Atos 7
hch (HCH) vs NVT
1 Hikɨ mawari wewiwamete tiwa'aitɨwame mɨpaɨ katinita'iwawiya:
1 Então o sumo sacerdote lhe perguntou: “Estas acusações são verdadeiras?”.
2 Mɨkɨ mɨpaɨ kaniutayɨni:
2 Estêvão respondeu: “Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a nosso antepassado Abraão na Mesopotâmia, antes de ele se estabelecer em Harã,
3 Kakaɨyari mɨpaɨ katinitahɨawe: “Keneuku'eiri 'akwie, 'amarema meta 'apaapa kie, kenemie kemɨ'ane kwie nemɨmetsixeitsitɨanitsie”.
3 e lhe disse: ‘Deixe sua terra natal e seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 »Hikɨ Kariteyutsixi wakwietsie heyeyaka Haranitsie kaniutayerɨni. Manata paapaya 'umɨku Kakaɨyari nipata 'ikɨ kwiepa hakewa xeme'uwa hikɨ.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e morou em Harã até seu pai morrer. Depois, Deus o trouxe aqui para a terra onde vocês agora vivem.
5 Kakaɨyari pɨka'imi 'ena mɨtinakeni niyɨ'ɨkakɨ mɨkatakenikɨ, matsi Kakaɨyari mɨpaɨ katinitahɨawe kename 'ipitɨanikekai mɨkɨ, piinieya mɨrayanikɨ, 'arike hetsiena memɨyekɨnekekaita wapiini mɨrayanikɨ, tsepa yuniwe mɨkahexeiyakai 'akuxi.
5 “Mas Deus não lhe deu herança alguma aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Contudo, prometeu que a terra toda pertenceria a Abraão e a seus descendentes, embora ele ainda não tivesse filhos.
6 Kakaɨyari mɨpaɨ katinitahɨawe: “'Anuiwarima xeime kwieyaritsie mepɨtiteni yapaɨmexɨa, mana waɨriyarika mepɨteta'aitɨarieka meta 'aixɨa mekatexeiyarietɨ, nauka tsienituyari wiyari mepuyurieni.
6 Disse-lhe também que seus descendentes viveriam numa terra estrangeira, onde seriam escravizados e oprimidos por quatrocentos anos.
7 Nekaniwataxanetamɨkɨ 'iya nuiwari waɨriyarika mepɨtewata'uximayatsitɨani. 'Arikemɨkake mekanayekɨnikuni, ne'uximayatsika mekanexeiyakakuni 'ena”.
7 Mas Deus disse: ‘Eu castigarei a nação que os escravizar, e, por fim, sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Xitekiya 'inɨariyari 'ipitɨatɨ kanitawewirieni tɨratu. Hikɨ kepauka 'Apɨrahami 'Itsahaki memayexei, 'atahairieka tukaritsie pi'inɨaritaxɨ 'ixitetɨ, 'Itsahaki meta Kakuwu pu'inɨaritɨa, Kakuwu meta mɨpaɨ tiwaruyuri tamamata heimana yuhutame tatewarima.
8 “Naquele tempo, Deus deu a Abraão a aliança da circuncisão. Assim, quando seu filho Isaque nasceu, ele o circuncidou no oitavo dia. Essa prática continuou quando nasceu Jacó, filho de Isaque, e quando nasceram os doze filhos de Jacó, os patriarcas de Israel.
9 »Mɨkɨ tatewarima me'ita'uxieka Kutse mekaniutuani 'Ekipitutsie manuwitɨkienikɨ, peru Kakaɨyari hamatɨana puyeikakai.
9 “Os patriarcas tiveram inveja de seu irmão José e o venderam como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 Nitawikweitsitɨani naime kemɨti'uximatɨariekai, pipitɨa 'aixɨa mɨtixeiyarienikɨ mɨtimaiwenikɨ Parahuni hɨxie 'ekipitutari mɨtiwa'aitɨwametɨkai hɨxie. Mɨkɨri 'itsɨkame kaneyeitɨani Kutse 'Ekipitu kwieyari hepaɨtsita naime yukiita mieme hepaɨtsita 'ihɨritɨatɨ.
10 e o livrou de todas as suas dificuldades. Deus concedeu a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, e o faraó o nomeou governador de todo o Egito e administrador de seu palácio.
