Levítico 25
hch (HCH) vs NTLH
1 Hikɨ Tsinahi yemuriyaritsie Yawé Muitsexi katiniuta'aitɨani,
1 O Senhor Deus falou com Moisés no monte Sinai
2 'ixaheritsixi mɨpaɨ mɨtiwatahɨawekɨ: «Kepauka xeme xemeutahaxɨani kwie nemɨxeyetuirienitsie, mɨkɨ kwie kanika'uxipimɨkɨ xeiwiyari, Yawé hetsiemieme.
2 e mandou que ele desse ao povo de Israel as seguintes leis : Quando vocês entrarem na terra que o
3 'Ataxewime wiyari xemaku'etsatsie xepɨka'eni, meta yukaxie xepanuwitexɨani 'ikwaxiyari xekanika'itsanakuni,
3 Durante seis anos semeiem os seus campos, podem as parreiras e colham as uvas.
4 matsi 'atahuta wiyari 'aye'ayu, kwie xeiwiyari kanika'uxipimɨkɨ meta kaniyutemawiekamɨkɨ Yawé hetsiemieme. Xemaka'etsatsie xepɨkaka'eni meta yukaxie xepɨkahanuwitekeni,
4 Mas o sétimo ano será um ano de descanso sagrado para a terra, um descanso dedicado a Deus, o Senhor . Nesse ano ninguém semeará o seu campo, nem podará as suas parreiras.
5 yukɨmana watiyɨraxɨaka mɨtixuawerixɨ xepɨkaka'itsanani meta 'akaxie pemɨka'ika'e pepɨka'anuwitekeni. Kwie xeiwiyari 'aye'arɨkamekɨ kani'uxipiekamɨkɨ kaniyutemawiekamɨkɨ.
5 Ninguém colherá o trigo que crescer por si mesmo, nem podará as parreiras, nem colherá as uvas. Será um ano de descanso completo para a terra.
6 Matsi, naime tita kwie mɨtitixuawitɨani mɨka'uxipieni wiyaritsie, xekanitikwaikuni matsi 'axaɨtame hawaikɨ yunaitɨ mekatenikwakakuni te'uximayatamete meta te'iwamete meta 'ateewa kiekatari xehetsɨa memɨtitei.
6 Os campos não serão semeados, mas mesmo assim produzirão o bastante para alimentar todos os israelitas, os seus escravos e as suas escravas, os seus empregados, os estrangeiros que vivem no meio do povo
7 Meta 'atewama yunaitɨ mekatenikwakakuni meta yunaitɨ xekiekaritsie memɨtexuawe. Naitɨ kwiepa mɨtiutixuxuawereni, mɨkɨ wiyaritsie naitɨ katiniwa'ikwaitɨkamɨkɨ.
7 e também os animais domésticos e os animais selvagens. Tudo o que a terra produzir servirá de alimento.
8 »'Atahutamexɨa 'atahutame wiyari pekani'inɨatamɨkɨ xawatikɨ, mɨkɨ huta tewiyari heimana 'atanauka wiyari kanayeimɨkɨ,
8 Contem sete semanas de anos, isto é, sete anos vezes sete, o que dá um total de quarenta e nove anos.
9 tamamata tukariyaritsie 'atahuta metseriyaritsie, tatsɨari memɨteheuyehɨwiyarɨwa tukariyaritsie, 'ana kanitahɨtsieriemɨkɨ kuxineta naitsarie kiekaritsie.
9 Então, no dia dez do sétimo mês, que é o Dia do Perdão , mandem um homem tocar trombeta por todo o país.
10 Huta tewiyari heimana tamamata wiyari 'aye'ayu kanipatsiekamɨkɨ, 'ana mematixɨnarɨwatsie kanihɨkɨtɨkamɨkɨ yunaitɨ mana memɨtitei. Xehetsiemieme mematatuiwa wiyari maye'axe pɨhɨkɨtɨni, yuxexuitɨ mekanitayeixɨakuni yunuiwarite wahetsɨa meta yukwie mekaniyetuiriyariekuni.
