Lucas 8
Endagaano Empyaka Omu Lugwere (GWR) vs AAI
1 OYesu nga yankuzwa omukucaala okwo, nʼatambula olugendo ngʼabita omu bibuga nʼomu byalo, ngʼalaabba eeri abantu aMawuliro aMasa agakwata oku bwakabaka bwa Kibbumba. Omu lugendo olwo oYesu yabbaire nʼabeegibe eikumi na babiri,
1 Veya bai’ab na’atube sasawar ufunamaim, Jesu ana bai’ufununayah nah 12 bairi hin bar awan, awan hirun hitit God ana aiwob isan Tur Gewasin binan hiremor.
2 era nʼabakali. Neye abakali abo nago ibo oYesu yabbaire amalire okubalamya endwaire era nʼokubabbingaku emizimu, era nga niibo banu: OMalyamu ogubeetanga oMangadaleena iye oguyabbingireku emizimu omusanvu,
2 Hinan wanawanahimaim, i baibin afa sawow yumatah ta ta hibow hima’am, naatu demon kakafih hitar gubih hima’am Jesu biyawasih auman bairi hin. Mary wabin ta Magdalin biyanamaim demon seven Jesu nunih hititit auman bairi hin.
3 nʼoYowani omuka mukwati wʼensawo owa Kerode ogubeetanga bati Kuuza, nʼoSusaana era nʼabakali abandi bangi. Abakali abo batoolanga oku byabwe okubbeera oYesu nʼabeegibe.
3 Naatu Herod ana bowayan orot ukwarin wabin Chuza i aawan Joanna, Susanna, naatu baibin afa auman bairi hin. Naatu iti baibin hai kabayamaim Jesu ana bai’ufununayah bairi hibaisih hai bowabow wanawananamaim.
4 Omu kiseera ekinanyere ekyo ekiziima kyʼabantu kinene era ngʼabantu bazwa mu buli kibuga ni bakumbaanira e giri oYesu, kaisi nʼabagerera olugero lunu ati,
4 Sabuw rou’ay gagamin maiyow bar awan ta ta’ane hinan tafaram awan karatan, naatu Jesu oroubonamaim sabuw iuwih eo,
5 “Wabbairewo omulimi eyaabire okusiga ensigogye. Oweyabbaire ngʼasiga, egimo gyagwire ku nzira, kaisi ni bagyemyaga era enyonyi ni gigirya.
5 “Ana veya ta orot ana ub tanumamih bow in ana me bifufubiy yanamaim tit, naatu ana ub ta ta asi’asiy ana veya ub afa i ef yanamaim hire, sabuw hina tafan hibat hiwas tatanen hin, naatu mamu hire hibow hi’aa.
6 Era ensigo egindi ni gigwa okwitakali eryʼokwibbaale. Neye owegyamerere, ni gikala olwʼokubba eitakali eryo lyabbaire likalu.
6 Ub afa i to yanamaim hire, baise hikuboubunih hiyey ana maramaim veya re rarih etei himorob, anayabin me owasasin.
7 Ensigo egindi ni gigwa mwitakali eryabbairemu amawa, kaisi ni gakulira aamo nʼensigo egyo, kale amawa ago ni gagiita.
7 Ub afa i kokor ro’oh wanawanahimaim hire, naatu hikuboubunih bairi hiyen, baise kokor hiyen sasa hai fafa’amaim ub gewasih hirouw.
8 Nʼegindi ni gigwa omwitakali erisa, kale ni gikula, era nabuli nsigo omoiza nʼabala ensigo egindi 100.” OYesu oweyamalire okutumula ebyo, nʼatumula maaminkirira ati, “Aale omuntu aliku amatwi agawulira, awulisisye era ategeere ekintumula.”
8 Naatu ub afa i me gewasin yanamaim hire, hikuboubunih hiyen gewas hiw ai ta’ita’imon afe’eh ro’oro’oh etei 100 na’atube hiya.” Naatu Jesu ana tur yomaninamaim eo, “O yait tain nama’am na’at iti tur inanowar.”
