2 Reis 23
guz (GUZ) vs NVI
1 Omorwoti agatoma abanto barangerie abagaaka bonsi b’Abayuda na aba Yerusalemu, bagasangererekana asare.
1 Então o rei convocou todas as autoridades de Judá e de Jerusalém.
2 Na omorwoti agatiira gochia ase enyomba y’Omonene amo n’Abayuda bonsi na abanto bonsi bamenyete Yerusalemu, na abakuani, na ababani, abanto bonsi, abake na abanene. Erio akabasomera amang’ana onsi aria ariikire ase Egetabu keria gi’Okobwatana kw’Ogotianania yanyorekanete ime ase enyomba y’Omonene.
2 Depois o rei subiu ao templo do Senhor acompanhado por todos os homens de Judá, todo o povo de Jerusalém, os sacerdotes e os profetas; todo o povo, dos mais simples aos mais importantes. Para todos o rei leu em voz alta todas as palavras do Livro da Aliança, que havia sido encontrado no templo do Senhor.
3 Omorwoti agatenena ang’e nesiiro, agakora okobwatana kw’ogotianania ase obosio bw’Omonene, ng’a mbabwatie Omonene na kobwata amachiiko aye, na oborori bwaye, na emeroberio yaye echiikire, bayakore ne chinkoro chiabo chionsi na emioyo yabo yonsi, mbakore amang’ana onsi aganeirie nokobwatana oko kw’ogotianania, ayarikire ase egetabu eke. Erio abanto bonsi bakaria eira ng’a mbabwate okobwatana koria kw’ogotianania.
3 O rei colocou-se junto à coluna real e, na presença do Senhor, fez uma aliança, comprometendo-se a seguir o Senhor e obedecer de todo o coração e de toda a alma aos seus mandamentos, seus preceitos e seus decretos, confirmando assim as palavras da aliança escritas naquele livro. Então todo o povo se comprometeu com a aliança.
4 Erio omorwoti agachiika Hilikia, Omokuani bw’omonene, na abakuani, abakoonyi baye, na abarendi b’egesieri, barusie korwa ase Hekalu y’Omonene ebikorero bionsi biaroisetwe ase ogosasimera Baali na Asera, na erioba, na omotienyi, ne ching’enang’eni chionsi chia igoro. Magega y’ayio akabisambera isiko ya Yerusalemu, agwo ase egetii gia Kidironi, akaira ribu riabo Beteli.
4 O rei deu ordens ao sumo sacerdote Hilquias, aos sacerdotes auxiliares e aos guardas das portas que retirassem do templo do Senhor todos os utensílios feitos para Baal e Aserá e para todos os exércitos celestes. Ele os queimou fora de Jerusalém, nos campos do vale de Cedrom e levou as cinzas para Betel.
5 Naende akarusia abakuani baarenge gosasiima emegwekano, baria abarwoti b’Abayuda babeegete gosambera ubani agwo aase aimokererete igoro ase emechie y’Abayuda na goetanana Yerusalemu; naboigo nabaria baarenge gosamba ubani ase Baali, na erioba, na omotienyi, ne ching’enang’eni chionsi chia igoro.
5 E eliminou os sacerdotes pagãos nomeados pelos reis de Judá para queimar incenso nos altares idólatras das cidades de Judá e dos arredores de Jerusalém, aqueles que queimavam incenso a Baal, ao sol e à lua, às constelações e a todos os exércitos celestes.
6 Boigo akarenta omote oria bw’Asera korwa ase enyomba y’Omonene, akayosokia isiko ya Yerusalemu, akayoira gochia ase Rikura ria Kidironi, akayosamunyorera aroro, akayosia okaba orotu; erio akaruta orotu orwo igoro ase chimbeera agwo ase abanto baare gotindekwa.
6 Também mandou levar o poste sagrado do templo do Senhor para o vale de Cedrom, fora de Jerusalém, para ser queimado e reduzido a cinzas, que foram espalhadas sobre os túmulos de um cemitério público.
7 Agatagora na koiyeria inse chinyomba chi’abasaacha abanyaka baare korigania ase obosooku, echio chiarenge ase enyomba y’Omonene. (Ime ase chinyomba chiria abakungu baarenge koroiseria Asera, enyasae eria enkuungu, chiema.)
7 Também derrubou as acomodações dos prostitutos cultuais, que ficavam no templo do Senhor, onde as mulheres teciam para Aserá.
8 Akarenta abakuani bonsi korwa ase emechie y’Abayuda, na ase ense yonsi korwa Geba goika Beeri‐Seba agakora aase onsi aimokererete igoro agwo ase abakuani baarenge gosambera ubani akaba aatachenegeti. Na ebisasimero bi’aase aimokererete igoro arenge agwo ase ebiita bi’omochie, keria kiarenge ase egesoero ki’Egeita kia Yoshua, omogabana bw’omochie, na keria kiarenge ensemo y’okobee y’oyo ogosoera omochie, omorwoti akabitagora akabiyeria inse.
