Atos 7
hch (HCH) vs NVI
1 Hikɨ mawari wewiwamete tiwa'aitɨwame mɨpaɨ katinita'iwawiya:
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: "São verdadeiras estas acusações? "
2 Mɨkɨ mɨpaɨ kaniutayɨni:
2 A isso ele respondeu: "Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a Abraão, nosso pai, estando ele ainda na Mesopotâmia, antes de morar em Harã, e lhe disse:
3 Kakaɨyari mɨpaɨ katinitahɨawe: “Keneuku'eiri 'akwie, 'amarema meta 'apaapa kie, kenemie kemɨ'ane kwie nemɨmetsixeitsitɨanitsie”.
3 ‘Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 »Hikɨ Kariteyutsixi wakwietsie heyeyaka Haranitsie kaniutayerɨni. Manata paapaya 'umɨku Kakaɨyari nipata 'ikɨ kwiepa hakewa xeme'uwa hikɨ.
4 "Então, ele saiu da terra dos caldeus e se estabeleceu em Harã. Depois da morte de seu pai, Deus o trouxe a esta terra, onde vocês agora vivem.
5 Kakaɨyari pɨka'imi 'ena mɨtinakeni niyɨ'ɨkakɨ mɨkatakenikɨ, matsi Kakaɨyari mɨpaɨ katinitahɨawe kename 'ipitɨanikekai mɨkɨ, piinieya mɨrayanikɨ, 'arike hetsiena memɨyekɨnekekaita wapiini mɨrayanikɨ, tsepa yuniwe mɨkahexeiyakai 'akuxi.
5 Deus não lhe deu nenhuma herança aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Mas lhe prometeu que ele e, depois dele, seus descendentes, possuiriam a terra, embora, naquele tempo, Abraão não tivesse filhos.
6 Kakaɨyari mɨpaɨ katinitahɨawe: “'Anuiwarima xeime kwieyaritsie mepɨtiteni yapaɨmexɨa, mana waɨriyarika mepɨteta'aitɨarieka meta 'aixɨa mekatexeiyarietɨ, nauka tsienituyari wiyari mepuyurieni.
6 Deus lhe falou desta forma: ‘Seus descendentes serão peregrinos numa terra estrangeira, e serão escravizados e maltratados por quatrocentos anos.
7 Nekaniwataxanetamɨkɨ 'iya nuiwari waɨriyarika mepɨtewata'uximayatsitɨani. 'Arikemɨkake mekanayekɨnikuni, ne'uximayatsika mekanexeiyakakuni 'ena”.
7 Mas eu castigarei a nação a quem servirão como escravos, e depois sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Xitekiya 'inɨariyari 'ipitɨatɨ kanitawewirieni tɨratu. Hikɨ kepauka 'Apɨrahami 'Itsahaki memayexei, 'atahairieka tukaritsie pi'inɨaritaxɨ 'ixitetɨ, 'Itsahaki meta Kakuwu pu'inɨaritɨa, Kakuwu meta mɨpaɨ tiwaruyuri tamamata heimana yuhutame tatewarima.
8 E deu a Abraão a aliança da circuncisão. Por isso, Abraão gerou Isaque e o circuncidou oito dias depois do seu nascimento. Mais tarde, Isaque gerou Jacó, e este os doze patriarcas.
9 »Mɨkɨ tatewarima me'ita'uxieka Kutse mekaniutuani 'Ekipitutsie manuwitɨkienikɨ, peru Kakaɨyari hamatɨana puyeikakai.
9 "Os patriarcas, tendo inveja de José, venderam-no como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 Nitawikweitsitɨani naime kemɨti'uximatɨariekai, pipitɨa 'aixɨa mɨtixeiyarienikɨ mɨtimaiwenikɨ Parahuni hɨxie 'ekipitutari mɨtiwa'aitɨwametɨkai hɨxie. Mɨkɨri 'itsɨkame kaneyeitɨani Kutse 'Ekipitu kwieyari hepaɨtsita naime yukiita mieme hepaɨtsita 'ihɨritɨatɨ.
10 e o libertou de todas as suas tribulações, dando a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito; este o tornou governador do Egito e de todo o seu palácio.
11 »Hikɨ pɨhakaxatɨkai naitsarie 'Ekipitutsie Kananitsie, me'uximatɨarieximekaku waɨkawa. 'Ikwai mepɨka'ukaxexeiyakai tatewarima.
