1 Reis 20

hch (HCH) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Hikɨ Weni-'Arari Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame, yunaime yukuyaxi kaniwarukuxeɨrieni, kanayeyani Tsamariya tamienike hikɨ kiekari warie menayaxetɨkɨne meta mepeweiyakai hipatɨ te'aitamete xeitewiyari heimana tamamata heimana huta meyupaɨmetɨ, kawayutsixi mepɨwaruhapakai meta kaxetate kuyaxa miemete.
1 O rei Ben-Hadade da Síria reuniu todo o seu exército e, apoiado por trinta e dois outros reis, com os seus cavalos e carros, subiu, e cercou a cidade de Samaria, e atacou-a.
2 Tsamariya kiekariyaritsie hipame kaniwarutanɨ'ani niuki tuayamete mɨpaɨ memɨteheitahɨawekɨ 'Akawi mɨti'aitame 'Ixaheri kwieyaritsie: «Mɨpaɨ kanaineni Weni-'Arari:
2 Ele enviou alguns mensageiros, os quais entraram na cidade
3 “'Ahuru meta 'apɨrata katininepinitɨni, meta yaxeikɨa 'a'ɨitama metatsiere 'aniwema temari”».
3 e disseram a Acabe, rei de Israel: — O rei Ben-Hadade exige que o senhor entregue a ele a sua prata e o seu ouro, as suas mulheres e os seus filhos mais fortes.
4 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame niuki mɨpaɨ 'aneme kanenɨ'ani: «Kepemaine, nekutsiyari meta neti'aitɨwame, ne 'ahetsɨa nekanimiemetɨni, meta naime tita nemɨrexeiya».
4 Acabe respondeu: — Diga ao meu patrão, o rei Ben-Hadade, que eu concordo. Eu e tudo o que tenho somos dele.
5 Tawarita niuki tuayamete mekaniu'axɨani 'Akawi hetsɨa, mɨpaɨ mekatenitahɨawe: «Mɨpaɨ kanaineni Weni-'Arari: “Mɨpaɨ nepɨrenɨ'a pekenetsiyetuirieni 'ahuru 'apɨrata, 'a'ɨitama meta 'aniwema.
5 Mais tarde, os mensageiros voltaram com outro recado do rei Ben-Hadade. Era o seguinte: — Eu lhe mandei uma mensagem exigindo que você me entregasse a sua prata e o seu ouro, as suas mulheres e os seus filhos.
6 'Ayumieme, 'uxa'a 'epauka nepɨwaranunɨ'ani nete'uximayatsiriwamete 'aparatsiyuta memeutahaxɨanikɨ meta te'a'uximayatsiriwamete wakiita, mɨkɨ naime mepɨtewayetɨni tita waɨkawa mɨraye'atɨka, mɨkɨ mepɨte'anutɨni”».
6 No entanto, amanhã a esta hora, eu vou mandar os meus servidores, e eles vão examinar o seu palácio e as casas dos seus servidores. Eles vão tirar tudo aquilo que acharem que tem valor.
7 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame yunaime katiniwarutanɨ'airieni 'ukirawetsixi, mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
7 Então o rei Acabe reuniu todos os líderes do país e disse: — Vocês estão vendo como esse homem está querendo nos arruinar! Ele mandou um recado exigindo que eu entregasse as minhas mulheres, os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, e eu concordei.
8 'Ukirawetsixi meta yunaitɨ kiekatari mɨpaɨ mekaniutiyuani:
8 Os líderes e o povo responderam: — Não dê atenção a ele; não entregue nada.
9 'Ayumieme 'Akawi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe Weni-'Arari nɨ'arimama:
9 Então Acabe respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade o seguinte: — Digam ao meu patrão, o rei, que eu concordo com tudo o que ele pediu na primeira vez, porém não posso concordar com o que ele está exigindo agora. Os mensageiros foram embora e entregaram essa resposta.
