Lucas 1
hch (HCH) vs NTLH
1 Yumɨiretɨ mekaniuyuwaɨriya memɨteti'utɨanikɨ naime hepaɨtsita kemɨtiuyɨ kemɨraye'a tatsata,
1 Prezado Teófilo, Muitas pessoas têm se esforçado para escrever a história das coisas que aconteceram entre nós.
2 yemekɨ kememɨtate'uxatɨa mɨkɨ matɨari paitɨ memunenierixɨ, nɨ'aritsixi memakɨ niuki 'aixɨa manuyɨne memɨkuxata.
2 Elas escreveram o que foi contado por aqueles que viram essas coisas desde o começo e anunciaram a mensagem do evangelho .
3 Neta, naitɨ kemɨtiuyɨ matɨari paitɨ nekatiniutiwauni kemɨtiwayakɨ neyukweriwayurietɨ. 'Ayumieme, pemɨmariwe Teukiru 'aku, nepɨnewaɨriya xexuime naime nemɨmaraka'utɨirienikɨ,
3 Portanto, Excelência, eu estudei com todo o cuidado como foi que essas coisas aconteceram desde o princípio e achei que seria bom escrever tudo em ordem para o senhor,
4 mɨpaɨ yurikɨ yapemɨretimanikɨ kemɨtiyuri 'ikɨ niuki pemuta'ɨkitɨarie.
4 a fim de que o senhor pudesse conhecer toda a verdade sobre os ensinamentos que recebeu.
5 Merikɨtsɨ kepauka Herurexi mɨti'aitametɨkai Kureya kwieyaritsie, mawari wewiwame 'akaniuyeikakaitɨni Tsakariyaxi titewatɨ, mawari wewiwame 'Awiyaxi teɨterimama wahamatɨa katini'uximayakaitɨni. 'Ɨyaya 'Eritsaweti mɨkɨta 'Aruni nuiwarieyatsie mieme kanihɨkɨtɨkaitɨni.
5 Quando Herodes era o rei da terra de Israel, havia um sacerdote chamado Zacarias, que era do grupo dos sacerdotes de Abias. A esposa dele se chamava Isabel e também era de uma família de sacerdotes.
6 Yunaitɨ heitseriemekɨ yamekateniyuriekaitɨni Kakaɨyari hɨxie. Yamekatenikahukaitɨni Ti'aitame kemɨti'aitakai naimetsie, wahetsie karahɨiwakaku.
6 Esse casal vivia a vida que para Deus é correta, obedecendo fielmente a todas as leis e mandamentos do Senhor.
7 Nunutsi mepɨkahexeiyakai 'Eritsaweti mɨkayɨwekaikɨ meta mekani'ukirawetsixitɨkaitɨniri.
7 Mas não tinham filhos porque Isabel não podia ter filhos e porque os dois já eram muito velhos.
8 Merikɨtsɨ heiwa Tsakariyaxi mawari wewiwametɨtɨ katini'uximayakaitɨni Kakaɨyari hɨxie kepauka 'Awiyaxi teɨterimama wahetsie mɨtiunakixɨ.
8 Certo dia no Templo de Jerusalém, Zacarias estava fazendo o seu trabalho de sacerdote, pois era a sua vez de fazer aquele trabalho diário.
9 Mawari wewiwamete kemɨtiwayeiyaritɨkai, hetsiena katiniunake heiwa Ti'aitame tukita meutahanikɨ pɨtsi mɨtaiyakɨ.
9 Conforme o costume dos sacerdotes, ele havia sido escolhido por sorteio para queimar o incenso no altar e por isso entrou no Templo do Senhor.
10 Kepauka maye'a pɨtsi mɨtaiyakɨ tukita, yunaitɨ teɨteri takwa mekaniyunenewiekaitɨni.
10 Durante o tempo em que o incenso queimava, o povo lá fora fazia orações.
11 Hikɨ 'ana Tsakariyaxi niuki tuayame kaniuxeiya Ti'aitame hetsɨa mieme mana 'utiweme mexa pɨtsi taiyame tserieta.
11 Então um anjo do Senhor apareceu em frente de Zacarias, de pé, do lado direito do altar.
12 Tsakariyaxi 'ixeiyatɨ kaniuyuitɨarieni yu'iyaritsie, kaniutimani.
12 Quando Zacarias o viu, ficou com medo e não sabia o que fazer.
13 Hikɨ niuki tuayame mɨpaɨ katinitahɨawe:
13 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, pois Deus ouviu a sua oração! A sua esposa vai ter um filho, e você porá nele o nome de João.
