Atos 19
hch (HCH) vs NVT
1 Hikɨ 'Apuruxi Kurinitutsie 'akuxi 'uyeikakaku, Papuru hɨri 'utɨa 'uyeyaka 'Epetsutsie kaneta'ani. Hipame teyɨ'ɨkitɨwamete mana kaniwaretaxeiya.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Mɨpaɨ katiniwaruta'iwawiya:
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Hikɨ mɨpaɨ katiniwaruta'iwawiya:
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Papuru mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Me'u'enanaka mekaniuka'ɨyarieni Ti'aitame Ketsutsi hetsiemieme.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Papuru waheima kaniutimeni, 'ana 'Iyari Mɨtiyupata mehexeiyatɨ mekanakɨne, hipame niukitekɨ me'utiniutɨ mekanakɨne meta Kakaɨyari niukieya mekanikuxatakaitɨni.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Yunaitɨ teɨteri tamamata heimana huta mepɨyupaɨmekai.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Hikɨ Papuru huriyutsixi watukita kani'axekaitɨni tikuxatatɨ kamatɨ haika metseri puyuri. Niuki kanikuxatakaitɨni, yuri memɨteta'erienikɨ, Kakaɨyari ti'aitametɨkaku tikuxatatɨ.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Hipatɨ mekanitsetse'ikaitɨni, yuri mepɨkate'uta'eri, 'axame'utiyuatɨ mɨkɨ huye hepaɨtsita yumɨireme wahɨxie. Papuru waruku'eirieka teyɨ'ɨkitɨwamete kaniwaranuyewitɨni. Tukarikɨ Tiranu mɨti'ɨkitakaitsie niuki kanikuxatakaitɨni.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Mɨpaɨ huta wiyari katiniyurienekaitɨni, yunaitɨ 'Atsiyatsie memɨtamakai huriyutsixi meta kɨriyekutsixi Ti'aitame niukieya mekaniu'enieni.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Hikɨ Kakaɨyari 'inɨari tɨrɨkawime katiniyurienekaitɨni Papuru yatiyurienekaku.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Tekwikwikate watuwaxate meta wapetserate mepɨwarehuririwakai Papuru mimayuanikɨ, mɨkɨkɨ yukwiniyakɨ 'aixɨameteheu'erietɨ mepakɨkakai, meta kakaɨyarixi 'axamemɨ'anene wahetsie mepayekɨkakai.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Hipatɨ ku'uwamete huriyutsixi kakaɨyarixi memɨwaranuyenɨ'awakai, mɨkɨ Ti'aitame Ketsutsi mekanitixatatɨkɨne, kakaɨyarixi 'axamemɨ'anene memɨwanɨkai teɨteri wahepaɨtsita, mɨpaɨ me'utiyuatɨ: «Ne nepɨxe'aitɨa Ketsutsi hetsiemieme Papuru mikuxata hetsɨa, nepɨxewawirie xemayekɨnekɨ».
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 'Ikɨ huriyu 'Itsikewa mɨtitewakai mawari wewiwamete tiwa'aitɨwame, mɨkɨ 'atahutame yuniwema kaniwarexeiyakaitɨni mɨpaɨ meteyuriekame.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Hikɨ 'iyari 'axamɨ'ane mɨpaɨ katiniwaruta'eiya, Ketsutsi nepɨmate: «Meta Papuru nepetima, peru xeme, ¿kemɨ'ane xepɨyɨa?»
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Mɨkɨ tewi 'iyari 'axamɨ'ane miwiyakai waheima kaniutiweni, kaniwara'iwa yunaime tɨrɨkaɨyetɨ. Mɨkɨtsɨ memamawetɨ meheuxitekietɨkaitɨ mekaniyuta'una kiita.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Kepauka memɨte'utamari kemɨtiuyɨ yunaitɨ huriyutsixi meta kɨriyekutsixi 'Epetsutsie memɨtamakai. Waɨkawa yunaitɨ mekanimamakaitɨni. Kemɨ'ane Ti'aitame Ketsutsi mɨhɨkɨ 'aixɨa tikuxaxatsiwatɨ kanayani.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Yumɨiretɨ yuri memɨte'uta'eri mekaniu'axɨani meyuhekɨatatɨ 'axakememɨteyuriekai.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Yumɨiretɨ mɨkɨ memɨteyukewaiyakai, yuxapate me'ukuxeɨrieka yunaime wahɨxie mekanititaiya. Hikɨ mekaniti'inɨata 'axeikɨa kepaɨmemetsie naitɨ mɨ'akai xapayari, huta tewiyari heimana tamamata miriyari pɨrata tuminiyari kanayani.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Mɨpaɨ tiuyɨku, Ti'aitame niukieya tɨrɨkaɨyemekɨ kaniutimɨire, kaniutɨrɨkare.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Hikɨ mɨya tiuyɨku, Papuru yu'iyaritsie kaniyuwaɨriya Matseruniyatsie meta 'Akaiyatsie 'uyeyame Kerutsaremetsie meta'anikɨ, mɨpaɨ 'utaitɨ: «Mana neheta'ame, peuyewetse Xumatsie nemeumiekɨ».