8 Josias trouxe todos os sacerdotes das cidades de Judá e, desde Geba até Berseba, profanou os altares onde os sacerdotes haviam queimado incenso. Derrubou os altares idólatras junto às portas, inclusive o altar da entrada da porta de Josué, o governador da cidade, que fica à esquerda da porta da cidade.
9 Korende nonya abakuani b’aase aimokererete igoro agosasimerwa tibaarenge ne ribaga gocha ase egesasiimero ki’Omonene agwo Yerusalemu, bakaba bakoria emegati etabekiri memera amo nabamwabo.
9 Embora os sacerdotes dos altares não servissem no altar do Senhor em Jerusalém, comiam pães sem fermento junto com os sacerdotes, seus colegas.
10 Boigo omorwoti agasaria Tofeti, aase agosasimerwa agwo ase Rikura ria mosinto o Hinomu, agaakora aatachenegeti ng’a onde tasambera omwana oye, omomura gose omoiseke, aroro abe ekeng’wanso ase enyasae eria Moleki.
10 Também profanou Tofete, que ficava no vale de Ben-Hinom, de modo que ninguém mais pudesse usá-lo para queimar seu filho ou filha em sacrifício a Moloque.
11 Naende akarusia chibarasi chiria abarwoti b’Abayuda babeegete ase egesoero ki’enyomba y’Omonene, echio baruete ase ogosasiima erioba. Nigo chiarenge ang’e nakanyomba ka Nathani‐Meleki, omoteneneri bw’enyomba y’omorwoti, ime ase enyomba gete ensemo ya bosongo; agasamba chigari chiria chiatananetwe ase erioba.
11 Acabou com os cavalos que os reis de Judá tinham consagrado ao sol. Estavam na entrada do templo do Senhor perto da sala de um oficial chamado Natã-Meleque. Também queimou as carruagens consagradas ao sol.
12 Agatagora na akaiyeria inse ebisasimero biarenge igoro ase ekerama ang’e nakanyomba ka igoro k’Ahasi, biria abarwoti b’Abayuda baagachete, na biria Manase aagachete ase chiraaro ibere chi’enyomba y’Omonene. Akabinachana ebing’ese, erio akaruta orotu rwabo ase akarooche ga Kidironi.
12 Derrubou os altares que os seus antecessores haviam erguido no terraço, em cima do quarto superior de Acaz, e os altares que Manassés havia construído nos dois pátios do templo do Senhor. Retirou-os dali, despedaçou-os e atirou o entulho no vale de Cedrom.
13 Na aase aimokerete igoro agosasimerwa arenge moocha ya Yerusalemu, Irianyi y’egetunwa ki’Obosareku, aria Sulemani, omorwoti bw’Abaisraeli, aagacherete Asitaroti, okogechia kw’Abasidoni, na Kemosi, okogechia kw’Abamoabu, na Milikomu, okogechia kw’Abaamoni, omorwoti agaakora akaba aatachenegeti.
13 O rei também profanou os altares que ficavam a leste de Jerusalém no sul do monte da Destruição, os quais Salomão, rei de Israel, havia construído para o poste sagrado, a detestável deusa dos sidônios, para Camos, o detestável deus de Moabe, e para Moloque, o detestável deus do povo de Amom.
14 Akanachana chisiiro chi’ogosasimerwa chikaba ebing’ese, na akanacha emete y’Asera, enyasae yabo enkuungu, agaichoria aase abo namauga ’abaanto.
14 Josias despedaçou as colunas sagradas, derrubou os postes sagrados e cobriu os locais com ossos humanos.
15 Boigo agatagora egesasiimero kiarenge agwo Beteli igoro y’aase aria aimokererete igoro agosasimerwa aria aroisetigwe na Yeroboamu, mosinto o Nebati, oria ogerete Abaisraeli bagakora ebibe. Agasaria aase aria aimokererete igoro na agatagora egesasiimero keria akagesenyenta gekaba orotu; agasamba omote bw’Asera.
15 Até o altar de Betel, o altar idólatra edificado por Jeroboão, filho de Nebate, que levou Israel a pecar; até aquele altar e o seu santuário, ele os demoliu. Queimou o santuário e o reduziu a pó, queimando também o poste sagrado.
16 Ekero Yosia aonchogete, akarora chimbeera chiarenge ase ekegoro igoro, agatoma abanto bakarenta amauga korwa ase chimbeera chiria ime, erio akayasambera ase egesasiimero, na ekio gekaba egetachenegeti, koreng’ana ne ring’ana ri’Omonene riaraaretigwe nomonto o Nyasae, oria obaanete igoro ase ebinto ebio.
