Juízes 9
guz (GUZ) vs VC
1 Abimeleki, mosinto o Yerubi‐Baali, akageenda Sekemu, ase abaang’inarome, na ase abanto bonsi b’eamate ya ise ng’ina, akabateebia
1 Abimelec, filho de Jerobaal, foi ter com os irmãos de sua mãe em Siquém, e disse-lhes, assim como a toda a família de sua mãe:
2 ng’a ’mbaborie abanto ba Sekemu, “Inki kere ekiya kobua, ng’a abana abamura emerongo etano n’ebere ba Yerubi‐Baali baabagaambere, gose omonto oyomo bweka abagaambere? Inyora boigo ng’a Abimeleki nigo are oyomino bw’amanyinga ayamo kegima.”
2 Dizei, vo-lo peço, a todos os habitantes de Siquém: o que é melhor para vós: serdes dominados por setenta homens, todos filhos de Jerobaal, ou que um só homem seja vosso rei? Lembrai-vos de que eu sou de vosso sangue e de vossa carne.
3 Ase ayio aba’ng’inarome bagakwana amang’ana ayio ase abanto ba Sekemu ase ogokoonya Abimeleki, na bonsi bakang’uswa bakaba ase ensemo yaye, naende bagateeba ng’a ere n’oyomwabo orenge.
3 Os irmãos de sua mãe falaram dele aos habitantes de Siquém, referindo-lhes suas palavras, e inclinaram o seu coração para Abimelec, porque, diziam eles, é nosso irmão.
4 Abanto bakamoa chisekeli chi’echifeta emerongo etano n’ebere korwa ase enyomba ya Baali‐Beriti, na ase chitaabu echio akabagora abanto abatantanu bateechigeti: nabarabwo bakamotunyana.
4 E deram-lhe setenta siclos de prata tomados do templo de Baal-Berit, com os quais assalariou homens miseráveis e aventureiros, que o seguiram.
5 Magega y’ayio akageenda nyomba mwa ise agwo Ofura, na igoro ase rigena erimo akabaita abamura bamwabo aroro, abana ba Yerubi‐Baali, emerongo etano n’ebere. Yotamu bweka, omomura omoke kegima o Yerubi‐Baali, nere otigarete ore moyo. Ere konya bwebisire.
5 Foi à casa de seu pai em Efra, e matou sobre uma pedra os seus irmãos, filhos de Jerobaal, setenta homens; escapou somente Joatão, filho mais novo de Jerobaal, porque se tinha escondido.
6 Erio abanto bonsi ba Sekemu, na abwo ba Beti‐Milo, bagasangererekana amo agwo Sekemu ase Omoaluni ang’e nekeinyorio giatenenirieo, na agwo bakabeeka Abimeleki akaba omorwoti.
6 Juntaram-se então todos os siquemitas com todos os de Bet-Melo, e vieram junto do terebinto da estela que havia em Siquém, onde proclamaram rei Abimelec.
7 Ekero Yotamu ateebetigwe amang’ana ayio, akageenda, agatenena ase egetunwa kia Gerisimu igoro, agaaka eriogi rinene agateeba, “Inwe abanto ba Sekemu, ntegerera, erinde Nyasae nere abategerere.
7 Sabendo disso, subiu Joatão ao cimo do monte Garizim e exclamou: Ouvi-me, homens de Siquém, para que Deus vos ouça!
8 Agwo kare ekaba ng’a emete ekageenda gochoora erwoti ekoyegambera. Egateebia omozeituni: Togambere!
8 As árvores resolveram um dia eleger um rei para governá-las e disseram à oliveira: reina sobre nós!
9 Omozeituni oria okairaneria: Inee! Nigo ’ngotiga amaguta ane ayakorenta ogosika ase chinyasae na ase Mwanyabaanto, erinde ’ngambere emete ende?
9 Mas ela respondeu: renunciarei, porventura, ao meu óleo que constitui minha glória aos olhos de Deus e dos homens, para colocar-me acima das outras árvores?
10 Erio emete egateebia omoko: Inchuo aye otogambere!
10 E as árvores disseram à figueira: vem tu, e reina sobre nós!
11 Korende omoko oria okairaneria: Nigo ’ngotiga obwansu bwane n’amatunda ane amaya, erinde ’ngambere emete ende?
11 Mas a figueira disse-lhes: poderia eu, porventura, renunciar à doçura de meu delicioso fruto, para colocar-me acima das outras árvores?
