1 Reis 20
guz (GUZ) vs VC
1 Beni‐Hadadi, omorwoti bw’Abasiiria, agasangereria abarwani baye b’esegi amo. Abarwoti emerongo etato na babere boigo baarenge amo nere, ne chibarasi ne chigari. Barabwo bakagenda bakaboera omochie o Samaria, bakayorwania esegi.
1 Ben-Hadad, rei da Síria, mobilizou todo o seu exército. Tinha com ele trinta e dois reis, cavalos e carros. Subiu, pôs o cerco diante de Samaria e atacou-a.
2 Beni‐Hadadi agatoma abanto gochia ase omochie ase Ahabu, omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya naro inche Beni‐Hadadi ngoteeba:
2 Mandou mensageiros a Acab, rei de Israel, na cidade, com esta mensagem:
3 Chifeta chiao ne chitaabu chiao nechiane; boigo abakungu bao abanyakieni, na abana bao nabaane.”
3 Eis o que diz Ben-Hadad: Tua prata e teu ouro são meus. São minhas as tuas mulheres e os mais belos de teus filhos.
4 Omorwoti bw’Abaisraeli akairaneria: “Buna gwateebire aye omonene one, aye omorwoti, inche noyoo inde, na ebinto bionsi imbwate nebiao.”
4 Como tu dizes, meu senhor e rei, respondeu Acab, eu sou teu com tudo o que me pertence.
5 Abanto baria batometwe bakairana naende, bagateeba: “Aya naro Beni‐Hadadi agoteeba: Natoma amang’ana asore ng’a ong’e chifeta chiao, ne chitaabu chiao, na abakungu bao, na abana bao.
5 Mas os mensageiros voltaram e disseram: Isto diz Ben-Hadad: Mandou-te dizer: dá-me tua prata e teu ouro, tuas mulheres e teus filhos.
6 Nonya naboigo, nintome abasomba baane ankio, ase engaki buna eye, bariga‐rigie nyomba mwao, ne chinyomba chi’abasomba bao, erio baire kera egento ekerabagokie.”
6 Amanhã, pois, a esta mesma hora, mandarei os meus servos à tua casa; eles a revistarão, assim como as casas de teus servos; tomarão com as suas mãos tudo o que lhes aprouver.
7 Omorwoti bw’Abaisraeli akarangeria abagaaka bonsi b’ense yaye, akabateebia: “Rora bono buna omonto oyo akorigia korenta emechando, igo atoma abanto, akagania imoe abakungu baane, na abana baane, ne chifeta, ne chitaabu, nainche timorineti.”
7 Então o rei de Israel convocou todos os anciãos da terra e disse-lhes: Considerai e vede que esse homem quer a nossa perda. Quando me mandou pedir minhas mulheres, meus filhos, minha prata e meu ouro, nada lhe recusei.
8 Erio abagaaka na abanto bonsi bakamoteebia: “Tobaisa koigwa amang’ana ayio gose koyancha.”
8 Os anciãos e todo o povo disseram-lhe: Não lhe dês ouvidos, nem o atendas em nada.
9 Ase igo Ahabu agateebia abanto baria Beni‐Hadadi atomete: “Motebie omonene one omorwoti ng’a ayio onsi aganetie ase engaki entang’ani ninyakore, korende aya a magega tinkoyakora.”
9 Acab respondeu aos mensageiros de Ben-Hadad: Dizei ao rei, meu senhor: estou pronto a fazer o que pediste ao teu servo da primeira vez; mas o que agora exiges, não o posso consentir. Os mensageiros foram-se e deram tal resposta ao rei.
10 Beni‐Hadadi agatoma amang’ana asare naende agateeba: “Chinyasae ching’e egesusuro ekenene, na goetania, onye orotu rwa Samaria ndogoisana chinsanyi chi’abaanto bonsi bagontunyana.”
10 Ben-Hadad mandou dizer a Acab: Que os deuses me tratem com o mais extremo rigor, se o pó da Samaria bastar para encher o côncavo da mão dos guerreiros que me seguem!
11 Omorwoti bw’Abaisraeli akairaneria, akabora: “Momotebie ng’a oyo okweboyia ebirwanero biaye tabaisa gwetogia buna oyo okobirusia.”
11 O rei de Israel, respondendo, disse: Dizei-lhe que aquele que põe o seu cinturão não deve gloriar-se como aquele que o tira.