11 »Hikɨ pɨhakaxatɨkai naitsarie 'Ekipitutsie Kananitsie, me'uximatɨarieximekaku waɨkawa. 'Ikwai mepɨka'ukaxexeiyakai tatewarima.
11 “Então veio uma fome sobre o Egito e sobre Canaã. Houve grande aflição, e nossos antepassados ficaram sem comida.
12 'U'enaka Kakuwu kename 'ikwai hexuawekai tɨriku 'Ekipitutsie, kaniwarenɨ'ani tatewarima heiwa.
12 Jacó soube que ainda havia cereal no Egito e enviou seus filhos, nossos antepassados, para comprarem alimento.
13 Hutarieka me'u'axɨaku Kutse puyuhekɨataxɨ yu'iwama wahɨxie. Meta Parahuni kaniwaretimani Kutse maremama.
13 Da segunda vez que foram, José revelou sua identidade a seus irmãos e os apresentou ao faraó.
14 Kutse tiutanɨ'aka kaniwaruta'inieni yupaapa Kakuwu yunaime yumarema haika tewiyari heimana tamamata heimana 'auxɨwi meyupaɨmeme teɨteri.
14 Depois, José mandou trazer para o Egito seu pai, Jacó, e todos os seus parentes, 75 pessoas ao todo.
15 Mɨkɨ Kakuwu kaneyani 'Ekipitutsie, mana kanemɨni, tatewarima manata mekanekwini.
15 Assim, Jacó foi para o Egito e ali morreu, bem como nossos antepassados.
16 Mana Tsikenitsie paitɨ mepewitɨkie, mepukateukiexɨa teukiyapa 'Apɨrahami minanai pɨrata tuminiyarikɨ 'Emuri niwemama tsikenitari me'ituirieku.
16 Seus corpos foram levados para Siquém e sepultados no túmulo que Abraão havia comprado por um certo preço dos filhos de Hamor.
17 »Hikɨ 'ayehurakaku mɨkɨ tukari maye'atɨarienikɨ tita Kakaɨyari yɨhɨritɨatɨ 'Apɨrahami mɨtiutahɨawixɨ kemɨtiyɨnikekai, mɨkɨ teɨteri mepɨtetimɨiriyarɨmekai 'Ekipitutsie.
17 “Aproximando-se o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, nosso povo se multiplicou grandemente no Egito.
18 'Anari panukuke xewitɨ 'ekipitutari tiwa'aitɨwametɨtɨ, mɨkɨ pɨka'imaikai Kutse.
18 Então subiu ao trono do Egito um novo rei, que nada sabia a respeito de José.
19 Mɨkɨ kwiepa ti'aitame tateɨterima pɨtiwa'itaiyakai. Waɨriyarika pɨwarupitɨa tatutsima 'ɨtsita memɨwareku'eirienikɨ tɨɨri memutinunuiwaxɨ, memɨkwinikɨ.
19 Esse rei explorou e oprimiu nosso povo, forçando os pais a abandonarem seus filhos recém-nascidos, para que morressem.
20 »Hikɨ 'ana Muitsexi kaniutinuiwa. Witsipɨ'anekai nunutsi Kakaɨyari hɨxie, mɨkɨ haika metseri puwerekai yupaapa kie.
20 “Por essa época, nasceu Moisés, um bebê especial aos olhos de Deus. Seus pais cuidaram dele em casa por três meses.
21 Kepauka muku'eiriwaxɨ, ti'aitame Parahuni niweya kanitaxeiya, munu'ayatɨni hepaɨ pɨtiweriyaxɨ.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha do faraó o adotou e o criou como seu próprio filho.
22 Pɨtiuti'ɨkitɨarie Muitsexi naime kememɨtemaiwawekai 'ekipitutari. Kemɨtixata yapɨtiyurienekai pɨyɨwemetɨkai.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e era poderoso em palavras e ações.
23 »Hikɨ huta tewiyari wiyari hexeiyatɨ puyuwaɨri mɨwa'iwatamiekɨ yu'iwama 'ixaheritsixi.
23 “Certo dia, estando Moisés com quarenta anos, resolveu visitar seus parentes, o povo de Israel.
24 Xeime 'uxeiyaka mierieneme, heimana kaniutanuani, 'aixɨa pɨtiuyuri hetsiena mieme, 'ekipitutanaka kaniumieni.
24 Ao ver um egípcio maltratando um israelita, defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Mɨpaɨ katiniku'eriwakaitɨni kename 'iwamama metemaikakekai Kakaɨyari kemɨtiwatawikweitsitɨanikekai 'iya waparewiekaku, mɨkɨtsɨ mɨpaɨ mepɨkatemaikai.