12 Emete egateebia omosabibu: Inchuo aye otogambere!
12 E as árvores disseram à videira: vem tu, reina sobre nós!
13 Korende omosabibu okairaneria: Nigo ’ngotiga okorua edivai yane, eria ekogokia chinyasae na Mwanyabaanto, erinde ’ngambere emete ende?
13 Mas a videira respondeu: poderia eu renunciar ao meu vinho que faz a alegria de Deus e dos homens, para colocar-me acima das outras árvores?
14 Erio emete yonsi egateebia egetutu ki’amagwa: Inchuo aye otogambere!
14 E todas as árvores disseram ao espinheiro: vem tu, reina sobre nós!
15 Na egetutu ki’amagwa gekairaneria emete yonsi: Onye ekeene mwanchire gonchoora imbe omogambi oino, inchwo mokenderere inse y’ekiriri kiane, korende onye taibo, tiga omorero osoke korwa ase chinsagia chiane chi’amagwa, osambe emecharake ya Lebanoni.
15 E o espinheiro respondeu: se realmente me quereis escolher para reinar sobre vós, vinde e abrigai-vos debaixo de minha sombra; mas, se não o quereis, saia fogo do espinheiro e devore os cedros do Líbano!
16 “Na bono, Inee, nigo ’mwakorete ayaare boronge na ay’obwegenwa ekero mwachoorete Abimeleki akaba omorwoti oino? Naende ’mwakorerete Yerubi‐Baali na ab’enyomba yaye boronge na ay’amogwenerete ase ogokora kwaye?
16 Agora, pois, se com lealdade e boa-fé escolhestes Abimelec para vosso rei, se vos portastes bem com Jerobaal e sua casa, correspondendo aos benefícios que ele vos fez
17 Inyora ng’a nigo arwanete esegi ase engencho yaino. Nigo ebeegete ang’e ase ogokwa ase okobatooria korwa ase Abamidiani.
17 porque meu pai combateu por vós e livrou-vos dos madianitas arriscando a própria vida;
18 Reero inwe mwabeire mamincha y’enyomba ya tata, na mwaiteire abana baye abamura, abanto emerongo etano n’ebere, ase rigena erimo igoro, naende mwabeekire Abimeleki, omwana bw’omosomba oye omokungu, obeire omorwoti bw’ abanto ba Sekemu, ekiagera are momura omino.
18 vós, que agora vos levantastes contra a casa de meu pai, matastes todos os seus setenta filhos sobre uma pedra, e proclamastes rei dos habitantes de Siquém Abimelec, filho de sua escrava, sob o pretexto de que ele é vosso irmão,
19 Onye reero mwakoreire Yerubi‐Baali amo nab’enyomba yaye ayaare boronge nay’obwegenwa, rirorio gookera Abimeleki, nere tiga abagookere.
19 se, pois, com lealdade e boa-fé, procedestes bem com Jerobaal e sua casa, então que Abimelec vos faça felizes, e que vós o façais feliz igualmente!
20 Korende onye taibo, tiga omorero osoke korwa ase Abimeleki obasambe inwe abamomenyete Sekemu na Beti‐Milo, obasirie; naende tiga omorero osoke korwa ase more inwe abamomenyete Sekemu na Beti‐Milo, osambe Abimeleki, omosirie.”
20 Do contrário, saia fogo de Abimelec, e devore os homens de Siquém com os de Bet-Melo; e saia fogo dos habitantes de Siquém e de Bet-Melo, e devore Abimelec!
21 Erio Yotamu akamonyoka, agatama gochia Beeri, akamenya agwo, ekiagera airogete Abimeleki momura omwabo.
21 Fugiu em seguida Joatão para Bera, onde habitou, longe de Abimelec, seu irmão.
22 Abimeleki akagaambera Abaisraeli ase engaki y’emiaka etato.
22 Reinou Abimelec sobre Israel durante três anos.
23 Erio Nyasae agatoma omoika omobe ase ogwatanan’Abimeleki n’abanto ba Sekemu, n’abanto aba bagakorera Abimeleki obong’ainereria.
