Lucas 6
hch (HCH) vs ARIB
1 Merikɨtsɨ 'uxipiya tukaritsie Ketsutsi tɨriku ma'iwiyatsie kaniuyeyani, teyɨ'ɨkitɨwamete tɨriku mɨayeyari mekananutihurukakaitɨni, yumamatsie me'ititɨminatɨ mekanikwakaitɨni.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 Hikɨ paritseutsixi hipatɨ mɨpaɨ mekaniutiyuani:
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Ketsutsi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Kakaɨyari kiyata kaneutahani, paa muwa Kakaɨyari hɨxie mamanekai 'anaka'ɨka, kanitikwani, mɨkɨ heitserie pɨkahexeiyakai mitikwanikɨ, mawari wewiwamete xeikɨa heitserie mepexeiyakai. Metatsiere kaniwarumini mɨkɨ 'utɨmana memeu'uwakai.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 Mɨpaɨta katiniwarutahɨawe:
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Merikɨtsɨ tawari 'uxipiya tukaritsie tukita kaneutahani, hikɨ kanitsutɨani ti'ɨkitatɨ. Tewi muwa kanayekateitɨni mɨmamawakikai yutserieta,
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 mɨkɨ 'inɨarikɨ memɨte'ɨkitametetɨkai meta paritseutsixi mekanihupiekaitɨni, tsiparatsɨ xɨka 'uxipiya tukaritsie 'enayehɨanike tɨma, me'utiyuatɨ, mɨkɨkɨ memitaxanetakɨ.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Timaitɨ kememɨteyɨkɨhɨawekai, mɨpaɨ katinitahɨawe tewi mɨmamawakikai:
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Hikɨ Ketsutsi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Yunaime waranuxeiyatɨyaka, mɨpaɨ tewi katiniutahɨawe:
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Mɨkɨ kwinimieme mekateniuyeha'ani, hikɨ mekanitsutɨani metekuxatatɨ Ketsutsi kememɨyurienikekai.
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Merikɨtsɨ 'ana hɨritsie kaneutiyune yutanenewienike, xeitɨkari nenewieri kanipitɨakaitɨni yukakaɨyari.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Hikɨ 'ukatareku, yu'aurie kaniwarutahɨawe yuhetsɨa miemete teyɨ'ɨkitɨwamete, watsata kaniwaranuyeteɨxɨ tamamata heimana yuhutame, nɨ'ariekate katiniwaruterɨwa mɨkɨ:
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Tsimuni ('arike Pekuru mɨtiterɨwaxɨ), 'Atɨrexi Tsimuni 'iwaya, Kakuwu, Wani, Piripe, Wariturume,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateu, Tumaxi, Kakuwu 'Aripeu nu'aya, Tsimuni tserutitsita mɨtitewakai,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Kura Kakuwu nu'aya, Kura 'Itsikariutitanaka 'arikeke miyetua.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Hikɨ wahamatɨa 'ukateka, makuweritsie kaniwakeni. Yumɨiretɨ hetsɨana miemete teyɨ'ɨkitɨwamete, meta yumɨiretɨ teɨteri naitsarie Kureyatsie Kerutsaremetsie memeyekɨ, hipatɨ haramara tetsita memeyekɨ Tiru 'aurie Tsiruni 'aurie,
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 mana mekaniu'axɨakaitɨni memi'enienikɨ, 'aixɨa meteheu'erietɨ memayeitɨarienikɨ kwiniya kememɨtehexeiyakai. Mɨkɨ kakaɨyarixi 'axamemɨ'anene memɨwanɨkai 'aixɨa meteheu'erietɨ mepayeitɨarie,
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 teɨteri yunaitɨ mekanimayɨakukaitɨni tɨrɨkariya hetsiena mayeneikakaikɨ yunaime 'aixɨa meteheu'eriekame muwarayeitɨwakai.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 Merikɨtsɨ yuhetsɨa miemete teyɨ'ɨkitɨwamete waxeiyatɨ mɨpaɨ kaniutayɨni:
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 'Aixɨa xekani'itɨarieka xeme hikɨ xemeuhakakwiku,
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 'Aixɨa xekani'itɨarieka xeme kepauka teɨteri memɨxe'uxiwe'erie,
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 »Xekeneyutemamawieka waɨkawa 'iya tukaritsie, xeketeneuye'ani, waɨkawa taheima mieme xekana'iwakuni. Wa'ukiyarima yaxeikɨa mepɨwaruyuri Kakaɨyari niukametemama.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 »Matsi xɨa'ui, xeme xemɨxikutsixi,
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 Xɨa'ui xeme hikɨ xemɨhuxa,
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 Xɨa'ui xeme kepauka yunaitɨ teɨteri witsimemutiyuane xehepaɨtsita.
