1 Reis 20
guz (GUZ) vs NTLH
1 Beni‐Hadadi, omorwoti bw’Abasiiria, agasangereria abarwani baye b’esegi amo. Abarwoti emerongo etato na babere boigo baarenge amo nere, ne chibarasi ne chigari. Barabwo bakagenda bakaboera omochie o Samaria, bakayorwania esegi.
1 O rei Ben-Hadade da Síria reuniu todo o seu exército e, apoiado por trinta e dois outros reis, com os seus cavalos e carros, subiu, e cercou a cidade de Samaria, e atacou-a.
2 Beni‐Hadadi agatoma abanto gochia ase omochie ase Ahabu, omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya naro inche Beni‐Hadadi ngoteeba:
2 Ele enviou alguns mensageiros, os quais entraram na cidade
3 Chifeta chiao ne chitaabu chiao nechiane; boigo abakungu bao abanyakieni, na abana bao nabaane.”
3 e disseram a Acabe, rei de Israel: — O rei Ben-Hadade exige que o senhor entregue a ele a sua prata e o seu ouro, as suas mulheres e os seus filhos mais fortes.
4 Omorwoti bw’Abaisraeli akairaneria: “Buna gwateebire aye omonene one, aye omorwoti, inche noyoo inde, na ebinto bionsi imbwate nebiao.”
4 Acabe respondeu: — Diga ao meu patrão, o rei Ben-Hadade, que eu concordo. Eu e tudo o que tenho somos dele.
5 Abanto baria batometwe bakairana naende, bagateeba: “Aya naro Beni‐Hadadi agoteeba: Natoma amang’ana asore ng’a ong’e chifeta chiao, ne chitaabu chiao, na abakungu bao, na abana bao.
5 Mais tarde, os mensageiros voltaram com outro recado do rei Ben-Hadade. Era o seguinte: — Eu lhe mandei uma mensagem exigindo que você me entregasse a sua prata e o seu ouro, as suas mulheres e os seus filhos.
6 Nonya naboigo, nintome abasomba baane ankio, ase engaki buna eye, bariga‐rigie nyomba mwao, ne chinyomba chi’abasomba bao, erio baire kera egento ekerabagokie.”
6 No entanto, amanhã a esta hora, eu vou mandar os meus servidores, e eles vão examinar o seu palácio e as casas dos seus servidores. Eles vão tirar tudo aquilo que acharem que tem valor.
7 Omorwoti bw’Abaisraeli akarangeria abagaaka bonsi b’ense yaye, akabateebia: “Rora bono buna omonto oyo akorigia korenta emechando, igo atoma abanto, akagania imoe abakungu baane, na abana baane, ne chifeta, ne chitaabu, nainche timorineti.”
7 Então o rei Acabe reuniu todos os líderes do país e disse: — Vocês estão vendo como esse homem está querendo nos arruinar! Ele mandou um recado exigindo que eu entregasse as minhas mulheres, os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, e eu concordei.
8 Erio abagaaka na abanto bonsi bakamoteebia: “Tobaisa koigwa amang’ana ayio gose koyancha.”
8 Os líderes e o povo responderam: — Não dê atenção a ele; não entregue nada.
9 Ase igo Ahabu agateebia abanto baria Beni‐Hadadi atomete: “Motebie omonene one omorwoti ng’a ayio onsi aganetie ase engaki entang’ani ninyakore, korende aya a magega tinkoyakora.”
9 Então Acabe respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade o seguinte: — Digam ao meu patrão, o rei, que eu concordo com tudo o que ele pediu na primeira vez, porém não posso concordar com o que ele está exigindo agora. Os mensageiros foram embora e entregaram essa resposta.
10 Beni‐Hadadi agatoma amang’ana asare naende agateeba: “Chinyasae ching’e egesusuro ekenene, na goetania, onye orotu rwa Samaria ndogoisana chinsanyi chi’abaanto bonsi bagontunyana.”
10 Ben-Hadade tornou a mandar os mensageiros. Eles levaram a seguinte mensagem: — Que os deuses me matem, se eu não arrasar Samaria com um exército tão grande, que, se cada soldado levar dela um punhado de terra, a cidade vai desaparecer!
11 Omorwoti bw’Abaisraeli akairaneria, akabora: “Momotebie ng’a oyo okweboyia ebirwanero biaye tabaisa gwetogia buna oyo okobirusia.”
