1 Samuel 17
hch (HCH) vs NVT
1 Merikɨtsɨ piritsiteutsixi yukuyaxima mekaniwarukuxeɨrieni memɨyukwiyukɨ, mekaniyukuxeɨrieni Tsuku mɨrakutewatsie 'aurie, mɨkɨ kiekari Kura kwieyaritsie pɨmieme. 'Epetsiramini mɨrakutewatsie mekanitiyaxe, mɨkɨ Tsuku meta 'Atseka wahixɨapa katini'anekaitɨni.
1 Os filisteus reuniram seu exército para a batalha e acamparam em Efes-Damim, entre Socó, em Judá, e Azeca.
2 Yaxeikɨata Tsahuri kaniwarukuxeɨrieni 'ixaheritsixi, mayeweritsie 'Era mɨrayetewatsie mekaniu'axɨani, 'aixɨa mekateniuyu'uitɨani piritsiteutsixi mewatakwinike.
2 Em resposta, Saul reuniu as tropas israelitas perto do vale de Elá.
3 Piritsiteutsixi xeime hɨritsie mepɨkatekai, xeime hɨritsieta 'ixaheritsixi, wahixɨapa kanayewerikaitɨni 'aki hexeiyatɨ.
3 Assim, os filisteus e os israelitas ficaram frente a frente, em colinas opostas, com o vale entre eles.
4 Merikɨte xewitɨ kuya yumemiwame piritsiteu tewiyari Kahati kiekame piritsiteutsixi mematiteitsie kanayeneni. Kuriyati pɨtitewakai, meta 'etsiwatɨkaku haika meturuyari putewikai.
4 Então Golias, um guerreiro filisteu de Gate, saiu das fileiras do exército filisteu. Ele tinha 2,90 metros de altura,
5 Yumu'utsie wurunitse tepɨayari panakekai, kamixaya wurunitse tepɨayari peukamanekai, huta tewiyari heimana tamamata heimana 'auxɨwi kiruyari pɨrahetekai,
5 usava um capacete de bronze e vestia uma couraça de escamas de bronze que pesava sessenta quilos.
6 yu'ɨkatetsie neikamanakaitɨni wurunitse tepɨayari meta pitsika 'amɨtewi matɨkɨkai wurunitse tepɨayari pɨhɨkɨtɨkai.
6 Também usava caneleiras de bronze e carregava no ombro um dardo de bronze.
7 'Ɨrɨ 'amɨtɨtɨ yumemiwame makwekai 'ɨkayari 'apupakai, kɨtsimeyaritsie tepɨa manuwekai 'atahuta kiruyari pɨrahetekai. Mɨkɨ hɨxie 'iparewiwame kaniumiekaitɨni tepɨa 'amɨyewa 'a'ɨtɨ hetsiena nunuwame.
7 A haste de sua lança era pesada e grossa, como o eixo de um tear, e a ponta de ferro da lança pesava cerca de sete quilos. Seu escudeiro caminhava à frente dele.
8 Hikɨ Kuriyati kuyaxi 'ixaheritsixi wahɨxie 'utakeka, mɨpaɨ katiniwarutahiwieni wananaimatɨ: «¿Titayari 'aixɨa xeteyuku'uitɨwa xetatsitakwinike? Ne piritsiteu tewiyari nepɨhɨkɨ, xeme Tsahuri te'uximayatsiriwamete xepɨhɨkɨ. Xeime xekenanayexeiya mɨnetsitamienikɨ.
8 Golias parou e gritou para as tropas israelitas: “Por que saíram todos para lutar? Eu sou filisteu, e vocês são servos de Saul. Escolham um homem para vir aqui e lutar comigo!
9 Xɨka heyutamieweni netsi'umieni, tame xehetsɨa tetenita'uximayatakuni, peru xɨka ne ne'imieni xeme xepɨtateta'uximayatsirieni waɨriyarika».
9 Se ele me matar, seremos seus escravos. Mas, se eu o matar, vocês serão nossos escravos!
10 Piritsiteu tewiyari 'imatɨrieka mɨpaɨ kaniutayɨni: «Ne hikɨ kuyaxi 'ixaheritsixi nepɨxeta'iwa, xeime xekenanayexeiya nehamatɨa mɨyutamienikɨ».
10 Desafio hoje os exércitos de Israel. Mandem um homem para lutar comigo!”.
11 Hikɨ Tsahuri yaxeikɨa 'ixaheritsixi, piritsiteu tewiyari me'u'enieka mepɨkayuwaɨri yamemɨtiyuanikɨ matsi waɨkawa mekaniutimamani.
