1 Reis 20
guz (GUZ) vs ARA
1 Beni‐Hadadi, omorwoti bw’Abasiiria, agasangereria abarwani baye b’esegi amo. Abarwoti emerongo etato na babere boigo baarenge amo nere, ne chibarasi ne chigari. Barabwo bakagenda bakaboera omochie o Samaria, bakayorwania esegi.
1 Ben-Hadade, rei da Síria, ajuntou todo o seu exército; havia com ele trinta e dois reis, e cavalos, e carros. Subiu, cercou a Samaria e pelejou contra ela.
2 Beni‐Hadadi agatoma abanto gochia ase omochie ase Ahabu, omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya naro inche Beni‐Hadadi ngoteeba:
2 Enviou mensageiros à cidade, a Acabe, rei de Israel,
3 Chifeta chiao ne chitaabu chiao nechiane; boigo abakungu bao abanyakieni, na abana bao nabaane.”
3 que lhe disseram: Assim diz Ben-Hadade: A tua prata e o teu ouro são meus; tuas mulheres e os melhores de teus filhos são meus.
4 Omorwoti bw’Abaisraeli akairaneria: “Buna gwateebire aye omonene one, aye omorwoti, inche noyoo inde, na ebinto bionsi imbwate nebiao.”
4 Respondeu o rei de Israel e disse: Seja conforme a tua palavra, ó rei, meu senhor; eu sou teu, e tudo o que tenho.
5 Abanto baria batometwe bakairana naende, bagateeba: “Aya naro Beni‐Hadadi agoteeba: Natoma amang’ana asore ng’a ong’e chifeta chiao, ne chitaabu chiao, na abakungu bao, na abana bao.
5 Tornaram a vir os mensageiros e disseram: Assim diz Ben-Hadade: Enviei-te, na verdade, mensageiros que dissessem: Tens de entregar-me a tua prata, o teu ouro, as tuas mulheres e os teus filhos.
6 Nonya naboigo, nintome abasomba baane ankio, ase engaki buna eye, bariga‐rigie nyomba mwao, ne chinyomba chi’abasomba bao, erio baire kera egento ekerabagokie.”
6 Todavia, amanhã a estas horas enviar-te-ei os meus servos, que esquadrinharão a tua casa e as casas dos teus oficiais, meterão as mãos em tudo o que for aprazível aos teus olhos e o levarão.
7 Omorwoti bw’Abaisraeli akarangeria abagaaka bonsi b’ense yaye, akabateebia: “Rora bono buna omonto oyo akorigia korenta emechando, igo atoma abanto, akagania imoe abakungu baane, na abana baane, ne chifeta, ne chitaabu, nainche timorineti.”
7 Então, o rei de Israel chamou todos os anciãos da sua terra e lhes disse: Notai e vede como este homem procura o mal; pois me mandou exigir minhas mulheres, meus filhos, minha prata e meu ouro, e não lho neguei.
8 Erio abagaaka na abanto bonsi bakamoteebia: “Tobaisa koigwa amang’ana ayio gose koyancha.”
8 Todos os anciãos e todo o povo lhe disseram: Não lhe dês ouvidos, nem o consintas.
9 Ase igo Ahabu agateebia abanto baria Beni‐Hadadi atomete: “Motebie omonene one omorwoti ng’a ayio onsi aganetie ase engaki entang’ani ninyakore, korende aya a magega tinkoyakora.”
9 Pelo que disse aos mensageiros de Ben-Hadade: Dizei ao rei, meu senhor: Tudo o que primeiro demandaste do teu servo farei, porém isto, agora, não posso consentir. E se foram os mensageiros e deram esta resposta.
10 Beni‐Hadadi agatoma amang’ana asare naende agateeba: “Chinyasae ching’e egesusuro ekenene, na goetania, onye orotu rwa Samaria ndogoisana chinsanyi chi’abaanto bonsi bagontunyana.”
10 Ben-Hadade tornou a enviar mensageiros, dizendo: Façam-me os deuses como lhes aprouver, se o pó de Samaria bastar para encher as mãos de todo o povo que me segue.
11 Omorwoti bw’Abaisraeli akairaneria, akabora: “Momotebie ng’a oyo okweboyia ebirwanero biaye tabaisa gwetogia buna oyo okobirusia.”
