Gênesis 31
Endagaano Empyaka Omu Lugwere (GWR) vs NAA
1 Awo oYaakobbo nʼawulira ati abataane ba Laabbaani bakoba bati, “OYaakobbo atwaire ebintu byonabyona ebyabbaire ebya itewaiswe, era obusunibwe bwonabwona buzwire mu bintu ebyabbaire ebya itewaiswe.”
1 Jacó ouvia os comentários dos filhos de Labão, que diziam: — Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai. Ele juntou toda essa riqueza a partir do que era de nosso pai.
2 Era oYaakobbo nʼabona ngʼoLaabbaani takaali amuseegaku kusani ngʼoweyakolanga eira.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável como anteriormente.
3 Awo oMusengwa nʼakoba oYaakobbo ati, “Okange omu kyalo kyʼe waanywe era eeri abʼekikaakyo, era naabbanga na iwe.”
3 E o Senhor disse a Jacó: — Volte para a terra de seus pais e para a sua parentela; e eu estarei com você.
4 Kale oYaakobbo nʼatuma ni beeta oLaakeeri nʼoLeeya ni baaba okumusangaana omu kiriisiryo e giri ebyayobye.
4 Então Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 Awo nʼabakoba ati, “Mboine ngʼoitewaanywe takaali anseegaku kusani ngʼoweyakolanga eira, neye oKibbumba wa bbaabba ali aamo na nze.
5 e lhes disse: — Vejo que o rosto do pai de vocês não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Mumaite muti nkoleire oitewaanywe nʼamaani gange gonagona.
6 Vocês mesmas sabem que com todo empenho tenho trabalhado para o pai de vocês,
7 Neye oitewaanywe nʼandebalebania, era nʼacuusacuusa empeera yange emirundi nʼemirundi, cooka oKibbumba nʼandi nʼamuganya okunkolaku akabbikabbi.
7 mas ele me tem enganado e por dez vezes mudou o meu salário; porém Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Nabuli oweyakobanga ati, ‘Ebyayo ebyamabalabala niibyo ebyabba empeerayo,’ ebyayo byonabyona ni bibyala byʼamabalabala. Era nabuli oweyakobanga ati, ‘Ebyayo ebinasusi niibyo ebyabba empeerayo,’ ebyayo byonabyona ni bibyala biidi ebinasusi.
8 Se ele dizia: “Os salpicados serão o seu salário”, então todos os rebanhos davam salpicados; e, se ele dizia: “Os listrados serão o seu salário”, então os rebanhos todos davam listrados.
9 Kale omu ngeri eyo oKibbumba nʼatoola okwitewaanywe ebyayo nʼabimpa ninze.”
9 Assim, Deus tirou o gado do pai de vocês e o deu a mim.
10 Awo oYaakobbo ni yeeyongera ati, “Omu biseera byʼebyayo okuwaka nalootere, ngʼembuli empanya egiwakisirye ekiraalo, gibbaire gya mabalabala nʼenasusi.
10 — Pois, chegado o tempo em que os animais acasalavam, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listrados, salpicados e malhados.
11 Omalaika wa Kibbumba nʼanjeta omu kirooto ati, ‘Yaakobbo!’ Ni njetuka nti, ‘Waitu!’
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: “Jacó!” E eu respondi: “Eis-me aqui!”
12 Kaisi nʼankoba ati, ‘Osiirye amaisogo obone. Empanya gyonagyona egiwakisirye ekiraalo egimo gya mabalabala nʼegindi nasusi. Ekyo kityo olwʼokubba mboine byonabyona oLaabbaani ebyakukola.
12 Ele continuou: “Levante agora os olhos e veja que todos os machos que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão está fazendo com você.
13 Ninze oKibbumba eyakubonekeire e Bbeseri, eeyo e giwasukiire amafuta gʼomuzaituuni okwibbaale ngʼekiijukizo, okuliwongayo eeri oKibbumba, era e giweeyamiire egyendi. Atyanu osetuke okange omu kyalo egibakubyala.’ ”
13 Eu sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna, onde me fez um voto. Levante-se agora, saia desta terra e volte para a terra de sua parentela.”
14 Awo oLaakeeri nʼoLeeya ni bamwiramu bati, “Titukaali tuli nʼomugabo ooba obusika omu kisito kya itewaiswe.
14 Então Raquel e Lia disseram: — Será que ainda existe para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Era atyanu atubitya ooti tuli banamawanga. Yatutundire, era nʼemaali egibatukweire agiriire nʼagimalawo.