12 Ekero Beni‐Hadadi aigwete ring’ana erio, ekero arenge konywa amo nabarwoti bande ase chiema, agateebia abanto baye: “Eroberie!” Barabwo bakeroberia gochia korwania omochie oria.
12 Recebendo esta resposta, Ben-Hadad, que estava bebendo nas suas tendas com os reis, disse à sua gente: Aos vossos postos! E eles ordenaram as tropas para o ataque à cidade.
13 Na rora, omobani agacha ase Ahabu, omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya nar’Omonene agoteeba: Inee! Kwarorire omoganda oyo omonene bw’esegi? Rora, ninyobeke ase okoboko kwao ase rituko ria reero; naye nomanye ng’a inche ninche Omonene.”
13 Nesse momento, um profeta aproximou-se de Acab, rei de Israel, e disse-lhe: Eis o que diz o Senhor: Vês esta imensa multidão? Pois declaro-te que hoje te entrego nas mãos, para que saibas que eu sou o Senhor.
14 Ahabu akabooria: “Ngoetera ase ng’o?”
14 Acab perguntou: Por quem será ela entregue? O profeta respondeu: Assim fala o Senhor: Por meio dos servos dos chefes de províncias. Quem começará o combate? Tu mesmo.
15 Erio Ahabu akaroberia abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo, amagana abere, na emerongo etato, na babere (232); naende magega y’ayio akaroberia Abaisraeli bonsi, na barabwo nigo baarenge chilifu isano na ibere (7,000).
15 Acab passou em revista os servos dos chefes de províncias, e encontrou duzentos e trinta e dois. Depois contou todo o povo dos israelitas, e viu que eram sete mil.
16 Mobaso gati, ekero Beni‐Hadadi amo nabarwoti baria emerongo etato na babere baarenge komokoonya banyure na gotinda agwo ase chiema, Abaisraeli bagachaaka esegi.
16 Saíram ao meio-dia, quando Ben-Hadad bebia e se embriagava nas tendas com os trinta e dois reis, seus auxiliares.
17 Abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo bakagenda ritang’ani, na Beni‐Hadadi agatoma abatuki b’amang’ana; barabwo bakarenta amang’ana, bakamoteebia: “Abanto ngocha bare korwa Samaria.”
17 Os servos dos chefes de províncias tinham saído em primeiro lugar. Ben-Hadad mandou ver o que se passava. Disseram-lhe: São alguns homens que saem de Samaria.
18 Nere akabateebia: “Onye igo bachire nomorembe, mobabwate, mobatige babe moyo; gose onye igo bachire korwana esegi, mobabwate, mobatige babe moyo.”
18 O rei disse: Venham eles para tratar de paz, ou venham para combater, capturai-os vivos.
19 Korende abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo amo nomoganda bw’esegi okobabwatia bakarua ase omochie, bakagenda,
19 Os servos dos chefes de províncias saíram, pois, da cidade, seguidos do exército.
20 na kera oyomo orenge goita omobisa oye. Abasiiria bagatama, na Abaisraeli bakababwatia, korende Beni‐Hadadi, omorwoti bw’Abasiiria, akariina ebarasi, agatama amo nabaanto bande abariini be chibarasi.
20 Cada um deles feriu o seu homem. Os sírios fugiram, perseguidos por Israel; Ben-Hadad, rei da Síria, fugiu a cavalo com alguns cavaleiros.
21 Omorwoti bw’Abaisraeli akagenda agaita chibarasi agasaria chigari, agaita n’Abasiiria ase ogoita okonene.
21 Então o rei de Israel saiu e feriu cavalos e carros, causando uma grande ruína aos sírios.
22 Naende omobani oria agacha ase omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Inchuo otimoke onyore chinguru, rengereria mono egento ogwenerete gokora, ekiagera ekero ebimeri bigochaka gosomoria, omorwoti bw’Abasiiria nagochere gokorwania.”
22 O profeta foi ter com o rei de Israel e disse-lhe: Vai, cobra ânimo e examina o que te é preciso fazer, porque no próximo ano voltará o rei da Síria para atacar-te.
23 Abasomba b’omorwoti bw’Abasiiria bakamoteebia: “Chinyasae chiabo nigo chire chinyasae chi’ebitunwa, na ase ayio nigo chiaba ne chinguru gotobua; korende togende torwane nabaanto abwo ase ense omweya, ekeene, goika tobe ne chinguru kobabua.
