Ezequiel 20
hch (HCH) vs NTLH
1 'Auxɨwirieka metseriyaritsie tamamata tukariyaritsie 'atahuta wiyari 'umiekaku, hipatɨ 'Ixaheri kwieyaritsie memanuyetei Yawé meta'iwawiyake mekaniu'axɨani, hikɨ nehɨxie mekanayaxe.
1 Passaram sete anos, cinco meses e dez dias desde que os israelitas haviam sido levados para o cativeiro . Então alguns líderes vieram falar comigo para saber a vontade do Senhor . Eles chegaram e se sentaram na minha frente.
2 Mana Yawé mɨpaɨ kanetiniutaxatɨani:
2 O Senhor falou comigo. Ele disse:
3 «Tewi pemunu'aya, 'Ixaheri kwieyaritsie memanuyetei wahamatɨa ketineutixata, mɨpaɨ ketiniwarayehɨtɨa, kename mɨpaɨ nehaine Yawé naimekɨnemɨyɨwe: “Xemeri nehetsɨa xetetahu xenetsita'iwawiyake, nekɨmana mɨpaɨ nekatiniyɨhɨritɨaka nepɨkaxepitɨani xemɨnetsiku'iwawiyanikɨ. Ne mɨpaɨ nekanaineni Yawé naimekɨmɨyɨwe”.
3 — Homem mortal , diga a esses líderes que o Senhor está dizendo isto: Vocês vieram para saber qual é a minha vontade? Pois eu juro pela minha vida que não deixarei que vocês me perguntem nada. Sou eu, o Senhor Deus, quem está falando.
4 »Tewi pemunu'aya, 'ekɨ ke'axamemɨteyurie keniwarutaxatɨa. Ke'axamemɨteyuriekai meripaitɨ watutsima mɨkɨ keniwarutaxatɨa.
4 — Homem mortal, você está pronto para julgar essa gente? Então julgue. Faça com que eles lembrem das coisas vergonhosas que os antepassados deles fizeram.
5 Mɨpaɨ ketiniwarayemari'itɨa ne Yawé naimekɨmɨyɨwe mɨpaɨ nekanaineni: “Kepauka 'Ixaheri nemanayexei, mɨpaɨ nekatiniwaruhɨritɨani kename Kakuwu nuiwarimama wakakaɨyari nehayanikekai. Kepaukata nemuyuhekɨataxɨ wahetsɨa 'Ekipitu paitɨ, mɨpaɨ nekatiniwaruhɨritɨani: ‘Ne Yawé nepɨhɨkɨ xekakaɨyari’.
5 Diga tudo o que eu, o Senhor Deus, estou falando. No dia em que escolhi o povo de Israel, fiz uma promessa a eles. No Egito, mostrei aos israelitas quem eu era e disse: “Eu sou o Senhor , o Deus de vocês.”
6 Mɨkɨ tukaritsie mɨpaɨ nepɨtiwarutahɨawixɨ yurikɨ nehaitɨ kename newarayewitɨni 'Ekipitu, kename newaranuwitɨni xeime kwieyaritsie ne nemeikuxeiyakaitsie. Mɨkɨ kwieyaritsie waɨkawa kanexuaweni retsi meta xiete, mɨkɨ yemekɨ witsimɨraku'ane kanihɨkɨtɨni.
6 Nessa ocasião, prometi que ia tirá-los do Egito e guiá-los a uma terra que eu havia escolhido para eles, uma terra boa e rica, a melhor de todas.
7 Yuxexuime mɨpaɨ nepɨtiwaretahɨawixɨ, yukakaɨyarixi memɨxani'eriwa mekewarexɨrienike kwinie memɨtewanaki'erie, meta kakaɨyarixi memɨkawarayexeiyanikɨ 'Ekipitu miemete, ne Yawé xekakaɨyari nemɨhɨkɨkɨ.
7 Eu lhes disse: “Joguem fora os ídolos nojentos que vocês amam e não se manchem com os falsos deuses do Egito, pois o Deus de vocês sou eu, o Senhor .”
