta do sexto ano. De fato, ainda estarão comendo dessa colheita quando fizerem a nova colheita no nono ano.” O resgate de propriedades
23 »Kwie yuheyemekɨ mukuma xepɨkatuaka, mɨkɨ kwie nepiini kanihɨkɨtɨni, xeme matsi ku'uwamete xekanihɨkɨtɨni xemɨniɨtɨarie xeikɨa mana xemɨtitenikɨ.
23 “A terra jamais será vendida em caráter definitivo, pois ela me pertence. Vocês são apenas estrangeiros e arrendatários que trabalham para mim.
24 'Ayumieme, kwie xematiteitsie pɨyɨweni tawari kwie kemɨ'ane mutuiri minanairienikɨ.
24 “Sempre que uma propriedade for negociada, o vendedor deverá ter o direito de comprá-la de volta.
25 »Xɨka xewitɨ 'ahurawa 'a'iwa tixaɨtɨ karexeiyatɨ 'ayani, xɨka yutɨɨriyama tiwahetsiemieme mɨrexeiya tituamɨkɨ, mɨkɨ 'iwaya 'ahurawa kaninanairiemɨkɨ para heitserie mexeiyanikɨ tita mɨtituirieni.
25 Se alguém do seu povo empobrecer e for obrigado a vender parte das terras da família, um parente próximo deverá comprar a propriedade de volta para ele.
26 Xɨka mɨkɨ 'uki xeime 'ahurawa yu'iwa kaheixeiyani para hetsienamieme mɨtiyutuanikɨ, matsi xɨka mɨkɨ yukɨmana waɨkawa rexeiyatɨ hayuyeitɨani para yukwie mɨnanenikɨ,
26 Se não houver qualquer parente próximo para comprar a propriedade, mas a pessoa que a vendeu conseguir dinheiro suficiente para comprá-la de volta,
27 mɨkɨ kaniti'inɨatamɨkɨ kepaɨmexɨa wiyari manuyetɨa mituatsie meta kanixeɨrimɨkɨ kemɨraye'axe kemɨ'ane minanairi hetsiemieme. Mɨpaɨ tawari katininuamɨkɨ yukwietsie.
27 terá o direito de resgatá-la de quem a comprou. Do preço da terra será descontado um valor proporcional ao número de anos até o próximo Ano do Jubileu. Desse modo, o primeiro dono da propriedade terá condições de retornar à sua terra.
28 Matsi xɨka mɨtiyutuanikɨ kara'atɨatɨyani, kwie minanairi hetsɨa puyuhayewa kepaukake mematatuiwa wiyari maye'anitsieke, kepaukake kemɨ'ane mitua hetsɨana manuani, 'anake hetsiena mieme meta tɨɨriyamama wapiini pɨrayani.
28 Se, contudo, o primeiro dono não tiver condições de comprar de volta a propriedade, ela ficará com o novo dono até o Ano do Jubileu seguinte. Nesse ano, a propriedade será devolvida aos primeiros donos, a fim de que voltem à terra de sua família.
29 »Xɨka xewitɨ kii 'utuani kiekari mukurarutɨarietsie yeweme, xeiwiyari ka'aye'awekaku mutiyutuanikɨ heitserie kanexeiyakamɨkɨ, kepauka mituatsie tsutɨtɨ. Mɨpaɨ xeikɨa katineuterimɨkɨ para mɨtiyutuanikɨ.
29 “Quem vender uma casa dentro de uma cidade murada terá, por um ano completo, o direito de comprá-la de volta. Durante esse ano, o vendedor poderá resgatar a casa.
30 Xɨka kiikɨ katiyutuawekaku xeiwiyari 'aye'ani, mematatuiwa maye'anitsie pɨkayetuiriyarieni matsi kemɨ'ane minanai piinieya yuheyemekɨ kanayeimɨkɨ meta xiɨyarimama.
30 Mas, se não a comprar de volta durante esse ano, a venda da casa dentro da cidade murada não poderá ser revertida. A casa se tornará propriedade permanente do comprador. Não será devolvida ao primeiro dono no Ano do Jubileu.
31 »Kiite kiekarite 'etsimɨyeyeutsie mɨti'utɨka kakurarutɨarietɨkaitɨ mɨkɨ kwie mɨyetuiwa hepaɨ pɨ'aneni, mɨrayukatuiyanikɨ pɨyɨweni memɨyetuiriyarienikɨ mematatuiwatsie.
31 Já uma casa num povoado, num assentamento sem muros ao redor, será considerada uma propriedade rural. Poderá ser comprada de volta a qualquer momento e será devolvida ao primeiro proprietário no Ano do Jubileu.
32 »Rewitsixi heitserie mepexeiyani tsepa kepauka yukiite memɨtinanenikɨ hakewa memetiteitsie mɨti'u.
32 “Os levitas sempre terão o direito de comprar de volta uma casa que tiverem vendido dentro das cidades reservadas para eles.