14 Pekani'atemawiekamɨkɨ waɨkawa, 'a'iyari kwini mieme ninaki'akamɨkɨ, yumɨiretɨ mekaniyutemamawiekakuni kepauka mɨtinuiwa,
14 O nascimento dele vai trazer alegria e felicidade para você e para muita gente,
15 kanimariwemɨkɨ Kakaɨyari hɨxie. Kaxie winuyari yatɨni xeime winu pɨkaye'eni, 'Iyari Mɨtiyupata kaniwiyamɨkɨ mɨtinuiwatsie paitɨtɨ.
15 pois para o Senhor Deus ele será um grande homem. Ele não deverá beber vinho nem cerveja. Ele será cheio do Espírito Santo desde o nascimento
16 'Ixaheritsixi teɨteriyari yumɨireme ta'aurie kaniwaraxɨriemɨkɨ, Ti'aitame memayexeiyanikɨ yukakaɨyari.
16 e levará muitos israelitas ao Senhor, o Deus de Israel.
17 Mɨkɨ meri kananuyeyerɨmɨkɨ, Ti'aitame hɨxie, 'Eriyaxi hepaɨ tiuka'iyaritɨ tɨrɨkariyaya hexeiyatɨ, wa'ukiyarima ta'aurie kaniwaraxɨriemɨkɨ yɨtɨriyama memɨwara'eriwanikɨ meta mɨkɨ memɨkaheu'enana ta'aurie kaniwaraxɨriemɨkɨ mɨkɨ heitseriemekɨ yamemɨtekahu wahepaɨ memɨteyɨkɨhɨawenikɨ. Mɨpaɨ katiniwakuha'aritɨamɨkɨ teɨteri, Ti'aitame memɨkwewiekakɨ.
17 Ele será mandado por Deus como mensageiro e será forte e poderoso como o profeta Elias. Ele fará com que pais e filhos façam as pazes e que os desobedientes voltem a andar no caminho direito. E conseguirá preparar o povo de Israel para a vinda do Senhor.
18 Hikɨ Tsakariyaxi mɨpaɨ niuki tuayame katiniutahɨawe:
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como é que eu vou saber que isso é verdade? Estou muito velho, e a minha mulher também.
19 Hikɨ niuki tuayame mɨpaɨ katinitahɨawe:
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel,
20 Peru, 'ekɨ yuri pemɨkatiuta'erikɨ neniukitsie, kayuwatɨ pepɨtiyerɨni, pekaniuwetɨ pekanayeimɨkɨ mexi ka'aye'aweni. Pepɨka'utaniukani kepaukake tukari maye'ani naitɨ yamɨtiyɨni.
20 Você não está acreditando no que eu disse, mas isso acontecerá no tempo certo. E, porque você não acreditou, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que o seu filho nascer.
21 Merikɨtsɨ teɨteri Tsakariyaxi mekanikwewiekaitɨni, mekani'iyarixiekaitɨni 'emɨreutewikaikɨ tukita.
21 Enquanto isso, o povo estava esperando Zacarias, e todos estavam admirados com a demora dele no Templo.
22 Hikɨ kepauka muwayetɨa kaniyutatexieni warahɨawetɨ, hikɨ mɨkɨ yamekatenetimani kename tixaɨtɨ tiuxei tukita, yumamakɨ xeikɨa kaniwaku'inɨaritɨwakaitɨni, 'aniukateitɨni kaniuwetɨ.
22 Quando saiu, Zacarias não podia falar. Então perceberam que ele havia tido uma visão no Templo. Sem poder falar, ele fazia sinais com as mãos para o povo.
23 Hikɨ heutipareku 'uximayatsikaya, yukie kaneyani.
23 Quando terminaram os seus dias de serviço no Templo, Zacarias voltou para casa.
24 Hikɨ 'ana reutiyetana 'ɨyaya 'ayehukatɨ kanayani 'Eritsaweti, hikɨ kaniyu'awietakaitɨni 'auxɨwi metseri mɨpaɨ 'utaitɨ:
24 Pouco tempo depois Isabel, a sua esposa, ficou grávida e durante cinco meses não saiu de casa. E ela disse:
25 «Kamɨ, 'ipaɨ katiniuyurieni Ti'aitame, yuwaɨriyatɨ 'aixɨa mɨnetsiyurienikɨ, teɨteri memɨkanetsinanaimakakɨ».
25 — Agora que o Senhor me ajudou, ninguém mais vai me desprezar por eu não ter filhos.
