2 Reis 23
guz (GUZ) vs NVT
1 Omorwoti agatoma abanto barangerie abagaaka bonsi b’Abayuda na aba Yerusalemu, bagasangererekana asare.
1 Josias mandou chamar todas as autoridades de Judá e de Jerusalém.
2 Na omorwoti agatiira gochia ase enyomba y’Omonene amo n’Abayuda bonsi na abanto bonsi bamenyete Yerusalemu, na abakuani, na ababani, abanto bonsi, abake na abanene. Erio akabasomera amang’ana onsi aria ariikire ase Egetabu keria gi’Okobwatana kw’Ogotianania yanyorekanete ime ase enyomba y’Omonene.
2 Então o rei subiu ao templo do S enhor com os sacerdotes e os profetas e com todo o povo de Judá e de Jerusalém, dos mais simples até os mais importantes. Leu para eles todo o Livro da Aliança encontrado no templo do S enhor .
3 Omorwoti agatenena ang’e nesiiro, agakora okobwatana kw’ogotianania ase obosio bw’Omonene, ng’a mbabwatie Omonene na kobwata amachiiko aye, na oborori bwaye, na emeroberio yaye echiikire, bayakore ne chinkoro chiabo chionsi na emioyo yabo yonsi, mbakore amang’ana onsi aganeirie nokobwatana oko kw’ogotianania, ayarikire ase egetabu eke. Erio abanto bonsi bakaria eira ng’a mbabwate okobwatana koria kw’ogotianania.
3 O rei ficou em pé no lugar de honra junto à coluna e renovou a aliança na presença do S enhor . Comprometeu-se a obedecer ao S enhor e a cumprir seus mandamentos, preceitos e decretos de todo o coração e de toda a alma. Confirmou, desse modo, os termos da aliança escritos no livro, e todo o povo se comprometeu com a aliança.
4 Erio omorwoti agachiika Hilikia, Omokuani bw’omonene, na abakuani, abakoonyi baye, na abarendi b’egesieri, barusie korwa ase Hekalu y’Omonene ebikorero bionsi biaroisetwe ase ogosasimera Baali na Asera, na erioba, na omotienyi, ne ching’enang’eni chionsi chia igoro. Magega y’ayio akabisambera isiko ya Yerusalemu, agwo ase egetii gia Kidironi, akaira ribu riabo Beteli.
4 Em seguida, o rei deu ordens ao sumo sacerdote Hilquias, aos sacerdotes auxiliares e aos guardas das portas do templo para que removessem do templo do S enhor todos os utensílios usados para o culto a Baal, a Aserá e a todos os astros do céu. Mandou queimar tudo fora de Jerusalém, nos terraços do vale de Cedrom, e levou as cinzas para Betel.
5 Naende akarusia abakuani baarenge gosasiima emegwekano, baria abarwoti b’Abayuda babeegete gosambera ubani agwo aase aimokererete igoro ase emechie y’Abayuda na goetanana Yerusalemu; naboigo nabaria baarenge gosamba ubani ase Baali, na erioba, na omotienyi, ne ching’enang’eni chionsi chia igoro.
5 Eliminou os sacerdotes idólatras nomeados por reis anteriores de Judá, pois haviam oferecido sacrifícios nos santuários idólatras em todo o território de Judá e nos arredores de Jerusalém. Também haviam oferecido sacrifícios a Baal, ao sol, à lua, às constelações e a todos os astros dos céus.
6 Boigo akarenta omote oria bw’Asera korwa ase enyomba y’Omonene, akayosokia isiko ya Yerusalemu, akayoira gochia ase Rikura ria Kidironi, akayosamunyorera aroro, akayosia okaba orotu; erio akaruta orotu orwo igoro ase chimbeera agwo ase abanto baare gotindekwa.
