1 Reis 20
guz (GUZ) vs ARIB
1 Beni‐Hadadi, omorwoti bw’Abasiiria, agasangereria abarwani baye b’esegi amo. Abarwoti emerongo etato na babere boigo baarenge amo nere, ne chibarasi ne chigari. Barabwo bakagenda bakaboera omochie o Samaria, bakayorwania esegi.
1 Ora, Ben-Hadade, rei da Síria, ajuntou todo o seu exército; e havia com ele trinta e dois reis, e cavalos e carros. Então subiu, cercou a Samária, e pelejou contra ela.
2 Beni‐Hadadi agatoma abanto gochia ase omochie ase Ahabu, omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya naro inche Beni‐Hadadi ngoteeba:
2 E enviou à cidade mensageiros a Acabe, rei de Israel, a dizer-lhe: Assim diz: Ben-Hadade:
3 Chifeta chiao ne chitaabu chiao nechiane; boigo abakungu bao abanyakieni, na abana bao nabaane.”
3 A tua prata e o teu ouro são meus; e também, das tuas mulheres e dos teus filhos, os melhores são meus.
4 Omorwoti bw’Abaisraeli akairaneria: “Buna gwateebire aye omonene one, aye omorwoti, inche noyoo inde, na ebinto bionsi imbwate nebiao.”
4 Ao que respondeu o rei de Israel, dizendo: Conforme a tua palavra, ó rei meu senhor, sou teu, com tudo quanto tenho.
5 Abanto baria batometwe bakairana naende, bagateeba: “Aya naro Beni‐Hadadi agoteeba: Natoma amang’ana asore ng’a ong’e chifeta chiao, ne chitaabu chiao, na abakungu bao, na abana bao.
5 Tornaram a vir os mensageiros, e disseram: Assim fala Ben-Hadade, dizendo: Enviei-te, na verdade, mensageiros que dissessem: Tu me hás de entregar a tua prata e o teu ouro, as tuas mulheres e os teus filhos;
6 Nonya naboigo, nintome abasomba baane ankio, ase engaki buna eye, bariga‐rigie nyomba mwao, ne chinyomba chi’abasomba bao, erio baire kera egento ekerabagokie.”
6 todavia amanhã a estas horas te enviarei os meus servos, os quais esquadrinharão a tua casa, e as casas dos teus servos; e há de ser que tudo o que de precioso tiveres, eles tomarão consigo e o levarão.
7 Omorwoti bw’Abaisraeli akarangeria abagaaka bonsi b’ense yaye, akabateebia: “Rora bono buna omonto oyo akorigia korenta emechando, igo atoma abanto, akagania imoe abakungu baane, na abana baane, ne chifeta, ne chitaabu, nainche timorineti.”
7 Então o rei de Israel chamou todos os anciãos da terra, e disse: Notai agora, e vede como esse homem procura o mal; pois mandou pedir-me as minhas mulheres, os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, e não os neguei.
8 Erio abagaaka na abanto bonsi bakamoteebia: “Tobaisa koigwa amang’ana ayio gose koyancha.”
8 Responderam-lhe todos os anciãos e todo o povo: Não lhe dês ouvidos, nem consintas.
9 Ase igo Ahabu agateebia abanto baria Beni‐Hadadi atomete: “Motebie omonene one omorwoti ng’a ayio onsi aganetie ase engaki entang’ani ninyakore, korende aya a magega tinkoyakora.”
9 Pelo que disse aos mensageiros de Ben-Hadade: Dizei ao rei, meu senhor: Tudo o que a princípio mandaste pedir a teu servo, farei; porém isto não posso fazer. Voltaram os mensageiros, e lhe levaram a resposta.
10 Beni‐Hadadi agatoma amang’ana asare naende agateeba: “Chinyasae ching’e egesusuro ekenene, na goetania, onye orotu rwa Samaria ndogoisana chinsanyi chi’abaanto bonsi bagontunyana.”
10 Tornou Ben-Hadade a enviar-lhe mensageiros, e disse: Assim me façam os deuses, e outro tanto, se o pó de Samária bastar para encher as mãos de todo o povo que me segue.
11 Omorwoti bw’Abaisraeli akairaneria, akabora: “Momotebie ng’a oyo okweboyia ebirwanero biaye tabaisa gwetogia buna oyo okobirusia.”
11 O rei de Israel, porém, respondeu: Dizei-lhe: Não se gabe quem se cinge das armas como aquele que as depõe.
12 Ekero Beni‐Hadadi aigwete ring’ana erio, ekero arenge konywa amo nabarwoti bande ase chiema, agateebia abanto baye: “Eroberie!” Barabwo bakeroberia gochia korwania omochie oria.