33 Xɨka xewitɨ rewitɨtɨ xeime yukii 'utuirieni, kii mutua yukiekaritsie 'uweme mematatuiwa wiyaritsie kaniyetuiriyariemɨkɨ, mɨkɨ kiite rewitsixi wakiekaritsie mɨti'u watɨɨriyama wahetsie kanimiemetɨni 'ixaheritsixi watsata.
33 Qualquer propriedade vendida pelos levitas, ou seja, todas as casas dentro das cidades deles, será devolvida no Ano do Jubileu. Afinal, essas casas são suas únicas propriedades em todo o Israel.
34 Matsi mɨraka'etsitɨre wakiekari warita mamanetɨka pɨkatuiyani, mɨkɨ mɨtiwapiinikɨ xewitɨ mɨkayɨwe mɨwanawarienikɨ.
34 As pastagens em volta das cidades dos levitas não serão vendidas. São propriedade permanente deles.” O resgate dos pobres e dos escravos
35 »Xɨka xewitɨ 'a'iwa tixaɨtɨ karexeiyatɨ hayani titakɨ mɨtiyuparewieka, keneuparewi 'ateewa kiekame yatɨni kuyeikame kepemɨtiparewieka hepaɨ: mɨpaɨ xetewaparewiekaku xehetsɨa mekanikutekuni.
35 “Se alguém do seu povo empobrecer e não puder se sustentar, ajudem-no como ajudariam um estrangeiro ou residente temporário e permitam que ele more com vocês.
36 Hena'iwakamekɨ pepɨka'iwiyani kepauka tumini peminiutɨani yatɨni tikwaiwame, matsi 'akakaɨyari kenayemakaxeni, mɨpaɨ 'a'iwa xetsata pukani.
36 Não cobrem juros nem tenham lucro à custa dele. Em vez disso, mostrem seu temor a Deus permitindo que ele viva como parente com vocês.
37 Metatsiere tumini rana'iwamekɨ pepɨka'iniɨtuaka meta tita mɨtikwaiwa pemɨtikwetatɨa pepɨkarana'iwani.
37 Lembrem-se de não cobrar juros sobre o dinheiro que lhe emprestarem nem de ter lucro com o alimento que lhe venderem.
38 Ne Yawé xekakaɨyari nekanihɨkɨtɨni, 'Ekipitu kwieyaritsie nemɨxe'ayewitɨ, Kanani kwieyari nemɨxeyetuirienikɨ meta xekakaɨyari nemayanikɨ.
38 Eu sou o S enhor , seu Deus, que os tirou da terra do Egito para lhes dar a terra de Canaã e ser o seu Deus.
39 »Xɨka xewitɨ 'a'iwatɨtɨ tixaɨtɨ karexeiyatɨ hayani xɨka yutuamɨkɨni 'ahetsɨa, waɨriyarika ti'uximayatame hepaɨ pepɨkati'uximayatsitɨaka.
39 “Se alguém do seu povo empobrecer e for obrigado a se vender para vocês, não o tratem como escravo.
40 'Aixɨa ketinexeiyani ti'iwame yatɨni 'ateewa kiekame xetsata muka hepaɨ. 'Ahetsiemieme pɨti'uximayaka mematatuiwa wiyari maye'anitsieke.
40 Tratem-no como empregado ou residente temporário que mora com vocês e os servirá apenas até o Ano do Jubileu.
41 Hikɨ 'ana yuniwema wahamatɨa mɨyemiekɨ pepipitɨani, meta 'anake mepɨyɨwaweni yu'iwama wahetsɨa memɨyehukɨ meta watewarima kwie memuwaruku'eiriritsie mepɨ'axɨani.
41 Então ele e seus filhos estarão livres e voltarão aos clãs e à propriedade que pertencia a seus antepassados.
42 Yunaitɨ 'ixaheritsixi nete'uximayatsiriwamete mekanihɨtɨtɨni. Ne 'Ekipitu kwieyaritsie nekaniwarayewitɨni, 'ayumieme mepɨkatuiyani waɨriyarika te'uximayatamete wahepaɨ.
42 Os israelitas são os meus servos que eu tirei da terra do Egito, de modo que jamais devem ser vendidos como escravos.
43 Hahetemekɨ pepɨkatiwa'aitɨaka, matsi 'akakaɨyari kenayemakaxeni.
43 Mostrem seu temor a Deus tratando-os sem violência.
44 »Waɨriyarika texe'uximayatsiriwamete 'ukitsi meta 'ukarawetsixi nuiwarite xe'aurie mamanetɨkatsie mepɨkiekataritɨni, mana xepɨwatinaneni.
44 “Vocês poderão comprar escravos e escravas de nações vizinhas.
