2 Reis 18
hch (HCH) vs ARA
1 Merikɨtsɨ haika wiyari 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitakaku 'Utseyaxi 'Eraha nu'aya. 'Etsekiyaxi 'Akatsi nu'aya Kura kwieyari hetsiemieme ti'aitame kanayani.
1 No terceiro ano de Oseias, filho de Elá, rei de Israel, começou a reinar Ezequias, filho de Acaz, rei de Judá.
2 Mɨkɨ xeitewiyari heimana 'auxɨwime wiyari kanexeiyakaitɨni kepauka mitsutɨa ti'aitatɨ, Kerutsareme 'ukaitɨ katiniuta'aita xeitewiyari heimana 'atanauka wiyari. Maamaya 'Awihi pɨtitewakai Tsakariyaxi nu'aya.
2 Tinha vinte e cinco anos de idade quando começou a reinar e reinou vinte e nove anos em Jerusalém; sua mãe se chamava Abi e era filha de Zacarias.
3 'Etsekiyaxi Yawé kemɨtinake katiniuyurieni, tutsieya Rawiri kemɨtikatɨa naimetsie mɨpaɨ katinikayani.
3 Fez ele o que era reto perante o Senhor , segundo tudo o que fizera Davi, seu pai.
4 Kaniti'una mawari matitaiyarɨwakai kakaɨyarixi memɨte'atimawiyarɨwa, tetexi mɨpatsietɨka kaniutitara meta 'uka 'Atserá kakaɨyariyari 'ɨkiyari kaniutimura. Metatsiere, kuu wurunitsekɨ muwewiya Muitsexi mitawewiekai kaniukumaweriya, mɨkɨ 'akuxi 'ixaheritsixi 'ɨkwa mekanititairiwakaitɨni meta Nekutsitani mekateniterɨwakaitɨni.
4 Removeu os altos, quebrou as colunas e deitou abaixo o poste-ídolo; e fez em pedaços a serpente de bronze que Moisés fizera, porque até àquele dia os filhos de Israel lhe queimavam incenso e lhe chamavam Neustã.
5 'Etsekiyaxi yemekɨ Yawé 'Ixaheri Kakaɨyarieya hetsie katiniwiyakaitɨni. Nixewitɨ tawari hepaɨna pukatiuyuri yunaitɨ Kura kwieyaritsie meripaitɨ meta 'arike memɨte'uta'aitaxɨ.
5 Confiou no Senhor , Deus de Israel, de maneira que depois dele não houve seu semelhante entre todos os reis de Judá, nem entre os que foram antes dele.
6 Mɨkɨ heitseriemekɨ kaneyexeiyakaitɨni Yawé, hatsuaku pɨka'iku'eiri, matsi naime 'inɨari niukiyari paye'atɨa Yawé Muitsexi muyetuiri.
6 Porque se apegou ao Senhor , não deixou de segui-lo e guardou os mandamentos que o Senhor ordenara a Moisés.
7 Yawé 'Etsekiyaxi kaniparewiekaitɨni, 'ayumieme naime kemɨtiyu'uximayatsiriekai naitɨ 'aixɨa pɨtikɨyɨnekai. Matsi ti'aitame 'Atsiriya kiekame 'aye'unietɨ patɨa, pɨkayuwaɨri mɨti'uximayatsiriekakɨ.
7 Assim, foi o Senhor com ele; para onde quer que saía, lograva bom êxito; rebelou-se contra o rei da Assíria e não o serviu.
8 Meta piritsiteutsixi kaniwara'iwa meta tuxiyu neniereme hetsie paitɨ meta kiekari yukuraru 'amatitetewa memexeiyatɨkatei, 'atsita Kahatsa kiekatari meta 'auriena mamanetɨka.
