Lucas 6
hch (HCH) vs NVT
1 Merikɨtsɨ 'uxipiya tukaritsie Ketsutsi tɨriku ma'iwiyatsie kaniuyeyani, teyɨ'ɨkitɨwamete tɨriku mɨayeyari mekananutihurukakaitɨni, yumamatsie me'ititɨminatɨ mekanikwakaitɨni.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Hikɨ paritseutsixi hipatɨ mɨpaɨ mekaniutiyuani:
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Ketsutsi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Kakaɨyari kiyata kaneutahani, paa muwa Kakaɨyari hɨxie mamanekai 'anaka'ɨka, kanitikwani, mɨkɨ heitserie pɨkahexeiyakai mitikwanikɨ, mawari wewiwamete xeikɨa heitserie mepexeiyakai. Metatsiere kaniwarumini mɨkɨ 'utɨmana memeu'uwakai.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Mɨpaɨta katiniwarutahɨawe:
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Merikɨtsɨ tawari 'uxipiya tukaritsie tukita kaneutahani, hikɨ kanitsutɨani ti'ɨkitatɨ. Tewi muwa kanayekateitɨni mɨmamawakikai yutserieta,
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 mɨkɨ 'inɨarikɨ memɨte'ɨkitametetɨkai meta paritseutsixi mekanihupiekaitɨni, tsiparatsɨ xɨka 'uxipiya tukaritsie 'enayehɨanike tɨma, me'utiyuatɨ, mɨkɨkɨ memitaxanetakɨ.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Timaitɨ kememɨteyɨkɨhɨawekai, mɨpaɨ katinitahɨawe tewi mɨmamawakikai:
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Hikɨ Ketsutsi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Yunaime waranuxeiyatɨyaka, mɨpaɨ tewi katiniutahɨawe:
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Mɨkɨ kwinimieme mekateniuyeha'ani, hikɨ mekanitsutɨani metekuxatatɨ Ketsutsi kememɨyurienikekai.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Merikɨtsɨ 'ana hɨritsie kaneutiyune yutanenewienike, xeitɨkari nenewieri kanipitɨakaitɨni yukakaɨyari.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Hikɨ 'ukatareku, yu'aurie kaniwarutahɨawe yuhetsɨa miemete teyɨ'ɨkitɨwamete, watsata kaniwaranuyeteɨxɨ tamamata heimana yuhutame, nɨ'ariekate katiniwaruterɨwa mɨkɨ:
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Tsimuni ('arike Pekuru mɨtiterɨwaxɨ), 'Atɨrexi Tsimuni 'iwaya, Kakuwu, Wani, Piripe, Wariturume,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Mateu, Tumaxi, Kakuwu 'Aripeu nu'aya, Tsimuni tserutitsita mɨtitewakai,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Kura Kakuwu nu'aya, Kura 'Itsikariutitanaka 'arikeke miyetua.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Hikɨ wahamatɨa 'ukateka, makuweritsie kaniwakeni. Yumɨiretɨ hetsɨana miemete teyɨ'ɨkitɨwamete, meta yumɨiretɨ teɨteri naitsarie Kureyatsie Kerutsaremetsie memeyekɨ, hipatɨ haramara tetsita memeyekɨ Tiru 'aurie Tsiruni 'aurie,
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 mana mekaniu'axɨakaitɨni memi'enienikɨ, 'aixɨa meteheu'erietɨ memayeitɨarienikɨ kwiniya kememɨtehexeiyakai. Mɨkɨ kakaɨyarixi 'axamemɨ'anene memɨwanɨkai 'aixɨa meteheu'erietɨ mepayeitɨarie,
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 teɨteri yunaitɨ mekanimayɨakukaitɨni tɨrɨkariya hetsiena mayeneikakaikɨ yunaime 'aixɨa meteheu'eriekame muwarayeitɨwakai.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Merikɨtsɨ yuhetsɨa miemete teyɨ'ɨkitɨwamete waxeiyatɨ mɨpaɨ kaniutayɨni:
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 'Aixɨa xekani'itɨarieka xeme hikɨ xemeuhakakwiku,
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 'Aixɨa xekani'itɨarieka xeme kepauka teɨteri memɨxe'uxiwe'erie,
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 »Xekeneyutemamawieka waɨkawa 'iya tukaritsie, xeketeneuye'ani, waɨkawa taheima mieme xekana'iwakuni. Wa'ukiyarima yaxeikɨa mepɨwaruyuri Kakaɨyari niukametemama.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 »Matsi xɨa'ui, xeme xemɨxikutsixi,
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Xɨa'ui xeme hikɨ xemɨhuxa,
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Xɨa'ui xeme kepauka yunaitɨ teɨteri witsimemutiyuane xehepaɨtsita.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 »Matsi mɨpaɨ nepɨtixekɨhɨawe xeme xemɨ'enana: Xekeniwanaki'erieka mɨkɨ memɨxe'aye'unie, 'aixɨa xekeniwayurieka mɨkɨ memɨxe'uxiwe'erie,
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 mɨkɨ 'axamemutiyuane xehepaɨtsita wahepaɨtsita 'aixɨa xekeneutiyuaneni xeme, xekeneyunenewieka mɨkɨ memɨxetsewixima wahetsiemieme.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Kemɨ'ane 'a'aurita mɨmatsiheutiwani, ta'aurie kenawetsi tapata mɨmatsiheutiwanikɨ. Kemɨ'ane mɨmatsinawairieni 'a'ɨkari, pepɨka'ikweririeka 'akamixata mɨmatsinawairienikɨ.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Kemɨ'ane tixaɨtɨ mɨmatiutawawiri, ketineupitɨa, kemɨ'ane 'apini mɨmatinawairieni, pepɨka'iwiyani.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Kemɨtixenake, teɨteri yamemɨxeyurienikɨ xeme, kemɨtixenake xeme, mɨkɨ kanixe'inɨaritɨkamɨkɨ, yaxemɨwayurienikɨ hipame meri.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 »Xɨkate xewanaki'erieka mɨkɨ memɨxenaki'erie, ¿titakɨ 'aixɨa xetekuxaxatsiwani? 'Axateyuruwamete mekaniwanaki'erieka mɨkɨ memɨwanaki'erie.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Xɨkata 'aixɨa xewayurieka mɨkɨ 'aixɨa memɨxeyurie, ¿titakɨ 'aixɨa xetekuxaxatsiwani? 'Axateyuruwametetɨtɨ mɨpaɨ mepɨteyurie.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Xɨkata xetewaniɨtɨaka mɨkɨ kemɨ'ane memɨte'ayukatuawawe xeikɨa, ¿titakɨ 'aixɨa xetekuxaxatsiwani? 'Axateyuruwameteta mepɨteyuniɨtɨa tawari memɨte'apiniyariekakɨ.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Matsitsɨ xekeniwanaki'erieka mɨkɨ memɨxe'aye'unie, 'aixɨa xeketeneyurieka, xeketeneyuniɨtɨaka 'atsixekateyu'iyaritɨatɨ. Mɨpaɨ xeteyurietɨ kwini mieme xekatena'iwakuni, kemɨ'ane taheima makawe niwemama xekanihɨkɨtɨkakuni, mɨkɨ 'aixɨa pɨtiuka'iyari mɨkɨ pamɨpariyutsi memɨkateyupitɨwa wahetsiemieme, mɨkɨ 'axamemɨteyurie wahetsiemieme meta.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Xeketeneyukanenimayaka, xe'ukiyari kemɨtiyukanenimaya.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 »Hipame wahetsie xɨka xekate'ahɨpani, xehetsieta pɨkarahɨiwani. Xɨka xekateyuxanetani, xemeta xepɨkaxanetsieka. Xɨka xekawaranutaxɨrɨwani, xemeta xepɨka'anutaxɨriyani. Xɨka xetewareuyehɨwirieka, xemeta xepɨteheuyehɨwiyarieni.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Xɨka xetewarini, xemeta xepɨtemikieni: 'Aixɨa ti'inɨatsiekame 'anukapɨnariekame, 'anutakatsiekame, 'anakaxɨrɨweme xepɨmikieni. Karikɨtsɨ hipame kexemɨtewaru'inɨatsiri mɨpaɨta xeme xepɨte'inɨatsiyarieni».