26 Merikɨtsɨ 'ataxewirieka metseritsie Kakaɨyari yuniuki tuayame Kɨrawieri kaniutanɨ'ani, Karereya kwieyaritsie kiekari Natsareti mɨrakutewatsie,
26 Quando Isabel estava no sexto mês de gravidez, Deus enviou o anjo Gabriel a uma cidade da Galileia chamada Nazaré.
27 'ɨimari mɨyuxewikai hetsɨa kanitanɨ'ani Mariya mɨtitewakai hetsɨa, kanitiwikieximekaitɨni, 'uki Kutse titewatɨ kanitiwitɨnikekaitɨni, Kutse Rawiri kaninuiwarieyatɨkaitɨni.
27 O anjo levava uma mensagem para uma virgem que tinha casamento contratado com um homem chamado José, descendente do rei Davi. Ela se chamava Maria.
28 Hikɨ Mariya hetsɨa heutahaka niuki tuayame, mɨpaɨ katinitahɨawe:
28 O anjo veio e disse: — Que a paz esteja com você, Maria! Você é muito abençoada. O Senhor está com você.
29 Mɨkɨ yu'iyaritsie kaniuyuitɨarieni, yatiniku'eriwakaitɨni titayari mɨpaɨ mɨtiwaɨritɨa.
29 Porém Maria, quando ouviu o que o anjo disse, ficou sem saber o que pensar. E, admirada, ficou pensando no que ele queria dizer.
30 Niuki tuayame mɨpaɨ katinitahɨawe:
30 Então o anjo continuou: — Não tenha medo, Maria! Deus está contente com você.
31 Hikɨri pe'ayehukatɨ pekanayeimɨkɨ, 'ukitɨme pekanitiniwemɨkɨ meta Ketsutsi pekatiniterɨwamɨkɨ.
31 Você ficará grávida, dará à luz um filho e porá nele o nome de Jesus .
32 Mɨkɨ mariwetɨ kanayeimɨkɨ, 'Amutewi Nu'aya katiniuterɨwarɨwamɨkɨ. Ti'aitame Kakaɨyari kanipitɨamɨkɨ Rawiri 'uwenieyatsie mayerɨnikɨ, tutsieya.
32 Ele será um grande homem e será chamado de Filho do Deus Altíssimo. Deus, o Senhor, vai fazê-lo rei, como foi o antepassado dele, o rei Davi.
33 'Ixaheritsixi teɨteriyari katiniwata'aitɨamɨkɨ yuheyemekɨ. Kemɨtita'aita pɨkaheutipare hatsuaku.
33 Ele será para sempre rei dos descendentes de Jacó, e o Reino dele nunca se acabará.
34 Hikɨ Mariya mɨpaɨ niuki tuayame katiniutahɨawe:
34 Então Maria disse para o anjo: — Isso não é possível, pois eu sou virgem!
35 Niuki tuayame mɨpaɨ katinitahɨawe:
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Deus Altíssimo a envolverá com a sua sombra. Por isso o menino será chamado de santo e Filho de Deus.
36 Kamɨ, 'a'iwa yatewa 'Eritsaweti 'ayehukatɨ kanayani 'ukaratsitɨtɨri, 'ataxewime metseri kaniyurieka 'iya kaniweweme memɨxatakai.
36 Fique sabendo que a sua parenta Isabel está grávida, mesmo sendo tão idosa. Diziam que ela não podia ter filhos, no entanto agora ela já está no sexto mês de gravidez.
37 Kakaɨyari pɨkayutatexieni, naimekɨ kaniyɨweni.
37 Porque para Deus nada é impossível.
38 Mariya mɨpaɨ katinitahɨawe:
38 Maria respondeu: — Eu sou uma E o anjo foi embora.
39 Hikɨ mɨixa tukari ka'anukayeiwekaku yukuha'aritɨaka kaneyani Mariya, yumexɨitɨatɨ kiekaritsie kaneta'ani mɨhɨriyatsie Kureya kwieyaritsie.
39 Alguns dias depois, Maria se aprontou e foi depressa para uma cidade que ficava na região montanhosa da Judeia.
40 Tsakariyaxi kiita heutahaka 'Eritsaweti kaniutawaɨritɨani.
40 Entrou na casa de Zacarias e cumprimentou Isabel.
41 Merikɨtsɨ 'Eritsaweti kepauka Mariya waɨritsikaya mu'eni, nunutsi neukuyuaxɨani yuriepana. Hikɨ 'Iyari Mɨtiyupata kaniwiya 'Eritsaweti.
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança se mexeu na barriga dela. Então, cheia do poder do Espírito Santo,
42 Mɨpaɨ kaniutayɨni karima:
42 Isabel disse bem alto: — Você é a mais abençoada de todas as mulheres, e a criança que você vai ter é abençoada também!