25 Imaginou que seus irmãos israelitas entenderiam que ele havia sido enviado por Deus para resgatá-los, mas isso não aconteceu.
26 Hikɨ 'uxa'ariekata kaniwaruxeiya meyukwitɨweme yuhutame 'ixaheritsixi. Niwanɨtɨamɨkɨkaitɨni 'aixɨa memɨteyuxeiyanikɨ mɨpaɨ 'utaitɨ: “Neuxei, xeme xekaniyu'iwamaka. ¿Titayari 'axaxeteyuyurie?”
26 “No dia seguinte, visitou-os novamente e viu dois homens de Israel brigando. Tentando agir como pacificador, disse a eles: ‘Homens, vocês são irmãos; por que brigam um com o outro?’.
27 »Kemɨ'ane yu'iwa 'axamɨyurienekai Muitsexi petaimaxɨ mɨpaɨ 'utaitɨ: “¿Kemɨ'anekuta 'ekɨ metsi'utahɨawixɨ 'itsɨkamekɨ tahetsie pemɨti'aitanikɨ?
27 “Mas o homem que era culpado empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 Kaukatsɨta ne penetsimiemɨtɨ pe'utaine, takai 'ekipitutanaka pemɨtiumi hepaɨ”.
28 Vai me matar como matou o egípcio ontem?’.
29 Hikɨ 'i'enieka mɨkɨ niuki Muitsexi kaniyuta'una. Kuyeikame kanayani Mariyani kwieyaritsie. Mana mekaniutinunuiwa niwemama yuhutatɨ.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu e foi viver como estrangeiro na terra de Midiã. Ali nasceram seus dois filhos.
30 »Hikɨ huta tewiyari wiyari 'aye'aku, makumawetsie kanixeiya niuki tuayame taipa 'uweme tupiriya matitatawekaitsie yemuri 'aurie Tsinahi mɨrakutewatsie.
30 “Quarenta anos depois, no deserto próximo ao monte Sinai, um anjo apareceu a Moisés nas chamas de um arbusto que queimava.
31 Mɨkɨ Muitsexi 'ixeiyaka heinɨtsika hepaɨ 'anekame kanihɨxiyakaitɨni. 'Ahurawa 'ayaku mɨretimanikɨ kemɨtiyɨanekai, Ti'aitame putaniu mɨpaɨ 'utaitɨ:
31 Quando Moisés viu aquilo, ficou admirado. Aproximando-se para observar melhor, ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 “Ne 'atutsima nekaniwakakaɨyaritɨni, 'Apɨrahami, 'Itsahaki meta Kakuwu”. Mɨkɨ Muitsexi 'uyɨyɨakatɨ pɨkayuwaɨriyakai mɨnierenikɨ.
32 ‘Eu sou o Deus de seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó’. Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 »Ti'aitame mɨpaɨ katinitahɨawe: “'Akakai kenanuyexɨnaxɨa 'a'ɨkatetsie, mana pemanuwe kwiepa kanakupatsieka.
33 “Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias, pois você está pisando em terra santa.
34 Yemekɨ nekaniwaxeiyani neteɨterima kememɨte'uximatɨarie 'Ekipitutsie. Wa'aiwari nekani'enieka, nekaniyuhekɨata mana nemɨwarayewitɨnikɨ. Hikɨtsɨari nepɨmatsi'anunɨ'ani 'a'utɨma 'Ekipitutsie”.
34 Por certo, tenho visto a aflição do meu povo no Egito. Tenho ouvido seus gemidos e desci para libertá-los. Agora vá, pois eu o envio de volta ao Egito’.
35 »Mɨkɨ Muitsexi memutixani'eri mɨpaɨ me'utiyuatɨ: “¿Kepai tati'aitɨwame ta'itsɨkame pɨmatsi'ayeitɨa?”, mɨkɨtɨme Kakaɨyari kaneyenɨ'ani tiwa'aitɨwame wawikweitsitɨwame, niuki tuayame muxei tupiriyatsie 'uweme 'iparewiekaku yutɨrɨkariyakɨ.
35 “Era esse o mesmo Moisés que o povo havia rejeitado quando lhe perguntaram: ‘Quem o nomeou líder e juiz?’. Por meio do anjo que apareceu a Moisés no arbusto em chamas, Deus o enviou para ser líder e libertador.
