1 Reis 20

hch (HCH) vs VC

Sair da comparação
VC Versão Católica
1 Hikɨ Weni-'Arari Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame, yunaime yukuyaxi kaniwarukuxeɨrieni, kanayeyani Tsamariya tamienike hikɨ kiekari warie menayaxetɨkɨne meta mepeweiyakai hipatɨ te'aitamete xeitewiyari heimana tamamata heimana huta meyupaɨmetɨ, kawayutsixi mepɨwaruhapakai meta kaxetate kuyaxa miemete.
1 Ben-Hadad, rei da Síria, mobilizou todo o seu exército. Tinha com ele trinta e dois reis, cavalos e carros. Subiu, pôs o cerco diante de Samaria e atacou-a.
2 Tsamariya kiekariyaritsie hipame kaniwarutanɨ'ani niuki tuayamete mɨpaɨ memɨteheitahɨawekɨ 'Akawi mɨti'aitame 'Ixaheri kwieyaritsie: «Mɨpaɨ kanaineni Weni-'Arari:
2 Mandou mensageiros a Acab, rei de Israel, na cidade, com esta mensagem:
3 “'Ahuru meta 'apɨrata katininepinitɨni, meta yaxeikɨa 'a'ɨitama metatsiere 'aniwema temari”».
3 Eis o que diz Ben-Hadad: Tua prata e teu ouro são meus. São minhas as tuas mulheres e os mais belos de teus filhos.
4 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame niuki mɨpaɨ 'aneme kanenɨ'ani: «Kepemaine, nekutsiyari meta neti'aitɨwame, ne 'ahetsɨa nekanimiemetɨni, meta naime tita nemɨrexeiya».
4 Como tu dizes, meu senhor e rei, respondeu Acab, eu sou teu com tudo o que me pertence.
5 Tawarita niuki tuayamete mekaniu'axɨani 'Akawi hetsɨa, mɨpaɨ mekatenitahɨawe: «Mɨpaɨ kanaineni Weni-'Arari: “Mɨpaɨ nepɨrenɨ'a pekenetsiyetuirieni 'ahuru 'apɨrata, 'a'ɨitama meta 'aniwema.
5 Mas os mensageiros voltaram e disseram: Isto diz Ben-Hadad: Mandou-te dizer: dá-me tua prata e teu ouro, tuas mulheres e teus filhos.
6 'Ayumieme, 'uxa'a 'epauka nepɨwaranunɨ'ani nete'uximayatsiriwamete 'aparatsiyuta memeutahaxɨanikɨ meta te'a'uximayatsiriwamete wakiita, mɨkɨ naime mepɨtewayetɨni tita waɨkawa mɨraye'atɨka, mɨkɨ mepɨte'anutɨni”».
6 Amanhã, pois, a esta mesma hora, mandarei os meus servos à tua casa; eles a revistarão, assim como as casas de teus servos; tomarão com as suas mãos tudo o que lhes aprouver.
7 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame yunaime katiniwarutanɨ'airieni 'ukirawetsixi, mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
7 Então o rei de Israel convocou todos os anciãos da terra e disse-lhes: Considerai e vede que esse homem quer a nossa perda. Quando me mandou pedir minhas mulheres, meus filhos, minha prata e meu ouro, nada lhe recusei.
8 'Ukirawetsixi meta yunaitɨ kiekatari mɨpaɨ mekaniutiyuani:
8 Os anciãos e todo o povo disseram-lhe: Não lhe dês ouvidos, nem o atendas em nada.
9 'Ayumieme 'Akawi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe Weni-'Arari nɨ'arimama:
9 Acab respondeu aos mensageiros de Ben-Hadad: Dizei ao rei, meu senhor: estou pronto a fazer o que pediste ao teu servo da primeira vez; mas o que agora exiges, não o posso consentir. Os mensageiros foram-se e deram tal resposta ao rei.