8 Feriu ele os filisteus até Gaza e seus limites, desde as atalaias dos vigias até à cidade fortificada.
9 Naurieka wiyari ti'aitakaku 'Etsekiyaxi, tatsɨari, 'atahuta wiyari ti'aitakaku 'Utseyaxi 'Eraha nu'aya, 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame, Tsarimanatsaxi 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame, Tsamariya kiekariyari makuma nuaka hikɨ waritana mekanayaxetɨkɨne.
9 No quarto ano do rei Ezequias, que era o sétimo de Oseias, filho de Elá, rei de Israel, subiu Salmaneser, rei da Assíria, contra Samaria e a cercou.
10 Hikɨ haika wiyari 'aye'akuke kiekari kana'iwa kaneutahani kiekaritsie. 'Etsekiyaxi 'ataxewirieka wiyari ti'aitakaku, tatsɨari, 'atanauka wiyari ti'aitakaku 'Utseyaxi 'Ixaheri kwieyaritsie.
10 Ao cabo de três anos, foi tomada; sim, no ano sexto de Ezequias, que era o nono de Oseias, rei de Israel, Samaria foi tomada.
11 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame 'ixaheritsixi kaniwarehapani 'Atsiriyatsie paitɨ, Karaki mɨrakutewatsie paitɨ kaniwa'atɨani, Kutsani kwieyaritsie (mɨkɨ Kawuxi hatuxameyari manuyeka 'aurie pɨti'anekai) metatsiere merutsixi wakiekaritetsie mepɨ'atɨarie.
11 O rei da Assíria transportou a Israel para a Assíria e o fez habitar em Hala, junto a Habor e ao rio Gozã, e nas cidades dos medos;
12 'Ikɨ mɨya katiniuyɨni Yawé yukakaɨyari memɨka'anu'enikɨ, matsi tɨratu kememɨte'uwewiekai mɨpaɨ mepɨkatekakɨ. Mepɨkaheye'atɨa meta mɨpaɨ mepɨkate'uyuri Muitsexi, Yawé ti'uximayatsiriwame, kemɨtiwaruta'aitɨakai.
12 porquanto não obedeceram à voz do Senhor , seu Deus; antes, violaram a sua aliança e tudo quanto Moisés, servo do Senhor , tinha ordenado; não o ouviram, nem o fizeram.
13 Tamamata heimana nauka wiyari ti'aitakaku 'Etsekiyaxi, Tsenakeriwi 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame kaninuani, naime Kura kwieyaritsie mieme kiekarite kuraruyari 'ematitetewa kaniwarutakwini hikɨ kaniwara'iwa.
13 No ano décimo quarto do rei Ezequias, subiu Senaqueribe, rei da Assíria, contra todas as cidades fortificadas de Judá e as tomou.
14 Hikɨ 'Etsekiyaxi 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa niuki kanenɨ'ani Rakixi mekatei, mɨpaɨ haineme: «'Axanepɨtiuyuri 'ahepaɨtsita. Xɨka peheyani, ne nepɨrayukatuani kepaɨmeme pemɨnetitawawirieni». 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame, 'Etsekiyaxi Kura kwieyaritsie ti'aitame katiniutawawirieni, 'atanauka miriyari heimana 'atanauka tsienituyari (9.900) kiruyari pɨrata meta 'atanauka tsienituyari heimana nauka tewiyari heimana tamamata (990) kiruyari huru.
14 Então, Ezequias, rei de Judá, enviou mensageiros ao rei da Assíria, a Laquis, dizendo: Errei; retira-te de mim; tudo o que me impuseres suportarei. Então, o rei da Assíria impôs a Ezequias, rei de Judá, trezentos talentos de prata e trinta talentos de ouro.
15 Hikɨ 'Etsekiyaxi 'ana Tsenakeriwi kaniyetuirieni naime pɨrata Yawé tukita miemetɨkai meta paratsiyuta miemetɨkai.
15 Deu-lhe Ezequias toda a prata que se achou na Casa do Senhor e nos tesouros da casa do rei.
16 'Ana katiniuyurieni 'Etsekiyaxi Kura kwieyaritsie ti'aitame, Yawé tukieya 'itupariyaritsie huru mukaxɨnaxɨ meta kitenie tenimeyaritsie mieme, mɨkɨtɨtɨ mɨtiuta'aitakai mɨkɨ mɨkawiriyarienikɨ, hikɨ kaniyetuani 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa.