9 Awo abeegi ba Yesu ni bamubuulya amakulu gʼolugero olwo.
9 Jesu ana bai’ufununayah hikok oroubon anayabin so’ob isan hina hibatiy.
10 Kale iye nʼabairamu ati, “Inywe mwasunire enkabi egyʼokumanya ebyama ebikwata oku bwakabaka bwa Kibbumba, neye abantu abandi ibo mbakobera mu ngero, kaisi eBiwandiike binu ebiti bituukirire:
10 Baise Jesu iyafutih eo, “So’ob wa’iwa’irin God ana aiwob isan i God kwa it, baise sabuw afa isah i oroubonamaim ao, saise abisa bukamaim hikikirum niturobe, ‘Matah hinakubar hinanuw, baise boro men hina’itin, tainih nawayay tur hinanowar, baise boro men naniyan hinab.’”
11 “Amakulu gʼolugero olwo niigo gaanu: Ensigo, niikyo ekibono kya Kibbumba.
11 “Oroubon anayabin i iti. Ub i God ana tur gewasin.
12 Ensigo egyagwire oku nzira, niibo abantu abawulira ekibono kya Kibbumba, neye oSitaani nʼaiza nʼakitoola omu myoyo gyabwe, kaisi ni bakaya okwikirirya era nʼokulokoka.
12 Ub ef yanamaim hire’ere i sabuw God ana tur hinowar hibai, baise Demon Mowan na tur gewasin sabuw dogorohimaim bosair, anayabin Demon Mowan men ekokok sabuw tur gewasin hinanowar hinitumatum naatu yawas hinab.
13 Kaisi ensigo egyagwire omwitakali eryʼokwibbaale, niibo abantu abawulira ekibono kya Kibbumba era ni bakyaniriza nʼeisangaalo, neye ni babba ooti bimera ebidamba emiri egyabirira nakimo ansi omwitakali. Ibo baikirirya ekibono kya Kibbumba okumala ekiseera kityayi kiti, kaisi omu kiseera ekyokubakema ni bakizwaku.
13 Ub afa to yan hire’ere, i sabuw God ana tur tenonowar ana maramaim i tibiyasisir, baise aurin an wairoron en, anayabin tur tenonowar ana veya boro hinitumitum naatu routobon nan nabubuwih ana veya boro mar ta’imon hinara’iy.
14 Igyo egyo egyagwire omwitakali eryamereremu amawa, niibo abantu abawulira ekibono kya Kibbumba, neye okweraliikirira ebintu byʼe kyalo, nʼokubabbeyabbeya nʼebyobusuni nʼamasanyu gʼekyalo kinu, ni byaba nga bibamalamu amaani, owebifuga emyoyo gyabwe bibakaisya okukula omu bwomi bwabwe obwʼomwoyo.
14 Ub afa kokor ro’on wanawanah hire’ere, i sabuw God ana tur tenonowar, baise iti tafaram ana yasisir, tafaram ana yababan, naatu tafaram ana sawar isah tenotanot kwanekwan; imih ro’oh etei tekokokor naatu men ta ebiyamur.
15 Neye ensigo egyo egyagwire omwitakali erisa, niibo abantu abawulira ekibono kya Kibbumba nʼomwoyo omusa nakimo, kaisi ni bakikuuma era ni beekalangula okukolanga ebikole ebisa.”
15 Baise ub me gewasin yan hire’ere, i sabuw iyab God ana Tur Gewasin hinowar dogoroh tutufin etei hibai, naatu nati tur isan hiten nowanowar tebowabow boro niw.
16 “Omuntu takwatisya eitaala kaisi nʼalifuunikaku ekiibo, ooba nʼaliteeka omu mantalike, wazira aliteeka ku kikondo, kaisi abantu abaingira ni bayezya okubona ekitangaala.
16 “Orot men yait ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut in, o gem babanamaim yai in to’abamih. Baise ana efanamaim sikof, saise sabuw boro ana marakawin hina’itin naatu kawin hinan bar hinarun.”
17 Ekyo kityo olwʼokubba nabuli kintu ekikukuulirirye balikitoolayo, era nabuli kyama kyalibbutuka.
17 “Anayabin abisa baibunuwenamaim inu’in, God boro nabotait nirerereb, naatu abisa hisakirafut inu’in, sum boro natakweb nan bebeyan marakawamaim natit.”