10 Pois esse ano, que vem depois de cada quarenta e nove anos, é o ano sagrado da libertação, em que vocês anunciarão liberdade a todos os moradores do país. Nesse ano todos os que tiverem sido vendidos como escravos voltarão livres para as suas famílias, e todos os campos que tiverem sido vendidos voltarão a pertencer ao primeiro dono.
11 Huta tewiyari heimana tamamata wiyari 'aye'axekaku xeputatuiwani: mɨkɨ wiyaritsie xepɨka'uka'etsani meta xepɨka'uka'itsanani, yɨkɨmana mɨtitixɨawere meta kaxie pemɨka'ika'e pepɨka'anuwitekeni.
11 Nesse ano ninguém semeará os seus campos, nem colherá o trigo que crescer por si mesmo, nem podará as parreiras , nem colherá as uvas,
12 Mɨkɨ wiyari mematatuiwa kanihɨkɨtɨni xehetsiemieme kanipatsiekamɨkɨ. Mɨraka'etsitɨretsie xeikɨa yɨkɨmana tita mɨtiutixuxuawere xekatenikwakakuni.
12 pois o Ano da Libertação é sagrado para o povo, e nele todos se alimentarão somente daquilo que a terra produzir por si mesma.
13 »Mematatuiwa wiyaritsie yuxexuitɨ yunuiwarite wahetsɨa mekanitayeixɨakuni.
13 No Ano da Libertação todas as terras que tiverem sido vendidas voltarão a pertencer ao primeiro dono.
14 »Xɨka xeme xewitɨ xeime tiutuirieni yupiini yatɨni xeime tiunanairieni tixaɨtɨ tipiinieya, yuxexuitɨ xepɨkayukwamanani.
14 Na venda ou na compra de terras, não explorem os outros. O preço será calculado na base do Ano da Libertação; pois o que se vende não são, de fato, as terras, mas as colheitas que elas produzem. Portanto, o comprador descontará do preço o número de colheitas desde o último Ano da Libertação; e o vendedor calculará o preço na base dos anos de colheita que ainda faltam até o seguinte Ano da Libertação. Se ainda forem muitos anos, o preço subirá; se forem poucos, o preço baixará.
15 'Ekɨ 'ahepaɨ tewi pekaninanairiemɨkɨ kepaɨmetɨ wiyari meuyewetse paɨmemekɨ mematatuiwa wiyari maye'anikɨ, mɨkɨta metsituirieni kepaɨmetɨ wiyari meuyewetse mɨka'itsanakɨ mɨpaɨ raye'arɨkamekɨ.
15 — ausente —
16 Xɨka 'akuxi waɨkawa wiyari heuyeweka mematatuiwa maye'anikɨ, mɨkɨ waɨkawa pɨraye'aka, peru xɨka 'etsipaɨmetɨ wiyari heuyewekani, mɨkɨ 'etsiwa kanika'ɨrikamɨkɨ kemɨraye'akai kepaɨmexɨa pemɨka'itsanakɨ mɨkɨ mɨpaɨ kametinituiriemɨkɨ.
16 — ausente —
17 Yuxexuitɨ xepɨkayukwamanani matsi yukakaɨyari xekenayemakaxeni. Ne Yawé xekakaɨyari nekanihɨkɨtɨni.
17 Que ninguém explore os outros; que todos temam a Deus , pois ele é o Senhor , nosso Deus.
18 »Ne'aitsikatsie yaxeketenekahutɨ ne'inɨari niukiyari xekenaye'atɨaka, kwiepa 'aixɨa 'anemekɨ xekaniu'uwakuni.