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Merikɨtsɨ 'ikɨ 'ɨxatsi hepaɨtsita tikuxatatɨ katiniwaruta'ɨkitɨani mɨpaɨ 'utaitɨ: «¿Makɨpe ketiyɨwe menuhana xeime makɨpe? ¿Yuhutatɨ mewatixawatsie mekateheukaxɨrieni?
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Tiyɨ'ɨkitɨwame pɨkawe'eme keyuri ti'ɨkitame, peru 'aye'atɨarieme kemɨ'ane mɨti'ɨkitɨa hepaɨ timaiwetɨ kanayeimɨkɨ.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 »¿Titayari petixeiya xatsi 'a'iwa hɨxita meutawiwi, pekahe'eriwatɨ keuruwi 'ahɨxita meutawe?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 ¿Kepaɨtɨtɨ petiyɨwe mɨpaɨ pemɨtitahɨawekɨ 'a'iwa: “Neuxei ne'iwa, nepiwaye'itieni xatsi 'ahɨxita meutawiwi”, peka'ixeiyatɨ keuruwi 'ahɨxita meutawe? Yakɨtsɨ peputaine xeikɨa. Keniwaye'iti meri mɨkɨ keuruwi 'ahɨxita meutawe, 'ana 'aixɨa 'anemekɨ peheunieretɨ pekanayeimɨkɨ pemiwaye'itirienikɨ xatsi 'a'iwa hɨxita meutawiwi.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 »Nixewitɨ kɨyexi 'aixɨa mɨ'anene 'ikwaxi 'axa'aneneme pɨkakaxuawitɨwa, mɨkɨ meta kɨye 'axamɨ'ane 'ikwaxi 'aixɨa 'aneneme pɨkakaxuawitɨwa.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Xexuitɨ kɨye yu'ikwaxikɨ kanimatsiɨkɨni. Xuyatsie pɨkaka'inɨiwa piní takari, witsaxatsie pɨkaka'inɨiwa kaxie.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Tewi 'iti'utame tita 'aixɨa mɨti'ane yu'iyaritsie, niwayehanimɨkɨ tita 'aixɨa mɨti'ane, tewi 'axamɨtiyuriene pɨta 'iti'utame tita 'axamɨti'ane, niwayehanimɨkɨ tita 'axamɨti'ane. Karikɨ tita yu'iyaritsie mɨtihɨniyani, mɨpaɨ katinikuxatamɨkɨ.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 »¿Titayarikuta xeme: “Ti'aitame, Ti'aitame 'aku”, xenetekɨhɨawe, 'atsixekateyurietɨ kenemɨtixekɨhɨawe?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Yunaitɨ nehetsɨa memɨ'axe, neniuki memɨ'enie yametekahutɨ, kememɨ'anene nepɨtixetaxatɨani:
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Tewi kii mutawewi hepaɨ kani'aneni, heukatewame wati'ineka, tetetsiepai netiwewieni tsimiyenituyari. 'Ana haa kaniwayeneni, kitsie kaniukexɨani, peru kaniuyutatexieni 'iwatayuitɨanike, 'aixɨa 'anemekɨ mɨwewiyakaikɨ pɨkawatayua.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Perutsɨ kemɨ'ane mɨnetsi'enie yakatikamietɨ, mɨkɨ xewitɨ tewi kii mutawewi hepaɨ kani'aneni, kwiepa 'akaime kaniutawewieni xeikɨa, tenariyari pɨka'utawewi. 'Ana hetsiena kaniukexɨani haa, xeimieme nekaina, karima kaniukaweni kii».
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.