16 Quando Josias olhou em volta e, viu os túmulos que havia na encosta da colina, mandou retirar os ossos dos túmulos e queimá-los no altar a fim de contaminá-lo, conforme a palavra do Senhor proclamada pelo homem de Deus que predisse essas coisas.
17 Erio akabora: “Nkeinyorio ki keria narorire aaria ng’umbu?”
17 O rei perguntou: "Que monumento é este que estou vendo? " Os homens da cidade disseram: "É o túmulo do homem de Deus que veio de Judá e proclamou estas coisas que tu fizeste ao altar de Betel".
18 Akabateebia: “Tiga ere abeere aroro; onde tabaisa korusia amauga aye.”
18 Então ele disse: "Deixem-no em paz. Ninguém toque nos seus ossos". Assim pouparam seus ossos bem como os do profeta que tinha vindo de Samaria.
19 Yosia agatagora ne chinyomba chionsi chi’aase aimokererete igoro agosasimerwa, echiarenge ase emechie ya Samaria, chiria abarwoti b’Abaisraeli baagachete bakagechia Omonene goika akaba nendamwamu. Agachikora buna akorete agwo Beteli.
19 Como havia feito em Betel, Josias tirou e profanou todos os santuários idólatras que os reis de Israel haviam construído nas cidades de Samaria e que provocaram o Senhor à ira.
20 Agaitera abakuani bonsi b’aase aimokererete igoro, ase ebisasimero biarenge, na agasambera amauga ’abaanto igoro yabo. Erio akairana gochia Yerusalemu.
20 Josias também mandou sacrificar todos os sacerdotes daqueles altares idólatras e queimou ossos humanos sobre os altares. Depois voltou a Jerusalém.
21 Erio Yosia omorwoti agachiika abanto bonsi, akabateebia, “Mobe ne Rituko Rinene ri’Epasaka ase Omonene, Nyasae oino, buna ariikire ase Egetabu eke y’Okobwatana kw’Ogotianania.”
21 Então o rei deu a seguinte ordem a todo o povo: "Celebrem a Páscoa ao Senhor seu Deus, conforme está escrito neste livro da Aliança".
22 Rituko ri’Epasaka buna eri konya tiriana koinyorwa korwa ase amatuko ’abagaambi, baria bagamberete Abaisraeli, gose ase amatuko onsi ay’abarwoti b’Abaisraeli, gose ay’abarwoti b’Abayuda.
22 Nem nos dias dos juízes que lideraram Israel, nem durante todos os dias dos reis de Israel e dos reis de Judá, foi celebrada uma Páscoa como esta.
23 Korende ase omwaka o ikomi na gatano na gatato bw’okogaamba kwa Yosia, Rituko erio Rinene ri’Epasaka rikainyorwa na korendwa ase Omonene, agwo Yerusalemu.
23 Mas no décimo oitavo ano do reinado de Josias, esta Páscoa foi celebrada ao Senhor em Jerusalém.
24 Boigo Yosia akarusia abanto bonsi baarenge koboria ogosemigwa korwa ase emeika y’abanto bakwete, na abarogi, na ebinyasae, na emegwekano ende y’ogosasimwa, na okogechia gwonsi kwarorekanete ase ense y’Abayuda na ase Yerusalemu. Nigo akorete ayio, erinde akore amang’ana onsi ay’amachiiko aria ariikire ase egetabu eria Hilikia Omokuani anyorete agwo ase enyomba y’Omonene.
24 Além disso, Josias eliminou os médiuns, os espíritas, os ídolos da família, os ídolos e todas as outras coisas repugnantes que havia em Judá e em Jerusalém. Ele fez isto para cumprir as exigências da lei escritas no livro que o sacerdote Hilquias havia descoberto no templo do Senhor.
25 Morwoti onde tabeete agwo ritang’ani orenge buna Yosia, oria omobwatetie Omonene nenkoro yaye yonsi, na omoyo oye bwonsi, ne chinguru chiaye chionsi, koreng’ana n’amachiiko onsi a Musa; gose morwoti onde tanyorekanete buna ere ase abwo bamobwatetie korwa magega.
25 Nem antes nem depois de Josias houve um rei como ele, que se voltasse para o Senhor de todo o coração, de toda a alma e de todas as suas forças, de acordo com toda a Lei de Moisés.
26 Korende nonya naboigo, Omonene taonchogete atige obotindi obonene bw’endamwamu yaye yogete igoro ase Abayuda ase engencho y’okogechia gwonsi Manase konya akorire amogechirie.
26 Entretanto, o Senhor não voltou atrás do fogo de sua grande ira, que se acendeu contra Judá por causa de tudo o que Manassés fizera para provocá-lo à ira.
