Daniel 2
guz (GUZ) vs ARA
1 Ase omwaka o kabere bw’okogamba kwa Nebukadinesaro ere akarota chindoto; ase ayio agachandeka ase ebirengererio biaye, tarara chitoro.
1 No segundo ano do reinado de Nabucodonosor, teve este um sonho; o seu espírito se perturbou, e passou-se-lhe o sono.
2 Erio omorwoti agachiika ng’a abaringoria na abaragori, na abarogi, amo n’Abakalidayo bamanyete oborogi, barentwe, erinde bamoteebie chindoto chiaye. Ase ayio abanto abwo bonsi bagaacha ase obosio bwaye.
2 Então, o rei mandou chamar os magos, os encantadores, os feiticeiros e os caldeus, para que declarassem ao rei quais lhe foram os sonhos; eles vieram e se apresentaram diante do rei.
3 Ere akabateebia, “Narotete chindoto, na ebirengererio biane nigo bichandegete, Ninganetie monteebie chindoto chiria.”
3 Disse-lhes o rei: Tive um sonho, e para sabê-lo está perturbado o meu espírito.
4 Abakalidayo baria bagateebia omorwoti ase omonwa bw’Ekearamaiki, “Aye omorwoti ochie kare! Toteebie intwe abasomba bao chindoto echio, na intwe ntonyare kogoteebia engencho yaye.”
4 Os caldeus disseram ao rei em aramaico: Ó rei, vive eternamente! Dize o sonho a teus servos, e daremos a interpretação.
5 Omorwoti akabairaneria, akabateebia, Amang’ana ane tari koonchoka, na motanteebeti chindoto chiane amo nengencho yaye, nigo morabutoranwe ekiimo ase ekiimo, ne chinyomba chiaino nchitagorwe chibe amatombe.
5 Respondeu o rei e disse aos caldeus: Uma coisa é certa: se não me fizerdes saber o sonho e a sua interpretação, sereis despedaçados, e as vossas casas serão feitas monturo;
6 Korende komoranteebie chindoto chiria amo nengencho yaye, rirorio nimbae ebiegwa, na eng’eria, na amasikani amanene. Bono nteebie chindoto chiria amo nengencho yaye.’
6 mas, se me declarardes o sonho e a sua interpretação, recebereis de mim dádivas, prêmios e grandes honras; portanto, declarai-me o sonho e a sua interpretação.
7 Bakairaneria omorwoti eria kabere, “Aye omorwoti, toteebie intwe abasomba bao chindoto chiria, na intwe ntogoteebie engencho yaye.”
7 Responderam segunda vez e disseram: Diga o rei o sonho a seus servos, e lhe daremos a interpretação.
8 Omorwoti akairaneria, akabateebia, “Ekeene, namanyire ng’a nigo moganetie koegwa chingaki, ekiagera mwamanyire ng’a amang’ana ane tari koonchoka.
8 Tornou o rei e disse: Bem percebo que quereis ganhar tempo, porque vedes que o que eu disse está resolvido,
9 Korende motanteebeti chindoto chiria, ogochika nkore okomo gwoka narure igoro yaino. Mwabeire mokobwatana ase ogonteebia oborimo na amang’ana y’obong’ainereria, mosemeretie ng’a chingaki nchionchorwe. Ase ayio goika monteebie aya narotete, erio nario ndamanye ng’a mwamanyire engencho yaye moyenteebie.”
9 isto é: se não me fazeis saber o sonho, uma só sentença será a vossa; pois combinastes palavras mentirosas e perversas para as proferirdes na minha presença, até que se mude a situação; portanto, dizei-me o sonho, e saberei que me podeis dar-lhe a interpretação.
10 Abakalidayo baria bakairaneria omorwoti, bakamoteebia, “Monto onde tari ase ense eye oranyare koorokia ring’ana erio aye omorwoti oganetie komanya, ekiagera omorwoti onde tari, nonya ore omonene mono, gose ore nokobua kore naki, oboririe egento kenga buna ekio korwa ase abaringoria, gose abaragori, gose korwa ase Abakalidayo bamanyete oborogi.