18 Obedeçam a todas as leis e mandamentos de Deus para que vivam em segurança na terra que vai ser de vocês.
19 Kwie pɨtiutixɨawitɨwani, meta xeme xepɨkayehakakwitɨweni, mana 'aixɨa 'anemekɨ xekanititekuni.
19 Ela produzirá as suas colheitas, haverá bastante comida para todos, e todos viverão em segurança.
20 »Xɨka xeyuku'iwawiyanike mɨpaɨ xe'utiyuatɨ: “¿Tita tetetikwani 'atahutarieka wiyaritsie, xɨka teka'uka'eni xɨka ta'iku teka'uka'itsana?”,
20 Mas alguém é capaz de perguntar como é que haverá comida durante o sétimo ano, quando ninguém vai semear nem fazer a colheita.
21 mɨpaɨ nepɨtixetahɨawe 'ataxewirieka wiyaritsie nepɨxehanɨ'airieni waɨkawa 'aixɨa xemɨ'itɨarienikɨ kwiepa pɨtitixɨawere haika wiyaritsie mieme.
21 A resposta é que Deus abençoará a terra, e no sexto ano ela produzirá colheitas que serão suficientes para três anos.
22 Kepauka xeme xemɨka'eni 'atahairieka wiyaritsie, 'ana 'akuxi yu'ikwai xekatenexeiyakakuni meripaitɨ mieme xemika'itsanaxɨ, meta 'akuxi 'aikɨ mieme xekwatɨ yurikatsie timieme xepɨka'itsana.
22 Quando vocês semearem os seus campos no oitavo ano, estarão comendo daquilo que colheram no sexto ano, e haverá bastante para comerem até a colheita do nono ano.
23 »Kwie yuheyemekɨ mukuma xepɨkatuaka, mɨkɨ kwie nepiini kanihɨkɨtɨni, xeme matsi ku'uwamete xekanihɨkɨtɨni xemɨniɨtɨarie xeikɨa mana xemɨtitenikɨ.
23 A terra é de Deus; portanto, ela não será para sempre daquele que a comprar. Deus é o dono dela, e para ele nós somos estrangeiros que moram por um pouco de tempo na terra dele.
24 'Ayumieme, kwie xematiteitsie pɨyɨweni tawari kwie kemɨ'ane mutuiri minanairienikɨ.
24 Assim, quando um terreno for vendido, o seu antigo dono será o primeiro a ter o direito de tornar a comprá-lo.
25 »Xɨka xewitɨ 'ahurawa 'a'iwa tixaɨtɨ karexeiyatɨ 'ayani, xɨka yutɨɨriyama tiwahetsiemieme mɨrexeiya tituamɨkɨ, mɨkɨ 'iwaya 'ahurawa kaninanairiemɨkɨ para heitserie mexeiyanikɨ tita mɨtituirieni.
25 Se um israelita ficar pobre e precisar vender uma parte das suas terras, o seu parente mais chegado deve tornar a comprar o que ele vendeu.
26 Xɨka mɨkɨ 'uki xeime 'ahurawa yu'iwa kaheixeiyani para hetsienamieme mɨtiyutuanikɨ, matsi xɨka mɨkɨ yukɨmana waɨkawa rexeiyatɨ hayuyeitɨani para yukwie mɨnanenikɨ,
26 Mas, se ele não tiver um parente que compre as terras, é possível que mais tarde ele mesmo fique rico outra vez, podendo assim tornar a comprar o terreno que vendeu.
27 mɨkɨ kaniti'inɨatamɨkɨ kepaɨmexɨa wiyari manuyetɨa mituatsie meta kanixeɨrimɨkɨ kemɨraye'axe kemɨ'ane minanairi hetsiemieme. Mɨpaɨ tawari katininuamɨkɨ yukwietsie.
27 Ele descontará o valor das colheitas que o terreno tiver produzido desde o último Ano da Libertação e calculará o preço a pagar, tendo como base os anos de colheita que ainda faltarem até o seguinte Ano da Libertação. E assim ele será novamente o dono do terreno.
28 Matsi xɨka mɨtiyutuanikɨ kara'atɨatɨyani, kwie minanairi hetsɨa puyuhayewa kepaukake mematatuiwa wiyari maye'anitsieke, kepaukake kemɨ'ane mitua hetsɨana manuani, 'anake hetsiena mieme meta tɨɨriyamama wapiini pɨrayani.