12 E sucedeu que, ouvindo ele esta palavra, estando a beber com os reis nas tendas, disse aos seus servos: Ponde-vos em ordem. E eles se puseram em ordem contra a cidade.
13 Na rora, omobani agacha ase Ahabu, omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya nar’Omonene agoteeba: Inee! Kwarorire omoganda oyo omonene bw’esegi? Rora, ninyobeke ase okoboko kwao ase rituko ria reero; naye nomanye ng’a inche ninche Omonene.”
13 E eis que um profeta, chegando-se a Acabe, rei de Israel, lhe disse: Assim diz o Senhor: Viste toda esta grande multidão eis que hoje te entregarei nas mãos, e saberás que eu sou o Senhor.
14 Ahabu akabooria: “Ngoetera ase ng’o?”
14 Perguntou Acabe: Por quem? Respondeu ele: Assim diz o Senhor: Pelos moços dos chefes das províncias. Ainda perguntou Acabe: Quem começará a peleja? Respondeu ele: Tu.
15 Erio Ahabu akaroberia abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo, amagana abere, na emerongo etato, na babere (232); naende magega y’ayio akaroberia Abaisraeli bonsi, na barabwo nigo baarenge chilifu isano na ibere (7,000).
15 Então contou os moços dos chefes das províncias, e eram duzentos e trinta e dois; e depois deles contou todo o povo, a saber, todos os filhos de Israel, e eram sete mil.
16 Mobaso gati, ekero Beni‐Hadadi amo nabarwoti baria emerongo etato na babere baarenge komokoonya banyure na gotinda agwo ase chiema, Abaisraeli bagachaaka esegi.
16 Saíram, pois, ao meio-dia. Ben-Hadade, porém, estava bebendo e se embriagando nas tendas, com os reis, os trinta e dois reis que o ajudavam.
17 Abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo bakagenda ritang’ani, na Beni‐Hadadi agatoma abatuki b’amang’ana; barabwo bakarenta amang’ana, bakamoteebia: “Abanto ngocha bare korwa Samaria.”
17 E os moços dos chefes das províncias saíram primeiro; e Ben-Hadade enviou espias, que lhe deram aviso, dizendo: Saíram de Samária uns homens.
18 Nere akabateebia: “Onye igo bachire nomorembe, mobabwate, mobatige babe moyo; gose onye igo bachire korwana esegi, mobabwate, mobatige babe moyo.”
18 Ao que ele disse: Quer venham eles tratar de paz, quer venham à peleja, tomai-os vivos.
19 Korende abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo amo nomoganda bw’esegi okobabwatia bakarua ase omochie, bakagenda,
19 Saíram, pois, da cidade os moços dos chefes das províncias, e o exército que os seguia.
20 na kera oyomo orenge goita omobisa oye. Abasiiria bagatama, na Abaisraeli bakababwatia, korende Beni‐Hadadi, omorwoti bw’Abasiiria, akariina ebarasi, agatama amo nabaanto bande abariini be chibarasi.
20 E eles mataram cada um o seu adversário. Então os sírios fugiram, e Israel os perseguiu; mas Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo, com alguns cavaleiros.
21 Omorwoti bw’Abaisraeli akagenda agaita chibarasi agasaria chigari, agaita n’Abasiiria ase ogoita okonene.
21 E saindo o rei de Israel, destruiu os cavalos e os carros, e infligiu aos sírios grande derrota.
22 Naende omobani oria agacha ase omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Inchuo otimoke onyore chinguru, rengereria mono egento ogwenerete gokora, ekiagera ekero ebimeri bigochaka gosomoria, omorwoti bw’Abasiiria nagochere gokorwania.”
22 Então o profeta chegou-se ao rei de Israel e lhe disse: Vai, fortalece-te; atenta bem para o que hás de fazer; porque decorrido um ano, o rei da Síria subirá contra ti.
23 Abasomba b’omorwoti bw’Abasiiria bakamoteebia: “Chinyasae chiabo nigo chire chinyasae chi’ebitunwa, na ase ayio nigo chiaba ne chinguru gotobua; korende togende torwane nabaanto abwo ase ense omweya, ekeene, goika tobe ne chinguru kobabua.
23 Os servos do rei da Síria lhe disseram: Seus deuses são deuses dos montes, por isso eles foram mais fortes do que nós; mas pelejemos com eles na planície, e por certo prevaleceremos contra eles.