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 »Matsi mɨpaɨ nepɨtixekɨhɨawe xeme xemɨ'enana: Xekeniwanaki'erieka mɨkɨ memɨxe'aye'unie, 'aixɨa xekeniwayurieka mɨkɨ memɨxe'uxiwe'erie,
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 mɨkɨ 'axamemutiyuane xehepaɨtsita wahepaɨtsita 'aixɨa xekeneutiyuaneni xeme, xekeneyunenewieka mɨkɨ memɨxetsewixima wahetsiemieme.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Kemɨ'ane 'a'aurita mɨmatsiheutiwani, ta'aurie kenawetsi tapata mɨmatsiheutiwanikɨ. Kemɨ'ane mɨmatsinawairieni 'a'ɨkari, pepɨka'ikweririeka 'akamixata mɨmatsinawairienikɨ.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 Kemɨ'ane tixaɨtɨ mɨmatiutawawiri, ketineupitɨa, kemɨ'ane 'apini mɨmatinawairieni, pepɨka'iwiyani.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Kemɨtixenake, teɨteri yamemɨxeyurienikɨ xeme, kemɨtixenake xeme, mɨkɨ kanixe'inɨaritɨkamɨkɨ, yaxemɨwayurienikɨ hipame meri.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 »Xɨkate xewanaki'erieka mɨkɨ memɨxenaki'erie, ¿titakɨ 'aixɨa xetekuxaxatsiwani? 'Axateyuruwamete mekaniwanaki'erieka mɨkɨ memɨwanaki'erie.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Xɨkata 'aixɨa xewayurieka mɨkɨ 'aixɨa memɨxeyurie, ¿titakɨ 'aixɨa xetekuxaxatsiwani? 'Axateyuruwametetɨtɨ mɨpaɨ mepɨteyurie.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Xɨkata xetewaniɨtɨaka mɨkɨ kemɨ'ane memɨte'ayukatuawawe xeikɨa, ¿titakɨ 'aixɨa xetekuxaxatsiwani? 'Axateyuruwameteta mepɨteyuniɨtɨa tawari memɨte'apiniyariekakɨ.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Matsitsɨ xekeniwanaki'erieka mɨkɨ memɨxe'aye'unie, 'aixɨa xeketeneyurieka, xeketeneyuniɨtɨaka 'atsixekateyu'iyaritɨatɨ. Mɨpaɨ xeteyurietɨ kwini mieme xekatena'iwakuni, kemɨ'ane taheima makawe niwemama xekanihɨkɨtɨkakuni, mɨkɨ 'aixɨa pɨtiuka'iyari mɨkɨ pamɨpariyutsi memɨkateyupitɨwa wahetsiemieme, mɨkɨ 'axamemɨteyurie wahetsiemieme meta.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 Xeketeneyukanenimayaka, xe'ukiyari kemɨtiyukanenimaya.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 »Hipame wahetsie xɨka xekate'ahɨpani, xehetsieta pɨkarahɨiwani. Xɨka xekateyuxanetani, xemeta xepɨkaxanetsieka. Xɨka xekawaranutaxɨrɨwani, xemeta xepɨka'anutaxɨriyani. Xɨka xetewareuyehɨwirieka, xemeta xepɨteheuyehɨwiyarieni.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 Xɨka xetewarini, xemeta xepɨtemikieni: 'Aixɨa ti'inɨatsiekame 'anukapɨnariekame, 'anutakatsiekame, 'anakaxɨrɨweme xepɨmikieni. Karikɨtsɨ hipame kexemɨtewaru'inɨatsiri mɨpaɨta xeme xepɨte'inɨatsiyarieni».