43 ¿Nehetsie ketinake neti'aitɨwame warutsieya mɨnetsi'iwatamiekɨ?
43 Quem sou eu para que a mãe do meu Senhor venha me visitar?!
44 Kamɨ, 'awaɨritsika ne'u'enieku, nunutsi yutemawietɨ neukuyuaxɨani neyuriepa.
44 Quando ouvi você me cumprimentar, a criança ficou alegre e se mexeu dentro da minha barriga.
45 'Aixɨa pekani'itɨariemɨkɨ yuri pemɨtiuta'erikɨ kename 'aye'ani naitɨ kepemɨtiutahɨawarie, Ti'aitame kemɨmaretahɨawixɨ.
45 Você é abençoada, pois acredita que vai acontecer o que o Senhor lhe disse.
46 Hikɨ Mariya mɨpaɨ kaniutayɨni:
46 Então Maria disse:
47 ne'iyari kaniyutemawieka Kakaɨyari hetsie Netsiwikweitsitɨwame,
47 — A minha alma anuncia a grandeza do Senhor. O meu espírito está alegre por causa de Deus, o meu Salvador.
48 kaneniuxeiya ti'uximayatameya kenemɨtihɨkɨ hetsiena mieme tsepa tixaɨtɨ nemɨkatihɨkɨ.
48 Pois ele lembrou de mim, sua humilde De agora em diante todos vão me chamar de mulher abençoada,
49 kemɨ'ane mɨtɨrɨkaɨye mariwemekɨ kaneniuyurieni.
49 porque o Deus Poderoso fez grandes coisas por mim. O seu nome é santo,
50 Kaniwanenimayaka yunaitɨ memeyemakaxe,
50 e ele mostra a sua bondade a todos os que o em todas as
51 Yɨkɨmana kemɨtiyuriene kanimatsiɨkɨni kemɨtitɨrɨkaɨye,
51 Deus levanta a sua mão poderosa e derrota os orgulhosos com todos os planos deles.
52 Kwiepa te'aitamete kaniwarunawairieni tita memɨte'aita,
52 Derruba dos seus tronos reis poderosos e põe os humildes em altas posições.
53 Memeuhakakwikukai kaniwarutihɨniya 'aixɨa mɨti'anekɨ,
53 Dá fartura aos que têm fome e manda os ricos embora com as mãos vazias. que fez aos nossos antepassados e ajudou o povo de Israel, seu servo. Lembrou de mostrar a sua bondade a Abraão e a todos os seus descendentes, para sempre.
56 Merikɨtsɨ Mariya 'Eritsaweti hetsɨa kaniukateitɨni 'etsiwatɨkaku haika metseri, 'arike yukie kaneyani.
56 Maria ficou mais ou menos três meses com Isabel e depois voltou para casa.
57 Merikɨtsɨ tukari kanaye'ani 'Eritsaweti mɨtiniwenikɨ, 'ukitɨme kaniutiniweni.
57 Chegou o tempo de Isabel ter a criança, e ela deu à luz um menino.
58 Hikɨ 'ahurawatari maremama yunaitɨ mete'utamarieka Ti'aitame waɨkawa kemɨtitanenimayataxɨ, hamatɨana mekaniyutemamawiekaitɨni.
58 Os vizinhos e parentes ouviram falar da grande bondade do Senhor para com Isabel, e todos ficaram alegres com ela.
59 Hikɨ 'atahairieka tukaritsie mekaniu'axɨani me'i'inɨaritɨanike nu'etsi huriyutsixi waxitekiyakɨ. Tsakariyaxi mekateniterɨwakekaitɨni 'ukiyarieya hepaɨ,
59 Quando o menino estava com oito dias, vieram circuncidá-lo e queriam lhe dar o nome do pai, isto é, Zacarias.
60 'ana warutsieya mɨpaɨ kaniutayɨni:
60 Mas a sua mãe disse: — Não. O nome dele vai ser João.
61 Mɨkɨ mɨpaɨ mekatenitahɨawe:
61 Então disseram: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 Yumamakɨ mekanitahɨawe paapaya, kemɨtinake mɨpaɨ mɨtiterɨwarienikɨ.