10 Responderam os caldeus na presença do rei e disseram: Não há mortal sobre a terra que possa revelar o que o rei exige; pois jamais houve rei, por grande e poderoso que tivesse sido, que exigisse semelhante coisa de algum mago, encantador ou caldeu.
11 Egento eke aye omorwoti kwaboririe nigo kere egekong’u mono, na onde tari oranyare gokeorokia ase omorwoti otatiga chinyasae, na echio tichimenyeti amo na Mwanyabaanto.”
11 A coisa que o rei exige é difícil, e ninguém há que a possa revelar diante do rei, senão os deuses, e estes não moram com os homens.
12 Ase engencho y’amang’ana ayio, omorwoti akaba nendamwamu na ekeririanda ekenene, agachiika ng’a abang’aini bonsi ba Babiloni basirigwe.
12 Então, o rei muito se irou e enfureceu; e ordenou que matassem a todos os sábios da Babilônia.
13 Ase ayio ogochika gokaruegwa ng’a abanto abwo bonsi baitwe, na Danieli amo na baria bamwabo barigigwe baitwe boigo.
13 Saiu o decreto, segundo o qual deviam ser mortos os sábios; e buscaram a Daniel e aos seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Ekero Arioki, omochiki bw’abarendi b’omorwoti, agendete ng’a aite abanto abang’aini ba Babiloni, Danieli agakwana nere ore nobong’aini na obomanyi bw’amasikani,
14 Então, Daniel falou, avisada e prudentemente, a Arioque, chefe da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios da Babilônia.
15 akamobooria, “Nase ki omorwoti arure ogochika ogotindi iga?” Erio Arioki agateebia Danieli amang’ana onsi.
15 E disse a Arioque, encarregado do rei: Por que é tão severo o mandado do rei? Então, Arioque explicou o caso a Daniel.
16 Danieli akagenda ase obosio bw’omorwoti, akamosaba amoe engaki achiche komoteebia engencho ye chindoto chiria.
16 Foi Daniel ter com o rei e lhe pediu designasse o tempo, e ele revelaria ao rei a interpretação.
17 Erio Danieli akairana gochia inka, agateebia Hanania, na Mishaeli, na Asaria, abamwabo, amang’ana aria,
17 Então, Daniel foi para casa e fez saber o caso a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros,
18 akabateebia ng’a basabe Nyasae ore igoro abarorere amaabera, aborokie obobisi boria, erinde ere omonyene na baria bamwabo tibasirigwa amo nabaanto baria abang’aini bande ba Babiloni.
18 para que pedissem misericórdia ao Deus do céu sobre este mistério, a fim de que Daniel e seus companheiros não perecessem com o resto dos sábios da Babilônia.
19 Erio obobisi boria bokamaanorwa ase Danieli ase okorora kwa botuko. Ase ayio Danieli akamotogia Nyasae ore igoro, agateeba:
19 Então, foi revelado o mistério a Daniel numa visão de noite; Daniel bendisse o Deus do céu.
20 “Erieta ria Nyasae ritogigwe goika kare na kare!
20 Disse Daniel: Seja bendito o nome de Deus, de eternidade a eternidade, porque dele é a sabedoria e o poder;
21 Ere nigo akoonchora ebiro ne chingaki;
21 é ele quem muda o tempo e as estações, remove reis e estabelece reis; ele dá sabedoria aos sábios e entendimento aos inteligentes.
22 Nigo akoorokia ay’obobisi bwa ime,
22 Ele revela o profundo e o escondido; conhece o que está em trevas, e com ele mora a luz.
23 Aye Nyasae bwe chisokoro chiane,
23 A ti, ó Deus de meus pais, eu te rendo graças e te louvo, porque me deste sabedoria e poder; e, agora, me fizeste saber o que te pedimos, porque nos fizeste saber este caso do rei.