8 »”Mɨyatɨtɨ mepɨkanetsi'anu'eni, menetsi'aye'unietɨ mepakɨ. Yukakaɨyarixi mepɨkawarexɨri memɨwanaki'eriekaikɨ, meta kakaɨyarixi 'ekipitu miemete mepɨkawaruku'eiri. 'Ayumieme kepauka 'Ekipitu memu'uwakaitsie, mɨpaɨ nepɨtiu'eri nehaxɨa wahetsie nepɨkawiwieni.
8 Mas eles se revoltaram contra mim e não quiseram me ouvir. E não jogaram fora os seus ídolos nojentos, nem abandonaram os ídolos do Egito. Eu estava pronto para fazê-los sentir, ali no Egito, a força da minha ira .
9 Matsi mɨpaɨ netinehɨaweka, mɨpaɨ nepɨtiuyuri hipatɨ nuiwarite 'ixaheritsixi mana watsata memɨtitekai 'axamemɨkahaitɨkanikɨ, wahetsiemieme. Kepaukatsɨ 'ixaheritsixi nemɨwarayewitɨ 'Ekipitu hipame nuiwarite wahɨxie nekatiniuyurieni.
9 Porém não fiz isso a fim de não trazer desonra para o meu nome. Pois, na presença do povo no meio do qual os israelitas estavam vivendo, eu havia anunciado que ia tirá-los do Egito.
10 »”Ne nepɨwarayewitɨ 'Ekipitu, nepɨwarewitɨ makumawetsie.
10 — E assim os tirei do Egito e os levei para o deserto.
11 Ne ne'aitsika nepɨwayetuiri memimaikakɨ ne'inɨari niukiyari, tukari tiyupitɨwame kanihɨkɨtɨni kemɨ'ane hetsiena yamemɨtekakɨne.
11 Eu lhes dei os meus mandamentos e lhes ensinei as minhas leis , que dão vida a quem os cumprir.
12 Meta xawati tukariyari nekaniwayetuirieni 'inɨari mɨhɨkɨtɨnikɨ ne wahamatɨa mɨkɨta nehamatɨa, mɨpaɨ memɨnetehaye'eriwanikɨ, ne Yawé, xawati tukariyari patsiekame nepayeitɨa nehetsiemieme.
12 Como sinal da nossa aliança , mandei que eles guardassem o sábado e assim lembrassem que eu, o Senhor , os separo para que se dediquem somente a mim.
13 Peru 'ixaheritsixi teɨteriyari menetsi'aye'unietɨ mepakɨ makumawetsie, ne'aitsika mepɨka'anu'eni meta ne'inɨari niukiyari, tukari tiyupitɨwame mɨhɨkɨkɨ kemɨ'ane hetsiena yamemɨtekakɨne. Matsi meta xawati tukariyari kapatsiekame mepayeitɨa. 'Ayumieme kepauka makumawetsie memu'uwakai, wahetsie nehaxɨa nepɨkawiwienikekai, nepɨwakwinikekai.
13 Mas também no deserto os israelitas se revoltaram contra mim. Desobedeceram às minhas leis e rejeitaram os meus mandamentos, que dão vida a quem os cumprir. Profanaram completamente o sábado. Eu estava pronto para fazê-los sentir a força da minha ira e acabar com eles ali no deserto.
14 Peru mɨpaɨ netinehɨaweka mɨpaɨ nepɨtiuyuri 'axamɨkaraniuwanikɨ nehetsiemieme hipame nuiwarite wahɨxie, nekapatsiekame memɨkanetsi'eriekakɨ kemɨ'ane memɨnetsi'uxei 'Ekipitu nemɨwarayewitɨtsie.
14 E não os destruí a fim de não trazer desonra para o meu nome, pois as outras nações viram que tirei o povo de Israel do Egito.
15 »”Meta yurikɨ nehaitɨ, mɨpaɨ nepɨtiwarutahɨawixɨ makumawetsie me'u'uwakaku kename kemɨ'ane kwietsie nemɨwaranuwitɨnikekaitsie nekawaranuwitɨni, kwie 'aixɨa mɨ'anetsie, retsi meta xiete waɨkawa muwaxuawetsie.
15 Além disso, no deserto jurei que não os levaria à terra que eu tinha dado a eles, uma terra boa e rica, a melhor de todas.