28 Mas, se ele não tiver o suficiente para tornar a comprar o terreno, então este ficará pertencendo ao comprador até o seguinte Ano da Libertação. Nesse ano o terreno voltará a pertencer ao primeiro dono.
29 »Xɨka xewitɨ kii 'utuani kiekari mukurarutɨarietsie yeweme, xeiwiyari ka'aye'awekaku mutiyutuanikɨ heitserie kanexeiyakamɨkɨ, kepauka mituatsie tsutɨtɨ. Mɨpaɨ xeikɨa katineuterimɨkɨ para mɨtiyutuanikɨ.
29 Se um homem vender uma casa que fica numa cidade protegida por muralhas, ele terá o direito de tornar a comprar a casa até um ano depois da venda.
30 Xɨka kiikɨ katiyutuawekaku xeiwiyari 'aye'ani, mematatuiwa maye'anitsie pɨkayetuiriyarieni matsi kemɨ'ane minanai piinieya yuheyemekɨ kanayeimɨkɨ meta xiɨyarimama.
30 Mas, se dentro de um ano ele não comprá-la, então ela pertencerá ao comprador e aos seus descendentes para sempre. Nem mesmo no Ano da Libertação a casa voltará a ser do primeiro dono.
31 »Kiite kiekarite 'etsimɨyeyeutsie mɨti'utɨka kakurarutɨarietɨkaitɨ mɨkɨ kwie mɨyetuiwa hepaɨ pɨ'aneni, mɨrayukatuiyanikɨ pɨyɨweni memɨyetuiriyarienikɨ mematatuiwatsie.
31 Porém as casas que ficam em cidades sem muralhas são como os terrenos; o primeiro dono tem o direito de tornar a comprar a casa, e no Ano da Libertação ela volta a ser do primeiro dono.
32 »Rewitsixi heitserie mepexeiyani tsepa kepauka yukiite memɨtinanenikɨ hakewa memetiteitsie mɨti'u.
32 Os levitas têm sempre o direito de tornar a comprar as suas casas que ficam nas cidades onde moram.
33 Xɨka xewitɨ rewitɨtɨ xeime yukii 'utuirieni, kii mutua yukiekaritsie 'uweme mematatuiwa wiyaritsie kaniyetuiriyariemɨkɨ, mɨkɨ kiite rewitsixi wakiekaritsie mɨti'u watɨɨriyama wahetsie kanimiemetɨni 'ixaheritsixi watsata.
33 Mas, se um levita vender a sua casa numa dessas cidades e não tornar a comprá-la, então no Ano da Libertação a casa volta a ser dele; pois as casas das cidades onde os levitas moram serão sua propriedade permanente no meio do povo de Israel.
34 Matsi mɨraka'etsitɨre wakiekari warita mamanetɨka pɨkatuiyani, mɨkɨ mɨtiwapiinikɨ xewitɨ mɨkayɨwe mɨwanawarienikɨ.
34 Mas os campos em volta das cidades onde os levitas moram não podem ser vendidos; eles pertencem aos levitas para sempre.
35 »Xɨka xewitɨ 'a'iwa tixaɨtɨ karexeiyatɨ hayani titakɨ mɨtiyuparewieka, keneuparewi 'ateewa kiekame yatɨni kuyeikame kepemɨtiparewieka hepaɨ: mɨpaɨ xetewaparewiekaku xehetsɨa mekanikutekuni.
35 Se um israelita que mora perto de você ficar pobre e não puder sustentar-se, então você tem o dever de tomar conta dele. Ajude-o como se ele fosse um estrangeiro que mora no meio do povo, a fim de que ele continue a morar perto de você.
36 Hena'iwakamekɨ pepɨka'iwiyani kepauka tumini peminiutɨani yatɨni tikwaiwame, matsi 'akakaɨyari kenayemakaxeni, mɨpaɨ 'a'iwa xetsata pukani.
36 Não cobre juros sobre o dinheiro que você lhe emprestar. Respeite a ordem de Deus para que esse homem continue a morar perto de você.