11 "Depois houve fome em todo o Egito e em Canaã, trazendo consigo grande sofrimento, e os nossos antepassados não encontravam alimento.
12 'U'enaka Kakuwu kename 'ikwai hexuawekai tɨriku 'Ekipitutsie, kaniwarenɨ'ani tatewarima heiwa.
12 Ouvindo que havia trigo no Egito, Jacó enviou nossos antepassados em sua primeira viagem.
13 Hutarieka me'u'axɨaku Kutse puyuhekɨataxɨ yu'iwama wahɨxie. Meta Parahuni kaniwaretimani Kutse maremama.
13 Na segunda viagem deles, José fez-se reconhecer por seus irmãos, e o faraó pôde conhecer a família de José.
14 Kutse tiutanɨ'aka kaniwaruta'inieni yupaapa Kakuwu yunaime yumarema haika tewiyari heimana tamamata heimana 'auxɨwi meyupaɨmeme teɨteri.
14 Depois disso, José mandou buscar seu pai Jacó e toda a sua família, que eram setenta e cinco pessoas.
15 Mɨkɨ Kakuwu kaneyani 'Ekipitutsie, mana kanemɨni, tatewarima manata mekanekwini.
15 Então Jacó desceu ao Egito, onde faleceram ele e os nossos antepassados.
16 Mana Tsikenitsie paitɨ mepewitɨkie, mepukateukiexɨa teukiyapa 'Apɨrahami minanai pɨrata tuminiyarikɨ 'Emuri niwemama tsikenitari me'ituirieku.
16 Seus corpos foram levados de volta a Siquém e colocados no túmulo que Abraão havia comprado ali dos filhos de Hamor, por certa quantia.
17 »Hikɨ 'ayehurakaku mɨkɨ tukari maye'atɨarienikɨ tita Kakaɨyari yɨhɨritɨatɨ 'Apɨrahami mɨtiutahɨawixɨ kemɨtiyɨnikekai, mɨkɨ teɨteri mepɨtetimɨiriyarɨmekai 'Ekipitutsie.
17 "Ao se aproximar o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, aumentou muito o número do nosso povo no Egito.
18 'Anari panukuke xewitɨ 'ekipitutari tiwa'aitɨwametɨtɨ, mɨkɨ pɨka'imaikai Kutse.
18 Então outro rei, que nada sabia a respeito de José, passou a governar o Egito.
19 Mɨkɨ kwiepa ti'aitame tateɨterima pɨtiwa'itaiyakai. Waɨriyarika pɨwarupitɨa tatutsima 'ɨtsita memɨwareku'eirienikɨ tɨɨri memutinunuiwaxɨ, memɨkwinikɨ.
19 Ele agiu traiçoeiramente para com o nosso povo e oprimiu os nossos antepassados, obrigando-os a abandonar os seus recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 »Hikɨ 'ana Muitsexi kaniutinuiwa. Witsipɨ'anekai nunutsi Kakaɨyari hɨxie, mɨkɨ haika metseri puwerekai yupaapa kie.
20 "Naquele tempo nasceu Moisés, que era um menino extraordinário. Por três meses ele foi criado na casa de seu pai.
21 Kepauka muku'eiriwaxɨ, ti'aitame Parahuni niweya kanitaxeiya, munu'ayatɨni hepaɨ pɨtiweriyaxɨ.
21 Quando foi abandonado, a filha do faraó o tomou e o criou como seu próprio filho.
22 Pɨtiuti'ɨkitɨarie Muitsexi naime kememɨtemaiwawekai 'ekipitutari. Kemɨtixata yapɨtiyurienekai pɨyɨwemetɨkai.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e veio a ser poderoso em palavras e obras.
23 »Hikɨ huta tewiyari wiyari hexeiyatɨ puyuwaɨri mɨwa'iwatamiekɨ yu'iwama 'ixaheritsixi.
23 "Ao completar quarenta anos, Moisés decidiu visitar seus irmãos israelitas.
24 Xeime 'uxeiyaka mierieneme, heimana kaniutanuani, 'aixɨa pɨtiuyuri hetsiena mieme, 'ekipitutanaka kaniumieni.
24 Ao ver um deles sendo maltratado por um egípcio, saiu em defesa do oprimido e o vingou, matando o egípcio.
25 Mɨpaɨ katiniku'eriwakaitɨni kename 'iwamama metemaikakekai Kakaɨyari kemɨtiwatawikweitsitɨanikekai 'iya waparewiekaku, mɨkɨtsɨ mɨpaɨ mepɨkatemaikai.