10 Hikɨ Weni-'Arari tawari niuki 'Akawi kanenɨ'airieni: «Mekenetsi'u'uximatɨani kakaɨyarixi, xɨka Tsamariyatsie 'etsiwa tumuanari 'uyuhayewa, xɨka nekuyaxima meyɨwaweni xeituiyari memanutunikɨ».
10 Ben-Hadad mandou dizer a Acab: Que os deuses me tratem com o mais extremo rigor, se o pó da Samaria bastar para encher o côncavo da mão dos guerreiros que me seguem!
11 Peru 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katiniuta'ani: «Mɨpaɨ xeketenetahɨawi mɨpaɨ pɨkarekwikani 'akuxi karayu'iwawetɨ».
11 O rei de Israel, respondendo, disse: Dizei-lhe que aquele que põe o seu cinturão não deve gloriar-se como aquele que o tira.
12 Kepauka Weni-'Arari, 'ikɨ niuki mɨ'atɨiriyarie, kani'iekaitɨni hipame te'aitamete wahamatɨa mematitekaitsie. Yapauka mɨkɨ mɨpaɨ katiniwaruta'aitɨani yukuyaxima: «Xekeneuyukuha'aritɨa». Hikɨ mɨkɨ mekaniyukuha'aritɨani mɨkɨ kiekari memɨtamienikɨ.
12 Recebendo esta resposta, Ben-Hadad, que estava bebendo nas suas tendas com os reis, disse à sua gente: Aos vossos postos! E eles ordenaram as tropas para o ataque à cidade.
13 Merikɨte 'ipaɨ katiniuyɨni, 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame 'Akawi hɨxie kaninuani xewitɨ tewi Kakaɨyari niukameya, mɨpaɨ katinitahɨawe:
13 Nesse momento, um profeta aproximou-se de Acab, rei de Israel, e disse-lhe: Eis o que diz o Senhor: Vês esta imensa multidão? Pois declaro-te que hoje te entrego nas mãos, para que saibas que eu sou o Senhor.
14 'Akawi mɨpaɨ katiniuta'iwauni:
14 Acab perguntou: Por quem será ela entregue? O profeta respondeu: Assim fala o Senhor: Por meio dos servos dos chefes de províncias. Quem começará o combate? Tu mesmo.
15 Hikɨ 'Akawi kaniwarukuha'aritɨani kuyaxi temari, mɨkɨ huta tsienituyari heimana xeitewiyari heimana tamamata heimana huta (232) mekaniyupaɨmekaitɨni. Meta hipame kuyaxi 'ixaheritsixi kaniwarukuha'aritɨani: mɨkɨ yunaitɨ mekaniyupaɨmekaitɨni 'atahuta miriyari (7.000).
15 Acab passou em revista os servos dos chefes de províncias, e encontrou duzentos e trinta e dois. Depois contou todo o povo dos israelitas, e viu que eram sete mil.
16 Hikɨ tuka 'ayaku mekanayekɨne, mexi Weni-'Arari meta xeitewiyari heimana tamamata heimana huta te'aitamete mɨwara'iniekai yunaitɨ mehetarɨwekai mematiteitsie.
16 Saíram ao meio-dia, quando Ben-Hadad bebia e se embriagava nas tendas com os trinta e dois reis, seus auxiliares.
17 Kuyaxi temari mekananuyetekaitɨni. Kepauka nenieremete Weni-'Arari muwanɨ'akai mɨpaɨ memɨte'itaxatɨa kename hipatɨ kuyaxi 'ahurawa mehahukai Tsamariya mehayenexɨaka,
17 Os servos dos chefes de províncias tinham saído em primeiro lugar. Ben-Hadad mandou ver o que se passava. Disseram-lhe: São alguns homens que saem de Samaria.
18 mɨpaɨ katiniuta'aita Weni-'Arari: «Xekeniwaretiwiya xepɨkawarekukukuyani, tsepa 'aixɨa 'iyari memɨkɨyɨa yatsepa memɨtatsikukwitɨwe».