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Hikɨ yuhutame yuparewiwamete Timuteu meta 'Eratsitu Matseruniyatsie kaniwarenɨ'ani, mexi'akuxi 'Atsiyatsie yapaɨmexɨa tukari 'ukatei.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Hikɨ 'ana waɨkawamekɨ mepɨyumuinakai teɨteri mɨkɨ huye hepaɨtsita.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Xewitɨ Remetɨriyu mɨtitewakai pɨrata wewiwame mɨhɨkɨtɨkai, pɨrata kakaɨyarixiyari pɨwawewiekai Riyana hepaɨ tiyuxexeiyame. Mɨkɨ mɨpaɨ tiyurienetɨ waɨkawa 'iwarika kaniwapitɨakaitɨni tewewiwamete.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Hikɨ warukuxeɨrieka mɨkɨ, wahepaɨ te'uximayatamete wahamame, mɨpaɨ kaniutayɨni:
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Mɨpaɨ xepɨtexeiya, mɨpaɨ xepɨte'enana, Papuru yuri kemɨtiwa'eritɨa kemɨtiwarukunuitɨa yumɨireme teɨteri, 'ena 'Epetsutsie xeikɨa pɨkatixaɨ, matsi naitsarie 'Atsiyatsie. Mɨpaɨ katinikuxatani, mɨkɨ mamakɨ memɨwewiyatɨka kakaɨyarixi mepɨkahɨkɨ 'utaitɨ.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Mɨkɨ meta, tita temɨtehexeiya tame pɨkweriwa'ane kapa yakɨ'ayanikɨ. Matsi meta, 'ikɨ kakaɨyari mɨtɨrɨkaɨye Riyana tukieya, tixaɨ katihɨkɨtɨme teɨteri me'erietɨ. Yunaitɨ 'atsiyatari, naitsarie kwiepa memɨtamata, kemɨ'ane memayexeiya, 'ikɨ tɨrɨkariyaya pɨka'unariexime.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Hikɨ me'u'enanaka mepuyeha'a. Mekaniutihiwakaitɨni mɨpaɨ me'utiyuatɨ:
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Naitsarie kiekaritsie mepuyuxamurietɨwekai. 'Axeikɨa mepekɨ me'unautsaxɨaximetɨ xeɨripa, mewarutiwiyaka Kayu meta 'Aritsitariku matseruniyatari Papuru teɨtametemama memɨhɨkɨtɨkai.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Papuru kanihamɨkɨkaitɨni yumɨiretɨ teɨteri memayuxeɨrie wahɨxie, peru teyɨ'ɨkitɨwamete mepɨka'ipitɨa.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Hipatɨ 'Atsiya kwieyaritsie kiekatari 'itsɨkate, hamikumama memɨhɨkɨtɨkai, xapa mekaneinɨ'airieni waɨkamekɨ me'iwawirietɨ xeɨripa mɨkamiekɨ.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Hikɨ hipatɨ yɨkɨ mete'uhiwatɨ hipatɨta yɨkɨ pɨta mekateniuhiwakaitɨni. Mana xeikɨa mekaniyukuxeɨrieni yunaitɨ, yumɨiretɨ 'atsimepɨkatemaikai titayari muwa memɨte'u'axɨakai.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 'Amemu'uwakai watsata mekanenuyexeiya 'Arekanituru, huriyutsixi me'itakeku wahɨxie. 'Arekanituru yumamakɨ waru'inɨaritɨaka kaniniumɨkɨkaitɨni yuhetsiemieme memɨyukuxeɨri wahɨxie.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Meheitimaika Huriyu mɨhɨkɨtɨkaikɨ, karima mekaniutihiwakaitɨni 'axeikɨa yunaitɨ huta hurayari mepuyuri mɨpaɨ mete'uhiwatɨ:
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Hikɨ kiekaritsie ti'aitame ti'utɨwame waku'imaiyatɨ mɨpaɨ katiniwarutahɨawe memuyuxeɨriekai:
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Hikɨ, xɨka mɨpaɨ 'aneni, xɨka kayuxamurieka 'ikɨ niuki, kaneuyeweka kayuwatɨ xemɨtamarekɨ 'axaxemɨkateyu'eniwanikɨ.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Xekaniwa'atɨani 'ikɨ teɨteri, tsepa 'axamemɨkate'uyuri tuki hepaɨtsita, tsepa 'axamemɨkatekuxata xekakaɨyari hepaɨtsita.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 'Ayumieme Remetɨriyu, tewewiwamete hamatɨana memu'uwa xɨka tixaɨ metehexeiya xeime hepaɨtsita, tukari puxuawe kepauka 'itsɨkate 'amemɨtiteni, mɨkɨ kwiepa memɨhɨritɨarie 'amekaniu'uwani. Mana yuxanetsika mekehe'atɨani.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Xɨkatsɨ matsi 'akuxi xetekuwauni, 'aixɨa pɨyɨni kepauka kiekatari memɨyuxeɨrie, 'inɨari niukiyari kemaine.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Hikɨmɨtsɨari tepɨkweriwa'aka kapa tahetsie rahɨiyanikɨ 'axatemɨtewakɨhɨawekɨ hikɨ, tsepa mɨkareuyewekai. Tame tepɨkayɨwawe yɨkɨ temaitɨkani tahetsiemieme 'ikɨ xamurikakɨ.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Mɨpaɨ 'utayɨka memayuxeɨrietsie kaniwaranuyenɨ'ani memɨyehukɨ.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.