1 Reis 20
hch (HCH) vs NVI
1 Hikɨ Weni-'Arari Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame, yunaime yukuyaxi kaniwarukuxeɨrieni, kanayeyani Tsamariya tamienike hikɨ kiekari warie menayaxetɨkɨne meta mepeweiyakai hipatɨ te'aitamete xeitewiyari heimana tamamata heimana huta meyupaɨmetɨ, kawayutsixi mepɨwaruhapakai meta kaxetate kuyaxa miemete.
1 O rei Ben-Hadade, da Síria, convocou todo o seu exército e, acompanhado de trinta e dois reis com seus cavalos e carros de guerra, cercou e atacou Samaria.
2 Tsamariya kiekariyaritsie hipame kaniwarutanɨ'ani niuki tuayamete mɨpaɨ memɨteheitahɨawekɨ 'Akawi mɨti'aitame 'Ixaheri kwieyaritsie: «Mɨpaɨ kanaineni Weni-'Arari:
2 Ele enviou mensageiros à cidade, a Acabe, o rei de Israel, que lhe disseram: "Isto é o que diz Ben-Hadade:
3 “'Ahuru meta 'apɨrata katininepinitɨni, meta yaxeikɨa 'a'ɨitama metatsiere 'aniwema temari”».
3 ‘A sua prata e o seu ouro são meus, e o melhor de suas mulheres e filhos também’ ".
4 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame niuki mɨpaɨ 'aneme kanenɨ'ani: «Kepemaine, nekutsiyari meta neti'aitɨwame, ne 'ahetsɨa nekanimiemetɨni, meta naime tita nemɨrexeiya».
4 O rei respondeu: "Que seja conforme tu dizes, ó rei, meu senhor. Eu e tudo o que tenho somos teus".
5 Tawarita niuki tuayamete mekaniu'axɨani 'Akawi hetsɨa, mɨpaɨ mekatenitahɨawe: «Mɨpaɨ kanaineni Weni-'Arari: “Mɨpaɨ nepɨrenɨ'a pekenetsiyetuirieni 'ahuru 'apɨrata, 'a'ɨitama meta 'aniwema.
5 Os mensageiros voltaram e disseram: "Assim diz Ben-Hadade: ‘Mandei tomar sua prata e seu ouro, suas mulheres e seus filhos.
6 'Ayumieme, 'uxa'a 'epauka nepɨwaranunɨ'ani nete'uximayatsiriwamete 'aparatsiyuta memeutahaxɨanikɨ meta te'a'uximayatsiriwamete wakiita, mɨkɨ naime mepɨtewayetɨni tita waɨkawa mɨraye'atɨka, mɨkɨ mepɨte'anutɨni”».
6 Mas amanhã, a esta hora, enviarei meus oficiais para vasculharem o seu palácio e as casas dos seus oficiais. Eles me trarão tudo o que você considera de valor’ ".
7 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame yunaime katiniwarutanɨ'airieni 'ukirawetsixi, mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
7 O rei de Israel convocou todas as autoridades de Israel e lhes disse: "Vejam como esse homem está querendo a nossa desgraça! Quando mandou tomar as minhas mulheres e os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, eu não lhe neguei! "
8 'Ukirawetsixi meta yunaitɨ kiekatari mɨpaɨ mekaniutiyuani:
8 As autoridades e todo o povo responderam: "Não lhe dês atenção nem concordes com as suas exigências".
9 'Ayumieme 'Akawi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe Weni-'Arari nɨ'arimama:
9 E ele respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade: "Digam ao rei, meu senhor: Teu servo fará tudo o que exigiste na primeira vez, mas não posso atender a esta exigência". E eles levaram a resposta a Ben-Hadade.
10 Hikɨ Weni-'Arari tawari niuki 'Akawi kanenɨ'airieni: «Mekenetsi'u'uximatɨani kakaɨyarixi, xɨka Tsamariyatsie 'etsiwa tumuanari 'uyuhayewa, xɨka nekuyaxima meyɨwaweni xeituiyari memanutunikɨ».