11 Porém o rei de Israel respondeu e disse: Dizei-lhe: Não se gabe quem se cinge como aquele que vitorioso se descinge.
12 Ekero Beni‐Hadadi aigwete ring’ana erio, ekero arenge konywa amo nabarwoti bande ase chiema, agateebia abanto baye: “Eroberie!” Barabwo bakeroberia gochia korwania omochie oria.
12 Tendo Ben-Hadade ouvido esta resposta, quando bebiam ele e os reis nas tendas, disse aos seus servos: Ponde-vos de prontidão. E eles se puseram de prontidão contra a cidade.
13 Na rora, omobani agacha ase Ahabu, omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya nar’Omonene agoteeba: Inee! Kwarorire omoganda oyo omonene bw’esegi? Rora, ninyobeke ase okoboko kwao ase rituko ria reero; naye nomanye ng’a inche ninche Omonene.”
13 Eis que um profeta se chegou a Acabe, rei de Israel, e lhe disse: Assim diz o Senhor : Viste toda esta grande multidão? Pois, hoje, a entregarei nas tuas mãos, e saberás que eu sou o Senhor .
14 Ahabu akabooria: “Ngoetera ase ng’o?”
14 Perguntou Acabe: Por quem? Ele respondeu: Assim diz o Senhor : Pelos moços dos chefes das províncias. E disse: Quem começará a peleja? Tu! — respondeu ele.
15 Erio Ahabu akaroberia abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo, amagana abere, na emerongo etato, na babere (232); naende magega y’ayio akaroberia Abaisraeli bonsi, na barabwo nigo baarenge chilifu isano na ibere (7,000).
15 Então, contou os moços dos chefes das províncias, e eram duzentos e trinta e dois; depois, contou todo o povo, todos os filhos de Israel, sete mil.
16 Mobaso gati, ekero Beni‐Hadadi amo nabarwoti baria emerongo etato na babere baarenge komokoonya banyure na gotinda agwo ase chiema, Abaisraeli bagachaaka esegi.
16 Saíram ao meio-dia. Ben-Hadade, porém, estava bebendo e embriagando-se nas tendas, ele e os reis, os trinta e dois reis que o ajudavam.
17 Abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo bakagenda ritang’ani, na Beni‐Hadadi agatoma abatuki b’amang’ana; barabwo bakarenta amang’ana, bakamoteebia: “Abanto ngocha bare korwa Samaria.”
17 Saíram primeiro os moços dos chefes das províncias; Ben-Hadade mandou observadores que lhe deram avisos, dizendo: Saíram de Samaria uns homens.
18 Nere akabateebia: “Onye igo bachire nomorembe, mobabwate, mobatige babe moyo; gose onye igo bachire korwana esegi, mobabwate, mobatige babe moyo.”
18 Ele disse: Quer venham tratar de paz, tomai-os vivos; quer venham pelejar, tomai-os vivos.
19 Korende abasomba baria abamura b’abagaambi be chingongo amo nomoganda bw’esegi okobabwatia bakarua ase omochie, bakagenda,
19 Saíram, pois, da cidade os moços dos chefes das províncias e o exército que os seguia.
20 na kera oyomo orenge goita omobisa oye. Abasiiria bagatama, na Abaisraeli bakababwatia, korende Beni‐Hadadi, omorwoti bw’Abasiiria, akariina ebarasi, agatama amo nabaanto bande abariini be chibarasi.
20 Eles feriram, cada um ao homem que se lhe opunha; os siros fugiram, e Israel os perseguiu; porém Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo, com alguns cavaleiros.
21 Omorwoti bw’Abaisraeli akagenda agaita chibarasi agasaria chigari, agaita n’Abasiiria ase ogoita okonene.
21 Saiu o rei de Israel e destroçou os cavalos e os carros; e feriu os siros com grande estrago.
22 Naende omobani oria agacha ase omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Inchuo otimoke onyore chinguru, rengereria mono egento ogwenerete gokora, ekiagera ekero ebimeri bigochaka gosomoria, omorwoti bw’Abasiiria nagochere gokorwania.”
22 Então, o profeta se chegou ao rei de Israel e lhe disse: Vai, sê forte, considera e vê o que hás de fazer; porque daqui a um ano subirá o rei da Síria contra ti.
23 Abasomba b’omorwoti bw’Abasiiria bakamoteebia: “Chinyasae chiabo nigo chire chinyasae chi’ebitunwa, na ase ayio nigo chiaba ne chinguru gotobua; korende togende torwane nabaanto abwo ase ense omweya, ekeene, goika tobe ne chinguru kobabua.