15 Não é verdade que ele nos considera como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 Obusuni bwonabwona oKibbumba obwatoire okwitewaiswe niibwo obwaiswe, era niibwo obwa baana baiswe. Kale atyanu okole kyonakyona oKibbumba ekyakukobere.”
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faça tudo o que Deus pediu que você fizesse.
17 Awo oYaakobbo nʼasetuka, nʼaniinisya abaanabe nʼabakalibe oku ngamira.
17 Então Jacó se levantou e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 Era nʼatwala nʼebyayobye byonabyona nʼebintubye byonabyona ebiyabbaire asunire omu Padanalaamu, nʼasimbuka okukanga e giri oIsaka oiteeye, omu kyalo kyʼe Kanani.
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir, o gado de sua propriedade que havia acumulado em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Omu kiseera ekibasimbukiiremu, oLaabbaani yabbaire ayabire kusalaku ntaamagye byoya. Kale oLaakeeri nʼakolesya enkabi egyo okwibba ebifaananyi bya iteeye ebyasinza.
19 Enquanto Labão tinha ido fazer a tosquia das ovelhas, Raquel roubou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 Era oYaakobbo ni basodoka-busodoki ngʼoLaabbaani oMwalameeni tamaite, olwʼokubba oYaakobbo tiyamukobeire ngʼayaba.
20 E Jacó enganou Labão, o arameu, não revelando que tinha planos de fugir.
21 Batyo ni basodoka nʼebyabwe byonabyona, era ni bambuka omwiga Ewufulaate, ni basimba omu Gireyaadi ekyalo ekyʼensozisozi.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia. Levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo dos montes de Gileade.
22 Awo oluzwanyuma lwʼenaku ibiri, oku lwokusatu, ni bakobera oLaabbaani bati oYaakobbo yairukire.
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Kale oLaabbaani nʼakwata abantu abeyabbaire nabo, ni baaba bayiiga oYaakobbo okumala enaku musanvu, era ni bamwaja mu Gireyaadi ekyalo ekyʼensozisozi.
23 Reuniu os seus parentes e saiu no encalço de Jacó, por sete dias de viagem, e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Neye oKibbumba yabbaire atumwire nʼoLaabbaani oMwalameeni ngʼamulabula ati, “Weegendereze okutakoba oYaakobbo ebibono ebimutiisyatiisya omu ngeri yonayona.”
24 De noite, porém, Deus veio em sonhos a Labão, o arameu, e lhe disse: — Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.
25 Awo oLaabbaani nʼatuuka oku Yaakobbo era nʼamwajirya ngʼakomekere eweemaye omu kyalo ekyʼensozisozi ekyʼe Gireyaadi. Era nʼoLaabbaani nʼabantu abeyabbaire nabo bona ni bakomeka eeyo eweema egyabwe.
25 Labão alcançou Jacó. Este havia armado a sua tenda naqueles montes. Também Labão armou a sua tenda com os seus parentes, nos montes de Gileade.
26 Awo oLaabbaani nʼakoba oYaakobbo ati, “Niki ekyo ekiwakolere? Lwaki wasodokere nʼabaala bange ooti-so obawambire mu lutalo?
26 E Labão disse a Jacó: — Que foi que você fez? Você me enganou e levou as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Lwaki wansodokereku? Lwaki tiwankobeire ngʼoyaba kaisi ni nkuseebula omwisangaalo nga twemba tukubba obugoma nʼotongoli?
27 Por que você fugiu em segredo, e me enganou, e não me disse nada? Eu o teria despedido com alegria, com cânticos, com tamborins e com harpa.
28 Tiwanganyire kadi nʼokugwaku abaizukulu bange nʼabaala bange omu bifubba okubaseebula! Wakolere kya busirusiru.
28 E por que não permitiu que eu beijasse meus netos e minhas filhas? Nisso você agiu como um tolo.
29 Era ndi nʼobwezye okubakola akabbikabbi. Neye oKibbumba wa iteewo yandabwire omu kirooto obwire obutakolesya ebibono ebikutiisyatiisya omu ngeri yonayona.
29 Tenho em minhas mãos poder para fazer mal a vocês, mas ontem à noite o Deus do pai de vocês me falou e disse: “Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.”
30 Atyanu nkitegeire lwaki watakire ino okukanga e wa iteewo. Neye lwaki waibbire ebifaananyi byange ebyʼokusinza ebyʼabakibbumba bange?”
30 E agora que você partiu de vez, pois está com saudades da casa de seu pai, por que roubou os meus deuses?
31 Awo oYaakobbo nʼairamu oLaabbaani ati, “Nasodokere olwʼokubba natiire, era naseegere nti wantoolaku abaalabo nʼempaka.
