Lucas 12
Endagaano Empyaka Omu Lugwere (GWR) vs ARA
1 Omu kiseera ekinanyere ekyo, abantu nkumi nʼenkumi nga babbiirire e giri oYesu era ni batuuka nʼokwemanganaku, oYesu nʼatandiika okukoba abeegibe ati, “Mwekuume ekizumbulukuca kyʼenjegesya yʼaBafalisaayo, ibwo nago obunanfunsi.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Nabuli kintu ekikukuulirirye balikitoolayo, era nabuli kintu ekiri omu kyama kyalimanyikana.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Byonabyona ebibatumulira omu ndikiirya, biwulikikana omusana, era nʼekyama ekimuweweetereranganira nga mweigaliriirye omu bisenge, omuntu yalikikookera ngulu.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Mbakobera inywe bakaagwa bange nti timutyanga abo abaita mubiri gwonkani, neye ngʼoluzwanyuma tibayezya kwongereryaku ekindi.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Wazira oleke mbalagisye ogumuli nʼokutya: Mutyenge Kibbumba iye aali nʼobwezye, nʼokukudyaka omu geyeena ngʼamalire okwita omubirigwo. Kale oyo niiye ogumubba mutyenge!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Obunyonyi obutaanu bwa laisi ino, neye mpaawo kadi kamo oKibbumba akeyeerabiraku.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Kale timwatyanga, olwʼokubba inywe muli bʼebbeeyi okukiraku obunyonyi obwo. Era oKibbumba amaite nʼobungi bwʼenziiri gyʼoku buli mutwe gwʼomuntu.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Era mbakoba nti nabuli ambutula omumaiso gʼabantu, oMwana wa Muntu yena yalimubbutula omumaiso gʼabamalaika ba Kibbumba.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Kaisi oyo iye aneegaanira omumaiso gʼabantu, zena nalimwegaanira omumaiso gʼabamalaika ba Kibbumba.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Era nabuli atumula okubbikubbi oku Mwana wa Muntu, bayezya okumusoniya; neye oyo iye azuma oMwoyo oMutukulye, tibalimusoniya.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Owebabatwalanga okubawozesya omu makumbaaniro, ooba omumaiso gʼabalamuzi ooba agʼabafugi, timweraliikiriranga ekyokutumula omukwewozyaku,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 olwʼokubba nʼananyere aawo nga muli omukwewozyaku, iye oMwoyo oMutukulye yalibakobera ebimuwomeire okutumula.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Awo ni wabbaawo omuntu okuzwa omu kiziima kyʼabantu nʼakoba oYesu ati, “Musomesya, onkobereku omuganda wange angabulireku ebyange oku byʼobusika bwaiswe.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 OYesu nʼamwiramu ati, “Munange, naani eyanteekerewo okubba omugayi ooba okubba omuntu akola oku byakubagabula ebyobusika byanywe?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Awo nʼakoba ababbairewo ati, “Mwekuume okutayayaanira ebintu okwa buli ngeri olwʼokubba obwomi bwʼomuntu tibubbaawo lwʼensunaye eyʼebintu waire nʼobwabba nabyo ebingi bitya.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Kale awo nʼabagerera olugero olukoba luti, “Wabbairewo omuntu omusuni eyabalirye nakusani ebibala okwitakalirye.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Kale ni yeebuulya omu mwoyogwe ati, ‘Niki ekinakola? Ndambaku e ginabisa amakungula gange gonagona.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 “Awo nʼakoba ati, ‘Kinu niikyo ekinjaba okukola. Njaba okuvunawo ebideero byange, kaisi nnyombeke gadi agakiraku obunene. Era oomwo niimwo omunabisa ebirime byonabyona ebyʼempeke, nʼebintu byange ebindi.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Olwo awo kaisi nalikoba omu mwoyo gwange nti, mbisire ebintu bingi ebisa ebyaba okummalisyaku emyanka mingi. Kale ndi nʼokuwuumula, nʼokulya, nʼokwenywera era nga wensangaala.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Neye oKibbumba nʼamukoba ati, ‘Musirusiru iwe! Omu kiire kinu oyaba kufa, olwo ebyotegekere byabba byani?’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Kale niiye omuntu owaabba atyo iye ayeebisira ebyobusuni, aate nga timusuni omumaiso ga Kibbumba.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Awo oYesu nʼakoba abeegibe ati, “Kale kagira mbakoba nti timweraliikiriranga omu bwomi bwanywe olwʼekyokulya, newankubbaire olwʼekyokuzwala.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Ekyo kityo olwʼokubba obwomi ibwo bwʼebbeeyi okukiraku ekyokulya, era nʼomubiri gwona gwʼebbeeyi okukiraku ebyokuzwala.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Aale mubone enyonyi. Igyo tigisiga, waire kukungula tigikungula, era tigibba kadi nʼekibiso waire kideero, neye oKibbumba agiwa ekyokulya. Olwo inywe timuli bamugaso ino okukiraku enyonyi?