10 Hikɨ Weni-'Arari tawari niuki 'Akawi kanenɨ'airieni: «Mekenetsi'u'uximatɨani kakaɨyarixi, xɨka Tsamariyatsie 'etsiwa tumuanari 'uyuhayewa, xɨka nekuyaxima meyɨwaweni xeituiyari memanutunikɨ».
10 Ben-Hadade tornou a mandar os mensageiros. Eles levaram a seguinte mensagem: — Que os deuses me matem, se eu não arrasar Samaria com um exército tão grande, que, se cada soldado levar dela um punhado de terra, a cidade vai desaparecer!
11 Peru 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katiniuta'ani: «Mɨpaɨ xeketenetahɨawi mɨpaɨ pɨkarekwikani 'akuxi karayu'iwawetɨ».
11 O rei Acabe respondeu: — Digam ao rei Ben-Hadade que um verdadeiro soldado se gaba depois de uma batalha e não antes.
12 Kepauka Weni-'Arari, 'ikɨ niuki mɨ'atɨiriyarie, kani'iekaitɨni hipame te'aitamete wahamatɨa mematitekaitsie. Yapauka mɨkɨ mɨpaɨ katiniwaruta'aitɨani yukuyaxima: «Xekeneuyukuha'aritɨa». Hikɨ mɨkɨ mekaniyukuha'aritɨani mɨkɨ kiekari memɨtamienikɨ.
12 Ben-Hadade recebeu a resposta de Acabe enquanto ele e os outros reis estavam bebendo nas suas barracas. Então deu ordem aos seus soldados para se aprontarem a fim de atacar a cidade, e eles se colocaram em posição de batalha.
13 Merikɨte 'ipaɨ katiniuyɨni, 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame 'Akawi hɨxie kaninuani xewitɨ tewi Kakaɨyari niukameya, mɨpaɨ katinitahɨawe:
13 Enquanto isso, um profeta foi falar com Acabe, rei de Israel, e lhe disse: — O
14 'Akawi mɨpaɨ katiniuta'iwauni:
14 — Quem vai comandar o ataque? — perguntou Acabe. O profeta respondeu: — O — Quem vai comandar a força principal? — perguntou o rei. — O senhor, ó rei! — respondeu o profeta.
15 Hikɨ 'Akawi kaniwarukuha'aritɨani kuyaxi temari, mɨkɨ huta tsienituyari heimana xeitewiyari heimana tamamata heimana huta (232) mekaniyupaɨmekaitɨni. Meta hipame kuyaxi 'ixaheritsixi kaniwarukuha'aritɨani: mɨkɨ yunaitɨ mekaniyupaɨmekaitɨni 'atahuta miriyari (7.000).
15 Então o rei mandou chamar os ajudantes dos administradores dos distritos, que eram duzentos e trinta e dois. Aí o rei convocou o exército israelita, que tinha sete mil homens.
16 Hikɨ tuka 'ayaku mekanayekɨne, mexi Weni-'Arari meta xeitewiyari heimana tamamata heimana huta te'aitamete mɨwara'iniekai yunaitɨ mehetarɨwekai mematiteitsie.
16 O ataque começou ao meio-dia, quando Ben-Hadade e os seus trinta e dois aliados estavam se embebedando nas suas barracas.
17 Kuyaxi temari mekananuyetekaitɨni. Kepauka nenieremete Weni-'Arari muwanɨ'akai mɨpaɨ memɨte'itaxatɨa kename hipatɨ kuyaxi 'ahurawa mehahukai Tsamariya mehayenexɨaka,
17 Os jovens ajudantes dos administradores avançaram primeiro. Alguns espiões mandados por Ben-Hadade contaram a ele que um grupo de soldados estava saindo de Samaria.
18 mɨpaɨ katiniuta'aita Weni-'Arari: «Xekeniwaretiwiya xepɨkawarekukukuyani, tsepa 'aixɨa 'iyari memɨkɨyɨa yatsepa memɨtatsikukwitɨwe».