11 Quando Saul e os israelitas ouviram isso, ficaram aterrorizados e muito abalados.
12 Rawiri 'Itsahi kaninu'ayatɨkaitɨni, 'Epɨrata kiekame Wereni kiekame Kura kwieyaritsie. Tsahuri 'amuyeikakaitsie, 'Itsahi 'akaniyumaikaitɨniri, 'atahaikame yuniwema kaniwarexeiyakaitɨni.
12 Davi era filho de Jessé, efrateu de Belém, na terra de Judá. Na época do rei Saul, Jessé já era idoso e tinha oito filhos.
13 Niwemama meyuhaikatɨ 'amepɨyumatekai mekanekɨnekaitɨni Tsahuri hamatɨa meheuyukwiyuka. 'Eriyáwi mexɨakame katinitewakaitɨni, hutarieka mieme, 'Awinarawi meta Tsama hairieka mieme pɨtitewakai.
13 Os três filhos mais velhos de Jessé — Eliabe, Abinadabe e Simeia — haviam se alistado no exército de Saul para lutar contra os filisteus.
14 Tsahuri 'ikɨ yuhaikatɨ mekaneweiya 'amemɨyumatekaikɨ. Matsi Rawiri 'etsimuyumaikai,
14 Davi era o mais novo. Seus três irmãos mais velhos seguiam o exército de Saul,
15 Tsahuri manuyeikakai kaneta'axekaitɨni, peru Wereni kani'axekaitɨni yupaapa muxatsimama mɨwahɨnekaikɨ.
15 enquanto Davi ia e voltava para ajudar seu pai a cuidar das ovelhas em Belém.
16 Piritsiteu tewiyari Kuriyati, ximeri meta taikai kani'axekaitɨni 'ixaheritsixi wahɨxie yaxeikɨa tiwakuhɨawetɨ wananaimatɨ, huta tewiyari tukari mɨpaɨ kaniyɨanekaitɨni.
16 Durante quarenta dias, pela manhã e à tarde, o guerreiro filisteu se apresentava diante do exército israelita e o desafiava.
17 Merikɨte heiwa, 'Itsahi yuniwe Rawiri mɨpaɨ katiniutahɨawe: «'Ikɨ kɨtsiɨri tɨriku xarikiyari muyetei kenanuhani meta 'ikɨ tamamata paa, 'a'iwama mematiteitsie xeiya kenemie 'ikɨ pemɨwareyetɨirienikɨ.
17 Um dia, Jessé disse a Davi: “Leve depressa para seus irmãos que estão no acampamento este cesto com grãos tostados e estes dez pães.
18 'Ikɨta haikame kexiu kenanu'ɨiri kuyaxi tiwa'aitɨwame. Kenenierimie kememɨtehaka'iyuniwa 'a'iwama, xɨka 'aixɨa meteheu'erieka ya'ane pekaneni'atɨiriemɨkɨ.
18 Leve também estes dez queijos para o capitão deles. Veja como estão seus irmãos e traga notícias deles”.
19 'Era 'akiyari mayeweritsie pekaniwaretaxeiyamɨkɨ, Tsahuri kuyaximama 'ixaheritsixi wahamatɨa piritsiteutsixi memɨwarekwitɨwe».
19 Os irmãos de Davi estavam com Saul e o exército israelita no vale de Elá, lutando contra os filisteus.
20 Hikɨ Rawiri 'Itsahi kemɨtita'aitɨa katinaye'atɨani. Ximeri paitɨ kananukukeni, mana yumuxatsi xeime tihɨweme 'uhɨritɨaka kaneyani huyeta naime ratɨtɨ 'ikwaite. Kuyaxi mematiteitsie kaninuani yemekɨ, meyukuha'aritɨwakaku me'utihiwatɨ 'aixɨa meteku'uwekaku.
20 Davi deixou as ovelhas com outro pastor e, na manhã seguinte, partiu bem cedo com os presentes, como Jessé havia ordenado. Chegou ao acampamento quando o exército israelita saía para o campo de batalha com gritos de guerra.