24 Ase engencho eyio Danieli akagenda ase Arioki, oria omorwoti achorete ng’a aite abanto abang’aini ba Babiloni, akamoteebia, “Tobaisa goita abang’aini ba Babiloni; ng’ire ase obosio bw’omorwoti, imoteebie engencho ye chindoto chiria.”
24 Por isso, Daniel foi ter com Arioque, ao qual o rei tinha constituído para exterminar os sábios da Babilônia; entrou e lhe disse: Não mates os sábios da Babilônia; introduze-me na presença do rei, e revelarei ao rei a interpretação.
25 Erio bwango Arioki akaira Danieli ase obosio bw’omorwoti, akamoteebia, “Nanyorire omonto korwa ase egati yabooswa baria b’Abayuda oranyare kogoteebia aye omorwoti engencho ye chindoto chiao.”
25 Então, Arioque depressa introduziu Daniel na presença do rei e lhe disse: Achei um dentre os filhos dos cativos de Judá, o qual revelará ao rei a interpretação.
26 Omorwoti akaboria Danieli, oria orogetwe Beli‐Tesasari, “Inee! Aye nonyare gonteebia chindoto echio narotete na engencho yaye?”
26 Respondeu o rei e disse a Daniel, cujo nome era Beltessazar: Podes tu fazer-me saber o que vi no sonho e a sua interpretação?
27 Danieli akairaneria omorwoti, akamoteebia, “Onde tari ase abanto abang’aini, gose abaragori, gose abaringoria, gose abanto bamanyete igoro ye ching’enang’eni oranyare koorokia obobisi obo aye omorwoti kwaboririe,
27 Respondeu Daniel na presença do rei e disse: O mistério que o rei exige, nem encantadores, nem magos nem astrólogos o podem revelar ao rei;
28 korende Nyasae ore igoro nere oranyare koorokia obobisi. Nere orakomanyie aye omorwoti Nebukadinesaro amang’ana agochia gokorekana ase amatuko agochi‐gocha. Chindoto chiao na okorora kwarora, ekero kwaraire borere, nachio echi.
28 mas há um Deus no céu, o qual revela os mistérios, pois fez saber ao rei Nabucodonosor o que há de ser nos últimos dias. O teu sonho e as visões da tua cabeça, quando estavas no teu leito, são estas:
29 “Aye omorwoti, ekero kwaraire borere bwao, okarengereria amang’ana agochia gokorekana ase amatuko agochi‐gocha, na ere oria okoorokia obobisi nigo agokomanyia amang’ana agochia gokorekana.
29 Estando tu, ó rei, no teu leito, surgiram-te pensamentos a respeito do que há de ser depois disto. Aquele, pois, que revela mistérios te revelou o que há de ser.
30 Bono obobisi obo bwamaanoirwe ase inde, tari ng’a inche nigo imbwate obong’aini goetania abanto bande bonsi bare moyo, korende ng’a aye omorwoti omanyigwe engencho ye chindoto chiria, naende onyare komanya ebirengererio bire ase omoyo oo.
30 E a mim me foi revelado este mistério, não porque haja em mim mais sabedoria do que em todos os viventes, mas para que a interpretação se fizesse saber ao rei, e para que entendesses as cogitações da tua mente.
31 “Aye omorwoti, ase okorora kwao okarora omogwekano omonene mono, oteneine ase obosio bwao. Omogwekano oyio nigo orenge omotambe, okomeka‐meka noborabu obonene, na okororekana kwaye nigo kwarenge gw’okoondokia.
31 Tu, ó rei, estavas vendo, e eis aqui uma grande estátua; esta, que era imensa e de extraordinário esplendor, estava em pé diante de ti; e a sua aparência era terrível.