23 E Deus suscitou um mau espírito entre ele e os habitantes de Siquém, que os fez se revoltarem.
24 Aya nigo abeete bo, erinde obobe obwo bwakoreretwe abana abamura baria ba Yerubi‐Baali emerongo etano n’ebere boakanerwe egesiomba. Ase igo okomocha kw’ogoiterwa kw’amanyinga abo kogaakanerwa igoro y’Abimeleki, oyio obaitete, naende igoro y’ abanto ba Sekemu, abwo bamobegete chinguru chi’ogokora ayio.
24 Isso aconteceu para que fosse vingado o homicídio dos setenta filhos de Jerobaal, e seu sangue caísse sobre Abimelec, seu irmão, que os havia matado, e sobre os siquemitas que tinham sido seus cúmplices.
25 Abanto ba Sekemu bakabeeka abanto ase ebitunwa igoro baboere abanto bonsi barenge goeta ase chinchera chiria na kobaura ebinto biabo. Abimeleki agateebigwa amang’ana ayio.
25 Os homens de Siquém armaram contra ele emboscadas no alto dos montes, e puseram-se a despojar todos aqueles que passavam por ali; e Abimelec foi informado disso.
26 Gaali, mosinto bw’Ebedi, agacha Sekemu amo n’abamura bamwabo, n’abanto ba Sekemu bakamwegena na komosemeria.
26 Gaal, filho de Obed, foi com seus irmãos a Siquém e ganhou a confiança dos homens do lugar.
27 Barabwo bonsi bakageenda ase emegondo y’emesabibu, bagatora amasabibu, bakayamita, bakaroisia edivai na gokora omoyega omonene. Bagasoa ase enyomba y’enyasae yabo, bakaria na konywa, erio bakaragereria Abimeleki.
27 Saíram pelos campos, vindimaram as vinhas, pisaram as uvas, celebraram a festa. Foram ao templo do seu deus e ali fizeram um festim, amaldiçoando Abimelec.
28 Gaali, mosinto bw’Ebedi agateeba, “Abimeleki nere ng’o? Naintwe, abanto ba Sekemu, ’mbanto ki tore? Nase ki togokorera Abimeleki? Ere mosinto o Yerubi‐Baali! Na Sebuli, nere omoteneneri bw’ abanto baye! Nase ki rende togokorera Abimeleki? Taibo, tobe abegenwa ase abanto barwete Hamori, sokoro y’ abanto ba Sekemu!
28 Gaal, filho de Obed, disse: Quem é Abimelec, e o que é Siquém, para que lhe estejamos sujeitos? Não é ele filho de Jerobaal, e não é Zebul o seu lugar-tenente? Servi a família de Emor, pai de Siquém. Por que razão serviremos Abimelec?
29 Onye abanto aba ’nkoba barenge ase oborendi bwane, anga ’narusia Abimeleki. Nigo nare komoteebia: Menta abarwani bao b’esegi, erio ochiche korwana!”
29 Oxalá tivesse eu poder sobre esse povo! Eu arrasaria Abimelec e lhe diria: junta o teu exército, e vem!
30 Ekero Sebuli, omogambi bw’omochie oria, aigwete amang’ana a Gaali, mosinto bw’Ebedi, akaba n’endamwamu enene.
30 Zebul, governador da cidade, sabendo o que dissera Gaal, filho de Obed, encolerizou-se,
31 Agatoma abanto gochia ase Abimeleki bobisi bamoteebie, “Gaali, mosinto bw’Ebedi, amo nabamura bamwabo bachire Sekemu, goseegeta abanto b’omochie babe mamincha yao.
31 e mandou secretamente dizer a Abimelec: Gaal, filho de Obed, veio a Siquém com seus irmãos, e anda sublevando a cidade contra ti.
32 Ase ayio, aye amo n’abanto bao more komo, geenda botuko mwebise, moboe ase ebitii.
32 Levanta-te de noite, tu e tua tropa, e põe-te de emboscada no campo;
33 Ankio mambia, ekero erioba rigosoka, moimoke bwango, moumokere omochie. Erio ekero Gaali n’abanto baria bare komo bakobaachera kobarwania, mobakorere buna amaboko aino aranyare ekero ekio!”
33 amanhã cedo, ao nascer do sol, lança-te sobre a cidade; quando Gaal e sua tropa saírem contra ti, far-lhe-ás o que as circunstâncias te permitirem.