10 Então Ben-Hadade mandou esta outra mensagem a Acabe: "Que os deuses me castiguem com todo o rigor, caso fique em Samaria pó suficiente para dar um punhado a cada um dos meus homens".
11 Peru 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katiniuta'ani: «Mɨpaɨ xeketenetahɨawi mɨpaɨ pɨkarekwikani 'akuxi karayu'iwawetɨ».
11 O rei de Israel respondeu: "Digam-lhe: ‘Quem está vestindo a sua armadura não deve se gabar como aquele que a está tirando’ ".
12 Kepauka Weni-'Arari, 'ikɨ niuki mɨ'atɨiriyarie, kani'iekaitɨni hipame te'aitamete wahamatɨa mematitekaitsie. Yapauka mɨkɨ mɨpaɨ katiniwaruta'aitɨani yukuyaxima: «Xekeneuyukuha'aritɨa». Hikɨ mɨkɨ mekaniyukuha'aritɨani mɨkɨ kiekari memɨtamienikɨ.
12 Ben-Hadade recebeu essa mensagem quando ele e os reis estavam bebendo em suas tendas, e ordenou aos seus homens: "Preparem-se para atacar a cidade". E eles lhe obedeceram.
13 Merikɨte 'ipaɨ katiniuyɨni, 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame 'Akawi hɨxie kaninuani xewitɨ tewi Kakaɨyari niukameya, mɨpaɨ katinitahɨawe:
13 Nessa ocasião, um profeta foi até Acabe, rei de Israel, e anunciou: "Assim diz o Senhor: ‘Vê este exército enorme? Hoje eu o entregarei nas suas mãos, e então você saberá que eu sou o Senhor’ ".
14 'Akawi mɨpaɨ katiniuta'iwauni:
14 "Mas quem fará isso? ", perguntou Acabe. O profeta respondeu: "Assim diz o Senhor: ‘Os jovens soldados dos líderes das províncias o farão’ ". "E quem começará a batalha? ", perguntou. O profeta respondeu: "Você".
15 Hikɨ 'Akawi kaniwarukuha'aritɨani kuyaxi temari, mɨkɨ huta tsienituyari heimana xeitewiyari heimana tamamata heimana huta (232) mekaniyupaɨmekaitɨni. Meta hipame kuyaxi 'ixaheritsixi kaniwarukuha'aritɨani: mɨkɨ yunaitɨ mekaniyupaɨmekaitɨni 'atahuta miriyari (7.000).
15 Então Acabe convocou os jovens soldados dos líderes das províncias, duzentos e trinta e dois homens. Em seguida reuniu o restante dos israelitas, sete mil ao todo.
16 Hikɨ tuka 'ayaku mekanayekɨne, mexi Weni-'Arari meta xeitewiyari heimana tamamata heimana huta te'aitamete mɨwara'iniekai yunaitɨ mehetarɨwekai mematiteitsie.
16 Eles partiram ao meio-dia, enquanto Ben-Hadade e os trinta e dois reis aliados a ele estavam se embriagando nas suas tendas.
17 Kuyaxi temari mekananuyetekaitɨni. Kepauka nenieremete Weni-'Arari muwanɨ'akai mɨpaɨ memɨte'itaxatɨa kename hipatɨ kuyaxi 'ahurawa mehahukai Tsamariya mehayenexɨaka,
17 Os jovens soldados dos líderes das províncias saíram primeiro. Nisso, uma patrulha de Ben-Hadade informou: "Saíram alguns homens de Samaria".
18 mɨpaɨ katiniuta'aita Weni-'Arari: «Xekeniwaretiwiya xepɨkawarekukukuyani, tsepa 'aixɨa 'iyari memɨkɨyɨa yatsepa memɨtatsikukwitɨwe».