16 Ne'inɨari niukiyari mepɨka'utanaki'eri meta ne'aitsika mepɨka'anu'eni, meta xawati tukariyari kapatsiekame mepayeitɨa, mɨya mepuyɨ kakaɨyarixi 'axamemu'ɨatɨka memɨwarayexeiyakaikɨ.
16 Fiz esse juramento porque eles rejeitaram os meus mandamentos, desobedeceram às minhas leis e profanaram o sábado. Eles tinham prazer em adorar os seus ídolos.
17 Matsi ne nepɨwarutinenimayataxɨ, makumawetsie nepɨkawarakumaweriyaxɨ.
17 — Porém eu tive pena deles e não os matei, nem acabei com eles lá no deserto.
18 »”Mana makumawetsie mɨpaɨ nepɨtiwarutahɨawixɨ wanuiwarima: ‘Yu'ukiyarima wa'aitsika xepɨka'uweiyani, wa'inɨari xepɨka'ɨkeni meta wakakaɨyarixi 'axamemu'ɨatɨka xepɨkawarayexeiyani.
18 Em vez disso, eu disse aos seus filhos: “Não guardem as leis que os seus antepassados fizeram; não sigam os costumes deles, nem se manchem com os seus ídolos.
19 Ne Yawé xekakaɨyari nekanihɨkɨtɨni. Ne'aitsika xekeneuweiyani, meta ne'inɨari niukiyaritsie yaxeketenekahuni.
19 Eu sou o Senhor , o Deus de vocês. Obedeçam às minhas leis e aos meus mandamentos.
20 Xawati tukariyari xekena'eriwani mɨpatsie nehetsiemieme, mɨ'inɨaritɨnikɨ xehetsiemieme meta nehetsiemieme, mɨpaɨ xemɨtemaikakɨ ne Yawé xekakaɨyari nemɨkɨkɨ’.
20 Façam do sábado um dia sagrado, de modo que seja um sinal da aliança que fizemos. O sábado fará com que lembrem que eu sou o Senhor , o Deus de vocês.”
21 »”Mɨyatɨtɨ, 'ixaheritsixi mepɨkanetsi'anu'eni. Ne'aitsika mepɨka'anukuwei meta ne'inɨari niukiyaritsie yamepɨkatekakɨ, tukari tiyupitɨwame kanihɨkɨtɨni kemɨ'ane hetsiena yamemɨtekakɨne. Matsi nexawati tukariyari kapatsiekame mepayeitɨa. 'Ayumieme kepauka makumawetsie memu'uwakai wahetsie nehaxɨa nepɨkawiwienikekai.
21 — Mas esses filhos também se revoltaram contra mim. Desobedeceram às minhas leis e não guardaram os meus mandamentos, que dão vida a quem os cumprir. Eles profanaram o sábado. Eu estava pronto para fazê-los sentir a força da minha ira, matando todos ali no deserto.
22 Matsi mɨpaɨ netinehɨaweka hipame nuiwarite wahɨxie 'axamɨkaraniuwanikɨ nehetsiemieme, kemɨ'ane memɨnetsi'uxei 'Ekipitu nemɨwarayewitɨtsie.
22 Porém não os destruí a fim de não trazer desonra para o meu nome entre as nações que me viram tirar o povo de Israel do Egito.
23 Meta yurikɨ nehaitɨ makumawetsie mɨpaɨ nepɨtiwarutahɨawixɨ kename newataxɨriexɨanikekai, hipame nuiwarite wahetsɨa, meta hipame kwieyaritsie,
23 Então fiz um novo juramento no deserto. Jurei que ia espalhar os israelitas pelo mundo inteiro.
24 memɨwarayexeiyakaikɨ yututsima wakakaɨyarixi 'axamemu'ɨatɨka, ne'inɨari niukiyari mepɨkahaye'atɨa meta ne'aitsika mepɨka'utanaki'eri metatsiere xawati tukariyari kapatsiekame mepayeitɨa.
24 Fiz isso porque rejeitaram os meus mandamentos, desobedeceram às minhas leis, profanaram o sábado e adoraram os mesmos ídolos que os seus antepassados tinham servido.
25 'Ayumieme nepɨxeyetuiri 'aitsika 'aixɨa mɨka'anene, meta 'inɨari niukiyari tukari mɨkahexeiya.