16 Foi quando Ezequias arrancou das portas do templo do Senhor e das ombreiras o ouro de que ele, rei de Judá, as cobrira, e o deu ao rei da Assíria.
17 Hikɨ Rakixi mɨrakutewatsie 'ukaitɨ 'Atsiriyatsie ti'aitame yuparewiwame kanenɨ'ani yu'ɨtɨa mieme ti'aitame, meta xeime yuparewiwame mexɨakame mieme, meta xeime kuyaxi tiwa'aitɨwame, kuyaxi meyumɨireme mewarawitɨkɨme, 'Etsekiyaxi hamatɨa memɨtehetixatakɨ Kerutsareme paitɨ. Hikɨ mekanekɨne Kerutsareme, me'uye'axɨaka, haa wapaitɨ meukatuarike manuhuyeritɨarie hetɨa mekaniwa'uni, 'Ekwame Kwieya makuma huyeyari 'utɨa.
17 Contudo, o rei da Assíria enviou, de Laquis, a Tartã, a Rabe-Saris e a Rabsaqué, com um grande exército, ao rei Ezequias, a Jerusalém; subiram e vieram a Jerusalém. Tendo eles subido e chegado, pararam na extremidade do aqueduto do açude superior, junto ao caminho do campo do Lavandeiro.
18 Hikɨ ti'aitame mɨwitɨkiemiekɨ mekateniutanɨ'ani, hikɨ kaninuani 'Eriyakini Kirikiyaxi nu'aya, paratsiyuta mɨtiwa'aitɨakai, meta kemɨtiuyɨ ti'utɨwame Tsewina meta ti'utɨwame Kuha 'Atsahapi nu'aya.
18 Tendo eles chamado o rei, saíram-lhes ao encontro Eliaquim, filho de Hilquias, o mordomo, Sebna, o escrivão, e Joá, filho de Asafe, o cronista.
19 Kuyaxi tiwa'aitɨwame mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
19 Rabsaqué lhes disse: Dizei a Ezequias: Assim diz o sumo rei, o rei da Assíria: Que confiança é essa em que te estribas?
20 'Ekɨ mɨpaɨ pekaniutaineni kename petimaiwe meta kename kuyaxi meyumɨireme pewarexeiya, peru matsi mɨkɨ niuki xeikɨa kanihɨkɨtɨni. ¿Kemɨ'anetsie pepɨtiwiya, titayari penetsi'aye'unietɨ pera'ayeitɨwa?
20 Bem posso dizer-te que teu conselho e poder para guerra não passam de vãs palavras; em quem, pois, agora, confias, para que te rebeles contra mim?
21 'Aixɨa kani'aneni, 'ekɨ metsɨ 'Ekipitu hetsie pekatiniwiyani, mɨkɨ 'itsɨ manumuri kanihɨkɨtɨni, kemɨ'ane hetsiena mɨrawiya pitseni mamayatsie. Mɨpaɨ kani'aneni Parahuni, 'Ekipitu kwieyaritsie ti'aitame, kemɨ'ane hetsiena memɨtewiya wahetsiemieme.
21 Confias no Egito, esse bordão de cana esmagada, o qual, se alguém nele apoiar-se, lhe entrará pela mão e a traspassará; assim é Faraó, rei do Egito, para com todos os que nele confiam.
22 Xɨka xeme mɨpaɨ xenete'utahɨawe: ‘Tame Yawé takakaɨyari hetsie tepɨtewiya’, ¿'iya xekatexata mɨkɨ Kakaɨyari mawarieya matitaiyarɨwa, 'ekɨ 'Etsekiyaxi, pemiti'unaxɨ meta tukiteya, mɨpaɨ petiwakɨhɨawetɨ Kura kwieyaritsie kiekatari meta Kerutsaremetari: ‘Xepɨte'utimawani xeikɨa 'ikɨ mawari taiyame hɨxie Kerutsareme kiekariyaritsie’?”