18 O rei disse: Venham eles para tratar de paz, ou venham para combater, capturai-os vivos.
19 Kuyaxi temari kiekaritsie mekanayekɨne kuyaxi wahɨxie me'anuyetetɨ.
19 Os servos dos chefes de províncias saíram, pois, da cidade, seguidos do exército.
20 Kuyaxi yuxexuitɨ yuxexuime mekaniwarukwini memɨwaraye'unie, hikɨ 'ana tsiriyatari mekaniyuta'una. 'Ixaheritsixi mekaniwaranukuweiya, matsi Weni-'Arari Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame kaniuyuta'una hipame kawayutsixi wahetsie memutekai wahamatɨa.
20 Cada um deles feriu o seu homem. Os sírios fugiram, perseguidos por Israel; Ben-Hadad, rei da Síria, fugiu a cavalo com alguns cavaleiros.
21 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame kaniyemiekaitɨni wakwinetɨ, kawayutsixi wahetsie memutekai kaniwarukwini, meta kaxetate yuhetsiemieme kanayeitɨani, yemekɨ waɨkawa tsiriyutsixi mekaneuyehɨiyani.
21 Então o rei de Israel saiu e feriu cavalos e carros, causando uma grande ruína aos sírios.
22 'Arikeketa, kaninuani Kakaɨyari niukameya 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa, mɨpaɨ katinitahɨawe: «Kayuwatɨ xeikɨa pepɨkatikani pemɨrayu'iwaxɨkɨ, keneyu'iyaritɨaka matsi kehepaɨ pemɨtiyurieni, karikɨ yurikata kaninuamɨkɨ ti'aitame Tsiriya kiekame».
22 O profeta foi ter com o rei de Israel e disse-lhe: Vai, cobra ânimo e examina o que te é preciso fazer, porque no próximo ano voltará o rei da Síria para atacar-te.
23 Merikɨtsɨ, Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame parewiwamete mɨpaɨ mepɨte'eyemari'itɨa: «'Ixaheritsixi wakakaɨyarixi hɨritsie miemete mekanihɨkɨtɨni. 'Ayumieme waɨkawa mekanitɨrɨkawini tahetsiemieme. Xɨka tewarutakwini makuweritsie mana hɨrixɨa tekaniwara'iwawaweni.
23 Os servos do rei da Síria disseram ao seu soberano: O seu deus é um deus dos montes; por isso foram mais fortes do que nós. Se os atacarmos na planície, veremos se não somos os mais fortes.
24 'Ekɨ 'ipaɨ ketineuyuri: Yunaime te'aitamete keniwarutipata hipame pɨta keniwaranuka'uitɨa 'ahetsɨa memɨte'uximaya.
24 Eis o que tens de fazer: Destitui todos os reis e substitui-os por governadores.
25 Meta keniwarukuha'aritɨa kuyaxi meripaitɨ pemɨwarexeiyakai hepaɨ meyupaɨmeme, kawayutsixi meta kaxetate kuyaxa miemete yaxeikɨa paɨmeme, temɨwatakwinikɨ 'ixaheritsixi makuweritsie. Kanahekɨaka tekaniwara'iwakuni».
25 Levanta um exército semelhante ao que perdeste, uma cavalaria equivalente e outro tanto de carros. Combateremos na planície e com toda a certeza seremos mais fortes do que eles. O rei ouviu e seguiu o seu conselho.
26 Xeiwiyari 'anuyeyaku, yukuyaxima kaniwarukuha'aritɨani, mekanekɨne 'Apeki mɨrakutewatsie mana memɨwatakwinikɨ 'ixaheritsixi.