36 Mɨkɨri kaniwarayewitɨni 'inɨari tiuyurieka mamariwaweme tiuyurieka 'Ekipitu kwieyaritsie, Haramara Mɨxetatsie, makumawetsieta yatiyurienetɨ huta tewiyari wiyari.
36 Assim, com muitas maravilhas e sinais, ele os conduziu para fora do Egito, pelo mar Vermelho e pelo deserto, durante quarenta anos.
37 »'Ikɨ Muitsexi kanihɨkɨtɨni kemɨ'ane mɨpaɨ mɨtiwarutahɨawixɨ 'ixaheritsixi: “Ti'aitame mɨxekakaɨyari tixexaxatɨwame nanukuketɨamɨkɨ xe'iwama watsata nehepaɨ 'anekame, mɨkɨ hɨrixɨa xepɨ'enieka”.
37 “Esse mesmo Moisés disse ao povo de Israel: ‘Deus levantará para vocês um profeta como eu do meio de seu povo’.
38 'Ikɨ Muitsexi kanihɨkɨtɨni kemɨ'ane meyeikakai memɨyuyexexeɨriwakai wahetsɨa makumawetsie, niuki tuayame matɨa meyeikakai mitahɨawixɨ yemuritsie Tsinahi mɨrakutewatsie, tatutsima wahamatɨa meyeikakai. Mɨkɨta niuki mayeyuri putanaki'eri tatsipitɨanike.
38 Moisés estava com nossos antepassados, a congregação do povo de Deus no deserto, quando o anjo lhe falou no monte Sinai, e ali Moisés recebeu palavras que dão vida, para transmiti-las a nós.
39 »Mɨkɨ tatewarima mepɨka'i'eniekukai, matsi mepenuyehɨakukai. Yu'iyaritsie ta'aurie mepaxɨrikukai 'Ekipitutsie,
39 “Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer a Moisés. Eles o rejeitaram e, em seu íntimo, voltaram ao Egito.
40 mɨpaɨ 'Aruni metekɨhɨawetɨ: “Peuyewetse kakaɨyarixi temutatiwewirieni memɨtatsi'uwitɨximenikɨ, Muitsexi 'Ekipitu mɨtatsi'ayewitɨ, 'atsitepɨkatemate kemeyɨ kemɨreyunixɨ”.
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos guiem, pois não sabemos o que aconteceu com esse Moisés que nos tirou do Egito’.
41 »'Ana kakaɨyari tsikeru 'ɨkiyari meputawewi, mawari mepiwewiri. Mekaniyutemamawiekaitɨni tita yumamakɨ memɨte'utawewi me'ayexeiyatɨ.
41 Logo, fizeram um ídolo em forma de bezerro, ofereceram-lhe sacrifícios e começaram a celebrar o objeto que haviam criado.
42 Hikɨ Kakaɨyari pɨwaruku'eiri, pɨwayetua muyuawitsie memɨteheukatei memɨtewarayexeiyanikɨ. Mɨpaɨ kemɨraka'utɨarie Kakaɨyari niukametemama waxapayaritsie mɨpaɨ 'anuyɨtɨ:
42 Então Deus se afastou deles e os entregou para servirem as estrelas do céu como deuses, conforme está escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês trouxeram sacrifícios e ofertas durante aqueles quarenta anos no deserto, povo de Israel?
43 Matsi xepeyexeiyakai Muruki xirikieya,
43 Não, vocês carregaram o santuário de Moloque, a estrela de seu deus Renfã, e as imagens que fizeram para adorá-los. Por isso eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 »Hikɨ 'ixuriki tukiyari hakewa hekɨatsika mayekatei mana kaniuwekaitɨni tatutsima wahetsɨa makumawetsie, kemɨtiu'aitaxɨ mɨkɨ mitahɨawixɨ Muitsexi kename hepaɨna 'anekame ta'aitakekai 'ixuriki tukiyari, 'inɨari muxei hepaɨ 'anekame.
44 “Nossos antepassados levaram com eles pelo deserto o tabernáculo, construído de acordo com o modelo que Deus havia mostrado a Moisés.
45 Mɨkɨ tuki meputanaki'eri tatewarima. Kutsuhexi matɨa mekani'atɨani kepauka memɨwareutaweiyaxɨa 'ena memɨtitekai hipame nuiwarite. 'Arikeketa 'aniuyeikakaitɨni Rawiri.