27 Na Omonene akabora, “Nindusie Abayuda korwa ase obosio bwane, buna narusetie Abaisraeli; nintugute Yerusalemu, omochie oyio nachorete, na enyomba eria nateebete ng’a nimbeeke erieta riane aroro.”
27 Por isso o Senhor disse: "Também retirarei Judá da minha presença, tal como retirei de Israel, e rejeitarei Jerusalém, a cidade que escolhi, e este templo, do qual eu disse: ‘Ali porei o meu nome’ ".
28 Bono amang’ana ande onsi igoro ya Yosia, na aya onsi akorete, nigo ariikire ase Egetabu ki’ogokora kw’Abarwoti b’Abayuda.
28 Os demais acontecimentos do reinado de Josias e todas as suas realizações, estão escritos no livro dos registros históricos dos reis de Judá.
29 Ase amatuko y’okogaamba kwa Yosia, Farao Neko, omorwoti o Misiri, akagenda korwana nomorwoti bw’Abaasuri agwo ase orooche rw’Eufarati. Yosia omorwoti akagenda agwo korwana nere, na ekero Farao Neko amorooche, akamoitera agwo Megido.
29 Durante o seu reinado, o faraó Neco, rei do Egito, avançou até o rio Eufrates ao encontro do rei da Assíria. O rei Josias marchou para combatê-lo, mas o faraó Neco o enfrentou e o matou em Megido.
30 Abasomba baye bakamorusia Megido, bakabogoria omobere oye okwete ore ase egari ime, bakayoira Yerusalemu. Erio bakamotindeka ase embeera yaye omonyene.
30 Os oficiais de Josias levaram o seu corpo de Megido para Jerusalém, e o sepultaram em seu próprio túmulo. O povo tomou Jeoacaz, filho de Josias, ungiu-o e o proclamou como rei no lugar de seu pai.
31 Yehoahasi nigo arenge nemiaka emerongo etato, ekero achagete kogamba, na akagaamba emetienyi etato agwo Yerusalemu. Ng’ina nigo arenge korokwa Hamutali, mosubati o Yeremia korwa Libuna.
31 Jeoacaz tinha vinte e três anos de idade quando começou a reinar, e reinou três meses em Jerusalém. O nome de sua mãe era Hamutal, filha de Jeremias; ela era de Libna.
32 Yehoahasi agakora ayare amabe ase obosio bw’Omonene, koreng’ana buna aya onsi chisokoro chiaye chiakorete.
32 Ele fez o que o Senhor reprova, tal como seus antepassados.
33 Farao Neko akamobwata, akamosiba agwo Ribula ase ense ya Hamati, erinde tabaisa kogamba agwo Yerusalemu, naende akabeekera abanto b’ense eria ebango ye chitalanta rigana erimo chi’echifeta na etalanta eyemo y’etaabu.
33 O faraó Neco o prendeu em Ribla, na terra de Hamate, de modo que não mais reinou em Jerusalém. O faraó também impôs a Judá um tributo de três toneladas e meia de prata e trinta e cinco quilos de ouro.
34 Farao Neko akabeeka Eliakimu, omwana omomura o Yosia, akamobeka akaba omorwoti ase ribaga ria ise, na akaonchora erieta riaye, akamoroka Yehoyakimu. Akarusia Yehoahasi agwo, akamoira Misiri, nere agakwera aroro.
34 Colocou Eliaquim, filho de Josias, como rei no lugar do seu pai Josias, e mudou o nome de Eliaquim para Jeoaquim. Mas levou Jeoacaz consigo para o Egito, onde ele morreu.
35 Yehoyakimu akaa Farao chifeta ne chitaabu chiria, korende eyio nigo yamobetereretie kobekera ense eria ebango ase ogochinyora na goakana Farao echi achiigete. Akarusia ebango ye chifeta ne chitaabu korwa ase abanto b’ense eria; kera omonto akarua ekerengo abeekeretwe.
35 Jeoaquim pagou ao faraó Neco a prata e o ouro. Mas, para cumprir as exigências do faraó, Jeoaquim impôs tributos ao povo, cobrando a prata e o ouro, de cada um conforme suas posses.
36 Yehoyakimu nigo arenge nemiaka emerongo ebere, na etano, ekero achagete kogamba; akagaamba emiaka ikomi nomo agwo Yerusalemu. Ng’ina nigo arenge korokwa Sebida, mosubati o Pedaya korwa Rumi.
36 Jeoaquim tinha vinte e cinco anos de idade quando começou a reinar, e reinou onze anos em Jerusalém. O nome de sua mãe era Zebida, filha de Pedaías; ela era de Ruma.
37 Yehoyakimu agakora ayare amabe ase obosio bw’Omonene, buna koreng’ana chisokoro chiaye chiakorete.
37 Ele fez o que o Senhor reprova, tal como seus antepassados.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.