23 Os servos do rei da Síria lhe disseram: Seus deuses são deuses dos montes; por isso, foram mais fortes do que nós; mas pelejemos contra eles em planície, e, por certo, seremos mais fortes do que eles.
24 Kora iga: Rusia abarwoti, kera oyomo ase emeremo yaye, na ase amabaga abo obeke abatang’ani b’abasikari.
24 Faze, pois, isto: tira os reis, cada um do seu lugar, e substitui-os por capitães,
25 Naende roberia abarwani b’esegi bang’ana buna abwo baitwa, ne chibarasi ne chigari ching’ana buna echio chiasirigwa, erio tobarwanie ase ense omweya; ekeene, goika tobe ne chinguru kobabua.”
25 e forma outro exército igual em número ao que perdeste, com outros tantos cavalos e outros tantos carros, e pelejemos contra eles em planície e, por certo, seremos mais fortes do que eles. Ele deu ouvidos ao que disseram e assim o fez.
26 Engaki y’ogosimeka ebimeri bigochaka gosomoria, Beni‐Hadadi akaroberia Abasiiria, akagenda Afeki korwania Abaisraeli.
26 Decorrido um ano, Ben-Hadade passou revista aos siros e subiu a Afeca para pelejar contra Israel.
27 Abaisraeli bakaroberigwa na koariganerigwa chindagera, bakagenda korwania Abasiiria. Abaisraeli bagatoora korigererania n’Abasiiria, bakarorekana buna amaicho abere amake e chimbori, korende Abasiiria bagaichora aase aria.
27 Também aos filhos de Israel se passou revista, foram providos de víveres e marcharam contra eles. Os filhos de Israel acamparam-se defronte deles, como dois pequenos rebanhos de cabras; mas os siros enchiam a terra.
28 Omonto oria o Nyasae agacha ase omorwoti bw’Abaisraeli, akamoteebia: “Aya nar’Omonene atebiire: Abasiiria batebiire ng’a Omonene nigo are enyasae y’ebitunwa, korende tari enyasae y’ense omweya. Ase ayio, nimbeeke omoganda oyo omonene bwonsi ase okoboko kwao, naye nomanye ng’a inche ninche Omonene.”
28 Chegou um homem de Deus, e falou ao rei de Israel, e disse: Assim diz o Senhor : Porquanto os siros disseram: O Senhor é deus dos montes e não dos vales, toda esta grande multidão entregarei nas tuas mãos, e assim sabereis que eu sou o Senhor .
29 Ase igo abarwani bonsi bagatoora bakarigererania ase engaki y’amatuko atano na abere. Erio ase rituko riria ria gatano na kabere bagachaakana esegi, na ase rituko erimo Abaisraeli bagaita abarwani b’Abasiiria abaare gotaara namagoro, chilifu rigana erimo (100,000).
29 Sete dias estiveram acampados uns defronte dos outros. Ao sétimo dia, travou-se a batalha, e os filhos de Israel, num só dia, feriram dos siros cem mil homens de pé.
30 Abatigari b’Abasiiria bagatama gochia ase omochie o Afeki. Chindwaki chi’omochie oria chikagwera abanto abwo batigarete, chilifu emerongo ebere na isano na ibere (27,000).
30 Os restantes fugiram para Afeca e entraram na cidade; e caiu o muro sobre os vinte e sete mil homens que restaram. Ben-Hadade fugiu, veio à cidade e se escondia de câmara em câmara.
31 Abasomba baye bakamoteebia: “Bono twaigure ng’a abarwoti b’enyomba y’Abaisraeli nigo bare namaabera, tiga tweboyie chianga chi’echigunia, na tonaarie chingori ase amagoti aito, erio tosoke, togende ase omorwoti bw’Abaisraeli; ande nabo arabaise gototiga tobe moyo.”
31 Então, lhe disseram os seus servos: Eis que temos ouvido que os reis da casa de Israel são reis clementes; ponhamos, pois, panos de saco sobre os lombos e cordas à roda da cabeça e saiamos ao rei de Israel; pode ser que ele te poupe a vida.
32 Ase ayio bakeboyia chigunia, naende bakanaara chingori ase amagoti abo, erio bakagenda ase omorwoti bw’Abaisraeli, bagateeba: “Omosomba oo Beni‐Hadadi nigo agosaba ng’a omotige abe moyo.”