24 Kora iga: Rusia abarwoti, kera oyomo ase emeremo yaye, na ase amabaga abo obeke abatang’ani b’abasikari.
24 Faze, pois, isto: tira os reis, cada um do seu lugar, e substitui-os por capitães;
25 Naende roberia abarwani b’esegi bang’ana buna abwo baitwa, ne chibarasi ne chigari ching’ana buna echio chiasirigwa, erio tobarwanie ase ense omweya; ekeene, goika tobe ne chinguru kobabua.”
25 arregimenta outro exército, igual ao exército que perdeste, cavalo por cavalo, e carro por carro; pelejemos com eles na planície, e por certo prevaleceremos contra eles. Ele deu ouvidos ao que disseram, e assim fez.
26 Engaki y’ogosimeka ebimeri bigochaka gosomoria, Beni‐Hadadi akaroberia Abasiiria, akagenda Afeki korwania Abaisraeli.
26 Passado um ano, Ben-Hadade arregimentou os sírios, e subiu a Afeque, para pelejar contra Israel.
27 Abaisraeli bakaroberigwa na koariganerigwa chindagera, bakagenda korwania Abasiiria. Abaisraeli bagatoora korigererania n’Abasiiria, bakarorekana buna amaicho abere amake e chimbori, korende Abasiiria bagaichora aase aria.
27 Também os filhos de Israel foram arregimentados e, providos de víveres, marcharam contra eles. E os filhos de Israel acamparam-se defronte deles, como dois pequenos rebanhos de cabras; mas os sírios enchiam a terra.
28 Omonto oria o Nyasae agacha ase omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya nar’Omonene atebiire: Abasiiria batebiire ng’a Omonene nigo are enyasae y’ebitunwa, korende tari enyasae y’ense omweya. Ase ayio, nimbeeke omoganda oyo omonene bwonsi ase okoboko kwao, naye nomanye ng’a inche ninche Omonene.”
28 Nisso chegou o homem de Deus, e disse ao rei de Israel: Assim diz o Senhor: Porquanto os sírios disseram: O Senhor é Deus dos montes, e não Deus dos vales, entregarei nas tuas mãos toda esta grande multidão, e saberás que eu sou o Senhor.
29 Ase igo abarwani bonsi bagatoora bakarigererania ase engaki y’amatuko atano na abere. Erio ase rituko riria ria gatano na kabere bagachaakana esegi, na ase rituko erimo Abaisraeli bagaita abarwani b’Abasiiria abaare gotaara namagoro, chilifu rigana erimo (100,000).
29 Assim, pois, estiveram acampados sete dias, uns defronte dos outros. Ao sétimo dia a peleja começou, e num só dia os filhos de Israel mataram dos sírios cem mil homens da infantaria.
30 Abatigari b’Abasiiria bagatama gochia ase omochie o Afeki. Chindwaki chi’omochie oria chikagwera abanto abwo batigarete, chilifu emerongo ebere na isano na ibere (27,000).
30 E os restantes fugiram para Afeque, e entraram na cidade; e caiu o muro sobre vinte e sete mil homens que restavam. Ben-Hadade, porém, fugiu, e veio à cidade, onde se meteu numa câmara interior.
31 Abasomba baye bakamoteebia: “Bono twaigure ng’a abarwoti b’enyomba y’Abaisraeli nigo bare namaabera, tiga tweboyie chianga chi’echigunia, na tonaarie chingori ase amagoti aito, erio tosoke, togende ase omorwoti bw’Abaisraeli; ande nabo arabaise gototiga tobe moyo.”
31 Disseram-lhe os seus servos: Eis que temos ouvido dizer que os reis da casa de Israel são reis clementes; ponhamos, pois, sacos aos lombos, e cordas aos pescoços, e saiamos ao rei de Israel; pode ser que ele te poupe a vida.
32 Ase ayio bakeboyia chigunia, naende bakanaara chingori ase amagoti abo, erio bakagenda ase omorwoti bw’Abaisraeli, bagateeba: “Omosomba oo Beni‐Hadadi nigo agosaba ng’a omotige abe moyo.”
32 Então cingiram sacos aos lombos e cordas aos pescoços e, indo ter com o rei de Israel, disseram-lhe: Diz o teu servo Ben-Hadade: Deixa-me viver, rogo-te. Ao que disse Acabe: Pois ainda vive? É meu irmão.