34 Abimeleki amo n’abanto bonsi barenge komo bakaimoka botuko, bakebisa, bakaboera Sekemu, bare ebiombe bine.
34 Abimelec, pois, partiu durante a noite com toda a sua gente, e pôs emboscadas em quatro grupos junto de Siquém.
35 Gaali agasoka, agatenena ase egeita ki’omochie, na erio agwo Abimeleki amo n’abanto baye bakaimoka korwa ase baaboete.
35 Entretanto Gaal, filho de Obed, saiu e instalou-se diante das portas da cidade. Então Abimelec com todos os seus deixou a emboscada.
36 Ekero Gaali arooche abanto, agateebia Sebuli, “Rigereria, abanto bagotirimboka korwa ebitunwa igoro.”
36 Vendo aquela tropa, Gaal disse a Zebul: Eis uma multidão que desce das colinas. Tu vês, respondeu Zebul, as sombras das colinas como se fossem homens.
37 Gaali agakwana naende, agateeba, “Yaya, rigereria, abanto ’ngotirimboka bare korwa ase rigwamu ria gati‐gati, n’abanto b’ekeombe kende nigo bagoocha ase enchera ekorwa ase omote oria bw’abaringoria Omoaluni.”
37 Gaal replicou: Está descendo uma tropa do alto; e eis uma outra que vem pelo caminho do carvalho dos Adivinhos.
38 Erio Sebuli akamoteebia, “Ng’ai are amang’ana ao ay’ogwetogia ekero gwateebete: Abimeleki nere ng’o? Nase ki tokomokorera? Aba tibari abanto baria gwachayete? Soka bono obarwanie.”
38 Zebul disse-lhe então: Onde está agora a tua arrogância, tu que dizias: quem é Abimelec para que nós o sirvamos? Eis o povo que tu desprezavas! Vai, agora, e combate contra ele!
39 Gaali agatang’ana abanto ba Sekemu, na barabwo bakageenda bakarwania Abimeleki.
39 Saiu Gaal à frente dos siquemitas e combateu contra Abimelec.
40 Abimeleki agaseeria Gaali, na ere agatama. Abange bagaitwa, bakarambereria inse goika ase egeita ki’omochie.
40 Mas foi derrotado por Abimelec e fugiu; muitos homens, que estavam mortalmente feridos, caíram antes de terem atingido o limiar da porta.
41 Abimeleki akaira na Aruma, na Sebuli agaseeria Gaali na abamura bamwabo, erio tibanyaara kogenderera komenya Sekemu.
41 Abimelec deteve-se em Ruma; Zebul, porém, lançou Gaal e seus irmãos fora de Siquém.
42 Rituko ria kabere abanto bagasoka ase egetii aarabu, n’Abimeleki agateebigwa amang’ana ayio.
42 No dia seguinte, o povo saiu ao campo. Tendo sabido disso, Abimelec
43 Ere akaimoka n’abanto baye, akabaatanana ase ebiombe bitato, barabwo bakebisa na koboa ase egetii. Ekero arooche abanto bagosooka korwa ase omochie, agasooka korwa aase ebisete, akabaumokera na kobaita.
43 tomou sua tropa, dividiu-a em três grupos e os pôs de emboscada no campo. Ao ver que o povo saía da cidade, atacou-o e derrotou-o,
44 Abimeleki n’abanto b’ekeombe kiaye bakaayerera gochia gotenena ase egeita ki’omochie, korende abanto b’ebiombe biria bibere binde bakabarindokera na kobaumokera abanto bonsi barenge ase egetii, bakabaita.
44 vindo em seguida com o seu grupo tomar posição à entrada da cidade, enquanto os dois outros grupos perseguiam os que estavam no campo e os massacravam.
45 Na ekero Abimeleki arwanetie omochie rituko riria rigima, akayobwata na agaita abanto abamenyeteo. Erio akayoiyeria na koyoitororera omonyoo.
45 Abimelec combateu a cidade durante todo aquele dia e tomou-a. Matou toda a população, arrasou a cidade e semeou-a de sal.
46 Ekero abanto bonsi b’Omorobiri o Sekemu baigwete amang’ana ayio, bakebisa ime ase ekenunchi kiarenge obotamero obokong’u agwo ase Hekalu ya Eli‐Beriti.