25 Então lhes dei leis más e mandamentos que não produzem vida.
26 Xeka'itiyakame nepɨxe'ayeitɨa yumawarikɨ, nepɨxe'upitɨa yuniwema matɨari miemete xemɨwatimawakɨ, xemɨtimamanikɨ meta mɨpaɨ xemɨtehetimanikɨ ne Yawé nemɨhɨkɨkɨ”.
26 Deixei que se tornassem impuros , trazendo as suas próprias ofertas; deixei que matassem os seus filhos mais velhos, oferecendo-os em sacrifício . Isso aconteceu para que ficassem cheios de medo e para mostrar que eu sou o Senhor .
27 »'Ayumieme, tewi pemunu'aya, 'ixaheri teɨteriyari mɨpaɨ ketiniwarayemari'itɨa, ne Yawé naimekɨmɨyɨwe mɨpaɨ nekanaineni: “'Ikɨkɨ nehɨxie xetutsima kemɨkanetinake mepɨte'uyuri, yemekɨ mepɨkanetsi'anu'eni:
27 — Por isso, homem mortal, conte aos israelitas o que eu, o Senhor Deus, estou dizendo a eles. Os pais deles também me insultaram de outro modo com a sua infidelidade:
28 Kepauka nemɨwa'atɨa kwietsie meripaitɨ yurikɨ nehaitɨ, mɨpaɨ nemainekai kename newayetuirienikekai, mɨkɨ kwieyaritsie tsepa kemɨ'ane hɨri memuxei yatɨni kɨye waɨkawa yɨrakame, mɨkɨ hetɨa mawari meputiwewiwakai, mepɨnetsixatɨakai matsi yemekɨ mɨkanetsinake. Mana 'ɨkwa witsimu'ɨa meputitaiyakai, meta kaxie winuyari mɨtiyeuriwa.
28 quando eu os trouxe para a terra que havia jurado dar-lhes, eles viram os montes altos e as árvores que dão sombra e ofereceram sacrifícios em todos eles. Eles me fizeram ficar irado por causa dos sacrifícios que queimaram e das ofertas de bebidas que trouxeram.
29 Ne mɨpaɨ nekatiniwaruta'iwawiya: ‘¿Kehepaɨtɨtɨri mɨkɨ tukiteta yaxepɨyɨa?’. Hikɨ 'akuxi muwa kakaɨyarixi memayexeiyarietsie, mɨpaɨ katinimatiwani, ‘kakaɨyarixi watuki’”.
29 Eu perguntei: “Que são esses lugares altos aonde vocês vão?” Por isso, desde aquele tempo eles têm sido chamados de “lugares altos”.
30 »'Ayumieme, 'ixaheri teɨteriyari mɨpaɨ ketiniwaraye'eritɨa Yawé naimekɨmɨyɨwe mɨpaɨ kanaineni: “¿Xemeta yututsima wahepaɨ xeka'itiyatɨ xetehayuyeitɨani, meta kakaɨyarixi memɨxani'eriwa xewakumaɨwatɨ?
30 Agora, diga aos israelitas o que estou dizendo. Por que é que vocês precisam cometer os mesmos pecados que os seus antepassados cometeram? Por que têm de correr atrás dos ídolos deles?
31 Hikɨtɨtɨ xeme 'axaxekaniyuyurieka yumawarikɨ, meta yuniwema xemɨwamawakɨ, xewataiyatɨ yukakaɨyarixima 'axamemu'ɨatɨka wahɨxie. Hikɨta xeme 'ixaheritsixi xeneteku'iwawiyatɨwe. Ne yurikɨ mɨpaɨ nekanaineni nepɨkanewaɨriya nemɨxeta'eiya. Ne Yawé naimekɨmɨyɨwe mɨpaɨ nekanaineni.
31 Até hoje, vocês apresentam as mesmas ofertas e se tornam impuros por causa dos mesmos ídolos, queimando vivos os seus filhos, como sacrifício. E aí vocês, israelitas, ainda vêm me perguntar o que eu quero. Juro pela minha vida, diz o Senhor Deus, que não deixarei que vocês me perguntem nada.
32 Hatsuaku kexemɨteku'eriwa mɨpaɨ pɨkatiyɨni: ‘Hipame nuiwarite wahepaɨ tepɨ'anenikeyu, kwiepa memɨtama wahepaɨ, kɨye memayexeiya meta tete’.