18 Ele ordenou: — Prendam vivos esses soldados, quer tenham vindo para lutar, quer tenham vindo pedir paz.
19 Kuyaxi temari kiekaritsie mekanayekɨne kuyaxi wahɨxie me'anuyetetɨ.
19 Os ajudantes dos administradores atacaram primeiro, seguidos pelo exército israelita,
20 Kuyaxi yuxexuitɨ yuxexuime mekaniwarukwini memɨwaraye'unie, hikɨ 'ana tsiriyatari mekaniyuta'una. 'Ixaheritsixi mekaniwaranukuweiya, matsi Weni-'Arari Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame kaniuyuta'una hipame kawayutsixi wahetsie memutekai wahamatɨa.
20 e cada um matou o homem contra quem lutava. Os sírios fugiram, e os israelitas os perseguiram, mas Ben-Hadade escapou a cavalo, junto com alguns soldados da cavalaria.
21 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame kaniyemiekaitɨni wakwinetɨ, kawayutsixi wahetsie memutekai kaniwarukwini, meta kaxetate yuhetsiemieme kanayeitɨani, yemekɨ waɨkawa tsiriyutsixi mekaneuyehɨiyani.
21 O rei Acabe saiu, tomou os cavalos e os carros de guerra e derrotou completamente os sírios.
22 'Arikeketa, kaninuani Kakaɨyari niukameya 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa, mɨpaɨ katinitahɨawe: «Kayuwatɨ xeikɨa pepɨkatikani pemɨrayu'iwaxɨkɨ, keneyu'iyaritɨaka matsi kehepaɨ pemɨtiyurieni, karikɨ yurikata kaninuamɨkɨ ti'aitame Tsiriya kiekame».
22 Então o profeta foi falar com o rei Acabe e disse: — Volte, fortaleça o seu exército e faça planos cuidadosos, pois daqui a um ano o rei da Síria vai atacar de novo.
23 Merikɨtsɨ, Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame parewiwamete mɨpaɨ mepɨte'eyemari'itɨa: «'Ixaheritsixi wakakaɨyarixi hɨritsie miemete mekanihɨkɨtɨni. 'Ayumieme waɨkawa mekanitɨrɨkawini tahetsiemieme. Xɨka tewarutakwini makuweritsie mana hɨrixɨa tekaniwara'iwawaweni.
23 Os oficiais do rei Ben-Hadade disseram a ele: — Os deuses dos israelitas são deuses das montanhas, e foi por isso que os israelitas foram mais fortes do que nós. Mas, se lutarmos contra eles em lugares planos, seremos mais fortes do que eles.
24 'Ekɨ 'ipaɨ ketineuyuri: Yunaime te'aitamete keniwarutipata hipame pɨta keniwaranuka'uitɨa 'ahetsɨa memɨte'uximaya.
24 Portanto, faça o seguinte: tire os trinta e dois reis do comando e ponha capitães no lugar deles.
25 Meta keniwarukuha'aritɨa kuyaxi meripaitɨ pemɨwarexeiyakai hepaɨ meyupaɨmeme, kawayutsixi meta kaxetate kuyaxa miemete yaxeikɨa paɨmeme, temɨwatakwinikɨ 'ixaheritsixi makuweritsie. Kanahekɨaka tekaniwara'iwakuni».
25 Depois forme um exército tão grande como aquele que o senhor perdeu e com o mesmo número de cavalos e carros. Nós lutaremos contra os israelitas nos lugares planos e certamente seremos mais fortes do que eles. O rei Ben-Hadade concordou e seguiu o conselho deles.
26 Xeiwiyari 'anuyeyaku, yukuyaxima kaniwarukuha'aritɨani, mekanekɨne 'Apeki mɨrakutewatsie mana memɨwatakwinikɨ 'ixaheritsixi.