22 Mas, se me dizeis: Confiamos no Senhor , nosso Deus, não é esse aquele cujos altos e altares Ezequias removeu, dizendo a Judá e a Jerusalém: Perante este altar adorareis em Jerusalém?
23 »Neuxei, 'Etsekiyaxi, 'ikɨ tɨratu keneuwewi neti'aitɨwame, 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame, matɨa: Ne kawayutsixi nepɨmatsiyetuirieni huta miriyari, 'ekɨta xɨka pewakuwauni memanutiyaxe wahetsie.
23 Ora, pois, empenha-te com meu senhor, rei da Assíria, e dar-te-ei dois mil cavalos, se de tua parte achares cavaleiros para os montar.
24 Pepɨkayɨwe peme'iwa nitɨma kuyaxi 'etsimemɨyupaɨme tiwa'aitɨwame neti'aitɨwame hetsɨa mieme, tsepa 'Ekipitu hetsie pemɨtiwiya, kaxetate kuyaxa mieme memexeiyakɨ meta kawayutsixi memɨwarexeiyakɨ.
24 Como, pois, se não podes afugentar um só capitão dos menores dos servos do meu senhor, confias no Egito, por causa dos carros e cavaleiros?
25 ¿Kamɨtsɨ Yawé kanetsiparewiekame peti'erie nemunua 'ikɨ kiekari neka'unake? Huu mɨkɨ matsi mɨpaɨ kanetineta'aitɨani: “Kenenua 'ikɨ kwieyaritsie meta keneuka'una”».
25 Acaso, subi eu, agora, sem o Senhor contra este lugar, para o destruir? Pois o Senhor mesmo me disse: Sobe contra a terra e destrói-a.
26 Hikɨ 'Eriyakini Kirikiyaxi nu'aya, Tsewina meta Kuha mɨpaɨ kuyaxi tiwa'aitɨwame mekateniutahɨawe:
26 Então, disseram Eliaquim, filho de Hilquias, Sebna e Joá a Rabsaqué: Rogamos-te que fales em aramaico aos teus servos, porque o entendemos, e não nos fales em judaico, aos ouvidos do povo que está sobre as muralhas.
27 Peru kuyaxi tiwa'aitɨwame mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
27 Mas Rabsaqué lhes respondeu: Mandou-me, acaso, o meu senhor para dizer-te estas palavras a ti somente e a teu senhor? E não, antes, aos homens que estão sentados sobre as muralhas, para que comam convosco o seu próprio excremento e bebam a sua própria urina?
28 Mɨpaɨ 'utayɨka, kuyaxi tiwa'aitɨwame 'akaniutakeni hikɨ karima 'utaniutɨ hepɨrayukɨ mɨpaɨ kaniutayɨni:
28 Então, Rabsaqué se pôs em pé, e clamou em alta voz em judaico, e disse: Ouvi as palavras do sumo rei, do rei da Assíria.
29 Mɨpaɨ kanaineni ti'aitame: “'Etsekiyaxi pɨtixeku'itaiya. Mɨkɨ pɨkayɨwe mɨxe'utawikweitsitɨani nehetsɨa.
29 Assim diz o rei: Não vos engane Ezequias; porque não vos poderá livrar da sua mão;
30 Xepɨka'ipitɨaka 'Etsekiyaxi mɨxekemakaxɨani Yawé hetsie xemɨtewiyanikɨ, mɨpaɨ tixekɨhɨawetɨ: ‘Yurikɨ Yawé katanitawikweitsitɨamɨkɨ, 'ikɨ kiekari 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame pɨka'ika'una’”.
30 nem tampouco vos faça Ezequias confiar no Senhor , dizendo: O Senhor , certamente, nos livrará, e esta cidade não será entregue nas mãos do rei da Assíria.