32 Omotwe bw’omogwekano oria nigo oroisetigwe korwa ase etaabu engiya mono; egekuba kiaye na amaboko aye nigo biaroisetigwe korwa ase chifeta, na enda yaye na amariagati aye nigo biaroisetigwe korwa ase chitaai.
32 A cabeça era de fino ouro, o peito e os braços, de prata, o ventre e os quadris, de bronze;
33 Amagoro aye nigo aroisetigwe korwa ase ebioma, na ebisanyi bi’amagoro nigo biarenge ekeng’ese ki’ebioma, na ekeng’ese ki’amaroba.
33 as pernas, de ferro, os pés, em parte, de ferro, em parte, de barro.
34 Ekero kwarigereretie okarora rigena rigotegoka ritakuniri namaboko a Mwanyabaanto, rigaaka amagoro y’omogwekano oria arenge ay’ebioma na amaroba, rikayasamunyora akaba ebisamunye.
34 Quando estavas olhando, uma pedra foi cortada sem auxílio de mãos, feriu a estátua nos pés de ferro e de barro e os esmiuçou.
35 Erio ebioma biria, na amaroba, ne chitaai, ne chifeta, ne chitaabu, bionsi ebio bigasamunyoranwa, bikaba buna omoiruro ore ase ekeooreri ekero ki’egura‐gura. Omwaga okairurukia ebinto biria gochia aare nonya nokoba kwabo tikwarorekana aande. Korende rigena riria riaagete omogwekano oria rigakiina, rikaba egetunwa ekenene kegaichora ase ense engima.
35 Então, foi juntamente esmiuçado o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro, os quais se fizeram como a palha das eiras no estio, e o vento os levou, e deles não se viram mais vestígios. Mas a pedra que feriu a estátua se tornou em grande montanha, que encheu toda a terra.
36 “Oko nakwo okorota kwarotete, na bono intwe ntogoteebie aye omorwoti engencho yaye.
36 Este é o sonho; e também a sua interpretação diremos ao rei.
37 Aye omorwoti nigo ore omonene goetania abarwoti bande. Nyasae ore igoro okoeire oborwoti, na okobua, ne chinguru, na obonene,
37 Tu, ó rei, rei de reis, a quem o Deus do céu conferiu o reino, o poder, a força e a glória;
38 naende obekire Mwanyabaanto ase amaboko ao obagambere aande onsi ase bamenyete; okobekire ogambere boigo ching’iti chi’ense ne chinyoni chionsi; na omotwe oria bw’etaabu kwarooche n’oro aye.
38 a cujas mãos foram entregues os filhos dos homens, onde quer que eles habitem, e os animais do campo e as aves do céu, para que dominasses sobre todos eles, tu és a cabeça de ouro.
39 Korwa magega yao oborwoti bonde bore oboke ase obwao mbooroke, na magega y’oborwoti obwo, obonde bwa gatato bore obw’etai mbooroke, na borobwo mbogambere ense yonsi.
39 Depois de ti, se levantará outro reino, inferior ao teu; e um terceiro reino, de bronze, o qual terá domínio sobre toda a terra.
40 Naende oborwoti bwa kane mbooroke, bore obokong’u buna ekioma kegoaka na gosenyenta ebinto bionsi. Buna koreng’ana ekioma kegosenyenta ebinto, oborwoti boria nabo borasenyente na gosiria onsi.
40 O quarto reino será forte como ferro; pois o ferro a tudo quebra e esmiúça; como o ferro quebra todas as coisas, assim ele fará em pedaços e esmiuçará.
41 Na buna kwarooche ebisanyi na ebiara bi’amagoro biarenge ekeng’ese ki’amaroba na ekeng’ese ki’ebioma, engencho yaye nero eye: Oborwoti obwo mbwatananekane. Korende chinsemo chinde chire chinkong’u buna ekioma nachibe ime ase oborwoti obwo, buna koreng’ana kwarora ekioma keburukaine namaroba.