62 Aí fizeram sinais ao pai, perguntando que nome ele queria pôr no menino.
63 Xapa 'uta'iwauka, mana mɨpaɨ katiniu'utɨani: «Wani katinitewaka». Yunaitɨ mekaniuhɨxiyani.
63 Zacarias pediu uma tabuinha de escrever e escreveu: “O nome dele é João.” E todos ficaram muito admirados.
64 Hikɨ yapauka nenieya kaniuxɨnarieni, kaniutaniuni, hikɨ 'aixɨa 'utaitɨ Kakaɨyari hepaɨtsita kanayani.
64 Nesse momento Zacarias pôde falar novamente e começou a louvar a Deus.
65 'Ahurawatari yunaitɨ mekanimamakaitɨni, meta naitsarie Kureya hɨriyaritsie kemɨtiuyɨ mɨpaɨ katinikuxaxatsiwakaitɨni.
65 Os vizinhos ficaram com muito medo, e as notícias dessas coisas se espalharam por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Yunaitɨ memɨ'enanakai mekaniyu'iyaritɨakaitɨni mɨpaɨ meteyɨkɨhɨawetɨ: «¿Ke'anetɨ payani 'ikɨ nunutsi?» Mɨkɨ meta, Ti'aitame yɨtɨrɨkariyakɨ kaniparewiekaitɨni.
66 Todos os que ouviam essas coisas e pensavam nelas perguntavam: — O que será que esse menino vai ser? Pois, de fato, o poder do Senhor estava com ele.
67 'Ana Kakaɨyari 'Iyarieya Mɨtiyupata 'iwiyakaku nunutsi 'ukiyarieya Tsakariyaxi kaniutaniuni Kakaɨyaritsie mieme mɨpaɨ 'utaitɨ:
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, começou a profetizar . Ele disse:
68 «'Aixɨa ketikɨhɨawarɨwani Ti'aitame, kemɨ'ane 'ixaheritsixi mɨtakakaɨyari.
68 — Louvemos o Senhor, o Deus de Israel, pois ele veio ajudar o seu povo e lhe dar a liberdade.
69 Tatsiwikweitsitɨwame tɨrɨkaɨyeme kataneyenɨ'airieni,
69 Enviou para nós um poderoso Salvador, aquele que é descendente do seu
70 (meripaitɨ kemutayɨkai yametekuxatakaku niukametemama memɨpatsie hetsiena mieme),
70 Faz muito tempo que Deus disse isso por meio dos seus santos
71 mɨtatsitawikweitsitɨanikɨ mɨkɨ memɨtatsi'aye'unie memɨkatatsi'a'iwakɨ,
71 Ele prometeu nos salvar dos nossos inimigos e nos livrar do poder de todos os que nos odeiam.
72 mɨpaɨ mɨtiwatinenimayatakɨ ta'ukiyarima
72 Disse que ia mostrar a sua bondade aos nossos antepassados e lembrar da sua santa ao nosso antepassado Abraão; prometeu que nos livraria dos nossos inimigos e que ia nos deixar servi-lo sem medo,
73 Kemɨtiuyuhɨritɨa yatikɨhɨawetɨ ta'ukiyari 'Apɨrahami:
73 — ausente —
74 Kename tatsipitɨanikekai tekamamatɨ 'atemu'uwanikɨ,
74 — ausente —
75 hetsiena mieme tepatsietɨ, heitseriemekɨ yatetekahutɨ,
75 para que sejamos somente dele e façamos o que ele quer em todos os dias da nossa vida.
76 'Ekɨ meta, nunutsi 'aku, kemɨ'ane 'Amutewi niukameya pekatiniuterɨwarɨwamɨkɨ.
76 E você, menino, será chamado de profeta do Deus Altíssimo e irá adiante do Senhor a fim de preparar o caminho para ele.
77 Teɨterimama wikweitsitɨarika pekaniwatahekɨatɨamɨkɨ,
77 Você anunciará ao povo de Deus a salvação que virá por meio do perdão dos pecados deles.
78 Mɨpaɨ katiniyuriemɨkɨ takakaɨyari mɨtiyukanenimayakɨ.
78 Pois o nosso Deus é misericordioso e bondoso. Ele fará brilhar sobre nós a sua luz
79 Mɨwahekɨariwiyakɨ mɨkɨ yɨwipa memu'uwa,
79 e do céu iluminará todos os que vivem na escuridão da sombra da morte, para guiar os nossos passos no caminho da paz.
80 Merikɨtsɨ nunutsi kaniwerekaitɨni, 'Iyarieya tɨrɨkaɨyetɨ kanayani, makumawetsie kaneyeikakaitɨni mexi tukarieya ka'aye'awekai 'akuxi matsiɨkɨtɨ mayanikɨ 'ixaheritsixi wahɨxie.
80 O menino cresceu e ficou forte de espírito. E viveu no deserto até o dia em que apareceu diante do povo de Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.