26 Um ano depois ele convocou os seus soldados e marchou com eles para a cidade de Afeca a fim de atacar os israelitas.
27 Meta ti'aitame 'Akawi yaxeikɨa yukuyaxima kaniwarukuha'aritɨani meta 'ikwai katiniwayetuirieni kepaɨmeme memɨteheuyehɨakai. Hikɨ mɨkɨta mekanayekɨne wahepa memɨwatakwinikɨ tsiriyutsixi, yatewa mekanikuyaxe wahɨxie. 'Ixaheritsixi 'etsimepɨyupaɨmekai, tsipuri xeitewayari 'etsimemɨyupaɨme wahepaɨ mepɨteyuxexeiyakai, peru tsiriyutsixi mepakutsekai makuweritsie.
27 Estes haviam sido convocados e tinham recebido mantimentos; eles marcharam contra o exército de Ben-Hadade e acamparam em dois grupos, de frente para os sírios. Os israelitas pareciam dois pequenos rebanhos de cabras comparados com os sírios, que estavam espalhados por todo o campo.
28 Tewi Kakaɨyari hetsɨa mieme kaninuani 'ixaheritsixi tiwa'aitɨwame hetsɨa mɨpaɨ katinitahɨawe: «Yawé mɨpaɨ kanaineni: “Tsiriyutsixi mɨpaɨ memɨteku'eriwakɨ kename Yawé kakaɨyari hɨritsie mieme hɨkɨ peru makuweritsie katixaɨ. Ne nepɨwayetuani mɨkɨ memɨyumɨire kuyaxi 'ahetsɨa, mɨpaɨ pemɨretimanikɨ kename ne Yawé nehɨkɨ”».
28 Um profeta foi falar com o rei Acabe e disse: — O que o
29 'Atahuta tukari mekaniuyurieni yuhɨxie metitetɨ, 'ana 'atahutarieka tukaritsie mekanitsutɨani meyukwitɨwetɨ. Xeimieme 'ixaheritsixi xeitukaritsie mekaniwarukwini xeitsienituyari miriyari kuyaxi tsiriyutsixi yu'ɨkama memu'uwakai.
29 Durante sete dias os sírios e os israelitas ficaram acampados de frente uns para os outros. No sétimo dia começou a batalha, e os israelitas, num só dia, mataram cem mil sírios.
30 Hipatɨ kuyaxi mekaniyuta'unaxɨani 'Apeki kiekariyaritsie, peru mana kiekari kuraruyari wahetsie kaniu'une kaniwarukwini xeitewiyari heimana 'atahuta miriyari.
30 O resto fugiu e entrou na cidade de Afeca, e as muralhas da cidade caíram em cima de vinte e sete mil deles. Ben-Hadade também fugiu, e entrou na cidade, e se escondeu no quarto dos fundos de uma casa.
31 Hikɨ 'iparewiwamete mɨpaɨ mekatenitahɨawe: «Mɨpaɨ tepɨtemarie kename te'aitamete 'ixaheritsixi meteyukanenimaya. Hikɨmɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa tepɨtayetuani, tepeitawawirieni mɨtareuyehɨwirienikɨ. Heiwatɨ tiɨyɨme mereuyehɨwirieni kametsi'umieni».
31 Então os seus oficiais lhe disseram: — Nós ouvimos dizer que os reis israelitas são bondosos. Por isso, vamos falar com o rei de Israel. Vestiremos roupas feitas de pano grosseiro e amarraremos cordas no pescoço; talvez assim ele não mate o senhor.
32 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hɨxie mekaniyuyetuani, mɨpaɨ mekatenitawawirieni:
32 Então eles amarraram roupas feitas de pano grosseiro na cintura e cordas no pescoço e foram falar com Acabe. Eles disseram: — O seu escravo Ben-Hadade pede que o senhor não mande matá-lo. Acabe respondeu: — Então ele ainda está vivo? Ele é como se fosse meu irmão!