41 Quanto ao que viste dos pés e dos artelhos, em parte, de barro de oleiro e, em parte, de ferro, será esse um reino dividido; contudo, haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, pois que viste o ferro misturado com barro de lodo.
42 Na buna ebiara bi’amagoro biarenge ekeng’ese ki’ebioma na ekeng’ese ki’amaroba, naboigo oborwoti boria borabe obokong’u ensemo eyemo, na ensemo ende obworo.
42 Como os artelhos dos pés eram, em parte, de ferro e, em parte, de barro, assim, por uma parte, o reino será forte e, por outra, será frágil.
43 Buna kwarora ekioma keria keburukaine namaroba, naboigo abanto barasang’anane ase okonyuomerana, korende tibakonyara kobwatana amo buna koreng’ana ekioma getari kobwatana namaroba.
43 Quanto ao que viste do ferro misturado com barro de lodo, misturar-se-ão mediante casamento, mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 Ase amatuko y’abarwoti abwo Nyasae ore igoro narente oborwoti botanyare gosarigwa, gose okobua kw’oborwoti obwo tibokoegwa egesaku kende. Obwo mbosenyente amarwoti onsi na koyasiria, na borobwo obonyene mbogenderere kobao goika kare na kare,
44 Mas, nos dias destes reis, o Deus do céu suscitará um reino que não será jamais destruído; este reino não passará a outro povo; esmiuçará e consumirá todos estes reinos, mas ele mesmo subsistirá para sempre,
45 buna koreng’ana kwarooche rigena rigotegoka rinyene korwa ase egetunwa, ritategoiri namaboko ya Mwanyabaanto, ne rigena riria rigaaka na gosamunyora ekioma, na etai, na amaroba, na efeta, na etaabu. Nyasae ore omonene okomanyirie aye omorwoti amang’ana agochi‐gocha. Chindoto chiao nechi’ekeene, na engencho yaye nagotebirie ney’ekeene.”
45 como viste que do monte foi cortada uma pedra, sem auxílio de mãos, e ela esmiuçou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro. O Grande Deus fez saber ao rei o que há de ser futuramente. Certo é o sonho, e fiel, a sua interpretação.
46 Erio Nebukadinesaro omorwoti akagwa inse maumama, akaorokia amasikani ase Danieli, agachiika ng’a ekeng’wanso na ubani biruegwe ase Danieli.
46 Então, o rei Nabucodonosor se inclinou, e se prostrou rosto em terra perante Daniel, e ordenou que lhe fizessem oferta de manjares e suaves perfumes.
47 Omorwoti agateebia Danieli, “Ekeene, Nyasae oino nere Nyasae ore igoro ye chinyasae chionsi, n’Omonene bw’abarwoti, naende nere okomaanora obobisi. Namanyire aya, ekiagera aye kwamaanoire obobisi obo.”
47 Disse o rei a Daniel: Certamente, o vosso Deus é o Deus dos deuses, e o Senhor dos reis, e o revelador de mistérios, pois pudeste revelar este mistério.
48 Erio omorwoti akaa Danieli amasikani amanene, na ebiegwa ebinene ebinge, naende akamobeka akaba omogambi igoro ase orogongo rwonsi rwa Babiloni na omoteneneri omonene igoro y’abang’aini bonsi ba Babiloni.
48 Então, o rei engrandeceu a Daniel, e lhe deu muitos e grandes presentes, e o pôs por governador de toda a província da Babilônia, como também o fez chefe supremo de todos os sábios da Babilônia.
49 Danieli akaboria Nebukadinesaro, na ere akabeeka Sadaraka, na Meshaka, na Abedi‐Nego, bakaba abanene igoro ase amang’ana y’orogongo rwa Babiloni, korende Danieli akabeera ase enyomba y’omorwoti.
49 A pedido de Daniel, constituiu o rei a Sadraque, Mesaque e Abede-Nego sobre os negócios da província da Babilônia; Daniel, porém, permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.