6 Removeu do templo do S enhor o poste de Aserá e o levou para fora de Jerusalém, para o vale de Cedrom, onde o queimou. Depois, moeu as cinzas do poste e lançou o pó sobre os túmulos do povo.
7 Agatagora na koiyeria inse chinyomba chi’abasaacha abanyaka baare korigania ase obosooku, echio chiarenge ase enyomba y’Omonene. (Ime ase chinyomba chiria abakungu baarenge koroiseria Asera, enyasae eria enkuungu, chiema.)
7 Também demoliu os alojamentos dos prostitutos e das prostitutas cultuais dentro do templo do S enhor , onde as mulheres teciam enfeites para o poste de Aserá.
8 Akarenta abakuani bonsi korwa ase emechie y’Abayuda, na ase ense yonsi korwa Geba goika Beeri‐Seba agakora aase onsi aimokererete igoro agwo ase abakuani baarenge gosambera ubani akaba aatachenegeti. Na ebisasimero bi’aase aimokererete igoro arenge agwo ase ebiita bi’omochie, keria kiarenge ase egesoero ki’Egeita kia Yoshua, omogabana bw’omochie, na keria kiarenge ensemo y’okobee y’oyo ogosoera omochie, omorwoti akabitagora akabiyeria inse.
8 Josias trouxe para Jerusalém todos os sacerdotes que moravam em outras cidades de Judá. Profanou os santuários idólatras, onde haviam queimado incenso, desde Geba até Berseba. Destruiu os santuários na entrada da porta de Josué, governador de Jerusalém, à esquerda de quem entra pela porta da cidade.
9 Korende nonya abakuani b’aase aimokererete igoro agosasimerwa tibaarenge ne ribaga gocha ase egesasiimero ki’Omonene agwo Yerusalemu, bakaba bakoria emegati etabekiri memera amo nabamwabo.
9 Os sacerdotes que haviam servido nos santuários idólatras não tinham permissão de servir no altar do S enhor , em Jerusalém, mas podiam comer dos pães sem fermento junto com os outros sacerdotes.
10 Boigo omorwoti agasaria Tofeti, aase agosasimerwa agwo ase Rikura ria mosinto o Hinomu, agaakora aatachenegeti ng’a onde tasambera omwana oye, omomura gose omoiseke, aroro abe ekeng’wanso ase enyasae eria Moleki.
10 O rei profanou o altar de Tofete, no vale de Ben-Hinom, a fim de que ninguém mais pudesse usá-lo para sacrificar no fogo um filho ou uma filha como oferta a Moloque.
11 Naende akarusia chibarasi chiria abarwoti b’Abayuda babeegete ase egesoero ki’enyomba y’Omonene, echio baruete ase ogosasiima erioba. Nigo chiarenge ang’e nakanyomba ka Nathani‐Meleki, omoteneneri bw’enyomba y’omorwoti, ime ase enyomba gete ensemo ya bosongo; agasamba chigari chiria chiatananetwe ase erioba.
11 Removeu da entrada do templo do S enhor as estátuas de cavalos que os reis anteriores de Judá haviam dedicado ao sol. Ficavam perto do alojamento do eunuco Natã-Meleque, oficial do templo. O rei também queimou os carros de guerra consagrados ao sol.
12 Agatagora na akaiyeria inse ebisasimero biarenge igoro ase ekerama ang’e nakanyomba ka igoro k’Ahasi, biria abarwoti b’Abayuda baagachete, na biria Manase aagachete ase chiraaro ibere chi’enyomba y’Omonene. Akabinachana ebing’ese, erio akaruta orotu rwabo ase akarooche ga Kidironi.
12 Derrubou os altares que os reis de Judá haviam construído no terraço do palácio, sobre a sala de Acaz. Destruiu os altares que Manassés havia construído nos dois pátios do templo do S enhor . Despedaçou-os e espalhou o entulho no vale de Cedrom.