45 Yaxeikɨatatsiere pepɨyɨweni waɨriyarika te'uximayatamete xekwietsie memutinunuiwaxɨ pemɨwatinanenikɨ, mɨkɨ 'ateewa kiekatari mepɨwaniwematɨni xetsata memɨtitei. Mɨkɨ xehetsie mekanimiemetetɨkakuni,
45 Também poderão comprar os filhos de residentes temporários que moram com vocês, incluindo os que nasceram em sua terra. Poderão considerá-los sua propriedade
46 meta yutɨɨriyama xemɨwakuhayewienikɨ xepɨyɨwaweni xepiini mɨkɨ wahetsie mɨtinakenikɨ para yuheyemekɨ memɨtewa'uximayatsirieka kememɨteheutereke. Xeme matsi xeyu'iwamatɨ hahetemekɨ xepɨkateyu'aitɨaka.
46 e deixá-los para seus filhos como herança permanente. Poderão tratá-los como escravos, mas jamais oprimirão alguém do seu povo.
47 »Xɨka xewitɨ 'ateewa kiekame yatɨni kuyeikame xetsata waɨkawa rexeiyatɨ hayani, matsi xɨka xewitɨ xe'iwa reuyehɨatɨ tixaɨtɨ karexeiyatɨ hayani meta 'uyutuani 'ateewa kiekame hetsɨa yatɨni watɨɨriyama wahetsɨa,
47 “Se algum estrangeiro ou residente temporário enriquecer enquanto vive entre vocês, e se algum do seu povo empobrecer e for obrigado a se vender para esse estrangeiro ou para um membro da família dele,
48 heitserie kemɨrexeiya pɨkaheiyehɨani mɨtiyutuiyanikɨ hetsiena mieme 'arikekeri 'uyutuayu. Pɨyɨweni tsepa 'iwaya xewitɨ mɨtiyutuanikɨ:
48 continuará a ter o direito de ser resgatado, mesmo depois de comprado. Poderá ser comprado de volta por um irmão,
49 xewitɨ tatatsieya yatɨni 'iwaya tsepa kemɨpaikɨ 'iwayatɨtɨ xeikɨa. Xɨka matsi yukɨmana waɨkawa rexeiyatɨ hayuyeitɨani pɨtiyutuani yuhetsiemieme.
49 tio ou primo. Aliás, qualquer parente próximo poderá resgatá-lo. Se prosperar, também poderá resgatar a si mesmo.
50 Muyutua meta kutsiyarieya mepiti'inɨata tukari kepaɨmexɨa manuyetɨa, ke'aneme wiyariyaritsie muyutua mematatuiwa wiyaritsie maye'anitsieke. Mɨxɨnarienikɨ ti'uximayatame kepaɨmeme ma'iwaxɨ mɨyareutereka hepaɨ katineyukatuamɨkɨ.
50 Negociará o preço de sua liberdade com a pessoa que o comprou. O preço será baseado no número de anos transcorridos desde que foi vendido até o próximo Ano do Jubileu, ou seja, o equivalente ao custo de um trabalhador contratado para esse período.
51 Xɨka 'akuxi waɨkawa wiyari heuyeweka, mɨxɨnarienikɨ pɨtiyutuani yapaɨmeme hanutimaname kepauka muyutuatsie miemekɨ mɨ'ɨitɨariekaikɨ.
51 Se ainda faltarem muitos anos para o jubileu, pagará na devida proporção aquilo que recebeu quando vendeu a si mesmo.
52 Xɨka 'etsipaɨmetɨ wiyari xeikɨa heuyeweka mematatuiwa wiyari maye'anikɨ, kaniti'inɨatamɨkɨ katiniyutuamɨkɨ mɨxɨnarienikɨ kepaɨmetɨ wiyari meuyewetse miemekɨ.
52 Se faltarem apenas poucos anos até o Ano do Jubileu, pagará proporcionalmente aos anos que faltarem.
53 Xeme xekanixeiyakakuni kutsiyarieya xeiwiyari memɨte'uta'uximayata wahepaɨ mɨtixeiyanikɨ, meta waɨkawa hahetemekɨ pɨkati'aitɨaka.
53 O estrangeiro o tratará como um empregado com contrato anual. Não permitam que um estrangeiro trate israelitas com violência.
54 »Xɨka 'a'iwa hetsiemieme karayukatuiyani 'ikɨ kemɨraxaxatsiwakɨ, mɨkɨ meta niwemama mepɨxɨnarieni mematatuiwatsie wiyari 'aye'ayu.
54 Se algum israelita não tiver sido comprado de volta, será liberto quando chegar o Ano do Jubileu, ele e seus filhos,
55 »'Ixaheritsixi nete'uximayatsiriwamete mekanihɨkɨtɨni. Ne 'Ekipitu kwieyaritsie nekaniwarayewitɨni. Ne Yawé xekakaɨyari nekanihɨkɨtɨni.
55 pois os israelitas me pertencem. São meus servos que eu tirei da terra do Egito. Eu sou o S enhor , seu Deus.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Levítico 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.