45 Anos depois, quando Josué comandou nossos antepassados nas batalhas contra as nações que Deus expulsou desta terra, foi levado com eles para seu novo território e ali ficou até o tempo do rei Davi.
46 Kakaɨyari 'aixɨa katiniuka'iyarikaitɨni hetsiena mieme. Mɨkɨ Kakaɨyari putawawiri tuki mɨtawewienikɨ hake Kakuwu Kakaɨyarieya mayekanikɨ.
46 “Davi encontrou favor diante de Deus e pediu para construir um templo permanente para o Deus de Jacó,
47 Peru Tsarumuni pɨta kii pitawewiri.
47 mas foi Salomão quem o construiu.
48 »Tsepanetɨ mɨkɨ 'Amutewi kiita mɨkahayeka mamakɨ mɨwewiyata. Kemaine tixaxatame:
48 O Altíssimo, porém, não habita em templos feitos por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 »“Muyuawi kanine'uwenitɨni,
49 ‘O céu é meu trono, e a terra é o suporte de meus pés. Acaso construiriam para mim um templo assim tão bom?’, diz o Senhor. ‘Que lugar de descanso me poderiam fazer?
50 ¿Kamɨtsɨ, ne nemamakɨ 'ikɨ naime nemɨtiutiwewi katihɨkɨ?”
50 Acaso não foram minhas mãos que criaram o céu e a terra?’.
51 »Xeme xekɨipi pɨtsetse'i, yu'iyaritsie yunakata xepɨka'inɨaritɨariewawe Kakaɨyari 'inɨarieyakɨ, xeme yuheyemekɨ xepeye'unie 'Iyari Mɨtiyupata yututsima wahepaɨ.
51 “Povo teimoso! Vocês têm o coração incircuncidado e são surdos para a verdade. Resistirão para sempre ao Espírito Santo? Foi o que seus antepassados fizeram, e vocês também o fazem!
52 ¿Kemɨ'ane Kakaɨyari niukameya xetutsima memɨka'ayewei 'atiuyeika? Mepɨwarukwi mɨkɨ meripai memitahekɨataxɨ 'iya Heitserie Mexeiya 'umamienikekai. Mɨkɨri xepɨyetua, teyukukuyamete xepakɨ hikɨ.
52 Que profeta seus antepassados não perseguiram? Mataram até aqueles que predisseram a vinda do Justo, a quem vocês traíram e assassinaram!
53 'Inɨari niukiyari xeputanaki'eri niuki tuayamete metexe'aitɨakaku, yaxepɨkatekahu».
53 Vocês desobedeceram à lei de Deus, embora a tenham recebido das mãos de anjos”.
54 Hikɨ me'i'enieka 'ikɨ, yu'iyaritsie mepuyeha'a. Mepɨyutakewekai me'ihekatɨ.
54 Os líderes judeus se enfureceram com a acusação de Estêvão e rangiam os dentes contra ele.
55 Peru 'Etsitewani hɨnetɨ 'Iyari Mɨtiyupatakɨ, yuheima heutinieretɨ, Kakaɨyari kaniuxeiya witsi'anekame, meta Ketsutsi tiuxei Kakaɨyari tserieta 'utiweme.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus, e viu Jesus em pé no lugar de honra, à direita de Deus.
56 Mɨpaɨ kaniutayɨni:
56 “Olhem!”, disse ele. “Vejo os céus abertos e o Filho do Homem em pé no lugar de honra, à direita de Deus!”
57 Karima me'utihiwatɨ yunakateta mekaneuyukanaxɨani. Mekaniwiya 'axeikɨa.
57 Eles taparam os ouvidos e, aos gritos, lançaram-se contra ele.
58 Kiekaritsie mekanenuyehɨani, mekaneitituaxixɨani tetekɨ. Memixanetakai yu'ixuriki temaikɨ Tsauru hetɨa mekaniuku'eirieni.
58 Arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. Seus acusadores tiraram os mantos e os deixaram aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Mexi'akuxi me'itituaxakai, 'Etsitewani kaniyunenewiekaitɨni. Mɨpaɨ 'utaitɨ:
59 Enquanto atiravam as pedras, Estêvão orou: “Senhor Jesus, recebe o meu espírito”.
60 'Utitunumakeka karima kaniutahiwa:
60 Então caiu de joelhos e gritou: “Senhor, não os culpes por este pecado!”. E, com isso, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.