25 Ele pensava que seus irmãos compreenderiam que Deus o estava usando para salvá-los, mas eles não o compreenderam.
26 Hikɨ 'uxa'ariekata kaniwaruxeiya meyukwitɨweme yuhutame 'ixaheritsixi. Niwanɨtɨamɨkɨkaitɨni 'aixɨa memɨteyuxeiyanikɨ mɨpaɨ 'utaitɨ: “Neuxei, xeme xekaniyu'iwamaka. ¿Titayari 'axaxeteyuyurie?”
26 No dia seguinte, Moisés dirigiu-se a dois israelitas que estavam brigando, e tentou reconciliá-los, dizendo: ‘Homens, vocês são irmãos; por que ferem um ao outro? ’
27 »Kemɨ'ane yu'iwa 'axamɨyurienekai Muitsexi petaimaxɨ mɨpaɨ 'utaitɨ: “¿Kemɨ'anekuta 'ekɨ metsi'utahɨawixɨ 'itsɨkamekɨ tahetsie pemɨti'aitanikɨ?
27 "Mas o homem que maltratava o outro empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 Kaukatsɨta ne penetsimiemɨtɨ pe'utaine, takai 'ekipitutanaka pemɨtiumi hepaɨ”.
28 Quer matar-me como matou o egípcio ontem? ’
29 Hikɨ 'i'enieka mɨkɨ niuki Muitsexi kaniyuta'una. Kuyeikame kanayani Mariyani kwieyaritsie. Mana mekaniutinunuiwa niwemama yuhutatɨ.
29 Ouvindo isso, Moisés fugiu para Midiã, onde ficou morando como estrangeiro e teve dois filhos.
30 »Hikɨ huta tewiyari wiyari 'aye'aku, makumawetsie kanixeiya niuki tuayame taipa 'uweme tupiriya matitatawekaitsie yemuri 'aurie Tsinahi mɨrakutewatsie.
30 "Passados quarenta anos, apareceu a Moisés um anjo nas labaredas de uma sarça em chamas no deserto, perto do monte Sinai.
31 Mɨkɨ Muitsexi 'ixeiyaka heinɨtsika hepaɨ 'anekame kanihɨxiyakaitɨni. 'Ahurawa 'ayaku mɨretimanikɨ kemɨtiyɨanekai, Ti'aitame putaniu mɨpaɨ 'utaitɨ:
31 Vendo aquilo, ficou atônito. E, aproximando-se para observar, ouviu a voz do Senhor:
32 “Ne 'atutsima nekaniwakakaɨyaritɨni, 'Apɨrahami, 'Itsahaki meta Kakuwu”. Mɨkɨ Muitsexi 'uyɨyɨakatɨ pɨkayuwaɨriyakai mɨnierenikɨ.
32 ‘Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’. Moisés, tremendo de medo, não ousava olhar.
33 »Ti'aitame mɨpaɨ katinitahɨawe: “'Akakai kenanuyexɨnaxɨa 'a'ɨkatetsie, mana pemanuwe kwiepa kanakupatsieka.
33 "Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Yemekɨ nekaniwaxeiyani neteɨterima kememɨte'uximatɨarie 'Ekipitutsie. Wa'aiwari nekani'enieka, nekaniyuhekɨata mana nemɨwarayewitɨnikɨ. Hikɨtsɨari nepɨmatsi'anunɨ'ani 'a'utɨma 'Ekipitutsie”.
34 De fato tenho visto a opressão sobre o meu povo no Egito. Ouvi seus gemidos e desci para livrá-lo. Venha agora, e eu o enviarei de volta ao Egito’.
35 »Mɨkɨ Muitsexi memutixani'eri mɨpaɨ me'utiyuatɨ: “¿Kepai tati'aitɨwame ta'itsɨkame pɨmatsi'ayeitɨa?”, mɨkɨtɨme Kakaɨyari kaneyenɨ'ani tiwa'aitɨwame wawikweitsitɨwame, niuki tuayame muxei tupiriyatsie 'uweme 'iparewiekaku yutɨrɨkariyakɨ.