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Era naani kwinywe oweyeeraliikirira, ayezya okwongeraku waire ekiseera ekityai kiti oku kuwangaalakwe?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Aale obanga timwezya kukolaku waire ekintu ekityai ngʼekyo, kale lwaki mweraliikirira ebindi ebisigaireyo?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Aale kaade mubonere oku ngeri ebimuli egibikulamu. Cooka ibyo tibikola waire kwetungira bizwalo, neye mbakobera nti nʼewankubbaire okabaka oSulemaani omu kitiisyakye kyonakyona, tiyazwaireku okuboneka nakusani okutuukiryaku ngʼebimuli owebibba.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Neye obanga oKibbumba azwalisya nakusani atyo ebimuli ibyo ebibbaawo atyanu eizo ni babyoca, tiyalikiraku ino okubazwalisya inywe abaliku nʼokwikirirya okutono?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Era inywe timwemaliranga mu kunoonia kimwalya, ooba kimwanywa, era timweraliikiriranga olwʼebintu ebityo.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Ekyo kityo olwʼokubba ibyo ebyo byonabyona abantu abataikirirya omu Kibbumba niibyo ebibeemaliramu, neye inywe iye oItewaanywe amaite ati ebyo mubyetaaga.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Wazira mwemalirenge mu kunoonia bwakabaka bwa Kibbumba, kaisi musune byonabyona ebyo ebimwetaaga.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Kale timwatya, nga inywe ekibbula ekityai ekya beegi bange, olwʼokubba oItewaanywe yasiimire era nʼabaikirirya inywe okufugira aamo naye omwigulu.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Aale mutunde ebintu byanywe, kaisi empiiya egizwamu mugabire abadoobi. Omu ngeri eyo mwabba mwekoleire emigoba omwigulu igyo egitanyiirika, era nga mwekoleire nʼobusuni obutawaawo eedi omwigulu, iyo omwibbi e gyatatuuka, era e nambula kadi biwuuka ebyezya okububebenya.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Ekyo kityo olwʼokubba obusunibwo e gibubba, nʼomwoyogwo gwona niiyo e gigubba.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Mubbe bantu abeetegeki okuweererya, nga mwefungiziire nakimo era nʼamataala gaanywe nga gaaka.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Kale nga muli ooti bantu abakuumiriire omusengwa waabwe okwira okuzwa oku mbaga eyʼobugole, kaisi bayezye okumwigulirawo amangu ago nga yankukonkona.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Ikyo kyalibba kisa eeri abaweererya abo ibo omusengwa waabwe oweyaliizira kaisi nʼabaajirya nga babonia. Mbakobera amazima nti yalyetegeka ngʼomwinuli owaabba, nʼabatyamisya okubainula, era nʼasigala aawo ngʼomusimaami okubaweererya.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Kyalibba kisa singa omusengwa waabwe aiza waire mukiire aakati ooba kibbambya, nʼabaajirya nga babonia, abaweererya abo yalibasiima.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Era mumanye kinu muti singa onyere enyumba amanya esaawa omwibbi egiyaiziramu, taleka enyumbaye ni bagivuna era ni bagingiramu.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Kale nywena mubbenge beetegeki olwʼokubba oMwana wa Muntu yaliizira omu kiseera ekimutamusuubiriramu.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Kale awo oPeetero nʼamubuulya ati, “Musengwa, olugero olwo lwaiswe swenkani ooba lwʼabantu bonabona?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 OMusengwa nʼairamu ati, “Ndi kutumula ku muntu omwesigwa era iye oyo eyegendereza, iye omusengwawe ogwateekawo okulabirira abaweererya abainaye, nʼokubawa omugabo gwabwe ogwʼebyokulya omu kiseera ekituuce.