11 O rei Acabe respondeu: — Digam ao rei Ben-Hadade que um verdadeiro soldado se gaba depois de uma batalha e não antes.
12 Ekero Beni‐Hadadi aigwete ring’ana erio, ekero arenge konywa amo nabarwoti bande ase chiema, agateebia abanto baye: “Eroberie!” Barabwo bakeroberia gochia korwania omochie oria.
12 Ben-Hadade recebeu a resposta de Acabe enquanto ele e os outros reis estavam bebendo nas suas barracas. Então deu ordem aos seus soldados para se aprontarem a fim de atacar a cidade, e eles se colocaram em posição de batalha.
13 Na rora, omobani agacha ase Ahabu, omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya nar’Omonene agoteeba: Inee! Kwarorire omoganda oyo omonene bw’esegi? Rora, ninyobeke ase okoboko kwao ase rituko ria reero; naye nomanye ng’a inche ninche Omonene.”
13 Enquanto isso, um profeta foi falar com Acabe, rei de Israel, e lhe disse: — O
14 Ahabu akabooria: “Ngoetera ase ng’o?”
14 — Quem vai comandar o ataque? — perguntou Acabe. O profeta respondeu: — O — Quem vai comandar a força principal? — perguntou o rei. — O senhor, ó rei! — respondeu o profeta.
15 Erio Ahabu akaroberia abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo, amagana abere, na emerongo etato, na babere (232); naende magega y’ayio akaroberia Abaisraeli bonsi, na barabwo nigo baarenge chilifu isano na ibere (7,000).
15 Então o rei mandou chamar os ajudantes dos administradores dos distritos, que eram duzentos e trinta e dois. Aí o rei convocou o exército israelita, que tinha sete mil homens.
16 Mobaso gati, ekero Beni‐Hadadi amo nabarwoti baria emerongo etato na babere baarenge komokoonya banyure na gotinda agwo ase chiema, Abaisraeli bagachaaka esegi.
16 O ataque começou ao meio-dia, quando Ben-Hadade e os seus trinta e dois aliados estavam se embebedando nas suas barracas.
17 Abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo bakagenda ritang’ani, na Beni‐Hadadi agatoma abatuki b’amang’ana; barabwo bakarenta amang’ana, bakamoteebia: “Abanto ngocha bare korwa Samaria.”
17 Os jovens ajudantes dos administradores avançaram primeiro. Alguns espiões mandados por Ben-Hadade contaram a ele que um grupo de soldados estava saindo de Samaria.
18 Nere akabateebia: “Onye igo bachire nomorembe, mobabwate, mobatige babe moyo; gose onye igo bachire korwana esegi, mobabwate, mobatige babe moyo.”
18 Ele ordenou: — Prendam vivos esses soldados, quer tenham vindo para lutar, quer tenham vindo pedir paz.
19 Korende abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo amo nomoganda bw’esegi okobabwatia bakarua ase omochie, bakagenda,
19 Os ajudantes dos administradores atacaram primeiro, seguidos pelo exército israelita,
20 na kera oyomo orenge goita omobisa oye. Abasiiria bagatama, na Abaisraeli bakababwatia, korende Beni‐Hadadi, omorwoti bw’Abasiiria, akariina ebarasi, agatama amo nabaanto bande abariini be chibarasi.
20 e cada um matou o homem contra quem lutava. Os sírios fugiram, e os israelitas os perseguiram, mas Ben-Hadade escapou a cavalo, junto com alguns soldados da cavalaria.
21 Omorwoti bw’Abaisraeli akagenda agaita chibarasi agasaria chigari, agaita n’Abasiiria ase ogoita okonene.
21 O rei Acabe saiu, tomou os cavalos e os carros de guerra e derrotou completamente os sírios.
22 Naende omobani oria agacha ase omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Inchuo otimoke onyore chinguru, rengereria mono egento ogwenerete gokora, ekiagera ekero ebimeri bigochaka gosomoria, omorwoti bw’Abasiiria nagochere gokorwania.”
22 Então o profeta foi falar com o rei Acabe e disse: — Volte, fortaleça o seu exército e faça planos cuidadosos, pois daqui a um ano o rei da Síria vai atacar de novo.
23 Abasomba b’omorwoti bw’Abasiiria bakamoteebia: “Chinyasae chiabo nigo chire chinyasae chi’ebitunwa, na ase ayio nigo chiaba ne chinguru gotobua; korende togende torwane nabaanto abwo ase ense omweya, ekeene, goika tobe ne chinguru kobabua.