31 Jacó respondeu: — Porque tive medo. Pensei assim: para que não aconteça que me tome à força as suas filhas.
32 Neye oguwaajirya nʼebifaananyi byʼabakibbumbabo, bamwite. Aanu omumaiso gʼabantu baiswe, otoolemu nabuli ekindi nakyo nga kikyo okitwale.” Cooka oYaakobbo yabbaire tamaite ati oLaakeeri yaibbire ebifaananyi ebyʼokusinza nago.
32 Que seja morto aquele com quem o senhor achar os seus deuses. Na presença de nossos parentes, verifique o que pertence ao senhor e, se estiver comigo, pode levar embora. Acontece que Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Kale oLaabbaani nʼaingira okwaza omu weema ya Yaakobbo, nʼomu weema ya Leeya, nʼomu weema yʼabagalama ababiri abakali, neye nandi nʼabona ebifaananyibye nago ebyʼokusinza. Era omu kusembayo nʼaingira omu ya Laakeeri.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na tenda de Lia e na tenda das duas servas, mas não achou nada. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Cooka oLaakeeri yabbaire atwaire ebifaananyi ebyo ngʼabibisire omu kisawo ekibateekamu ebintu oku ngamira era ngʼabityaimeku. Era oLaabbaani nʼayaza eweema ya Laakeeri yonayona, neye era nandi nʼabona.
34 Ora, Raquel havia pegado os ídolos do lar e, depois de colocá-los na sela de um camelo, estava sentada sobre eles. Labão apalpou toda a tenda e não os achou.
35 Awo oLaakeeri nʼakoba oiteeye ati, “Bbaabba, nkusaba nti tiwasunguwala okubona nga tinjemereire okukuwa ekitiisya, olwʼokubba ndi munsonga gyʼekikali.” Era oLaabbaani nʼanoonia, neye era nandi nʼabona ebifaananyibye ebyo.
35 Então Raquel disse ao pai: — Não fique zangado, meu senhor, por eu não poder me levantar na sua presença, pois estou no meu período menstrual. Ele procurou, mas não encontrou os ídolos do lar.
36 Awo oYaakobbo nʼasunguwala, nʼakaabukira oLaabbaani ati, “Nsoberye niki? Nkolere kikoleki ekibbikibbi ekigira nʼonjiiga otyo?
36 Então Jacó ficou zangado e discutiu com Labão. Dirigiu-se a Labão, dizendo: — Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, para o senhor me perseguir com tanta fúria?
37 Aale ngoyo oyazire ebintu byange byonabyona, niki ekikyo ekyoboinemu? Owoobba ngʼoboinemu, okiteeke aanu omumaiso gʼabantu baiswe kaisi batusalirewo oku babiri kwiswe naani omutuuce.”
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, quais foram os utensílios de sua casa que o senhor encontrou? Coloque-os aqui diante dos meus parentes e dos seus parentes, para que julguem entre nós dois.
38 Awo oYaakobbo ni yeeyongera ati, “Omu myanka egyo aabiri egimbaire na iwe, entaamagyo nʼembuligyo tigisumulangaku, era tindyangaku ontaama omusaiza owʼomu kiraalokyo.
38 Vinte anos eu estive com o senhor. As suas ovelhas e as suas cabras nunca perderam as crias, e não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Okisolo oweyaitanga ontaamawo ooba ombuliwo, nga ninze njiryawo. Era mazima dala obbaire ngʼombanza okwiryawo nabuli ntaamawo, ooba ombuliwo okisolo ogwabba aliire omusana ooba obwire.
39 Não lhe apresentei os animais que eram despedaçados pelas feras; assumi o prejuízo. Da minha mão o senhor o requeria, tanto o roubado de dia como de noite.
40 Mbaire nga nkaanya eisana era nga nkaanya empewo eyʼobwire nga nʼendoolo tigiiza.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 Embeera ebbaire etyo okumala emyanka aabiri egimbaire omu kisitokyo. Nakukoleire emyanka ikumi nʼeena nga mpakasa abaalabo ababiri, era ni ngaitaku egindi mukaaga nga wansasula ntaama nʼembuli, neye iwe nʼocuusacuusa empeera yange emirundi nʼemirundi.
41 Vinte anos permaneci em sua casa. Catorze anos trabalhei para o senhor pelas suas duas filhas e seis anos trabalhei para conseguir o seu rebanho; dez vezes o senhor mudou o meu salário.