18 Kale muwulisisye nʼokwekalikica ebinjegesya. Mbakobera nti nabuli aali nabyo balimwongeraku nʼebindi, kaisi oyo abula, balimutoolaku nʼakatyayi kadi akebalibba bamuwaire.”
18 Imih tur iti kwanonowar i kwananowar gewas, anayabin orot yait isnubanub tur enonowar gewagewas, God boro dogoron nabotawiy tur moumurih na’in naniyah boro naso’ob. Baise orot yait tur isan men isnubanub enonowar, dogoron boro nahirafut naatu abisa kikimin ana notamaim ma enotanot auman God boro nabosair.”
19 Awo abaganda ba Yesu nʼomaaye ni baaba nga bataka okumubona, neye nandi ni bayezya okumutuukaku olwʼekiziima kyʼabantu.
19 Jesu hinah naatu taitin itinamih hina, baise men karam boro hita run biyan hitatit, anayabin sabuw rou’ay gagamin na’in ef hifut.
20 Awo omuntu nʼakobera oYesu ati, “Omaawo nʼabagandabo bali e nza, era bataka okukubona.”
20 Orot ta na Jesu biyan tit eo, “O hinat naatu taitit hina ufun tebatabat tekokok o hina’iti.”
21 Neye iye oYesu nʼairamu ati, “Omama nʼabaganda bange niibo abo abawulira ekibono kya Kibbumba era ni bakikoleraku.”
21 Jesu sabuw etei nati hibatabat iuwih eo, “Sabuw iyab God ana tur hinowar tebobosiyasiyar, nati sabuw i ayu hinai naatu taitu.”
22 Lwabbaire lumo, oYesu nʼabeegibe ni baniina omu lyato, kaisi nʼabakoba ati, “Tusalemu aawo twabe oku lubba ludi olwʼenyanza.” Era ni basimbuka ni baaba.
22 Ana veya ta Jesu ana bai’ufununayah bairi wa afe’en hiyen naatu iuwih, “Kwana boy tana rabon tanan harew kukuf rewan raunane tanayen.” Basit wa hinatait hitit,
23 Owebabbaire baaba, oYesu endoolo ni gimutwala. Awo, ogumpunga ogwʼamaani nga gulikuumu nʼoikendi ni gwiza, era eryato ni libba ooti lyaizula amaizi, era ibo bonabona ababbaire omu lyato ni babba mu kabbikabbi akananyerenyeere.
23 rar hikutatar hirabon hin. Nati ana veya’amaim Jesu matan fot wa wanawanan inure inu’in naniyan meyemeye wowog batabat tafair tit kukuf yan re rabih, wa harew iwan hisiwisiw men karam.
24 Awo abeegibe ni baigerera e giyabbaire era ni bamulamuca ni bamukoba bati, “Musengwa, Musengwa, tufa!”
24 Basit bai’ufununayah hina Jesu hibunibun hio, “Regah, Regah! Wa iu’unun tana morob!” Jesu misir wowog, yabat hairi kwararih iuwih, mar ta’imonamo nuwarob e’afuw.
25 Awo nʼabuulya abeegibe ati, “Lwaki mudamba okwikirirya?” Neye ibo nga batiire, era nga beewunya nʼokwewunya, nga bakobangana bati, “Onu muntu wʼengeriki? Alagira ogumpunga era nʼamayengo byona ni bimuwulira nʼokumuwulira!”
25 Imaibo ana bai’ufununayah ibatiyih, “Kwa a baitumatum i menamaim kwayai?”
26 Awo oYesu nʼabeegibe ni batuuka oku lukalu lwʼe kyalo okumpi nʼekibuga kyʼaBageraasa, oku mugingi kudi nga kiringiriire eitwale lyʼe Galiraaya.
26 Jesu ana bai’ufununayah bairi hiboy hirabon hin tafaram Gerasa imaim hitit, Galilee harew kukuf rewan raunane.
27 OYesu oweyabbaire nga yankutuuka oku lukalu, omusaiza eyabbaire owʼomu kibuga ekyo, era aliku emizimu, nʼamusangaana. Iye omusaiza oyo yabbaire amalire ekiseera kinene nga tazwala, era nga iye tabba omu nyumba, wazira nga iye abba mu mpuku egibaliikangamu abafu.