18 Ele disse: "Quer tenham saído para a paz, quer para a guerra, tragam-nos vivos".
19 Kuyaxi temari kiekaritsie mekanayekɨne kuyaxi wahɨxie me'anuyetetɨ.
19 Os jovens soldados dos líderes das províncias marcharam para fora da cidade, com o exército na retaguarda,
20 Kuyaxi yuxexuitɨ yuxexuime mekaniwarukwini memɨwaraye'unie, hikɨ 'ana tsiriyatari mekaniyuta'una. 'Ixaheritsixi mekaniwaranukuweiya, matsi Weni-'Arari Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame kaniuyuta'una hipame kawayutsixi wahetsie memutekai wahamatɨa.
20 e cada um matou o seu adversário. Diante disso, os arameus fugiram, perseguidos pelos israelitas. Mas Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo com alguns de seus cavaleiros.
21 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame kaniyemiekaitɨni wakwinetɨ, kawayutsixi wahetsie memutekai kaniwarukwini, meta kaxetate yuhetsiemieme kanayeitɨani, yemekɨ waɨkawa tsiriyutsixi mekaneuyehɨiyani.
21 O rei de Israel avançou e destruiu os cavalos e carros de guerra e infligiu pesadas baixas aos arameus.
22 'Arikeketa, kaninuani Kakaɨyari niukameya 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa, mɨpaɨ katinitahɨawe: «Kayuwatɨ xeikɨa pepɨkatikani pemɨrayu'iwaxɨkɨ, keneyu'iyaritɨaka matsi kehepaɨ pemɨtiyurieni, karikɨ yurikata kaninuamɨkɨ ti'aitame Tsiriya kiekame».
22 Depois disso, o profeta foi ao rei de Israel e disse: "Fortaleça a sua posição e veja o que deve ser feito, pois na próxima primavera o rei da Síria o atacará de novo".
23 Merikɨtsɨ, Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame parewiwamete mɨpaɨ mepɨte'eyemari'itɨa: «'Ixaheritsixi wakakaɨyarixi hɨritsie miemete mekanihɨkɨtɨni. 'Ayumieme waɨkawa mekanitɨrɨkawini tahetsiemieme. Xɨka tewarutakwini makuweritsie mana hɨrixɨa tekaniwara'iwawaweni.
23 Enquanto isso, os conselheiros do rei da Síria lhe diziam: "Os deuses deles são deuses das montanhas. É por isso que eles foram fortes demais para nós. Mas, se os combatermos nas planícies, com certeza seremos mais fortes do que eles.
24 'Ekɨ 'ipaɨ ketineuyuri: Yunaime te'aitamete keniwarutipata hipame pɨta keniwaranuka'uitɨa 'ahetsɨa memɨte'uximaya.
24 Deves tirá-los todos os reis dos seus comandos e substituí-los por outros oficiais.
25 Meta keniwarukuha'aritɨa kuyaxi meripaitɨ pemɨwarexeiyakai hepaɨ meyupaɨmeme, kawayutsixi meta kaxetate kuyaxa miemete yaxeikɨa paɨmeme, temɨwatakwinikɨ 'ixaheritsixi makuweritsie. Kanahekɨaka tekaniwara'iwakuni».
25 Também deves organizar um exército como o que perdeste, cavalo por cavalo e carro por carro, para que possamos combater Israel nas planícies. Então é certo que os venceremos". Ele concordou com eles e fez como foi aconselhado.
26 Xeiwiyari 'anuyeyaku, yukuyaxima kaniwarukuha'aritɨani, mekanekɨne 'Apeki mɨrakutewatsie mana memɨwatakwinikɨ 'ixaheritsixi.