26 No ano seguinte, Ben-Hadad, depois de ter passado em revista os sírios, avançou até Afec para combater Israel.
27 Meta ti'aitame 'Akawi yaxeikɨa yukuyaxima kaniwarukuha'aritɨani meta 'ikwai katiniwayetuirieni kepaɨmeme memɨteheuyehɨakai. Hikɨ mɨkɨta mekanayekɨne wahepa memɨwatakwinikɨ tsiriyutsixi, yatewa mekanikuyaxe wahɨxie. 'Ixaheritsixi 'etsimepɨyupaɨmekai, tsipuri xeitewayari 'etsimemɨyupaɨme wahepaɨ mepɨteyuxexeiyakai, peru tsiriyutsixi mepakutsekai makuweritsie.
27 Os israelitas recenseados e providos de víveres foram contra os sírios e acamparam diante deles. Eram como dois pequenos rebanhos de cabras, enquanto os sírios cobriam toda a terra.
28 Tewi Kakaɨyari hetsɨa mieme kaninuani 'ixaheritsixi tiwa'aitɨwame hetsɨa mɨpaɨ katinitahɨawe: «Yawé mɨpaɨ kanaineni: “Tsiriyutsixi mɨpaɨ memɨteku'eriwakɨ kename Yawé kakaɨyari hɨritsie mieme hɨkɨ peru makuweritsie katixaɨ. Ne nepɨwayetuani mɨkɨ memɨyumɨire kuyaxi 'ahetsɨa, mɨpaɨ pemɨretimanikɨ kename ne Yawé nehɨkɨ”».
28 Então o homem de Deus aproximou-se do rei de Israel e disse-lhe: Isto diz o Senhor: Porque os sírios disseram: O Senhor é um deus dos montes e não das planícies - vou entregar-te nas mãos essa imensa multidão, a fim de que saibas que eu sou o Senhor.
29 'Atahuta tukari mekaniuyurieni yuhɨxie metitetɨ, 'ana 'atahutarieka tukaritsie mekanitsutɨani meyukwitɨwetɨ. Xeimieme 'ixaheritsixi xeitukaritsie mekaniwarukwini xeitsienituyari miriyari kuyaxi tsiriyutsixi yu'ɨkama memu'uwakai.
29 Durante sete dias ficaram acampados um em face do outro. No sétimo dia deu-se a batalha; os israelitas mataram num só dia cem mil sírios.
30 Hipatɨ kuyaxi mekaniyuta'unaxɨani 'Apeki kiekariyaritsie, peru mana kiekari kuraruyari wahetsie kaniu'une kaniwarukwini xeitewiyari heimana 'atahuta miriyari.
30 O resto fugiu para a cidade de Afec, mas as muralhas caíram sobre os vinte e sete mil sobreviventes. Ben-Hadad, que se refugiara na cidade, escondia-se de quarto em quarto.
31 Hikɨ 'iparewiwamete mɨpaɨ mekatenitahɨawe: «Mɨpaɨ tepɨtemarie kename te'aitamete 'ixaheritsixi meteyukanenimaya. Hikɨmɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa tepɨtayetuani, tepeitawawirieni mɨtareuyehɨwirienikɨ. Heiwatɨ tiɨyɨme mereuyehɨwirieni kametsi'umieni».
31 Seus servos disseram-lhe: Ouve: nós temos ouvido dizer que os reis de Israel são clementes. Ponhamos sacos sobre nossos rins e cordas ao nosso pescoço, e vamos ter com o rei de Israel; talvez ele te poupe a vida.
32 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hɨxie mekaniyuyetuani, mɨpaɨ mekatenitawawirieni:
32 Cingiram-se, pois, com sacos pelos rins, puseram cordas em volta do pescoço, e apresentaram-se ao rei de Israel, dizendo: Teu servo Ben-Hadad roga-te: Concede-me a vida! Ele está ainda vivo?, perguntou Acab; mas ele é meu irmão!