46 Ao ouvirem isso, todos os habitantes da torre de Siquém retiraram-se para a fortaleza do templo de El-Berit.
47 Abimeleki agateebigwa ng’a abanto bonsi b’Omorobiri o Sekemu nigo bagasangererekanete amo.
47 E foi noticiado a Abimelec que todos os habitantes da torre de Siquém se tinham retirado para esse lugar;
48 Erio agatiirera egetunwa gia Salimoni amo n’abanto baye bonsi. Akaimokia egesire, akageecha chinsagia chi’emete, agachibeeka ase amareko aye. Naende agateebia abanto baye, “Aya morarore inche ’ngokora, nainwe mokore boigo, na moyakore bwango!”
48 subiu então Abimelec com sua tropa ao monte Selmon, tomou um machado e cortou um galho de árvore. Pondo-o aos ombros, disse à sua gente: Vistes o que eu fiz? Apressai-vos a fazer o mesmo.
49 Ase igo, kera oyomo ase abanto baria akageecha chinsagia chiaye; erio bagatunyan’Abimeleki, bakabeeka emete eria ang’e ase obotamero boria obokong’u, na kobotongia omorero, bakabosiria amo n’abanto bonsi b’omoorobiri oria. Abwo bonsi, abanto koreng’ana elifu eyemo, abasacha n’abakuungu, bagakwa.
49 Cortou cada um deles um galho e todos seguiram Abimelec; puseram esses galhos contra a fortaleza e meteram-lhes fogo, sendo a fortaleza, com todos os seus ocupantes, devorada pelas chamas. Desse modo pereceram todos os que habitavam na torre de Siquém, cerca de mil pessoas, tanto homens como mulheres.
50 Magega y’ayio Abimeleki akageenda Tebesi, akayonaaria na koyoira.
50 Depois disso, Abimelec marchou contra Tebes, que sitiou e tomou de assalto.
51 Korende omoorobiri omokong’u norenge ase omochie oria ime, n’abanto bonsi b’omochie, abasacha n’abakuungu, bagatama gochiao, bagesiekera imeo. Erio bakariina gochia kerama igoro.
51 Havia no meio da cidade uma torre forte, na qual se tinham refugiado todos os habitantes, homens e mulheres. Fechando bem a porta, subiram ao terraço da torre.
52 Abimeleki agacha koumokera omoorobiri oyio, agaika ang’e n’egesieri kiaye ayosambe n’omorero,
52 Abimelec, chegando ao pé da torre, aproximou-se da porta para lhe pôr fogo.
53 na omokungu oyomo akaruta ensio agosera, agaaka Abimeleki omotwe, agasenyenta ekeore kiaye.
53 Então uma mulher, lançando de cima uma pedra de moinho, feriu-lhe a cabeça, fraturando-lhe o crânio.
54 Erio Abimeleki akarangeria omosae obogoretie ebirwanero biaye, akamoteebia, “Somora omoyio oo o birende, ong’ite, abanto tibaabaisa goteeba ng’a: N’omokuungu omoita.” Erio omosae oria akamobeta omoyio oye, akamoita.
54 Chamou imediatamente seu escudeiro e disse-lhe: Tira a tua espada e acaba de matar-me, para que se não diga que fui morto por uma mulher! Seu escudeiro o feriu, e Abimelec morreu.
55 Ekero Abaisraeli barooche ng’a Abimeleki okuure, bakairana ’nka, kera oyomo goika bwoye.
55 Morto Abimelec, todos os israelitas voltaram para suas casas.
56 Naboigo ekaba ng’a Nyasae oakanire egesiomba ase engencho y’ebibe biria Abimeleki akorerete ise ase ogoita abana baye, abamura bamwabo omonyene, emerongo etano n’ebere.
56 Assim Deus fez recair sobre Abimelec o mal que tinha feito a seu pai, matando seus setenta irmãos.
57 Nyasae akagera abanto ba Sekemu bakanyora egesusuro as’engeencho y’obonyamuma b’abwo. Naboigo okoragereria kwa Yotamu, mosinto o Yerubi‐Baali, kogaikeranigwa igoro yabo.
57 E do mesmo modo Deus fez recair sobre os siquemitas os seus crimes. Assim se cumpriu sobre ele a maldição de Joatão, filho de Jerobaal.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.