35 "Este é o mesmo Moisés que tinham rejeitado com estas palavras: ‘Quem o nomeou líder e juiz? ’ Ele foi enviado pelo próprio Deus para ser líder e libertador deles, por meio do anjo que lhe tinha aparecido na sarça.
36 Mɨkɨri kaniwarayewitɨni 'inɨari tiuyurieka mamariwaweme tiuyurieka 'Ekipitu kwieyaritsie, Haramara Mɨxetatsie, makumawetsieta yatiyurienetɨ huta tewiyari wiyari.
36 Ele os tirou de lá, fazendo maravilhas e sinais no Egito, no mar Vermelho e no deserto durante quarenta anos.
37 »'Ikɨ Muitsexi kanihɨkɨtɨni kemɨ'ane mɨpaɨ mɨtiwarutahɨawixɨ 'ixaheritsixi: “Ti'aitame mɨxekakaɨyari tixexaxatɨwame nanukuketɨamɨkɨ xe'iwama watsata nehepaɨ 'anekame, mɨkɨ hɨrixɨa xepɨ'enieka”.
37 "Este é aquele Moisés que disse aos israelitas: ‘Deus lhes levantará dentre seus irmãos um profeta como eu’.
38 'Ikɨ Muitsexi kanihɨkɨtɨni kemɨ'ane meyeikakai memɨyuyexexeɨriwakai wahetsɨa makumawetsie, niuki tuayame matɨa meyeikakai mitahɨawixɨ yemuritsie Tsinahi mɨrakutewatsie, tatutsima wahamatɨa meyeikakai. Mɨkɨta niuki mayeyuri putanaki'eri tatsipitɨanike.
38 Ele estava na congregação, no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos antepassados, e recebeu palavras vivas, para transmiti-las a nós.
39 »Mɨkɨ tatewarima mepɨka'i'eniekukai, matsi mepenuyehɨakukai. Yu'iyaritsie ta'aurie mepaxɨrikukai 'Ekipitutsie,
39 "Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer-lhe; pelo contrário, rejeitaram-no, e em seus corações voltaram para o Egito.
40 mɨpaɨ 'Aruni metekɨhɨawetɨ: “Peuyewetse kakaɨyarixi temutatiwewirieni memɨtatsi'uwitɨximenikɨ, Muitsexi 'Ekipitu mɨtatsi'ayewitɨ, 'atsitepɨkatemate kemeyɨ kemɨreyunixɨ”.
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos conduzam, pois a esse Moisés que nos tirou do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu! ’
41 »'Ana kakaɨyari tsikeru 'ɨkiyari meputawewi, mawari mepiwewiri. Mekaniyutemamawiekaitɨni tita yumamakɨ memɨte'utawewi me'ayexeiyatɨ.
41 Naquela ocasião fizeram um ídolo em forma de bezerro. Trouxeram-lhe sacrifícios e fizeram uma celebração em honra ao que suas mãos tinham feito.
42 Hikɨ Kakaɨyari pɨwaruku'eiri, pɨwayetua muyuawitsie memɨteheukatei memɨtewarayexeiyanikɨ. Mɨpaɨ kemɨraka'utɨarie Kakaɨyari niukametemama waxapayaritsie mɨpaɨ 'anuyɨtɨ:
42 Mas Deus afastou-se deles e os entregou à adoração dos astros, conforme o que foi escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês apresentaram sacrifícios e ofertas durante os quarenta anos no deserto, Ó nação de Israel?
43 Matsi xepeyexeiyakai Muruki xirikieya,
43 Ao invés disso, levantaram o santuário de Moloque e a estrela do seu deus Renfã, ídolos que vocês fizeram para adorar! Portanto, eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 »Hikɨ 'ixuriki tukiyari hakewa hekɨatsika mayekatei mana kaniuwekaitɨni tatutsima wahetsɨa makumawetsie, kemɨtiu'aitaxɨ mɨkɨ mitahɨawixɨ Muitsexi kename hepaɨna 'anekame ta'aitakekai 'ixuriki tukiyari, 'inɨari muxei hepaɨ 'anekame.
44 "No deserto os nossos antepassados tinham o tabernáculo da aliança, que fora feito segundo a ordem de Deus a Moisés, de acordo com o modelo que ele tinha visto.
45 Mɨkɨ tuki meputanaki'eri tatewarima. Kutsuhexi matɨa mekani'atɨani kepauka memɨwareutaweiyaxɨa 'ena memɨtitekai hipame nuiwarite. 'Arikeketa 'aniuyeikakaitɨni Rawiri.