23 Os servos do rei da Síria disseram ao seu soberano: O seu deus é um deus dos montes; por isso foram mais fortes do que nós. Se os atacarmos na planície, veremos se não somos os mais fortes.
24 Kora iga: Rusia abarwoti, kera oyomo ase emeremo yaye, na ase amabaga abo obeke abatang’ani b’abasikari.
24 Eis o que tens de fazer: Destitui todos os reis e substitui-os por governadores.
25 Naende roberia abarwani b’esegi bang’ana buna abwo baitwa, ne chibarasi ne chigari ching’ana buna echio chiasirigwa, erio tobarwanie ase ense omweya; ekeene, goika tobe ne chinguru kobabua.”
25 Levanta um exército semelhante ao que perdeste, uma cavalaria equivalente e outro tanto de carros. Combateremos na planície e com toda a certeza seremos mais fortes do que eles. O rei ouviu e seguiu o seu conselho.
26 Engaki y’ogosimeka ebimeri bigochaka gosomoria, Beni‐Hadadi akaroberia Abasiiria, akagenda Afeki korwania Abaisraeli.
26 No ano seguinte, Ben-Hadad, depois de ter passado em revista os sírios, avançou até Afec para combater Israel.
27 Abaisraeli bakaroberigwa na koariganerigwa chindagera, bakagenda korwania Abasiiria. Abaisraeli bagatoora korigererania n’Abasiiria, bakarorekana buna amaicho abere amake e chimbori, korende Abasiiria bagaichora aase aria.
27 Os israelitas recenseados e providos de víveres foram contra os sírios e acamparam diante deles. Eram como dois pequenos rebanhos de cabras, enquanto os sírios cobriam toda a terra.
28 Omonto oria o Nyasae agacha ase omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya nar’Omonene atebiire: Abasiiria batebiire ng’a Omonene nigo are enyasae y’ebitunwa, korende tari enyasae y’ense omweya. Ase ayio, nimbeeke omoganda oyo omonene bwonsi ase okoboko kwao, naye nomanye ng’a inche ninche Omonene.”
28 Então o homem de Deus aproximou-se do rei de Israel e disse-lhe: Isto diz o Senhor: Porque os sírios disseram: O Senhor é um deus dos montes e não das planícies - vou entregar-te nas mãos essa imensa multidão, a fim de que saibas que eu sou o Senhor.
29 Ase igo abarwani bonsi bagatoora bakarigererania ase engaki y’amatuko atano na abere. Erio ase rituko riria ria gatano na kabere bagachaakana esegi, na ase rituko erimo Abaisraeli bagaita abarwani b’Abasiiria abaare gotaara namagoro, chilifu rigana erimo (100,000).
29 Durante sete dias ficaram acampados um em face do outro. No sétimo dia deu-se a batalha; os israelitas mataram num só dia cem mil sírios.
30 Abatigari b’Abasiiria bagatama gochia ase omochie o Afeki. Chindwaki chi’omochie oria chikagwera abanto abwo batigarete, chilifu emerongo ebere na isano na ibere (27,000).
30 O resto fugiu para a cidade de Afec, mas as muralhas caíram sobre os vinte e sete mil sobreviventes. Ben-Hadad, que se refugiara na cidade, escondia-se de quarto em quarto.
31 Abasomba baye bakamoteebia: “Bono twaigure ng’a abarwoti b’enyomba y’Abaisraeli nigo bare namaabera, tiga tweboyie chianga chi’echigunia, na tonaarie chingori ase amagoti aito, erio tosoke, togende ase omorwoti bw’Abaisraeli; ande nabo arabaise gototiga tobe moyo.”
31 Seus servos disseram-lhe: Ouve: nós temos ouvido dizer que os reis de Israel são clementes. Ponhamos sacos sobre nossos rins e cordas ao nosso pescoço, e vamos ter com o rei de Israel; talvez ele te poupe a vida.
32 Ase ayio bakeboyia chigunia, naende bakanaara chingori ase amagoti abo, erio bakagenda ase omorwoti bw’Abaisraeli, bagateeba: “Omosomba oo Beni‐Hadadi nigo agosaba ng’a omotige abe moyo.”
32 Cingiram-se, pois, com sacos pelos rins, puseram cordas em volta do pescoço, e apresentaram-se ao rei de Israel, dizendo: Teu servo Ben-Hadad roga-te: Concede-me a vida! Ele está ainda vivo?, perguntou Acab; mas ele é meu irmão!