27 Jesu wa afe’enane dones yan bisure auman, orot ta nati bar merarane demon koun hiyen hiforatoun kwamur manin maiyow ana bar itumar, segar rah yahimaim, watu’umaim in ma reremor tit nan hairi hitar.
28 Kale oweyaboine oYesu, nʼaceera ino, kaisi nʼagwa oku mazwi omumaisoge, era nʼakooka ati, “Onvunaanira niki iwe oYesu oMwana wa Kibbumba oNambulaku aMwagaagana? Nkwegairiire tiwangadya!”
28 Naatu nuw Jesu i’itin ana veya nanamaim ra’iy rerey fanan aumetawat na’in iwow eo, “Jesu God auyomtoro’ot Natun, ayu isau boro abisa inasinafumih kunan? Abifefeyani men baimakiy initu!”
29 Yakobere atyo olwʼokubba oYesu yabbaire alagiire omuzimu ogwo okuzwa oku musaiza oyo. Emirundi mingi omuzimu ogwo owegwamukwatanga, newankubbaire nga bamukuumanga nga musibe nʼenjegere, era yagikutulangamu, kaisi omuzimu ogwo ni gumutwalanga omu bitera.
29 Iti na’atube eo, anayabin demon mowan orot baihamiyin titamih Jesu kwarartatab iu. Mar maumurih maiyow demon kakafih iti orot ana yawas etei hibi’a’afiy, an uman seinimaim ti’utan dibur baremaim tekaif tema’am, baise itukwar chain tituru’uru’um, tebonawiy ten arar yan imaim ema ereremor.
30 Kale oYesu nʼamubuulya ati, “Eriinalyo niiwe onaani?” Omusaiza nago nʼamwiramu ati, “Ninze oKiziima.” Omusaiza oyo yairiremu atyo olwʼokubba emizimu egyamubbaireku gyabbaire mingi.
30 Jesu ibatiy eo, “O wab i mi’itube?” Orot iya’afut eo, “Ayu wabu i ‘Burut.’” Anayabin demon maumurih na’in iti orot wanawanan hirun hiforatoun hima’am.
31 Awo emizimu egyo ni gideeberera okwegairiira oYesu okutagisindika e Magombe.
31 Demon Jesu hifefeyan men hikok boro tiyafarih hitan Sou Awan Wanu’umin hitama.
32 Era e gibabbaire oku mugingi aawo wabbairewo ekiraalo kinene ekyʼembiizi nga giriisya. Kale emizimu egyo ni gyegairira oYesu agiikirirye gingire omu mbiizi egyo, era oYesu nʼagiikirirya.
32 Naatu nati oyaw sisibinamaim i for burut hima hi’u’ufar, imih demon na for wanawanah run isan Jesu hifefeyan, naatu Jesu ana baibasit itih, iuwih hibihir hitit.
33 Awo ni gizwa oku musaiza oyo, era ni gingira omu mbiizi egyo. Ekiraalo kyonakyona ni kitantawuka okuzwa e ngulu oku mugingi, ni kiyoolookera omu nyanza, era gyonagyona ni gifeera oomwo.
33 Demon orot biyanane hitit i hinunuw hin for wanawanah hirun, naatu for burut hibatabat fan naiwan hinunuw hire hin harew kukuf yan hire etei hi’atomatom himorob.
34 Awo abaliisya baagyo owebaboine ekyo ekigwirewo, ni bavulumuka ni baaba bakobera abʼomu kibuga nʼabʼomu byalo.
34 Naatu orot nati for hima’uten hima’am, abisa matar hi’itin, himisir hinunuw hin bar merar hitit, sabuw etei hai tur hi’owen. Naatu tur tasasar in sabuw afa bar merar gidigidihimaim hima’am auman hinowar.
35 Era abantu ni baaba okubona ekyo ekigwirewo. Owebatuukirewo baajiirye era ngʼomuntu nago emizimu nga gimuzwireku. Era omusaiza oyo nago, bamwajiirye atyaime okumpi nʼebigere bya Yesu, kaisi ngʼazwaire, era ngʼategeera kusani, kale ekyo ni kibatiisya.
35 Sabuw abisa mamatar itinamih hitit hina Jesu biyan hititit, orot demon hiforatoun hima’am Jesu biyawas, i Jesu sisibinamaim mare, ukwarin ruboun ar bai us ma’am hi’itin hai bir ra’at.