32 Então, se cingiram com pano de saco pelos lombos, puseram cordas à roda da cabeça, vieram ao rei de Israel e disseram: Diz o teu servo Ben-Hadade: Poupa-me a vida. Disse Acabe: Pois ainda vive? É meu irmão.
33 Abanto baria nigo baarenge barigereretie banyore ekemanyererio, na ekero baigwete ring’ana “Oyominto” bakairaneria bwango: “Ee, momura omino Beni‐Hadadi.”
33 Aqueles homens tomaram isto por presságio, valeram-se logo dessa palavra; e disseram: Teu irmão Ben-Hadade! Ele disse: Vinde, trazei-mo. Então, Ben-Hadade saiu a ter com ele, e ele o fez subir ao carro.
34 Beni‐Hadadi akamoteebia: “Emechie tata airete korwa ase iso ninkoyeiranerie; naye bweroiserie chinchera chi’oboonchoreria agwo Damesiki, buna tata akorete agwo Samaria.”
34 Ben-Hadade disse-lhe: As cidades que meu pai tomou a teu pai, eu tas restituirei; monta os teus bazares em Damasco, como meu pai o fez em Samaria. E eu, disse Acabe, com esta aliança, te deixarei livre. Fez com ele aliança e o despediu.
35 Omonto oyomo bw’aborokigwa b’ababani agateebia omogisangio oye ase ogochikwa kw’Omonene: “Nagosabire, ing’ake ong’ite!” Korende omonto oria akaanga komoaka.
35 Então, um dos discípulos dos profetas disse ao seu companheiro por ordem do Senhor : Esmurra-me; mas o homem recusou fazê-lo.
36 Erio omobani oria akamoteebia: “Ekiagera kwangire koigwera eriogi ri’Omonene, rora, ase obwango obo okorua aa ase ’nde, endo negoite.” Erio kegima, ekero omonto oria aruete asare, akaumerana nendo ekamoita.
36 Ele lhe disse: Visto que não obedeceste à voz do Senhor , eis que, em te apartando de mim, um leão te matará. Tendo ele se apartado, um leão o encontrou e o matou.
37 Naende omobani oria akanyora omonto onde, akamoteebia: “Nagosabire, ing’ake ong’ite?” Omonto oria akamoaka bokong’u, akamoniarora omobere.
37 Encontrando o profeta outro homem, lhe disse: Esmurra-me. Ele o esmurrou e o feriu.
38 Omobani oria akagenda, akaganya omorwoti agwo ase enchera, agetuba negetambaa ase amaiso aye.
38 Então, se foi o profeta e se pôs no caminho do rei, disfarçado com uma venda sobre os olhos.
39 Ekero omorwoti arenge goeta ase enchera eria, omobani oria akarera asare, akamoteebia: “Inche omosomba oo nagendete ase esegi, na rora, omorwani bw’esegi agacha akarentana omonto ase ’nde, aganteebia: Renda omonto oyo, aise gosira ase enchera ende yonsi, obogima bwao nabobe ribaga ri’obwaye, gose oakane rigori ri’etalanta eyemo y’efeta.
39 Ao passar o rei, gritou e disse: Teu servo estava no meio da peleja, quando, voltando-se-me um companheiro, me trouxe um homem e me disse: Vigia este homem; se vier a faltar, a tua vida responderá pela vida dele ou pagarás um talento de prata.
40 Na buna inche omosomba oo nabwate emeremo emenge narenge gokora aa na aaria, omonto oria akagenda.”
40 Estando o teu servo ocupado daqui e dali, ele se foi. Respondeu-lhe o rei de Israel: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Erio bwango akarusia egetambaa ase amaiso aye, na omorwoti bw’Abaisraeli akamanya ng’a ere noyomo bw’ababani.
41 Então, ele se apressou e tirou a venda de sobre os seus olhos; e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 Omobani oria agateebia omorwoti: “Aya nar’Omonene agoteeba: Ekiagera gwatigire omonto orure ase okoboko kwao, oria naruete ase ogosirigwa, bono obogima bwao nabobe ribaga ri’obwaye, na abanto bao nababe ribaga ri’abaanto baye.”
42 E disse-lhe: Assim diz o Senhor : Porquanto soltaste da mão o homem que eu havia condenado, a tua vida será em lugar da sua vida, e o teu povo, em lugar do seu povo.
43 Omorwoti bw’Abaisraeli akagenda bwoye ore nomoichano na obororo bw’endamwamu, agaika Samaria.
43 Foi-se o rei de Israel para sua casa, desgostoso e indignado, e chegou a Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.