26 Na primavera seguinte Ben-Hadade convocou os arameus e marchou até Afeque para lutar contra Israel.
27 Meta ti'aitame 'Akawi yaxeikɨa yukuyaxima kaniwarukuha'aritɨani meta 'ikwai katiniwayetuirieni kepaɨmeme memɨteheuyehɨakai. Hikɨ mɨkɨta mekanayekɨne wahepa memɨwatakwinikɨ tsiriyutsixi, yatewa mekanikuyaxe wahɨxie. 'Ixaheritsixi 'etsimepɨyupaɨmekai, tsipuri xeitewayari 'etsimemɨyupaɨme wahepaɨ mepɨteyuxexeiyakai, peru tsiriyutsixi mepakutsekai makuweritsie.
27 Os israelitas foram convocados e, tendo recebido provisões, saíram para enfrentar os arameus. Os israelitas acamparam no lado oposto como dois pequenos rebanhos de cabras, enquanto que os arameus cobriam todo o campo.
28 Tewi Kakaɨyari hetsɨa mieme kaninuani 'ixaheritsixi tiwa'aitɨwame hetsɨa mɨpaɨ katinitahɨawe: «Yawé mɨpaɨ kanaineni: “Tsiriyutsixi mɨpaɨ memɨteku'eriwakɨ kename Yawé kakaɨyari hɨritsie mieme hɨkɨ peru makuweritsie katixaɨ. Ne nepɨwayetuani mɨkɨ memɨyumɨire kuyaxi 'ahetsɨa, mɨpaɨ pemɨretimanikɨ kename ne Yawé nehɨkɨ”».
28 O homem de Deus foi ao rei de Israel e lhe disse: "Assim diz o Senhor: ‘Como os arameus pensam que o Senhor é um deus das montanhas e não um deus dos vales, eu entregarei esse exército enorme nas suas mãos, e vocês saberão que eu sou o Senhor’ ".
29 'Atahuta tukari mekaniuyurieni yuhɨxie metitetɨ, 'ana 'atahutarieka tukaritsie mekanitsutɨani meyukwitɨwetɨ. Xeimieme 'ixaheritsixi xeitukaritsie mekaniwarukwini xeitsienituyari miriyari kuyaxi tsiriyutsixi yu'ɨkama memu'uwakai.
29 Durante sete dias estiveram acampados em frente um do outro, e no sétimo dia entraram em combate. Num só dia os israelitas mataram cem mil soldados de infantaria arameus.
30 Hipatɨ kuyaxi mekaniyuta'unaxɨani 'Apeki kiekariyaritsie, peru mana kiekari kuraruyari wahetsie kaniu'une kaniwarukwini xeitewiyari heimana 'atahuta miriyari.
30 O restante deles escapou para a cidade de Afeque, onde o muro caiu sobre vinte e sete mil deles. Ben-Hadade também fugiu para a cidade e se escondeu, ora num aposento, ora noutro.
31 Hikɨ 'iparewiwamete mɨpaɨ mekatenitahɨawe: «Mɨpaɨ tepɨtemarie kename te'aitamete 'ixaheritsixi meteyukanenimaya. Hikɨmɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa tepɨtayetuani, tepeitawawirieni mɨtareuyehɨwirienikɨ. Heiwatɨ tiɨyɨme mereuyehɨwirieni kametsi'umieni».
31 Seus oficiais lhe disseram: "Soubemos que os reis do povo de Israel são misericordiosos. Nós vamos até o rei de Israel vestidos com panos de saco e com cordas no pescoço. Talvez ele poupe a tua vida".
32 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hɨxie mekaniyuyetuani, mɨpaɨ mekatenitawawirieni:
32 Vestindo panos de saco e tendo cordas envolvendo o pescoço, foram ao rei de Israel e disseram: "Teu servo Ben-Hadade diz: ‘Rogo-te que me deixes viver’ ". O rei respondeu: "Ele ainda está vivo? Ele é meu irmão! "
33 Hikɨ mɨkɨ teɨteri ti'aitame niukieya me'u'enieka 'aixɨa mainekaikɨ, mɨpaɨ mekaniutiyuani:
33 Os homens interpretaram isso como um bom sinal e de imediato aproveitaram o que ele tinha dito. "Isso mesmo, teu irmão Ben-Hadade! ", disseram. "Tragam-no aqui", disse o rei. Quando Ben-Hadade chegou, Acabe o fez subir no seu carro.