33 Abanto baria nigo baarenge barigereretie banyore ekemanyererio, na ekero baigwete ring’ana “Oyominto” bakairaneria bwango: “Ee, momura omino Beni‐Hadadi.”
33 Tomando bom augúrio dessas palavras, os sírios tomaram logo a palavra de sua boca e disseram-lhe: Ben-Hadad é teu irmão! Trazei-mo, disse o rei. Veio Ben-Hadad à presença de Acab, e este mandou-o subir ao seu carro.
34 Beni‐Hadadi akamoteebia: “Emechie tata airete korwa ase iso ninkoyeiranerie; naye bweroiserie chinchera chi’oboonchoreria agwo Damesiki, buna tata akorete agwo Samaria.”
34 Vou restituir-te, disse Ben-Hadad, as cidades que meu pai tomou do teu. Terás um quarteirão em Damasco, como meu pai o tinha em Samaria. Eu, disse Acab, feita esta aliança, te deixarei partir. Acab fez um tratado com Ben-Hadad e deixou-o ir livre.
35 Omonto oyomo bw’aborokigwa b’ababani agateebia omogisangio oye ase ogochikwa kw’Omonene: “Nagosabire, ing’ake ong’ite!” Korende omonto oria akaanga komoaka.
35 Então um dos filhos dos profetas disse ao seu companheiro, por ordem do Senhor: Fere-me. Mas o outro recusou.
36 Erio omobani oria akamoteebia: “Ekiagera kwangire koigwera eriogi ri’Omonene, rora, ase obwango obo okorua aa ase ’nde, endo negoite.” Erio kegima, ekero omonto oria aruete asare, akaumerana nendo ekamoita.
36 Porque não ouviste a voz do Senhor, disse-lhe o primeiro, logo que me tiveres deixado, serás morto por um leão. Mal se havia afastado, um leão o encontrou e o matou.
37 Naende omobani oria akanyora omonto onde, akamoteebia: “Nagosabire, ing’ake ong’ite?” Omonto oria akamoaka bokong’u, akamoniarora omobere.
37 O profeta, encontrando depois outro homem, disse-lhe: Fere-me. Este homem lançou-se contra ele e o feriu.
38 Omobani oria akagenda, akaganya omorwoti agwo ase enchera, agetuba negetambaa ase amaiso aye.
38 Então postou-se o profeta no caminho por onde devia passar o rei, pondo nos olhos uma faixa que o tornava irreconhecível.
39 Ekero omorwoti arenge goeta ase enchera eria, omobani oria akarera asare, akamoteebia: “Inche omosomba oo nagendete ase esegi, na rora, omorwani bw’esegi agacha akarentana omonto ase ’nde, aganteebia: Renda omonto oyo, aise gosira ase enchera ende yonsi, obogima bwao nabobe ribaga ri’obwaye, gose oakane rigori ri’etalanta eyemo y’efeta.
39 Tendo o rei passado, ele pôs-se a gritar-lhe: Teu servo estava em pleno combate, quando alguém lhe trouxe um homem, dizendo: Guarda este homem! Se ele desaparecer, a tua vida responderá pela sua, ou então pagarás um talento de prata.
40 Na buna inche omosomba oo nabwate emeremo emenge narenge gokora aa na aaria, omonto oria akagenda.”
40 Mas andando o teu servo ocupado daqui e dali, o prisioneiro desapareceu. O rei de Israel disse-lhe: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Erio bwango akarusia egetambaa ase amaiso aye, na omorwoti bw’Abaisraeli akamanya ng’a ere noyomo bw’ababani.
41 Então o outro tirou subitamente a faixa que lhe cobria os olhos, e o rei viu que ele era um dos profetas.
42 Omobani oria agateebia omorwoti: “Aya nar’Omonene agoteeba: Ekiagera gwatigire omonto orure ase okoboko kwao, oria naruete ase ogosirigwa, bono obogima bwao nabobe ribaga ri’obwaye, na abanto bao nababe ribaga ri’abaanto baye.”
42 Ele disse ao rei: Eis o que diz o Senhor: Pois que deixaste escapar de tuas mãos o homem que eu tinha votado ao interdito, tua vida responderá pela sua, e teu povo pelo seu povo.
43 Omorwoti bw’Abaisraeli akagenda bwoye ore nomoichano na obororo bw’endamwamu, agaika Samaria.
43 O rei de Israel voltou para a sua casa sombrio e irritado, e chegou a Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.