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Merikɨtsɨ 'ikɨ 'ɨxatsi hepaɨtsita tikuxatatɨ katiniwaruta'ɨkitɨani mɨpaɨ 'utaitɨ: «¿Makɨpe ketiyɨwe menuhana xeime makɨpe? ¿Yuhutatɨ mewatixawatsie mekateheukaxɨrieni?
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 Tiyɨ'ɨkitɨwame pɨkawe'eme keyuri ti'ɨkitame, peru 'aye'atɨarieme kemɨ'ane mɨti'ɨkitɨa hepaɨ timaiwetɨ kanayeimɨkɨ.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 »¿Titayari petixeiya xatsi 'a'iwa hɨxita meutawiwi, pekahe'eriwatɨ keuruwi 'ahɨxita meutawe?
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 ¿Kepaɨtɨtɨ petiyɨwe mɨpaɨ pemɨtitahɨawekɨ 'a'iwa: “Neuxei ne'iwa, nepiwaye'itieni xatsi 'ahɨxita meutawiwi”, peka'ixeiyatɨ keuruwi 'ahɨxita meutawe? Yakɨtsɨ peputaine xeikɨa. Keniwaye'iti meri mɨkɨ keuruwi 'ahɨxita meutawe, 'ana 'aixɨa 'anemekɨ peheunieretɨ pekanayeimɨkɨ pemiwaye'itirienikɨ xatsi 'a'iwa hɨxita meutawiwi.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 »Nixewitɨ kɨyexi 'aixɨa mɨ'anene 'ikwaxi 'axa'aneneme pɨkakaxuawitɨwa, mɨkɨ meta kɨye 'axamɨ'ane 'ikwaxi 'aixɨa 'aneneme pɨkakaxuawitɨwa.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Xexuitɨ kɨye yu'ikwaxikɨ kanimatsiɨkɨni. Xuyatsie pɨkaka'inɨiwa piní takari, witsaxatsie pɨkaka'inɨiwa kaxie.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Tewi 'iti'utame tita 'aixɨa mɨti'ane yu'iyaritsie, niwayehanimɨkɨ tita 'aixɨa mɨti'ane, tewi 'axamɨtiyuriene pɨta 'iti'utame tita 'axamɨti'ane, niwayehanimɨkɨ tita 'axamɨti'ane. Karikɨ tita yu'iyaritsie mɨtihɨniyani, mɨpaɨ katinikuxatamɨkɨ.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 »¿Titayarikuta xeme: “Ti'aitame, Ti'aitame 'aku”, xenetekɨhɨawe, 'atsixekateyurietɨ kenemɨtixekɨhɨawe?
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 Yunaitɨ nehetsɨa memɨ'axe, neniuki memɨ'enie yametekahutɨ, kememɨ'anene nepɨtixetaxatɨani:
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 Tewi kii mutawewi hepaɨ kani'aneni, heukatewame wati'ineka, tetetsiepai netiwewieni tsimiyenituyari. 'Ana haa kaniwayeneni, kitsie kaniukexɨani, peru kaniuyutatexieni 'iwatayuitɨanike, 'aixɨa 'anemekɨ mɨwewiyakaikɨ pɨkawatayua.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 Perutsɨ kemɨ'ane mɨnetsi'enie yakatikamietɨ, mɨkɨ xewitɨ tewi kii mutawewi hepaɨ kani'aneni, kwiepa 'akaime kaniutawewieni xeikɨa, tenariyari pɨka'utawewi. 'Ana hetsiena kaniukexɨani haa, xeimieme nekaina, karima kaniukaweni kii».
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.