37 Metatsiere tumini rana'iwamekɨ pepɨka'iniɨtuaka meta tita mɨtikwaiwa pemɨtikwetatɨa pepɨkarana'iwani.
37 Não cobre juros sobre o que você lhe emprestar, nem tire lucro dos alimentos que você lhe vender.
38 Ne Yawé xekakaɨyari nekanihɨkɨtɨni, 'Ekipitu kwieyaritsie nemɨxe'ayewitɨ, Kanani kwieyari nemɨxeyetuirienikɨ meta xekakaɨyari nemayanikɨ.
38 É isso o que o Senhor , nosso Deus, nos manda fazer. Foi ele quem nos tirou do Egito para nos dar a terra de Canaã e para ser o nosso Deus.
39 »Xɨka xewitɨ 'a'iwatɨtɨ tixaɨtɨ karexeiyatɨ hayani xɨka yutuamɨkɨni 'ahetsɨa, waɨriyarika ti'uximayatame hepaɨ pepɨkati'uximayatsitɨaka.
39 Se um israelita que mora perto de você ficar tão pobre, que chegue a ponto de ter de se vender a você para ser seu escravo, não o faça trabalhar como escravo.
40 'Aixɨa ketinexeiyani ti'iwame yatɨni 'ateewa kiekame xetsata muka hepaɨ. 'Ahetsiemieme pɨti'uximayaka mematatuiwa wiyari maye'anitsieke.
40 Trate-o como se ele fosse um empregado ou um estrangeiro que mora com você. Ele trabalhará para você até o Ano da Libertação,
41 Hikɨ 'ana yuniwema wahamatɨa mɨyemiekɨ pepipitɨani, meta 'anake mepɨyɨwaweni yu'iwama wahetsɨa memɨyehukɨ meta watewarima kwie memuwaruku'eiriritsie mepɨ'axɨani.
41 e nesse ano ele e os seus filhos irão embora e voltarão para a sua própria família e para as terras dos seus antepassados.
42 Yunaitɨ 'ixaheritsixi nete'uximayatsiriwamete mekanihɨtɨtɨni. Ne 'Ekipitu kwieyaritsie nekaniwarayewitɨni, 'ayumieme mepɨkatuiyani waɨriyarika te'uximayatamete wahepaɨ.
42 Os israelitas são escravos do Senhor Deus, que os tirou do Egito; eles não deverão ser vendidos como escravos.
43 Hahetemekɨ pepɨkatiwa'aitɨaka, matsi 'akakaɨyari kenayemakaxeni.
43 Portanto, não os trate com crueldade, mas respeite a ordem de Deus.
44 »Waɨriyarika texe'uximayatsiriwamete 'ukitsi meta 'ukarawetsixi nuiwarite xe'aurie mamanetɨkatsie mepɨkiekataritɨni, mana xepɨwatinaneni.
44 Se precisarem de escravos ou escravas, vocês poderão comprá-los dos povos vizinhos do seu país.
45 Yaxeikɨatatsiere pepɨyɨweni waɨriyarika te'uximayatamete xekwietsie memutinunuiwaxɨ pemɨwatinanenikɨ, mɨkɨ 'ateewa kiekatari mepɨwaniwematɨni xetsata memɨtitei. Mɨkɨ xehetsie mekanimiemetetɨkakuni,
45 Também poderão comprar os filhos dos estrangeiros que moram no meio de vocês. Essas crianças que nascerem na terra de Israel poderão ser compradas como escravos,
46 meta yutɨɨriyama xemɨwakuhayewienikɨ xepɨyɨwaweni xepiini mɨkɨ wahetsie mɨtinakenikɨ para yuheyemekɨ memɨtewa'uximayatsirieka kememɨteheutereke. Xeme matsi xeyu'iwamatɨ hahetemekɨ xepɨkateyu'aitɨaka.
46 e os seus donos poderão deixá-los como herança aos filhos, a quem esses escravos deverão servir a vida inteira. Mas um israelita não pode ter outro israelita como escravo, nem pode tratá-lo com crueldade.