13 Na aase aimokerete igoro agosasimerwa arenge moocha ya Yerusalemu, Irianyi y’egetunwa ki’Obosareku, aria Sulemani, omorwoti bw’Abaisraeli, aagacherete Asitaroti, okogechia kw’Abasidoni, na Kemosi, okogechia kw’Abamoabu, na Milikomu, okogechia kw’Abaamoni, omorwoti agaakora akaba aatachenegeti.
13 O rei também profanou os santuários idólatras a leste de Jerusalém, ao sul do monte da Corrupção, que Salomão, rei de Israel, havia construído para Astarote, a repulsiva deusa dos sidônios, e para Camos, o repulsivo deus dos moabitas, e para Moloque, o repugnante deus dos amonitas.
14 Akanachana chisiiro chi’ogosasimerwa chikaba ebing’ese, na akanacha emete y’Asera, enyasae yabo enkuungu, agaichoria aase abo namauga ’abaanto.
14 Fez em pedaços as colunas sagradas e cortou os postes de Aserá. Depois, espalhou sobre eles ossos humanos.
15 Boigo agatagora egesasiimero kiarenge agwo Beteli igoro y’aase aria aimokererete igoro agosasimerwa aria aroisetigwe na Yeroboamu, mosinto o Nebati, oria ogerete Abaisraeli bagakora ebibe. Agasaria aase aria aimokererete igoro na agatagora egesasiimero keria akagesenyenta gekaba orotu; agasamba omote bw’Asera.
15 O rei também demoliu o altar em Betel, o santuário idólatra que Jeroboão, filho de Nebate, havia construído quando levou Israel a pecar. Queimou o santuário e o reduziu a pó e queimou o poste de Aserá.
16 Ekero Yosia aonchogete, akarora chimbeera chiarenge ase ekegoro igoro, agatoma abanto bakarenta amauga korwa ase chimbeera chiria ime, erio akayasambera ase egesasiimero, na ekio gekaba egetachenegeti, koreng’ana ne ring’ana ri’Omonene riaraaretigwe nomonto o Nyasae, oria obaanete igoro ase ebinto ebio.
16 Então Josias olhou ao redor e viu várias sepulturas na encosta do monte. Mandou retirar os ossos das sepulturas e os queimou no altar em Betel para profaná-lo. Tudo isso aconteceu exatamente como o S enhor havia anunciado por meio do homem de Deus, quando Jeroboão estava junto ao altar durante a festa. Depois, Josias se voltou e viu o túmulo do homem de Deus
17 Erio akabora: “Nkeinyorio ki keria narorire aaria ng’umbu?”
17 “Que monumento é aquele ali?”, o rei perguntou. E o povo da cidade lhe disse: “É o túmulo do homem de Deus que veio de Judá e anunciou exatamente o que o senhor acaba de fazer ao altar em Betel!”.
18 Akabateebia: “Tiga ere abeere aroro; onde tabaisa korusia amauga aye.”
18 Josias respondeu: “Deixem-no em paz. Não mexam nos ossos”. Assim, não queimaram seus ossos, nem os ossos do profeta de Samaria.
19 Yosia agatagora ne chinyomba chionsi chi’aase aimokererete igoro agosasimerwa, echiarenge ase emechie ya Samaria, chiria abarwoti b’Abaisraeli baagachete bakagechia Omonene goika akaba nendamwamu. Agachikora buna akorete agwo Beteli.
19 Então Josias demoliu todos os santuários idólatras nas cidades de Samaria, como havia feito em Betel. Tinham sido construídos pelos reis de Israel e haviam provocado a ira do S enhor .
20 Agaitera abakuani bonsi b’aase aimokererete igoro, ase ebisasimero biarenge, na agasambera amauga ’abaanto igoro yabo. Erio akairana gochia Yerusalemu.
20 Matou os sacerdotes dos santuários idólatras em seus próprios altares e queimou ossos humanos sobre os altares para profaná-los. Por fim, voltou para Jerusalém.