21 Piritsiteutsixi meta 'ixaheritsixi me'anuyutaxeiyatɨ mekateniu'uni.
21 Logo, filisteus e israelitas estavam frente a frente, exército contra exército.
22 Hikɨ Rawiri yu'ika tiuku'eirieka 'ikwaite tihɨweme hetsɨa, kaniutanautsa 'iwamama memati'utsie watahɨaweke.
22 Davi deixou suas coisas com o responsável pelos suprimentos e correu até a frente de batalha para saudar seus irmãos.
23 Mexi tikuxatakai yu'iwama wahamatɨa, Kuriyati, piritsiteu tewiyari kuya Kahati kiekame kanayeyani piritsiteutsixi memati'utsie yaxeikɨata tawarita tiwatahɨaweke 'ixaheritsixi, hikɨ Rawiri kani'enieni.
23 Enquanto falava com eles, Golias, o guerreiro filisteu de Gate, saiu das fileiras do exército filisteu. Davi o ouviu gritar seu desafio habitual.
24 Kepauka 'ixaheritsixi Kuriyati memuxei, waɨkawa mekaniutimamani mekaniyuta'una.
24 Quando os israelitas viram Golias, começaram a fugir, apavorados.
25 Mɨpaɨ mekaniutiyuanekaitɨni hipatɨ: «¿Mɨkɨ tewi xetexeiya 'ixaheritsixi tatsimariutatɨ tatsi'iwamɨtɨ mayeyeika? Kemɨ'ane mimieni me'iwa, ti'aitame waɨkawa katinipitɨamɨkɨ. Meta yuniwe kaniwitɨtɨamɨkɨ waniu meta 'iwamama mepɨkateyutuaka 'ikɨ kwieyaritsie».
25 “Vocês viram aquele homem?”, perguntavam uns aos outros. “Ele sai todos os dias para desafiar Israel. O rei ofereceu uma grande recompensa para quem o matar. Dará uma de suas filhas como esposa e isentará toda a família dele de pagar impostos!”
26 Hikɨ Rawiri kaniwaruta'iwawiya hamatɨana memɨti'ukai:
26 Então Davi perguntou aos soldados que estavam por perto: “O que receberá o homem que matar esse filisteu e acabar com suas provocações contra Israel? Afinal de contas, quem é esse filisteu incircunciso para desafiar os exércitos do Deus vivo?”.
27 Mɨkɨ mɨpaɨ mekatenitahɨawe:
27 Os soldados repetiram o que tinham dito e confirmaram: “Sim, essa será a recompensa para quem o matar”.
28 'Eriyáwi Rawiri matsikaya teɨteri wahamatɨa tikuxatame kaniu'enieni, waɨkawa kaniuyeha'ani mɨkɨ hetsiemieme. Mɨpaɨ katinitatieni:
28 Quando Eliabe, irmão mais velho de Davi, o ouviu falando com os soldados, ficou furioso e perguntou: “O que você está fazendo aqui? Não devia estar tomando conta daquelas poucas ovelhas? Conheço sua arrogância e suas más intenções. Você quer apenas ver a batalha!”.
29 Rawiri mɨpaɨ katinita'eiya:
29 “O que eu fiz agora?”, disse Davi. “Só fiz uma pergunta!”
30 Hikɨ yu'iwa 'uku'eirieka kaneyani hipameta pɨta yaxeikɨa katiniwaruta'iwawiya, yaxeikɨata mɨkɨ mekatenitahɨawe.
30 Então foi até outros soldados, fez a mesma pergunta e recebeu a mesma resposta.
31 Hipatɨ Rawiri memu'eni kemutainekai, Tsahuri mekateniutaxatɨani, hikɨ mɨwitɨkiemiekɨ katiniuta'aita.
31 Alguém contou ao rei Saul o que Davi tinha dito, e o rei mandou chamá-lo.
32 Merikɨte Rawiri Tsahuri mɨpaɨ katiniutahɨawe:
32 Davi disse a Saul: “Ninguém se preocupe por causa desse filisteu. Seu servo vai lutar contra ele”.
33 Hikɨ Tsahuri mɨpaɨ katinita'eiya:
33 Saul respondeu: “Você não conseguirá lutar contra esse filisteu e vencer! É apenas um rapaz, e ele é guerreiro desde a juventude”.
34 Hikɨ Rawiri mɨpaɨ kaniutayɨni:
34 Davi, porém insistiu: “Tomo conta das ovelhas de meu pai e, quando um leão ou um urso aparece para levar um cordeiro do rebanho,
35 nematsi nekanenukuweiyamɨkɨ ne'ikuwayatɨ kepaukake mitatuani. Kepauka ne 'ɨrawe netsikwaimɨtɨ mɨnetsi'anukuweiya, nepitiwaxɨani kepaukake nemimieni.