47 »Xɨka xewitɨ 'ateewa kiekame yatɨni kuyeikame xetsata waɨkawa rexeiyatɨ hayani, matsi xɨka xewitɨ xe'iwa reuyehɨatɨ tixaɨtɨ karexeiyatɨ hayani meta 'uyutuani 'ateewa kiekame hetsɨa yatɨni watɨɨriyama wahetsɨa,
47 Pode acontecer que um estrangeiro que vive no meio do povo fique rico e que um vizinho israelita fique pobre e se venda como escravo a esse estrangeiro ou a alguém da família dele.
48 heitserie kemɨrexeiya pɨkaheiyehɨani mɨtiyutuiyanikɨ hetsiena mieme 'arikekeri 'uyutuayu. Pɨyɨweni tsepa 'iwaya xewitɨ mɨtiyutuanikɨ:
48 Nesse caso, depois de vendido, o israelita tem o direito de ser comprado de novo. Um irmão,
49 xewitɨ tatatsieya yatɨni 'iwaya tsepa kemɨpaikɨ 'iwayatɨtɨ xeikɨa. Xɨka matsi yukɨmana waɨkawa rexeiyatɨ hayuyeitɨani pɨtiyutuani yuhetsiemieme.
49 um tio, um primo ou outro parente chegado poderá comprá-lo. Ou, se ganhar bastante dinheiro, ele mesmo poderá comprar a sua liberdade.
50 Muyutua meta kutsiyarieya mepiti'inɨata tukari kepaɨmexɨa manuyetɨa, ke'aneme wiyariyaritsie muyutua mematatuiwa wiyaritsie maye'anitsieke. Mɨxɨnarienikɨ ti'uximayatame kepaɨmeme ma'iwaxɨ mɨyareutereka hepaɨ katineyukatuamɨkɨ.
50 Ele e o homem que o comprou combinarão o preço que deverá ser pago, de acordo com o número de anos desde o ano em que ele se vendeu até o seguinte Ano da Libertação. O cálculo será feito tendo como base o salário que um empregado recebe.
51 Xɨka 'akuxi waɨkawa wiyari heuyeweka, mɨxɨnarienikɨ pɨtiyutuani yapaɨmeme hanutimaname kepauka muyutuatsie miemekɨ mɨ'ɨitɨariekaikɨ.
51 Se ainda faltarem muitos anos até o Ano da Libertação, ele pagará uma parte maior do dinheiro que recebeu quando se vendeu;
52 Xɨka 'etsipaɨmetɨ wiyari xeikɨa heuyeweka mematatuiwa wiyari maye'anikɨ, kaniti'inɨatamɨkɨ katiniyutuamɨkɨ mɨxɨnarienikɨ kepaɨmetɨ wiyari meuyewetse miemekɨ.
52 mas, se faltarem poucos anos, a parte será menor.
53 Xeme xekanixeiyakakuni kutsiyarieya xeiwiyari memɨte'uta'uximayata wahepaɨ mɨtixeiyanikɨ, meta waɨkawa hahetemekɨ pɨkati'aitɨaka.
53 O dono o tratará como se ele fosse um empregado que é contratado para trabalhar por ano. Não deixem que o dono o trate com crueldade.
54 »Xɨka 'a'iwa hetsiemieme karayukatuiyani 'ikɨ kemɨraxaxatsiwakɨ, mɨkɨ meta niwemama mepɨxɨnarieni mematatuiwatsie wiyari 'aye'ayu.
54 E, se o homem não for libertado por nenhum desses modos, então no seguinte Ano da Libertação ele e os seus filhos ficarão livres.
55 »'Ixaheritsixi nete'uximayatsiriwamete mekanihɨkɨtɨni. Ne 'Ekipitu kwieyaritsie nekaniwarayewitɨni. Ne Yawé xekakaɨyari nekanihɨkɨtɨni.
55 Pois os israelitas são escravos de Deus, que os tirou do Egito. Ele é o Senhor , o Deus deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Levítico 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.