21 Erio Yosia omorwoti agachiika abanto bonsi, akabateebia, “Mobe ne Rituko Rinene ri’Epasaka ase Omonene, Nyasae oino, buna ariikire ase Egetabu eke y’Okobwatana kw’Ogotianania.”
21 O rei Josias deu a seguinte ordem a todo o povo: “Celebrem a Páscoa do S enhor , seu Deus, como requer este Livro da Aliança”.
22 Rituko ri’Epasaka buna eri konya tiriana koinyorwa korwa ase amatuko ’abagaambi, baria bagamberete Abaisraeli, gose ase amatuko onsi ay’abarwoti b’Abaisraeli, gose ay’abarwoti b’Abayuda.
22 A Páscoa não havia sido celebrada dessa forma desde o tempo em que os juízes governavam Israel, nem nos dias dos reis de Israel e de Judá.
23 Korende ase omwaka o ikomi na gatano na gatato bw’okogaamba kwa Yosia, Rituko erio Rinene ri’Epasaka rikainyorwa na korendwa ase Omonene, agwo Yerusalemu.
23 Mas, no décimo oitavo ano do reinado de Josias, a Páscoa foi celebrada ao S enhor em Jerusalém.
24 Boigo Yosia akarusia abanto bonsi baarenge koboria ogosemigwa korwa ase emeika y’abanto bakwete, na abarogi, na ebinyasae, na emegwekano ende y’ogosasimwa, na okogechia gwonsi kwarorekanete ase ense y’Abayuda na ase Yerusalemu. Nigo akorete ayio, erinde akore amang’ana onsi ay’amachiiko aria ariikire ase egetabu eria Hilikia Omokuani anyorete agwo ase enyomba y’Omonene.
24 Josias também exterminou os médiuns e os praticantes de ocultismo, os ídolos do lar, os ídolos em geral e toda espécie de prática repulsiva tanto em Jerusalém como em todo o território de Judá. Fez isso em obediência às leis escritas no livro que o sacerdote Hilquias havia encontrado no templo do S enhor .
25 Morwoti onde tabeete agwo ritang’ani orenge buna Yosia, oria omobwatetie Omonene nenkoro yaye yonsi, na omoyo oye bwonsi, ne chinguru chiaye chionsi, koreng’ana n’amachiiko onsi a Musa; gose morwoti onde tanyorekanete buna ere ase abwo bamobwatetie korwa magega.
25 Nunca antes houve um rei como Josias, que se voltasse para o S enhor de todo o coração, de toda a alma e de todas as forças, e obedecesse a toda a lei de Moisés. E nunca mais houve um rei como ele.
26 Korende nonya naboigo, Omonene taonchogete atige obotindi obonene bw’endamwamu yaye yogete igoro ase Abayuda ase engencho y’okogechia gwonsi Manase konya akorire amogechirie.
26 Ainda assim, o S enhor continuou grandemente irado contra Judá, por causa de todas as coisas que Manassés havia feito para provocá-lo.
27 Na Omonene akabora, “Nindusie Abayuda korwa ase obosio bwane, buna narusetie Abaisraeli; nintugute Yerusalemu, omochie oyio nachorete, na enyomba eria nateebete ng’a nimbeeke erieta riane aroro.”
27 Pois o S enhor disse: “Também expulsarei Judá de minha presença, como expulsei Israel. E rejeitarei Jerusalém, a cidade que escolhi, e o templo onde meu nome deveria ser honrado”.
28 Bono amang’ana ande onsi igoro ya Yosia, na aya onsi akorete, nigo ariikire ase Egetabu ki’ogokora kw’Abarwoti b’Abayuda.
28 Os demais acontecimentos do reinado de Josias e tudo que ele fez estão registrados no Livro da História dos Reis de Judá .