33 Hikɨ mɨkɨ teɨteri ti'aitame niukieya me'u'enieka 'aixɨa mainekaikɨ, mɨpaɨ mekaniutiyuani:
33 Os oficiais de Ben-Hadade estavam esperando por um bom sinal e, quando Acabe falou em “irmão”, aproveitaram logo essa palavra e disseram: — Sim, senhor, Ben-Hadade é seu irmão! — Tragam Ben-Hadade aqui para mim! — ordenou Acabe. Quando Ben-Hadade chegou, Acabe o convidou para subir no carro com ele.
34 —Ne nepɨmatsiyetuirieni kiekarite nepaapa 'apaapa munawairiekai. Meta 'ekɨ pepɨyɨwe Ramatsiku kiekariyaritsie pemika'uitɨani hakewa mɨretuiyaka 'ahetsiemieme, nepaapa kemɨtiyurienekai Tsamariya kiekariyaritsie.
34 E Ben-Hadade lhe disse: — Eu vou devolver a você as cidades que o meu pai tomou do seu, e além disso você poderá pôr um centro comercial em Damasco, como o meu pai fez na cidade de Samaria. Acabe respondeu: — Se fizermos esse Então Acabe fez o acordo com ele e o deixou ir embora.
35 Xewitɨ tewi Kakaɨyari niukametemama wanuiwaritsie miemetɨtɨ, Yawé yarehɨawekaku, xeime yu'iwa mɨpaɨ katiniutahɨawe:
35 Por ordem do Senhor Deus, um homem do grupo dos profetas pediu a um dos seus companheiros que lhe desse um soco. Mas o outro não quis bater nele,
36 Hikɨ 'ayumieme Kakaɨyari niukameya mɨpaɨ katinitahɨawe:
36 e por isso o profeta disse: — Você desobedeceu à ordem do E, logo que o homem saiu, um leão veio e o matou.
37 Hikɨ 'arike mɨkɨ tewi Kakaɨyari niukameya xeime pɨtata hanukunakeka tewi mɨpaɨ katinitahɨawe: «Keneneutiwaxɨa» Yapauka mɨkɨ tewi kaneitiwaxɨani katinikwinitɨani.
37 Então aquele mesmo profeta foi falar com outro homem e disse: — Dê um soco em mim! E ele lhe deu um soco e o feriu.
38 Hikɨ 'ana mɨkɨ Kakaɨyari niukameya kaneyani huyeta mana ti'aitame hekwewienike, kaneuyukunakaitɨni yuhɨxie 'ixurikikɨ.
38 Então o profeta enrolou um pano no rosto para se disfarçar e foi ficar na beira do caminho, esperando que o rei de Israel passasse por ali.
39 Kepauka ti'aitame mana muyemiekai, Kakaɨyari niukameya mɨpaɨ katiniuhiwa hɨxiena:
39 Quando o rei ia passando, o profeta o chamou com um grito e disse: — Eu estava lutando na batalha quando um soldado me trouxe um inimigo que havia sido preso e disse: “Tome conta deste homem. Se ele escapar, você pagará com a vida ou então pagará uma multa de trinta e cinco quilos de prata.”
40 Neuxei ti'aitame, ne mexi 'akuxi xaɨtsie neheyeikakai, mɨkɨ tewi kanetayuni.
40 Mas eu fiquei ocupado com outras coisas, e o homem escapou. O rei respondeu: — Esse é o seu castigo; foi você mesmo quem deu a sentença.
41 Hikɨ 'ana, Kakaɨyari niukameya meuyukuhɨakai kaneuyukɨxɨna, 'anake 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame Kakaɨyari niukameya kanetimani.
41 Aí o profeta arrancou depressa o pano do rosto, e o rei Acabe reconheceu que era um dos profetas.
42 Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ katiniutahɨawe:
42 Então ele disse ao rei: — Esta é a palavra de Deus, o
43 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame, nutuixietɨ meta ha'atɨ kanakunuani Tsamariya paitɨ yuparatsiyuta.
43 Então o rei voltou aborrecido e com raiva para a sua casa em Samaria.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.