23 Os oficiais do rei Ben-Hadade disseram a ele: — Os deuses dos israelitas são deuses das montanhas, e foi por isso que os israelitas foram mais fortes do que nós. Mas, se lutarmos contra eles em lugares planos, seremos mais fortes do que eles.
24 Kora iga: Rusia abarwoti, kera oyomo ase emeremo yaye, na ase amabaga abo obeke abatang’ani b’abasikari.
24 Portanto, faça o seguinte: tire os trinta e dois reis do comando e ponha capitães no lugar deles.
25 Naende roberia abarwani b’esegi bang’ana buna abwo baitwa, ne chibarasi ne chigari ching’ana buna echio chiasirigwa, erio tobarwanie ase ense omweya; ekeene, goika tobe ne chinguru kobabua.”
25 Depois forme um exército tão grande como aquele que o senhor perdeu e com o mesmo número de cavalos e carros. Nós lutaremos contra os israelitas nos lugares planos e certamente seremos mais fortes do que eles. O rei Ben-Hadade concordou e seguiu o conselho deles.
26 Engaki y’ogosimeka ebimeri bigochaka gosomoria, Beni‐Hadadi akaroberia Abasiiria, akagenda Afeki korwania Abaisraeli.
26 Um ano depois ele convocou os seus soldados e marchou com eles para a cidade de Afeca a fim de atacar os israelitas.
27 Abaisraeli bakaroberigwa na koariganerigwa chindagera, bakagenda korwania Abasiiria. Abaisraeli bagatoora korigererania n’Abasiiria, bakarorekana buna amaicho abere amake e chimbori, korende Abasiiria bagaichora aase aria.
27 Estes haviam sido convocados e tinham recebido mantimentos; eles marcharam contra o exército de Ben-Hadade e acamparam em dois grupos, de frente para os sírios. Os israelitas pareciam dois pequenos rebanhos de cabras comparados com os sírios, que estavam espalhados por todo o campo.
28 Omonto oria o Nyasae agacha ase omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya nar’Omonene atebiire: Abasiiria batebiire ng’a Omonene nigo are enyasae y’ebitunwa, korende tari enyasae y’ense omweya. Ase ayio, nimbeeke omoganda oyo omonene bwonsi ase okoboko kwao, naye nomanye ng’a inche ninche Omonene.”
28 Um profeta foi falar com o rei Acabe e disse: — O que o
29 Ase igo abarwani bonsi bagatoora bakarigererania ase engaki y’amatuko atano na abere. Erio ase rituko riria ria gatano na kabere bagachaakana esegi, na ase rituko erimo Abaisraeli bagaita abarwani b’Abasiiria abaare gotaara namagoro, chilifu rigana erimo (100,000).
29 Durante sete dias os sírios e os israelitas ficaram acampados de frente uns para os outros. No sétimo dia começou a batalha, e os israelitas, num só dia, mataram cem mil sírios.
30 Abatigari b’Abasiiria bagatama gochia ase omochie o Afeki. Chindwaki chi’omochie oria chikagwera abanto abwo batigarete, chilifu emerongo ebere na isano na ibere (27,000).
30 O resto fugiu e entrou na cidade de Afeca, e as muralhas da cidade caíram em cima de vinte e sete mil deles. Ben-Hadade também fugiu, e entrou na cidade, e se escondeu no quarto dos fundos de uma casa.
31 Abasomba baye bakamoteebia: “Bono twaigure ng’a abarwoti b’enyomba y’Abaisraeli nigo bare namaabera, tiga tweboyie chianga chi’echigunia, na tonaarie chingori ase amagoti aito, erio tosoke, togende ase omorwoti bw’Abaisraeli; ande nabo arabaise gototiga tobe moyo.”
31 Então os seus oficiais lhe disseram: — Nós ouvimos dizer que os reis israelitas são bondosos. Por isso, vamos falar com o rei de Israel. Vestiremos roupas feitas de pano grosseiro e amarraremos cordas no pescoço; talvez assim ele não mate o senhor.
32 Ase ayio bakeboyia chigunia, naende bakanaara chingori ase amagoti abo, erio bakagenda ase omorwoti bw’Abaisraeli, bagateeba: “Omosomba oo Beni‐Hadadi nigo agosaba ng’a omotige abe moyo.”
32 Então eles amarraram roupas feitas de pano grosseiro na cintura e cordas no pescoço e foram falar com Acabe. Eles disseram: — O seu escravo Ben-Hadade pede que o senhor não mande matá-lo. Acabe respondeu: — Então ele ainda está vivo? Ele é como se fosse meu irmão!