31 »'Etsekiyaxi xepɨkaheu'enieka. Mɨpaɨ kanaineni 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame: “Kayuwatɨ xemexeiyanikɨ yaxekeneutiyua nehetsɨa, meta xekeneyuyetua. 'Ana yukaxie xepukakwa'ani meta yuxapa, metatsiere haa yuputsuta mieme xepɨhareka,
31 Não deis ouvidos a Ezequias; porque assim diz o rei da Assíria: Fazei as pazes comigo e vinde para mim; e comei, cada um da sua própria vide e da sua própria figueira, e bebei, cada um da água da sua própria cisterna.
32 'arike nepunuani nepɨxehanuwitɨni, xeime kwieyaritsie paitɨ, xekwieyari hepaɨ 'anemetsie, hakewa 'imɨari meta winu mɨhekwa mexuawe, paa meta kaxie haraweriyari, huriwa hatseitiyari meta xiete. Mɨpaɨ 'axepu'uwani xepɨkakwini”.
32 Até que eu venha e vos leve para uma terra como a vossa, terra de cereal e de vinho, terra de pão e de vinhas, terra de oliveiras e de mel, para que vivais e não morrais. Não deis ouvidos a Ezequias, porque vos engana, dizendo: O Senhor nos livrará.
33 ¿Kamɨtsɨ nuiwarite xewitɨ wakakaɨyari yukwieyaritsie tiutanua, 'Atsiriya kwieyaritsie ti'aitame 'ika'unakeyu?
33 Acaso, os deuses das nações puderam livrar, cada um a sua terra, das mãos do rei da Assíria?
34 Hawaikɨ mepɨkatehenakixɨ Kamati meta 'Axipari wakakaɨyarixima, meta Tsepariwahini, Henaha meta 'Iwaha wakakaɨyarixima. ¿Kamɨtsɨ xewitɨ kakaɨyari Tsamariya tiuxɨnaxɨ nehetsɨa?
34 Onde estão os deuses de Hamate e de Arpade? Onde estão os deuses de Sefarvaim, Hena e Iva? Acaso, livraram eles a Samaria das minhas mãos?
35 Mɨkɨ kakaɨyarixi mɨkɨ kwieyaritetsie miemete nixewitɨ yukwieyari pɨka'utawikweitsitɨa nehetsɨa. ¿Merikɨte Yawé ketiyɨwe Kerutsareme mɨtawikweitsitɨani nehetsɨa?»
35 Quais são, dentre todos os deuses destes países, os que livraram a sua terra das minhas mãos, para que o Senhor possa livrar a Jerusalém das minhas mãos?
36 Peru teɨteri kayuwatɨ mekaniumakaitɨni meta nixeiniukiyarikɨ tɨma mepɨka'ita'ei, ti'aitame mɨpaɨ mɨtiwaruta'aitɨakaikɨ: «Hawaikɨ xepɨka'iku'eiyani».
36 Calou-se, porém, o povo e não lhe respondeu palavra; porque assim lhe havia ordenado o rei: Não lhe respondereis.
37 Hikɨ 'Eriyakini Kirikiyaxi nu'aya paratsiyuta mɨtiwa'aitɨakai, Tsewina kemɨtiuyɨ ti'utɨwame mɨhɨkɨ, meta ti'utɨwame Kuha 'Atsahapi nu'aya, yukamixa meheukatsanaxɨaka hiwerika 'inɨariyari me'uyuwewirieka, mekanekɨne 'Etsekiyaxi hetsɨa, hikɨ mekatenitaxatɨani kemutayɨkai kuyaxi tiwa'aitɨwame 'atsiriyatanaka.
37 Então, Eliaquim, filho de Hilquias, o mordomo, e Sebna, o escrivão, e Joá, filho de Asafe, o cronista, vieram ter com Ezequias, com suas vestes rasgadas, e lhe referiram as palavras de Rabsaqué.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.