35 vou atrás dele com meu cajado e tiro o cordeiro de sua boca. Se o animal me ataca, eu o seguro pela mandíbula e dou golpes nele com o cajado até ele morrer.
36 Xɨka ne mati'uximayatsiriwame nehɨkɨtɨtɨ mayetsi hutseri newatakukuyani, 'ikɨta yaxeikɨa piritsiteu tewiyari nepɨyurieni, Kakaɨyari mɨkamate hikɨ Kakaɨyari mayeniere kuyaximama mɨwananaima.
36 Fiz isso com o leão e o urso, e farei o mesmo com esse filisteu incircunciso, pois ele desafiou os exércitos do Deus vivo!”.
37 Kepauka maye meta hutse mɨnetsikuwiwiyakaitsie Yawé kemɨnetiutawikweitsitɨa, hikɨta yaxeikɨa 'ikɨ piritsiteu tewiyari hepaɨtsita kaneniparewimɨkɨ.
37 E disse ainda: “O S enhor que me livrou das garras do leão e do urso também me livrará desse filisteu!”. Por fim, Saul consentiu. “Está bem, então vá”, disse. “E que o S
38 Hikɨ Tsahuri Rawiri kaniutikemaritɨani kuya kamixaya kanenakatɨtɨani. Mu'uyatsie miemeta wurunitse tepɨayari kanenaketsirieni meta kɨmana meuyukunama yutawitsie.
38 Então Saul deu a Davi sua própria armadura, incluindo uma couraça e um capacete de bronze.
39 Hikɨ Rawiri yu'ixipara kananatatɨni, yeyanike matsi pɨka'uyɨwekaxɨa mɨka'iyamakaikɨ. Tsahuri mɨpaɨ katiniutahɨawe:
39 Davi prendeu a espada sobre a armadura e tentou dar alguns passos, pois nunca tinha usado essas coisas. “Não consigo andar com tudo isso, pois não estou acostumado”, disse a Saul, e tirou a armadura.
40 Yu'itsɨ 'utikweka, hatɨa kaneyani 'auxɨwime ha'ute teteyari 'utiteɨxɨka yukɨtsiurita kaneikayatsa, yutexɨpame 'ahurietɨ piritsiteu tewiyari hɨxie 'ahurawa kaniuyani.
40 Pegou cinco pedras lisas de um riacho e as colocou em sua bolsa de pastor. Armado apenas com seu cajado e sua funda, foi enfrentar o filisteu.
41 Yaxeikɨata Kuriyati 'ahurawa kanayani Rawiri hɨxie, yuparewiwame 'utɨa.
41 Golias, com seu escudeiro à frente, caminhava em direção a Davi,
42 Rawiri kwi kaniuxeiya, mɨtemaikɨtɨkaikɨ kanitanenixeiya, 'aixɨa katiniyuxexeiyakaitɨni witsiraka'erietɨ yuhɨxie.
42 rindo com desprezo do belo jovem ruivo.
43 Mɨpaɨ katinitahɨawe 'inanaimatɨ:
43 Gritou para Davi: “Por acaso sou um cão para que você venha a mim com um pedaço de pau?”. E amaldiçoou Davi em nome de seus deuses.
44 Mɨpaɨta katinitahɨawe:
44 “Venha cá, e darei sua carne às aves e aos animais selvagens!”, berrou Golias.
45 Hikɨ Rawiri mɨpaɨ katinita'eiya:
45 Davi respondeu ao filisteu: “Você vem a mim com uma espada, uma lança e um dardo, mas eu vou enfrentá-lo em nome do S enhor dos Exércitos, o Deus dos exércitos de Israel, que você desafiou.
46 Yawé hikɨ kwitɨwa kamaniyetuamɨkɨ, nemɨmatsimienikɨ 'amu'u nekananutixitemɨkɨ. Hikɨ kwitɨwa kuyaxi piritsiteutsixi wawaiyari nekaniwatimimɨkɨ wirɨkɨxi meta yeutari, 'ana mɨpaɨ mekatenetimaikuni naitsarie kwiepa memɨtama kename 'Ixaheri kwieyaritsie yuri Kakaɨyari 'uyeika.
46 Hoje o S enhor entregará você em minhas mãos, e eu o matarei e cortarei sua cabeça. Então darei os cadáveres de seus homens às aves e aos animais selvagens, e o mundo todo saberá que há Deus em Israel!
47 Mɨpaɨ mekatenetimaikuni yunaitɨ hikɨ 'ena memɨ'uwa, Yawé 'ixipara meta pitsika pɨkaheuyehɨwa mɨtatsitawikweitsitɨanikɨ. Matsi Yawé pɨyumiene, mɨkɨ kanixeyetuamɨkɨ temɨxeha'iwakɨ.