34 —Ne nepɨmatsiyetuirieni kiekarite nepaapa 'apaapa munawairiekai. Meta 'ekɨ pepɨyɨwe Ramatsiku kiekariyaritsie pemika'uitɨani hakewa mɨretuiyaka 'ahetsiemieme, nepaapa kemɨtiyurienekai Tsamariya kiekariyaritsie.
34 "Devolverei as cidades que o meu pai tomou do teu pai", ofereceu Ben-Hadade. "Tu poderás estabelecer os teus próprios mercados em Damasco, como fez meu pai em Samaria. " Acabe disse: "Mediante um tratado, libertarei você". Então fizeram um tratado, e Acabe o deixou ir.
35 Xewitɨ tewi Kakaɨyari niukametemama wanuiwaritsie miemetɨtɨ, Yawé yarehɨawekaku, xeime yu'iwa mɨpaɨ katiniutahɨawe:
35 Por ordem do Senhor um dos discípulos dos profetas disse ao seu companheiro: "Fira-me", mas o homem se recusou a fazê-lo.
36 Hikɨ 'ayumieme Kakaɨyari niukameya mɨpaɨ katinitahɨawe:
36 Então o profeta disse: "Como você não obedeceu ao Senhor, assim que você sair daqui um leão o ferirá". E, logo que o homem partiu, um leão o atacou e o feriu.
37 Hikɨ 'arike mɨkɨ tewi Kakaɨyari niukameya xeime pɨtata hanukunakeka tewi mɨpaɨ katinitahɨawe: «Keneneutiwaxɨa» Yapauka mɨkɨ tewi kaneitiwaxɨani katinikwinitɨani.
37 O profeta encontrou outro homem e lhe disse: "Fira-me, por favor". Este o atingiu e o feriu.
38 Hikɨ 'ana mɨkɨ Kakaɨyari niukameya kaneyani huyeta mana ti'aitame hekwewienike, kaneuyukunakaitɨni yuhɨxie 'ixurikikɨ.
38 Então o profeta saiu e ficou ao lado da estrada, à espera do rei. Ele se disfarçou, cobrindo os olhos com sua testeira.
39 Kepauka ti'aitame mana muyemiekai, Kakaɨyari niukameya mɨpaɨ katiniuhiwa hɨxiena:
39 Quando o rei ia passando, o profeta gritou para ele: "Teu servo entrou no auge do combate, e alguém veio a mim com um prisioneiro e me disse: ‘Vigie este homem. Se ele escapar, será a sua vida pela dele, ou você deverá pagar trinta e cinco quilos de prata’.
40 Neuxei ti'aitame, ne mexi 'akuxi xaɨtsie neheyeikakai, mɨkɨ tewi kanetayuni.
40 Enquanto o teu servo estava ocupado com outras coisas, o homem desapareceu". "Essa é a sua sentença", disse o rei de Israel. "Você mesmo a pronunciou. "
41 Hikɨ 'ana, Kakaɨyari niukameya meuyukuhɨakai kaneuyukɨxɨna, 'anake 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame Kakaɨyari niukameya kanetimani.
41 Então o profeta rapidamente removeu a testeira dos olhos, e o rei o reconheceu como um dos profetas.
42 Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ katiniutahɨawe:
42 Ele disse ao rei: "Assim diz o Senhor: ‘Você libertou um homem que eu havia decidido que devia morrer. Por isso, é a sua vida pela vida dele, o seu povo pelo povo dele’ ".
43 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame, nutuixietɨ meta ha'atɨ kanakunuani Tsamariya paitɨ yuparatsiyuta.
43 Aborrecido e irritado, o rei de Israel voltou para o seu palácio em Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.