45 Tendo recebido o tabernáculo, nossos antepassados o levaram, sob a liderança de Josué, quando tomaram a terra das nações que Deus expulsou de diante deles. Esse tabernáculo permaneceu na terra até a época de Davi,
46 Kakaɨyari 'aixɨa katiniuka'iyarikaitɨni hetsiena mieme. Mɨkɨ Kakaɨyari putawawiri tuki mɨtawewienikɨ hake Kakuwu Kakaɨyarieya mayekanikɨ.
46 que encontrou graça diante de Deus e pediu que ele lhe permitisse providenciar uma habitação para o Deus de Jacó.
47 Peru Tsarumuni pɨta kii pitawewiri.
47 Mas foi Salomão quem lhe construiu a casa.
48 »Tsepanetɨ mɨkɨ 'Amutewi kiita mɨkahayeka mamakɨ mɨwewiyata. Kemaine tixaxatame:
48 "Todavia, o Altíssimo não habita em casas feitas por homens. Como diz o profeta:
49 »“Muyuawi kanine'uwenitɨni,
49 ‘O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés. Que espécie de casa vocês me edificarão? diz o Senhor, ou onde seria meu lugar de descanso?
50 ¿Kamɨtsɨ, ne nemamakɨ 'ikɨ naime nemɨtiutiwewi katihɨkɨ?”
50 Não foram as minhas mãos que fizeram todas estas coisas? ’
51 »Xeme xekɨipi pɨtsetse'i, yu'iyaritsie yunakata xepɨka'inɨaritɨariewawe Kakaɨyari 'inɨarieyakɨ, xeme yuheyemekɨ xepeye'unie 'Iyari Mɨtiyupata yututsima wahepaɨ.
51 "Povo rebelde, obstinado de coração e de ouvidos! Vocês são iguais aos seus antepassados: sempre resistem ao Espírito Santo!
52 ¿Kemɨ'ane Kakaɨyari niukameya xetutsima memɨka'ayewei 'atiuyeika? Mepɨwarukwi mɨkɨ meripai memitahekɨataxɨ 'iya Heitserie Mexeiya 'umamienikekai. Mɨkɨri xepɨyetua, teyukukuyamete xepakɨ hikɨ.
52 Qual dos profetas os seus antepassados não perseguiram? Eles mataram aqueles que prediziam a vinda do Justo, de quem agora vocês se tornaram traidores e assassinos —
53 'Inɨari niukiyari xeputanaki'eri niuki tuayamete metexe'aitɨakaku, yaxepɨkatekahu».
53 vocês, que receberam a Lei por intermédio de anjos, mas não lhe obedeceram".
54 Hikɨ me'i'enieka 'ikɨ, yu'iyaritsie mepuyeha'a. Mepɨyutakewekai me'ihekatɨ.
54 Ouvindo isso, ficavam furiosos e rangiam os dentes contra ele.
55 Peru 'Etsitewani hɨnetɨ 'Iyari Mɨtiyupatakɨ, yuheima heutinieretɨ, Kakaɨyari kaniuxeiya witsi'anekame, meta Ketsutsi tiuxei Kakaɨyari tserieta 'utiweme.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, levantou os olhos para o céu e viu a glória de Deus, e Jesus de pé, à direita de Deus,
56 Mɨpaɨ kaniutayɨni:
56 e disse: "Vejo o céu aberto e o Filho do homem de pé, à direita de Deus".
57 Karima me'utihiwatɨ yunakateta mekaneuyukanaxɨani. Mekaniwiya 'axeikɨa.
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, lançaram-se todos juntos contra ele,
58 Kiekaritsie mekanenuyehɨani, mekaneitituaxixɨani tetekɨ. Memixanetakai yu'ixuriki temaikɨ Tsauru hetɨa mekaniuku'eirieni.
58 arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas deixaram seus mantos aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Mexi'akuxi me'itituaxakai, 'Etsitewani kaniyunenewiekaitɨni. Mɨpaɨ 'utaitɨ:
59 Enquanto apedrejavam Estêvão, este orava: "Senhor Jesus, recebe o meu espírito".
60 'Utitunumakeka karima kaniutahiwa:
60 Então caiu de joelhos e bradou: "Senhor, não os consideres culpados deste pecado". E, dizendo isso, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.