36 Ibo badi ababbairewo ngʼemizimu gizwa oku musaiza oyo, ni balonserya abantu abandi engeri omusaiza nago egyalamiremu.
36 Naatu sabuw afa orot demon hiforatoun hima’am Jesu mi’itube iyawas hi’i’itin sabuw afa hai tur hi’owen.
37 Olwo abantu bonabona abʼomu kyalo kyʼaBageraasa ni basaba oYesu abazwerewo olwʼokubba babbaire batiire ino. Kale oYesu yena ni yeeniinira omu lyato, era ni yeesimbukira.
37 Naatu sabuw nati tafaram Gerasa wanawanan hima’ama, Jesu hiu tafaram itumar, anayabin hai bir ra’at, naatu Jesu re wa bai matabir maiye rabon.
38 Awo omu kiseera ekinanyere ekyo omusaiza odi ogubabbingireku emizimu ni yeegairira oYesu amwikirirye ayabe naye. Neye oYesu nʼamuseebula ngʼamukoba ati,
38 Naatu Orot nati demon biyanamaim hititit Jesu ifefeyan hairi namih, baise Jesu eo, “O i abiyafari
39 “Okange e waanywe kaisi olonserye abantu baayo ebyo byonabyona oKibbumba ebyakukoleire.” Kale omusaiza oyo nʼatambula okumalaku ekibuga ngʼakobera abantu ebintu ebyo byonabyona oYesu ebiyabbaire amukoleire.
39 ina’intabir maiye a bar, abisa God isa sisinaf, i sabuw hai tur ina’owen.” Basit orot in bar merar run remor Jesu isan mi’itube sisinaf sabuw etei hai tur eowen.
40 Awo oYesu oweyakangire e giyabbaire yankuzwa, ekiziima kyʼabantu ni kimusangaalira olwʼokubba ibo babbaire bamukuumiriire.
40 Jesu matabir rabon na harew kukuf rewan raunane yey ana maramaim, sabuw rou’ay gagamin na’in hitit ana merar hiyi, anayabin isan hima hikakaif natit.
41 Awo omusaiza ogubeeta oYairo, nga niiye omukulu wʼeikumbaaniro, nʼaiza nʼakotama oku mazwige omumaiso ga Yesu, ngʼamwegairira ayabeku e wuwe omu nyumbaye,
41 Naatu Jew hai Kou’ay Bar kaifenayan orot wabin Jairus na Jesu nanamaim sun yowen ifefeyan, ana kok i mi’itube Jesu hairi hitan ana bar.
42 olwʼokubba omwalawe owʼemyanka eikumi na mibiri, era nga mwanamoiza, yabbaire ali kumpi kufa.
42 Anayabin i natun babitai ta’imonamo ana kwamur 12 na’atube i ana sawow ra’at momorob.
43 Neye omu kiyindi ekyo mwabbairemu omukali eyabbaire alwaire ekikulukuto kyʼomusaaye okumala emyanka ikumi na mibiri, kaisi era nga mpaawo ayezyerye okumulamya.
43 Nati sabuw wanawanahimaim i babin ta ana faifuwamaim rara kakafin bota’ar ma’am kwamur etei 12 na’atube sawar, yawas isan kabay gagamin maiyow doket tubunih baiyawasin isan sinaf, baise men yait ta iyawasimih.
44 Kale omukali oyo nʼaigerera e nyuma wa Yesu, kaisi nʼakwata oku mugo gwʼekizwalo kya Yesu. Amangu ago ekikulukuto kyʼomusaaye ekiyabbaire nakyo ni kikoma.
44 Nati ana veya’amaim sabuw rau’ay hinan wanawanan babin na Jesu ufunane tit eof ana faifuw tainin butubun, naatu mar ta’imonamo rara kakafin nununuw nutanub.
45 Awo oYesu nʼabuulya ati, “Naani ankwaiteku?” Bonabona ni beegaana. Kaisi oPeetero nʼakoba ati, “Musengwa, abantu bangi abali kukwekusirangaku, era nʼokukweguunyirangaku nakimo ino!”