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Kyalibba kisa eeri omuweererya oyo, iye omusengwawe oweyaliira kaisi nʼamwajirya ngʼakola ekyo ekiyamulagiire.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mbakobera amazima nti ebintu byonabyona ebya musengwawe oyo balibikwatisya omuweererya oyo okubirabirira.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Neye singa omuweererya oyo akoba omu mwoyogwe ati, ‘Omusengwa wange yaalwawo okwira,’ nʼatandiika okukubba abaweererya abainaye, era nʼokulya nʼokunywa, nʼokuteemeera,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 omusengwa wʼomuweererya oyo abba yaliirira oku lunaku olunandi nʼamukuumiriiraku, nʼomu saawa egyatamaite. Awo omusengwa wʼomuweererya oyo yalimubonereza ino era nʼamutwalirya mu bantu abataikirirya.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Kaisi iye omuweererya amaite omusengwawe ekyataka, neye nandi ni yeetegeka ooba nandi nakola ngʼomusengwawe owaataka, balimuwa ekibonerezo kikakaali.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Wazira oyo iye etiyamaite, kaisi nʼakola ekiwoomera okumukubbisya, balimuwa ekibonerezo ekiri gwai gwai. Era nabuli ogubawaire ebingi, balimusuubiriramu bingi; nʼoyo ogubabisisirye ebingi, balimubuulya ebikiraku ebibamubisisirye.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Awo oYesu ni yeeyongera okubalabula ati, “Nʼaizire kukuma musyo ku kyalo era ndi kusairirya nti singa atyanu gwakire!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Neye njaba okweinika omu kugada ngʼowebainika omuntu nga bamubatiza, era neraliikirira ino paka owekwaliwa.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Inywe museega muti nʼaizire kuleeta idembe oku kyalo? Mbakobera nti tiniikyo owekiri, wazira nʼaizire kuleetawo kwawukana.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Era okuzwa atyanu, abataanu omu nyumba emoiza baligabukanamu, abasatu ni baakanisya ababiri, na babiri ni baakanisya abasatu.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Banu baligabukanamu: Oiteeye nʼomutaane; omutaane nʼoiteeye; omaaye nʼomwalawe; omwala nʼomaaye; odaani nʼomulyawe; omulya nʼodaaniwe.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Awo oYesu nʼaira oku kiziima kyʼabantu nʼakikoba ati, “Owemubonanga ekireri nga kizwa e bugwaisana, amangu ago mukobanga muti, ‘Oikendi yatoonya.’ Era ikyo ni kibba kityo.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Era ompunga okuzwa e maserengeta owaafuwa, nga mukoba muti, ‘Eisana lyaba okwoca ino.’ Era niiye owekibba.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Inywe abananfunsi! Mwezya okumanyica amakulu gʼemboneka yʼekyalo nʼeyʼangulu, neye lwaki timwezya okumanyica amakulu gʼekyo ekiri kubbangawo omu kiseera kinu?”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Awo oYesu nʼababuulya ati, “Lwaki inywe abananyere timwesalirawo ekituuce?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Owoobba ngʼoyaba e wʼomulamuzi nʼomuntu akuwaabiire, weefude okusyania naye nga mukaali muli mu nzira, kaisi aleke okukutuuca e wʼomulamuzi, era nʼomulamuzi okukukwatisya omwisirikale, nʼomwisirikale nʼakuteeka omu mabbuusu.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ekyo kityo olwʼokubba nkukobera nti ewalituuka oomwo, tiwalizwamu paka owewalisasula empiiya gyonagyona egyʼomugaito.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.