33 Abanto baria nigo baarenge barigereretie banyore ekemanyererio, na ekero baigwete ring’ana “Oyominto” bakairaneria bwango: “Ee, momura omino Beni‐Hadadi.”
33 Aqueles homens, tomando isto por bom presságio, apressaram-se em apanhar a sua palavra, e disseram: Ben-Hadade é teu irmão! Respondeu-lhes ele: Ide, trazei-me. Veio, pois, Ben-Hadade à presença de Acabe; e este o fez subir ao carro.
34 Beni‐Hadadi akamoteebia: “Emechie tata airete korwa ase iso ninkoyeiranerie; naye bweroiserie chinchera chi’oboonchoreria agwo Damesiki, buna tata akorete agwo Samaria.”
34 Então lhe disse Ben-Hadade: Eu te restituirei as cidades que meu pai tomou a teu pai; e farás para ti praças em Damasco, como meu pai as fez em Samária. E eu, respondeu Acabe, com esta aliança te deixarei ir. E fez com ele aliança e o deixou ir.
35 Omonto oyomo bw’aborokigwa b’ababani agateebia omogisangio oye ase ogochikwa kw’Omonene: “Nagosabire, ing’ake ong’ite!” Korende omonto oria akaanga komoaka.
35 Ora, certo homem dentre os filhos dos profetas disse ao seu companheiro, pela palavra do Senhor: Fere-me, peço-te. Mas o homem recusou feri-lo.
36 Erio omobani oria akamoteebia: “Ekiagera kwangire koigwera eriogi ri’Omonene, rora, ase obwango obo okorua aa ase ’nde, endo negoite.” Erio kegima, ekero omonto oria aruete asare, akaumerana nendo ekamoita.
36 Pelo que ele lhe disse: Porquanto não obedeceste à voz do Senhor, eis que, em te apartando de mim, um leão te matará. E logo que se apartou dele um leão o encontrou e o matou.
37 Naende omobani oria akanyora omonto onde, akamoteebia: “Nagosabire, ing’ake ong’ite?” Omonto oria akamoaka bokong’u, akamoniarora omobere.
37 Depois o profeta encontrou outro homem, e disse-lhe: Fere-me, peço-te. E aquele homem deu nele e o feriu.
38 Omobani oria akagenda, akaganya omorwoti agwo ase enchera, agetuba negetambaa ase amaiso aye.
38 Então foi o profeta, pôs-se a esperar e rei no caminho, e disfarçou-se, cobrindo os olhos com o seu turbante.
39 Ekero omorwoti arenge goeta ase enchera eria, omobani oria akarera asare, akamoteebia: “Inche omosomba oo nagendete ase esegi, na rora, omorwani bw’esegi agacha akarentana omonto ase ’nde, aganteebia: Renda omonto oyo, aise gosira ase enchera ende yonsi, obogima bwao nabobe ribaga ri’obwaye, gose oakane rigori ri’etalanta eyemo y’efeta.
39 E passando o rei, clamou ele ao rei, dizendo: Teu servo estava no meio da peleja; e eis que um homem, voltando-se, me trouxe um outro, e disse: Guarda-me este homem; se ele de qualquer maneira vier a faltar, a tua vida responderá pela vida dele, ou então pagarás um talento de prata.
40 Na buna inche omosomba oo nabwate emeremo emenge narenge gokora aa na aaria, omonto oria akagenda.”
40 E estando o teu servo ocupado de uma e de outra parte, eis que o homem desapareceu. Ao que lhe respondeu o rei de Israel: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Erio bwango akarusia egetambaa ase amaiso aye, na omorwoti bw’Abaisraeli akamanya ng’a ere noyomo bw’ababani.
41 Então ele se apressou, e tirou o turbante de sobre os seus olhos; e o rei de Israel o reconheceu, que era um dos profetas.
42 Omobani oria agateebia omorwoti: “Aya nar’Omonene agoteeba: Ekiagera gwatigire omonto orure ase okoboko kwao, oria naruete ase ogosirigwa, bono obogima bwao nabobe ribaga ri’obwaye, na abanto bao nababe ribaga ri’abaanto baye.”
42 E disse ele ao rei: Assim diz o Senhor: Porquanto deixaste escapar da mão o homem que eu havia posto para destruição, a tua vida responderá pela sua vida, e o teu povo pelo seu povo.
43 Omorwoti bw’Abaisraeli akagenda bwoye ore nomoichano na obororo bw’endamwamu, agaika Samaria.
43 E o rei de Israel seguiu para sua casa, desgostoso e indignado, e veio a Samária.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.