45 Jesu naniyan tatam eo, “Yait ayu butubunu?”
46 Neye era oYesu nʼakoba ati, “Waliwo agendereire okunkwataku, olwʼokubba mpuliire ngʼamaani agalamya ganzwamu.”
46 Baise Jesu eo, “Sabuw afa ayu hibutubunu. Anayabin hibubutubunu ana veya’amaim au fair titit naniyan atatam.”
47 Awo omukali oweyaboine nga tayezyerye okwebisa, nʼaiza ngʼatukuta, kaisi nʼagwa oku mazwi omumaiso ga Yesu, olwo nʼamukobera ngʼabantu bonabona bawulira ensonga egirire amukwateku, era ngʼowaalamiirewo.
47 Babin naniyan baib i yawas naatu men karam boro tibun, imih Jesu nanamaim an uman hi’oror auman tit sun yowen, sabuw etei matahimaim ana tur eowen aisim butubun, naatu bubutubun ana veya’amaim marta’imon yayawas auman ana tur eowen.
48 OYesu nʼamukoba ati, “Mwala wange, olamire olwʼokwikiriryakwo. Oyabe mwidembe.”
48 Imaibo, Jesu babin isan eo, “Natu a baitumatumamaim iyawas. Tufuwamaim ina remor inan.”
49 Awo oYesu oweyabbaire ngʼakaali atumula, omukwenda eyazwire omu kisito kyʼomukulu wʼeikumbaaniro, nʼaiza, era nʼakobera omukulu oyo ati, “Omwalawo afiire. Kale oleke nʼokuleyerya oMusomesya.”
49 Jesu iti na’at bat eo auman, Kou’ay Bar ana bonawiyen orot ana barene kob hina hitit hio, “Jairus o natu babitai i morob, imih men bai’obaiyenayan nawiyin airi na isan inanotamih.”
50 Neye oYesu iye oweyawuliire ekyabbaire kituukirewo, nʼakoba omukulu wʼeikumbaaniro, oYairo ati, “Tiwaatya, neye obbe na kwikirirya, era omwalawo ayaba kubba mwomi tete.”
50 Iti na’at hibat hio Jesu nowar, naatu Jairus isan eo, “Men inabir, baise initumatum natu babitai boro nayawas.”
51 OYesu oweyatuukire e wa Yairo, nʼaloberya abandi bonabona okwingira naye omu nyumba, okutoolaku oPeetero, nʼoYokaana, nʼoYaakobbo, era nʼababyaire bʼomwana.
51 Naatu hina bar hititit ana veya’amaim, sabuw etei eotanih ufun hibat, i Peter, John, James, naatu kek hinah tamah akisihimo iuwih bairi bar wanawanan hirun.
52 Ibo abantu bonabona ababbairewo babbaire mu kukunga era nga bakubba nduulu olwʼomwana oyo. Kaisi oYesu nʼabakoba ati, “Mulekeraawo okukunga olwʼokubba omwana tafiire, wazira agonere ndoolo.”
52 Sabuw etei kek momorob isan hiyababan hima hirererey, Jesu iuwih eo, “Men kwanarerey, kek i matan fot inu’in, men morobomih.”
53 Awo bonabona ni bamusekerera, olwʼokubba ibo babbaire bamaite bati omwana afiire.
53 Sabuw etei Jesu eo i bai’iyab na’atube imih himarib. Anayabin i matah yan kek morob hi’itin hiso’ob.
54 Neye iye oYesu nʼamusetula engalo, kaisi nʼamweta ati, “Mwana wange, osetuke!”
54 Baise Jesu na kek uman bai, eaf eo, “Babitai, kumisir!”
55 Awo omwana nʼairiwa, era amangu ago nʼayemerera. OYesu nʼalagira ati, “Mumuweeku ekyokulya alye.”
55 Babitai ayubin matabir na wanawanan run, mar ta’imon yawas misir mare ma. Imaibo Jesu kek bay baitin aa isan hinah tamah iuwih.
56 Ababyaire bʼomwana oyo ni beewunya. Kaisi oYesu nʼabasisiitira okutakoberaku omuntu kadi moiza ekyo ekibbairewo.
56 Kek hinah tamah hifofofor men kafaita, baise Jesu eofafarih eo, “Abis matar kwa’i’itin men orot babin ta ana tur kwana’owenamih.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.