42 Singa oKibbumba wa zeiza oIbbulaimu nʼoIsaka obbaabba, tabbairenge aamo na nze, mazima wandibbaire ngʼonseebula nga mbula kantu. Neye oKibbumba aboine okugada kwange okwo nʼokutegana kwange okwo, nʼakusalira omusango omu kiire ekibitire.”
42 Se não fosse o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo o senhor me despediria agora de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e ontem à noite ele repreendeu o senhor.
43 Awo oLaabbaani nʼairamu oYaakobbo ati, “Abaala abo, baala bange, era nʼabaana baabwe, bange, era nʼebyayo ebyo byange. Era nʼebintu byonabyona ebyobona aanu byange. Neye timpezya okukuuma abaala bange abo nʼabaana baabwe.
43 Então Labão respondeu a Jacó: — As filhas são minhas filhas, os filhos são meus netos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que você está vendo é meu. Que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 Kale atyanu, tukole endagaano nze na iwe, ebbe bujulizi akatiwo na nze.”
44 Venha, pois, e façamos uma aliança, eu e você, que sirva de testemunho entre mim e você.
45 Awo oYaakobbo nʼatoola eibbaale nʼalikoma okubba ekiijukizo.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 Era nʼakoba abantu abeyabbaire nabo ati, “Mukumbaanie amabbaale.” Era ni batoola amabbaale ni bagabbiirya ekibbiiryo. Kaisi awo abantu oYaakobbo nʼoLaabbaani abebabbaire nabo ni baliira aawo ebyokulya okumpi nʼekibbiiryo nago.
46 E disse aos seus parentes: — Ajuntem pedras. Eles foram ajuntar pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 Era oLaabbaani nʼawa ekibbiiryo nago eriina ati, Yegali Sakaduta, kaisi oYaakobbo iye nʼakiwa eriina ati, Galeedi.
47 Labão deu-lhe o nome de Jegar-Saaduta, mas Jacó lhe chamou Galeede.
48 Era oLaabbaani nʼakoba ati, “Ekibbiiryo kinu kiijukizo kyʼendagaano akatiwo na nze olwatyanu.” Kagira bakiwaire eriina bati, Galeedi
48 E Labão disse: — Seja hoje este montão de pedras por testemunha entre mim e você. Por isso foi chamado de Galeede
49 era bati, Mizupa, olwʼokubba oLaabbaani yakobere ati, “OMusengwa alamulenge akatiwo na nze owetwabba nga titukaali tubonangana.
49 e Mispa, pois disse: — Que o
50 Owewagadyanga abaala bange, ooba owewalifumbirwa abakali abandi, waire nga tinalikimanya, oyebukiryanga oti oKibbumba iye mujulizi akatiwo na nze.”
50 Se você maltratar as minhas filhas e tomar outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você.
51 Awo oLaabbaani nʼakoba oYaakobbo ati, “Obone ekibbiiryo kinu ekyʼamabbaale nʼeibbaale linu erikome ngʼekiijukizo kyʼendagaano akatiwo na nze.
51 E Labão continuou: — Eis aqui este montão de pedras e esta coluna que levantei entre mim e você.
52 Ekibbiiryo kinu nʼeibbaale linu erikome byabbanga kiijukizo kyʼendagaano yaiswe. Era endagaano eyo ngʼekoba eti, tinalitambuka ekibbiiryo kinu okukulumba okukukola akabbikabbi. Era wena tiwalitambuka ekibbiiryo kinu nʼeibbaale eryo nʼonnumba okwange okunkola akabbikabbi.
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei para o lado de lá do montão e você não passará para o lado de cá do montão e da coluna.
53 Nsaba nti oKibbumba wa Ibbulaimu era oKibbumba wa Nakoli, era oKibbumba wa itewaabwe, alamulenge akatiwo na nze.”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E Jacó jurou pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Awo oYaakobbo nʼawa oKibbumba esadaaka nga bali eeyo omu kyalo kyʼensozisozi, era nʼayaniriza abantu bonabona ababbairewo oku kiinulo. Owebamalire okulya, ni bagona eeyo ekiire ekyo.
54 E Jacó ofereceu um sacrifício na montanha e convidou seus parentes para uma refeição. Eles comeram e passaram a noite na montanha.
55 Eizo amakeezikeezi oLaabbaani nʼalamuka, era nʼagwa abaizukulube nʼabaalabe omu bifubba era nʼabasabira enkabi. Awo nʼasimbuka okukanga e wuwe.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou de madrugada, beijou os seus netos e as suas filhas e os abençoou. E, partindo, voltou para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.