29 Ase amatuko y’okogaamba kwa Yosia, Farao Neko, omorwoti o Misiri, akagenda korwana nomorwoti bw’Abaasuri agwo ase orooche rw’Eufarati. Yosia omorwoti akagenda agwo korwana nere, na ekero Farao Neko amorooche, akamoitera agwo Megido.
29 Durante o reinado de Josias, o faraó Neco, rei do Egito, foi ao rio Eufrates dar apoio ao rei da Assíria. O rei Josias e seu exército saíram para lutar contra ele, mas o faraó o matou quando se enfrentaram em Megido.
30 Abasomba baye bakamorusia Megido, bakabogoria omobere oye okwete ore ase egari ime, bakayoira Yerusalemu. Erio bakamotindeka ase embeera yaye omonyene.
30 Os oficiais de Josias levaram seu corpo de volta num carro, de Megido para Jerusalém, e o sepultaram em seu próprio túmulo. Então o povo ungiu Jeoacaz, filho de Josias, e o proclamou rei.
31 Yehoahasi nigo arenge nemiaka emerongo etato, ekero achagete kogamba, na akagaamba emetienyi etato agwo Yerusalemu. Ng’ina nigo arenge korokwa Hamutali, mosubati o Yeremia korwa Libuna.
31 Jeoacaz tinha 23 anos quando começou a reinar, e reinou em Jerusalém por três meses. Sua mãe se chamava Hamutal e era filha de Jeremias, de Libna.
32 Yehoahasi agakora ayare amabe ase obosio bw’Omonene, koreng’ana buna aya onsi chisokoro chiaye chiakorete.
32 Fez o que era mau aos olhos do S enhor , como seus antepassados.
33 Farao Neko akamobwata, akamosiba agwo Ribula ase ense ya Hamati, erinde tabaisa kogamba agwo Yerusalemu, naende akabeekera abanto b’ense eria ebango ye chitalanta rigana erimo chi’echifeta na etalanta eyemo y’etaabu.
33 O faraó Neco prendeu Jeoacaz em Ribla, na terra de Hamate, para impedir que reinasse em Jerusalém. Também exigiu que Judá pagasse um tributo de 3.500 quilos de prata e 35 quilos de ouro.
34 Farao Neko akabeeka Eliakimu, omwana omomura o Yosia, akamobeka akaba omorwoti ase ribaga ria ise, na akaonchora erieta riaye, akamoroka Yehoyakimu. Akarusia Yehoahasi agwo, akamoira Misiri, nere agakwera aroro.
34 Em seguida, o faraó Neco escolheu Eliaquim, outro filho de Josias, como sucessor de seu pai e mudou o nome dele para Jeoaquim. Jeoacaz foi levado como prisioneiro para o Egito, onde morreu.
35 Yehoyakimu akaa Farao chifeta ne chitaabu chiria, korende eyio nigo yamobetereretie kobekera ense eria ebango ase ogochinyora na goakana Farao echi achiigete. Akarusia ebango ye chifeta ne chitaabu korwa ase abanto b’ense eria; kera omonto akarua ekerengo abeekeretwe.
35 A fim de obter o ouro e a prata que o faraó Neco havia exigido como tributo, Jeoaquim cobrou dos habitantes de Judá um imposto proporcional às posses de cada um.
36 Yehoyakimu nigo arenge nemiaka emerongo ebere, na etano, ekero achagete kogamba; akagaamba emiaka ikomi nomo agwo Yerusalemu. Ng’ina nigo arenge korokwa Sebida, mosubati o Pedaya korwa Rumi.
36 Jeoaquim tinha 25 anos quando começou a reinar, e reinou em Jerusalém por onze anos. Sua mãe se chamava Zebida e era filha de Pedaías, de Ruma.
37 Yehoyakimu agakora ayare amabe ase obosio bw’Omonene, buna koreng’ana chisokoro chiaye chiakorete.
37 Ele fez o que era mau aos olhos do S enhor , como seus antepassados.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.