33 Abanto baria nigo baarenge barigereretie banyore ekemanyererio, na ekero baigwete ring’ana “Oyominto” bakairaneria bwango: “Ee, momura omino Beni‐Hadadi.”
33 Os oficiais de Ben-Hadade estavam esperando por um bom sinal e, quando Acabe falou em “irmão”, aproveitaram logo essa palavra e disseram: — Sim, senhor, Ben-Hadade é seu irmão! — Tragam Ben-Hadade aqui para mim! — ordenou Acabe. Quando Ben-Hadade chegou, Acabe o convidou para subir no carro com ele.
34 Beni‐Hadadi akamoteebia: “Emechie tata airete korwa ase iso ninkoyeiranerie; naye bweroiserie chinchera chi’oboonchoreria agwo Damesiki, buna tata akorete agwo Samaria.”
34 E Ben-Hadade lhe disse: — Eu vou devolver a você as cidades que o meu pai tomou do seu, e além disso você poderá pôr um centro comercial em Damasco, como o meu pai fez na cidade de Samaria. Acabe respondeu: — Se fizermos esse Então Acabe fez o acordo com ele e o deixou ir embora.
35 Omonto oyomo bw’aborokigwa b’ababani agateebia omogisangio oye ase ogochikwa kw’Omonene: “Nagosabire, ing’ake ong’ite!” Korende omonto oria akaanga komoaka.
35 Por ordem do Senhor Deus, um homem do grupo dos profetas pediu a um dos seus companheiros que lhe desse um soco. Mas o outro não quis bater nele,
36 Erio omobani oria akamoteebia: “Ekiagera kwangire koigwera eriogi ri’Omonene, rora, ase obwango obo okorua aa ase ’nde, endo negoite.” Erio kegima, ekero omonto oria aruete asare, akaumerana nendo ekamoita.
36 e por isso o profeta disse: — Você desobedeceu à ordem do E, logo que o homem saiu, um leão veio e o matou.
37 Naende omobani oria akanyora omonto onde, akamoteebia: “Nagosabire, ing’ake ong’ite?” Omonto oria akamoaka bokong’u, akamoniarora omobere.
37 Então aquele mesmo profeta foi falar com outro homem e disse: — Dê um soco em mim! E ele lhe deu um soco e o feriu.
38 Omobani oria akagenda, akaganya omorwoti agwo ase enchera, agetuba negetambaa ase amaiso aye.
38 Então o profeta enrolou um pano no rosto para se disfarçar e foi ficar na beira do caminho, esperando que o rei de Israel passasse por ali.
39 Ekero omorwoti arenge goeta ase enchera eria, omobani oria akarera asare, akamoteebia: “Inche omosomba oo nagendete ase esegi, na rora, omorwani bw’esegi agacha akarentana omonto ase ’nde, aganteebia: Renda omonto oyo, aise gosira ase enchera ende yonsi, obogima bwao nabobe ribaga ri’obwaye, gose oakane rigori ri’etalanta eyemo y’efeta.
39 Quando o rei ia passando, o profeta o chamou com um grito e disse: — Eu estava lutando na batalha quando um soldado me trouxe um inimigo que havia sido preso e disse: “Tome conta deste homem. Se ele escapar, você pagará com a vida ou então pagará uma multa de trinta e cinco quilos de prata.”
40 Na buna inche omosomba oo nabwate emeremo emenge narenge gokora aa na aaria, omonto oria akagenda.”
40 Mas eu fiquei ocupado com outras coisas, e o homem escapou. O rei respondeu: — Esse é o seu castigo; foi você mesmo quem deu a sentença.
41 Erio bwango akarusia egetambaa ase amaiso aye, na omorwoti bw’Abaisraeli akamanya ng’a ere noyomo bw’ababani.
41 Aí o profeta arrancou depressa o pano do rosto, e o rei Acabe reconheceu que era um dos profetas.
42 Omobani oria agateebia omorwoti: “Aya nar’Omonene agoteeba: Ekiagera gwatigire omonto orure ase okoboko kwao, oria naruete ase ogosirigwa, bono obogima bwao nabobe ribaga ri’obwaye, na abanto bao nababe ribaga ri’abaanto baye.”
42 Então ele disse ao rei: — Esta é a palavra de Deus, o
43 Omorwoti bw’Abaisraeli akagenda bwoye ore nomoichano na obororo bw’endamwamu, agaika Samaria.
43 Então o rei voltou aborrecido e com raiva para a sua casa em Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.