32 Vocês já resolveram que querem ser como as outras nações, como aquela gente que mora em outros países e adora árvores e pedras. Mas isso nunca acontecerá.
33 Ne Yawé naimekɨmɨyɨwe, yurikɨ mɨpaɨ nekanaineni xehetsie nekatinita'aitamɨkɨ waɨkawa netɨrɨkaɨyetɨ, meta waɨkawa neha'atɨ.
33 — Juro pela minha vida, diz o Senhor Deus, que governarei vocês com mão forte, com todo o meu poder e a minha ira .
34 Tsepa hakewa xeme'uwa hipame nuiwarite wakwietsie nekanixekuxeɨriemɨkɨ tsepa hakewa xemetayeixɨakai, nekanixekuxeɨrimɨkɨ waɨkawamekɨ netɨrɨkariyakɨ, meta waɨkawa neha'atɨ.
34 Mostrarei a vocês o meu poder e a minha ira quando eu os ajuntar e trouxer de volta de todos os países por onde foram espalhados.
35 Nekanixe'anuwitɨmɨkɨ makumawetsie nuiwarite wahixɨapa, mana nexexeiyatɨ nepɨtixekwinitɨani.
35 Eu os levarei ao “Deserto das Nações” e ali os julgarei cara a cara.
36 Kehepaɨ xetutsima memɨte'ayukatua, 'Ekipitu nemɨwayewitɨtsie makumawetsie me'uhutɨ, xemeta yaxeikɨa nekanixeyurimɨkɨ. Ne Yawé naimekɨmɨyɨwe mɨpaɨ nekanaineni.
36 Eu os condenarei agora como condenei os seus antepassados no deserto do Sinai! — diz o Senhor Deus.
37 Muxatsi wahɨweme kehepaɨ yumuxatsi mɨtiwaranuyehapana, mɨpaɨta ne yaxeikɨa nekɨyekɨ nepɨtiwaranuyexexeiya, meta nepɨxe'anayexeiya tɨratu temexeiyanikɨ xehamatɨa.
37 — Eu os dominarei com firmeza e farei com que obedeçam à minha aliança .
38 Nepɨwaranuyehapanita 'axamemɨte'u'iyari, metatsiere kemɨ'ane menetsi'aye'unietɨ memakɨ, nekanixe'ayewitɨmɨkɨ hikɨ hakewa xemetitei teewatari wahepaɨ, peru 'Ixaheri kwieyaritsie xepɨkaheutahaxɨani. Hikɨ 'ana mɨpaɨ xeme xepɨtehetimani ne, Yawé nemɨhɨkɨ.
38 Tirarei do meio de vocês os que são rebeldes e pecadores. Eu os tirarei das terras onde agora estão vivendo, porém não os deixarei voltar à terra de Israel. Então eles ficarão sabendo que eu sou o Senhor .
39 »”Xemeta, 'ixaheri teɨteriyari, Yawé naimekɨmɨyɨwe mɨpaɨ kanaineni: Xɨka kaxenakeni yaxemɨtekahunikɨ, xekenehu, yukakaɨyarixi xekeniwarayexeiyani. Peru tawariri kenemɨtitewakɨ kapatsiekame xepɨka'ayeitɨwani yumawarikakɨ, meta yukakaɨyarixi 'axamemu'ɨatɨkakɨ ne nemɨpatsiekɨ.
39 O Senhor Deus diz: — E agora todos vocês, israelitas, continuem a adorar os seus ídolos! Mas aviso que mais tarde terão de me obedecer e nunca mais desonrarão o meu nome, apresentando ofertas aos seus ídolos.
40 Nehɨri mɨpatsietsie, 'Ixaheri hɨriyari 'amanutitewitsie, mana mepɨnetsi'ayexeiyani yunaitɨ 'ixaheritsixi teɨteriyari, meta yunaitɨ mɨkɨ kwieyaritsie kiekatari. Ne Yawé mɨpaɨ nekanaineni. Mana nepɨxetanaki'erieni, xemawari nepɨxetawawirieni, meta xe'imikieri mexɨakametsie timieme, meta tsepa hipame mawarite xemɨneteyetuiri.