33 Hikɨ mɨkɨ teɨteri ti'aitame niukieya me'u'enieka 'aixɨa mainekaikɨ, mɨpaɨ mekaniutiyuani:
33 Tomando bom augúrio dessas palavras, os sírios tomaram logo a palavra de sua boca e disseram-lhe: Ben-Hadad é teu irmão! Trazei-mo, disse o rei. Veio Ben-Hadad à presença de Acab, e este mandou-o subir ao seu carro.
34 —Ne nepɨmatsiyetuirieni kiekarite nepaapa 'apaapa munawairiekai. Meta 'ekɨ pepɨyɨwe Ramatsiku kiekariyaritsie pemika'uitɨani hakewa mɨretuiyaka 'ahetsiemieme, nepaapa kemɨtiyurienekai Tsamariya kiekariyaritsie.
34 Vou restituir-te, disse Ben-Hadad, as cidades que meu pai tomou do teu. Terás um quarteirão em Damasco, como meu pai o tinha em Samaria. Eu, disse Acab, feita esta aliança, te deixarei partir. Acab fez um tratado com Ben-Hadad e deixou-o ir livre.
35 Xewitɨ tewi Kakaɨyari niukametemama wanuiwaritsie miemetɨtɨ, Yawé yarehɨawekaku, xeime yu'iwa mɨpaɨ katiniutahɨawe:
35 Então um dos filhos dos profetas disse ao seu companheiro, por ordem do Senhor: Fere-me. Mas o outro recusou.
36 Hikɨ 'ayumieme Kakaɨyari niukameya mɨpaɨ katinitahɨawe:
36 Porque não ouviste a voz do Senhor, disse-lhe o primeiro, logo que me tiveres deixado, serás morto por um leão. Mal se havia afastado, um leão o encontrou e o matou.
37 Hikɨ 'arike mɨkɨ tewi Kakaɨyari niukameya xeime pɨtata hanukunakeka tewi mɨpaɨ katinitahɨawe: «Keneneutiwaxɨa» Yapauka mɨkɨ tewi kaneitiwaxɨani katinikwinitɨani.
37 O profeta, encontrando depois outro homem, disse-lhe: Fere-me. Este homem lançou-se contra ele e o feriu.
38 Hikɨ 'ana mɨkɨ Kakaɨyari niukameya kaneyani huyeta mana ti'aitame hekwewienike, kaneuyukunakaitɨni yuhɨxie 'ixurikikɨ.
38 Então postou-se o profeta no caminho por onde devia passar o rei, pondo nos olhos uma faixa que o tornava irreconhecível.
39 Kepauka ti'aitame mana muyemiekai, Kakaɨyari niukameya mɨpaɨ katiniuhiwa hɨxiena:
39 Tendo o rei passado, ele pôs-se a gritar-lhe: Teu servo estava em pleno combate, quando alguém lhe trouxe um homem, dizendo: Guarda este homem! Se ele desaparecer, a tua vida responderá pela sua, ou então pagarás um talento de prata.
40 Neuxei ti'aitame, ne mexi 'akuxi xaɨtsie neheyeikakai, mɨkɨ tewi kanetayuni.
40 Mas andando o teu servo ocupado daqui e dali, o prisioneiro desapareceu. O rei de Israel disse-lhe: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Hikɨ 'ana, Kakaɨyari niukameya meuyukuhɨakai kaneuyukɨxɨna, 'anake 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame Kakaɨyari niukameya kanetimani.
41 Então o outro tirou subitamente a faixa que lhe cobria os olhos, e o rei viu que ele era um dos profetas.
42 Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ katiniutahɨawe:
42 Ele disse ao rei: Eis o que diz o Senhor: Pois que deixaste escapar de tuas mãos o homem que eu tinha votado ao interdito, tua vida responderá pela sua, e teu povo pelo seu povo.
43 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame, nutuixietɨ meta ha'atɨ kanakunuani Tsamariya paitɨ yuparatsiyuta.
43 O rei de Israel voltou para a sua casa sombrio e irritado, e chegou a Samaria.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.