47 E todos que estão aqui reunidos saberão que o S enhor salva seu povo, mas não com espada nem com lança. A batalha é do S enhor , e ele entregará vocês em nossas mãos!”.
48 Kepauka piritsiteu mayetɨa Rawiri mienike, mɨkɨta payetɨa yapauka 'unautsarɨmetɨ hepana hɨxiena mɨtakenikɨ.
48 Quando o filisteu se aproximou para atacar, Davi foi correndo enfrentá-lo.
49 Hikɨ yukɨtsiurita kaneukameni tete kaniwatituni, yutexupametsie 'ikayeka piritsiteu tewiyari kaniutatuaxa, kanatana tete kaneuyerɨni. Yuhɨximakɨ kwiepa kaneweni piritsiteu tewiyari.
49 Enfiou a mão na bolsa, pegou uma pedra e atirou-a com sua funda. A pedra acertou o filisteu na testa e ficou encravada ali. E Golias caiu com o rosto em terra.
50 Rawiri mɨpaɨ katine'iwa piritsiteu tewiyari: Kanimieni tete texɨpametsie yekaimekɨ, 'ixipara kahauyehɨatɨ.
50 Assim, Davi venceu o filisteu e o matou com apenas uma funda e uma pedra, pois não tinha espada.
51 Piritsiteu tewiyari manukateitsie kaniutanautsa, 'ixiparaya watihanaka kaniheyetsitɨani mu'uya kananutiwiteni.
51 Em seguida, correu até o filisteu, puxou da bainha a espada dele e a usou para matá-lo e cortar-lhe a cabeça. Quando os filisteus viram que seu melhor guerreiro estava morto, deram meia-volta e fugiram.
52 Hikɨ 'ixaheritsixi kuyaxi yaxeikɨa Kura hetsɨa miemete, mekanitsutɨani mewakwitɨwetɨ me'utihiwatɨ, Kahati mɨrakutewatsie paitɨ mekaniye'axɨani mewakwitɨwetɨ metatsiere 'Ekuruni kitenieyaritsie paitɨ. Tsakarahini huyeyari 'utɨma Kahati mautayune meta 'Ekuruni, naitɨ mɨkɨ 'utɨma piritsiteutsixi mekwikwi'itɨ mekaneutiheteitɨni.
52 Os soldados de Israel e de Judá soltaram um forte grito de vitória e perseguiram os filisteus até Gate e até os portões de Ecrom. E os corpos dos filisteus mortos e feridos ficaram espalhados pelo caminho de Saarim até Gate e Ecrom.
53 Kepauka 'ixaheritsixi memɨte'uhayewaxɨ piritsiteutsixi mewaruweiyatɨ, mekanakunuaxɨani memakutekaitsie wapiinite metehanupinike.
53 Então o exército israelita voltou e saqueou o acampamento abandonado dos filisteus.
54 Hikɨ Kerutsareme paitɨ Rawiri Kuriyati mu'uya kanetuni, peru 'ixiparateya yu'ixuriki kiiyarita katiniuti'uta.
54 (Davi levou a cabeça do filisteu para Jerusalém, mas guardou as armas dele em sua própria tenda.)
55 Kepauka Rawiri muyumienekai piritsiteu tewiyari hamatɨa, Tsahuri 'ixeiyatɨ, 'Awinexi kuyaxi tiwa'aitɨwame mɨpaɨ katiniuta'iwawiya:
55 Quando Saul viu Davi sair para lutar contra os filisteus, perguntou a Abner, o comandante de seu exército: “Abner, quem é o pai desse rapaz?”. “Não faço ideia, ó rei!”, disse Abner.
56 Ti'aitame mɨpaɨ katinita'aitɨani:
56 “Então descubra quem é o pai dele!”, ordenou.
57 Hikɨ Rawiri kepauka munua, Kuriyati hemiekari 'akuxi piritsiteu mu'uya 'atutɨ, 'Awinexi Tsahuri hɨxie kaneiwitɨni.
57 Assim que Davi voltou, depois de matar Golias, Abner o levou a Saul. Ele ainda carregava a cabeça do filisteu em suas mãos.
58 Tsahuri mɨpaɨ katinita'iwawiya.
58 Saul perguntou: “Quem é seu pai, meu rapaz?”. E Davi respondeu: “Sou filho de Jessé, que vive em Belém”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.