40 Lá na terra de Israel, no meu monte santo , no monte alto de Israel, todos vocês, povo de Israel, me adorarão. Ficarei contente com vocês e esperarei que me tragam os seus sacrifícios, as suas melhores ofertas e os seus presentes santos.
41 Kepauka ne nemɨxe'atɨani, hipame nuiwarite wahetsɨa xemeutayeixɨakai nepɨxekuxeɨrieni, hipame nuiwarite wahɨxie nepɨxetanaki'erieni 'ɨkwa witsimu'ɨa hepaɨ, meta xepɨnetsihetimani kenemɨtipatsie.
41 Eu farei com que voltem dos países onde estão espalhados, e os ajuntarei, e então aceitarei os sacrifícios que vocês queimam. E assim mostrarei às outras nações que eu sou santo.
42 Kepauka nemɨxe'atɨani 'ixaheri kwieyaritsie, yurikɨ nehaitɨa xetutsima mɨpaɨ nemɨtiwarutahɨawekai kwie nemɨwayetuirienikekaitsie, 'ana mɨpaɨ xepɨtehetimani ne Yawé nemɨhɨkɨ.
42 Quando eu os trouxer de volta a Israel, à terra que prometi dar aos seus antepassados, vocês ficarão sabendo que eu sou o Senhor .
43 Mana xepayuye'erieni kexemutiyɨ, 'axa'anemekɨ kexemɨte'uyuri, 'ana xepuyutixani'erieni xemetɨtɨ naimekɨ kexemɨte'uyuri.
43 Então vocês lembrarão de todas as coisas vergonhosas que fizeram e de como se tornaram impuros . Ficarão com nojo de vocês mesmos, por causa de todas as coisas más que fizeram.
44 'Ixaheri teɨteriyari, kepauka ne nemɨxeparewieni, 'aixɨa nemɨrahɨawarɨwanikɨ, nepɨkatixekwinitɨani 'axakexemɨte'uyurikɨ meta kemɨkareuyewetse xemɨte'uyurikɨ, hikɨ xeme mɨpaɨ xepɨtehetimani ne Yawé nemɨhɨkɨ. Ne Yawé naimekɨmɨyɨwe, mɨpaɨ nekanaineni”».
44 Vocês, israelitas, ficarão sabendo que eu sou o Senhor , pois não os trato como merecem por causa das suas ações más e perversas; mas o que faço é para proteger a minha honra. Eu, o Senhor Deus, falei.
45 Yawé mɨpaɨ kanetiniutaxatɨani:
45 O Senhor me disse o seguinte:
46 «Tewi pemunu'aya, tatsutɨa keneukanieri, mɨkɨ hepaɨtsita ketineutaxata Nekexi mu'ɨtsiyatsie.
46 — Homem mortal , olhe para o Sul . Fale contra o Sul e profetize contra a floresta do Sul.
47 Mɨpaɨ ketineutahɨawi: “Nekexi 'ɨtsiyari, Yawé naimekɨmɨyɨwe niukieya keneu'eni: ‘'Ahixɨapatsie tai nekanitaiyamɨkɨ naime kɨyexi kanitixɨtsitɨamɨkɨ, mɨwawaki meta muyuyuri. 'Ikɨ tai pɨkayutɨnɨaka, naime pɨtititaiya tatsutɨa meta tayeta mɨtiuyehane.
47 Diga a essa floresta que escute, pois o Senhor Deus está dizendo o seguinte: “Vejam! Estou acendendo um fogo que destruirá todas as árvores secas e todas as árvores verdes daí! Nada poderá apagar as chamas; elas se espalharão do Sul ao Norte e queimarão todos os rostos.
48 Yunaitɨ teɨteri mɨpaɨ mekateninenierikuni ne Yawé nemitaiyaxɨkɨ pɨkatɨni’”».
48 Todos verão que fui eu, o Senhor , que acendi esse fogo, fogo que ninguém pode apagar.”
49 Hikɨ ne mɨpaɨ neputayɨ: «Xɨa'ui, Yawé naimekɨmɨyɨwe, yunaitɨ teɨteri mɨpaɨ meputiyuane kename ne'ɨxatsikɨ xeikɨa ne'utaine».
49 Eu respondi: — Ó
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Ezequiel 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.